fatih devrinin diğer kadın şairidir, diğeri için (bkz: mihri hatun).mihri hatun kadar ön plana çıkamasa da yazdığı türkçe ve farsça şiirlerle ünlenmiş, fatih'e bir divan sunmuştur.fakat bu divan henüz bulunamamıştır.bir kadının kızı olan zeynep hatun'un eğitimine önem verilmiş, sonra da kadı ishak fehmi çelebi ile evlenerek edebi yaşamını sona erdirmiştir.şiirdeki kudreti bakımından fitnat hanım'a denk olduğu söylenmektedir.
peçeni aç yeri göğü aydınlat
bu unsurlar alemini en aydınlık cennet kıl
(yüz, yeri göğü aydınlatması bakımından güneşe benzetilmiştir.kapalı istiare, peçe geceye ve kara buluta benzetiliyor, kapalı istiare.peçe açılınca içinden güneşe benzeyen yüz çıkacak, burada bir güneş mazmunu vardır.münevver-enver iştikak sanatıyla bir arada kullanılmıştır.âlem-i anâsırı firdevs-i enver it teşbih sanatı, şairin peçesini açıp yeri göğü aydınlatması mübalağa)
dudağını kımıldat kevser havuzunu coştur
anber kokulu saçını çöz de bu cihanı kokulara boğ
( dudağını kıpırdat=kinaye, havz-ı kevser=açık istiare, anber saç=teşbih. amber de saç gibi güzel kokulu ve koyu renklidir.saçı çözüp de dünyayı kokulandırmak mübalağadır.sevgili konuşmaya başlayınca kevser havuzu coşar.ağız havz-ı kevsere benzetiliyor.ağızdan dökülen laflar da açık istiareyle coşturmaya benzetiliyor.
senin yüzündeki ayva tüylerin sabaya berat yaz dedi ki çabuk hıta ve çin memleketlerini ele geçir
(hattın saba rüzgarına berat yazdırması teşhis,intak sanatıyla "tiz var milket-i hıta ile çini musahhar it" demesi bir padişah mazmununu vermiştir.hat kapalı istiareyle padişaha benzetilmiştir.
ayva tüylerinin çıkmasını açık istiareyle berat yazmak olarak anlatılıyor.
saba rüzgarı, divan şiirinde aşığa sevgilinin kokusunu iletir, aşığa sevgilinin haberlerini iletir.yani emir kuludur.saba rüzgarı, padişahın emirlerini yerine getirmeye yükümlü bir kişi olarak düşünülmüş.bunu anlatmak için de teşhis ve kapalı istiare kullanılmış.
hıta, çin, saba=kokuyu anımsatıyor.(tenasüp)
saba rüzgarının görevine de telmih vardır.
çabuk git demesinin sebebi de rüzgarın hızlılığını anlatmak içindir.sevgilinin ayva tüyleri çıkmaya başlamıştır.bir berat yazmıştır hıta ve çin'i çabuk ele geçir diye.çünkü sevgili kocamaya başlamıştır.)
ey gönül ab-ı hayat sana kısmet olmadıktan sonra istersen bin yıl hızırla iskender'i seyr et
(gönül=teşhis. ab-ı hayat, sevgilinin ağzının içindeki su=açık istiare.insanın bir şeyi elde edebilmesi için o konuda kısmetinin olması gerekir.
ab-ı hayat, hızır, iskender=tenasüp(hızır ve iskender'in ab-ı hayatı araması)
hızır, iskender=telmih(ab- hayatı aramaları)
zeyneb, dünya süslerine kadın gibi meyletmeyi bırak.erkekçe git, saf gönüllü ol ve süsü terk et.
(şair, burada kendisine bir başkasına sesleniyor gibi seslenmiştir.burada tecrit sanatı vardır.
zeynep, ziynet, ziver=iham-ı tenasüp(süs)
zeynep, arapça güzellik demekmiş. zeynep hatun'un güzel olup olmadığını bilmiyorum ama yüreği pek güzelmiş zira bir dörtlükle vurdu beni sol göğsümün altındaki canavardan: zeynep hatun un gizli aşkı.
