| 1. | kuzey kafkasya'daki en büyük ırmaklardan biridir. çerkes dillerinde adı "psıjj ("eski su" ya da "büyük ırmak")" şeklinde geçer. kafkas dağları'nın en yüksek noktası olan elbruz dağı'ndan doğar. önce kuzey, sonra bir süre kuzey batı ve sonunda batı yönünde hareket ederek krasnodar kray- adigey cumhuriyeti sınırını takiple kuzey kafkasya kıyılarından karadeniz'e dökülür. güney- güney batı kısmında adigey ve karaçay- çerkes bulunur. kabardey bölgesinin içinden geçerek karadeniz'e doğru yol alır. kuzeyinde krasnodar kray, kuzey doğusunda stavropol kray vardır.
söylendiğine göre 870 km uzunluğundadır ve bu yönüyle bölgenin en büyük akarsularından biri sayılır. terek, argun, labe, kuna, şaguj, baksan nehirleri başlıca diğer nehirlerdir (kuzey kafkasya'da nehirler derin vadiler boyunca akarlar ve genellikle içinden aktıkları vadiye de isimlerini verirler. "baksan nehri" ve "baksan vadisi" gibi.) kuban nehrinin başlıca kolları şunlardır: psebeps, çekups, abin, af'ips, habl, yilh, zibza, şebş, cups, çibiy, çemuk, gonovubad, apças, marma, pşiş (bazı isimlerin sonlarındaki -ps "nehri, suyu" gibi bir anlam katar eklendiği kelimeye.). zamanında krasnodar kray, kuban adıyla anılmakta idi. kuban, aynı zamanda çerkesler arasında erkek ismi olarak da kullanılır. kuban nehri, özellikle kabardeyler açısından adına hürmet edilen, bir yerde sürgünü ve anavatana duyulan özlemi çağrıştırır unsurlardandır. bu sebeple şürgün şiirlerinde de adı sıkça geçer, ağıtlarda kendine yer bulur. tarihi ve mitolojik anlatılarda da "psıjj" kelimesine, temasına sıkça rastlanır. (meramise, 20.11.2008 14:13) |
son