itü sözlük mobil
bugün | dün | giriş

ad

mesnevi
1.mevlana yazmıştır,hikayelerde cansız nesleler konuşur ve onlara seslenilir.öğütler verir.aslı konya mevlana nüzesinde yüzyıllardır dinlenmektedir.ayırca (bkz. kelile ile dimne)
(genel başkan, 14.03.2004 21:28)
2.her beyti ayrı uyaklı bir divan edebiyatı nazım biçimi
(corleone, 14.03.2004 21:32)
3."ne olursan ol gel ister mecusi, ister puta tapan ol; yine gel" dizesiyle ün yapmış mevlana'nın bir eseri olarak bilinir; ancak sadece mevlana'ını mesnevisi yoktur. mesnevi, divan edebiyatı şairlerinin kullandığı günümüz romanına yakın bir edebiyat türüdürrrr
(mathilda, 28.03.2004 20:18)
4.(bkz: hüsn ü aşk)
(famenoth, 18.11.2005 15:08)
5.mesnevi edebiyatımızda bir nazım türüdür. ikilikler demektir. mevalna'nın mesnevisinin dışında da pek çok mesnevi olmakla beraber mevlana'nın eseri farklıdır. mesnevinin ilk 18 beytini mevlana kendisi yazmış, gerisini katipleri kaydetmişler.
(organometallic complex, 18.11.2005 15:13)
6.en bilinen mesnevi olan mevlana mesnevisi'nin giriş kısmı şöyledir:

bismillahirrahmanirrahim

dinle, bu ney nasıl şikayet ediyor, ayrılıkları nasıl anlatıyor:

beni kamışlıktan kestiklerinden beri feryadımdan erkek, kadın... herkes ağlayıp inledi.

ayrılıktan parça parça olmuş, kalb isterim ki iştiyak derdini açayım

aslından uzak düşen kişi, yine vuslat zamanını arar.

ben her cemiyette ağladım, inledim. fena hallilerle de eş oldum, iyi hallilerle de.

herkes kendi zannınca benim dostum oldu ama kimse içimdeki sırları araştırmadı.

benim esrarım feryadımdan uzak değildir, ancak (her) gözde, kulakta o nur yok.

ten candan, can da tenden gizli kapaklı değildir, lakin canı görmek için kimseye izin yok.

bu neyin sesi ateştir, hava değil; kimde bu ateş yoksa yok olsun!

aşk ateşidir ki neyin içine düşmüştür, aşk coşkunluğundur ki şarabın içine düşmüştür.

ney, dosttan ayrılan kişinin arkadaşı, haldaşıdır.

onun perdeleri, perdelerimizi yırttı.

ney gibi hem bir zehir, hem bir tiryak, ney gibi hem bir hemden, hem bir müştak kim gördü?

ney kanla dolu olan yoldan bahsetmekte, mecnun aşkının kıssalarını söylemektedir.

bu aklın mahremi akılsızdan başkası değildir,

dile de kulaktan başka müşteri yoktur.

bizim gamımızdan günler, vakitsiz bir hale geldi; günler yanışlarla yoldaş oldu.

günler geçtiyse, geçip gitsin; korkumuz yok.

ey temizlikte nazirı olmayan, hemen sen kal!

balıktan başka her şey suya kandı, rızkı olmayana da günler uzadı.

ham, pişkinin halinden anlamaz, öyle ise söz kısa kesilmelidir vesselam.
(camel, 13.12.2005 03:48)
7.(üstad molla celâleddin'in mesnevisi içindir)

bu kitabın adı "mesnevi"dir. o, ona ulaşmada, inanış sırlarını açıklamakta dini temellerin temellerinin temelleridir. o, allah'in en bilindik fıkhı, en aydın şeriatı, en reddedilmez kanıtıdır. ışığına misal, içinde bulunan kandilliktir sanki. bir doğar bir parlar ki sabahlardan da ışıklıdır. gönüllerin cennetleridir ki pınarları, dalları, budakları var. ululuklara erişmiş, yücelikler elde etmiş kişilere en büyük konak, en güzel dinlenme yeridir ki "hayırlı" kişiler orada yerler içerler; hür kişiler orada ferahlanırlar, çalarlar, çığırırlar.

o, mısır'daki nil'e benzer, sabırlılara içilecek sudur; firavun'un soyuna, kâfirlere ise hasrettir, zulûmdür. hani yüce tanrı "onunla çoğunu azdırır, çoğunu da doğru yola götürür." demiştir ya! gerçekten de o gönüllere şifadır, hüzünlere cila... kuran'ı iyiden iyiye açıklar; rızkları genişletir, bollaştırır; huyları temizler, güzelleştirir; şanları yüce, özleri erdemli kişiler kendi elleriyle yazmışlardır onu.

başka lâkapları da vardır, allah takmıştır o lâkapları ona; bizse azını söyleyip sözü kısalttık. zira;
az çoğa delâlet eder. bir avuç buğday koca bir harmana delâlet eder, bir katre su ise koca deryalara...

mesnevisi bir katre olanın dünyası derya ola...
(layalem, 19.12.2005 16:27)
8.mesnevi'ye kendini kaptıran bir kişi, kısa zamanda bütün ciltleri bitirir, ve bitirdiği anda da aşağı yukarı tüm tek tanrılı dinleri, bir çok islam mezhebini, eski anadolu yaşayışını, bazı atasözlerimizin nereden çıktığını ve buna benzer bir çok yararlı bilgiyi, güzel hikayeler eşliğinde özümser. günümüzün moda dizilerindeki bir çok afilli laf ve hikayenin de aslında hz. mevlana'ya ait olduğunu görür. insana cidden bir şeyler katar, iyi bir çevirisini tercih etmek son derece önemlidir.
(platin24, 21.07.2007 02:21)
9.(bkz: mesnevi i şerif)
(kerrigan, 06.08.2007 12:17)
10.mevlana mesnevisi 26000 çift mısradan meydana gelir. konu itibariyle kainatı anlatır. kainat da çiftlerden meydana gelir. dolayısıyla çiftlerden meydana gelen kainatı anlatan eser anlamında bu esere "mesnevi" adı verilmiştir. mesnevi'nin özü ilk 18 beyitidir. bu 18 beyiti mevlana kendisi yazmıştır. 1000'den fazla yazma nüshası vardır bu eserin. 50 civarında da şerhi vardır.

bi-şnev in ney çün şikâyet mi-kuned
ez-cüdâyiha hikâyet mi-kuned

ilk beyiti budur. mevlana mesnevisine "b" harfi ile başlamıştır. bu çeşitli sebeplere bağlanır. kur'an'ın özünün fatiha olması, fatiha'nın özünün besmele olması, onun özünün de "b" harfi olması, mevlana'nın belh şehrine duyduğu özlemi anlatması, bir diğer rivayet de elest meclisinde allah'ı onaylarken "bela" denmiş olmasıdır.
(fb, 19.08.2007 09:23)
devamı
son