m.ö.500'lü yıllarda iran'da tek tanrılı bir din olarak ortaya çıkmıştır. tek tanrıya ahura mazda denirdi. ateş tanrıyı simgelerdi ve tapınaklarında hiç sönmeyen ateşler bulunurdu. bu yüzden mensupları zamanla mecusi (ateşe tapan) olarak anılmaya başladı. iran'da islamiyetin yayılmasıyla 8.yy'da zerdüştler hindistan'a göç etmişlerdir. hz. muhammed doğduğu gece zerdüştlerin tapınaklarındaki ateşler sönmüştür.
mecusi ateşe tapanolarak bilinirler lakin ateşe tapmazlar, zerdüştlere göre ateş kutsaldır, tanrı değildir. en fazla hindistanda yaygındır, irandada az miktarda zerdüşt bulunur.
bazı kaynaklarca tarihte görülen ilk tek tanrılı din olarak kabul görür. bilinenin aksine zerdüştlük'te tanrı ateş değildir. ateş tanrının yeryüzündeki sembolüdür.
zerdüştlerde ateş bu kadar önemli olduğu için ibadetlerini hep ateş çevresinde yaparlar. tapınaklarında sürekli ateş yanar ve ateş çevresinde ilahilerle dans ederek, kurban keserek ve bir çeşit likör içerek ibadetlerini yerine getirirler. tapınakları ateşgah (ateşgede, ateş mihrabı) olarak anılır. erken dönemlerde tapınakları; yüksek bir platform üzerine yapılmış, dört sütun ile taşınan kubbe ile üstü örtülmüş ama duvarları bulunmayan tapınaklardır (ateşgahlardır). bu tapınaklarda ortada bulunan bir platformda sürekli ateş yanar ve onun etrafında ibadetlerini yaparlar. üzerinde ateş yanan platform biraz yüksektedir. bunda amaç ateşin herkes tarafından rahatlıkla görülmesidir. daha sonra bu tapınakların etrafının duvarlarla çevrilmesi ve bir avlu oluşturulması ile daha kapalı bir tapınak yapısı oluşturulmuştur. islamiyetin yayılmasıyla beraber ateş odasının bulunduğu kısımların parmaklıklarla çevrildiği görülmüştür.
