itü sözlük mobil
bugün | dün | giriş

ad

turfanda
1.mevsimin ilk meyvesi, sebzesi.
(fantastik karakter, 28.10.2006 00:12)
2.duyunca şoka sokmuş bir bayan ismidir.
(seninengüzelyerinkahverengigözlerin, 23.08.2007 04:20)
3.soy isim olarak türkiyede en çok sırasıyla istanbul,trabzon,malatyada bulunur ve diğer şehirlerde de az da olsa bulunmasına rağmen türkiye genelinde soy isim olarak azlığıyla dikkat çeken bir soyaddır.
(trbahmet, 21.09.2007 20:10)
4.vaktinden önce olan meyve-sebze için kullanılan kelime. peki nerden-niye gelmiştir?

şimdi efendim çin'de turfan (öztürkçe'de turpan, çince'de turupan) adı verilen bir vaha vardır.bu vaha, lut gölü'nden sonra dünyanın en büyük çukur alanıdır.ismini bu vahadan alan turfan şehri, ipek yolu'nun geçtiği noktalardan biridir.burası hemen hemen hiç yağmur almayan kurak bir yerdir, çünkü bu bölgede yağmur damlaları daha yere ulaşmadan, sıcak nedeniyle buharlaşıverir. buna karşın, kuzeydeki tanrı dağları'nda eriyen kar suları, 2000 yıldır uygulanan ve karez sistemi olarak bilinen yeraltı tünelleri yoluyla turfan'a ulaşır ve havzayı zirai yönden çok verimli bir hale getirir. yedi sekiz yüz yıl evvel olduğu gibi, bugün de suyu bol ve havası sıcak olan bu havzada üzüm, kavun ve karpuzun yanısıra, her türlü meyve ve sebze yetiştirilmekte, buğday ve pamuk ekimi ile ipekçilik yaygın olarak yapılmaktadır. turfan vahası hakkında verdiğim bu bilgiden sonra, gelelim meyve sebzeye verilen "turfanda" kelimesinin nasıl oluştuğuna.

eskiden, kış aylarında ipek yolu'nu izleyerek anadolu'ya gelen yolcular, yolculukları sırasında yedikleri yemekleri ballandıra ballandıra anlatırken "aman efendim, bir patlıcan dolması yedik ki ağzınıza layıktı, salatalar, domatesler nefisti. hele o kavun yok mu, bal gibi tatlıydı" gibilerden sözler söyleyince, içinde bulundukları kara kış gününde, anadolu'nun soğuk yörelerinde yaşayan ve bu gibi yiyeceklere hasret kalan evsahipleri, söylenenlere inanmadıklarını ifade eden bir eda ile "aman efendim bu mevsimde nerede bulup yediniz ki" diye sorarlarmış. o zaman, ziyaretçilerin bu soruya yanıtı "turfanda efendim, turfanda" olurmuş. işte bu ya da buna benzer konuşmalardan dolayı, mevsiminden önce yetişen meyveye ve sebzeye, "turfanda" adı verilmiştir.
(flash, 27.09.2008 14:43)
son