zeka  

insanların ya da canlıların , düşünme , akıl yürütme ve sorgulamaları sonucunda akıl yürüterek analiz-sentez yapmaları gibi eylemleri mümkün kılan yeteneklerin tamamı olarak tanımlanan özellik.

zeka , akıl ya da us , aslında doğanın bir yansımasıdır.doğada varolan olguları , sebep-sonuç ilişkilerini ve de kuralları belli köklere indirgeyip kopyalamak öğrenmek olarak tanımlanabilirse zeka aslında doğada varolan olgulara uyum sağlama yeteneği olarak da tanımlanabilir.bu şekilde zeka herhangi bir nesnenin edinebileceği bir özellik olmaktadır(robot , kod , insan , hayvan , böcek ,...)

bütün tanımlamaların üzerine ek olarak*; insanın doğada, diğer insanlar arasında, işte, okulda yani hayatta verdiği mücadele sırasında kullandığı, bütün bilgilerin, algılananların ve hissedilenlerin düşünce yoluyla yorumlanıp bir çıkar yol bulunabilmesi yeteneğidir.
insan beyninin silahıdır. iki ucu keskin kılıçtır.

insan, zekasıyla muhteşem buluşlar da yapar, söz gelimi; elektronikte uçar gider, ama aynı insanoğlu bu teknolojiyle (yani bu zekayla) korunan değerli mücevheri çalmak için muhteşem hırsızlık planları da geliştirebilir.

zeka denen şey, zekanın, insanda tamemen şans eseri olduğunun bilincinde olmaktır. kim gen yapısını seçebilmiş ki? ya da kim ailesini seçmiş ve karşılığında aldıkları genetik miras ile övünmeyi haketmiş? gerçek zeka sahibi olan insan, bunun bilincinde olup, kendini herkes ile eş tuttuğu zaman, o zaman zeki insan olmuş olacaktır.

bu konuda genel bir ottan boktan çıkarım yapıp tespit insanı olursak, zeki ve kültürlü insanlar hakikaten dünyanın en uç noktalarında gezerler. ailesinden aldığı genetik mirasın yanına aristokrasiden dolayı aileden aldıkları kültür mirası da katık edilirse, dünyayı değiştirebilecek ya da kendilerini bitirebilecek bir insan doğar sonuçta. aralarındaki ayrım ufacıktır, ya hiç bir şeyin farkında olmadan, über insan mertebesinde olduğunu zannedecek ve içten içe bu görüşündeki hataların bilincinde olduğundan kendi güvensizliğini dış dünyaya abuk subuk şekillerde kendini kabul ettirme çabaları ile kompleksli hezeyanlar şeklinde yansıtacaktır. ya da diğer türlü, hakikaten bir zaman eline dünyayı değiştirme şansı gelecektir, ve olanaklarıyla bunu seçmeyi ya da seçmemeyi seçecektir.

yani nedir, zeka genelde kötü bir şeydir..
grunge olarak noktalayalım bu günkü anlamsız tespit yazımızı
(bkz: choose life)

dünya üzerindeki canlıların zeka niteliği sırası;
fare->yunus->insan->..
olarak ilerlemektedir..

herkeste olmayan, ama herkesin kendisinde var olduğunu sandığı şey...

zeka, hayatı kontrol altına alabilmenin sınırını ayarlayan insana aittir kimi zaman. kendi başına anlamsız, cümle içinde kullanılınca anlam kazanan kelimelere benzer zeka... ayrıca bir paradoks fikir gibidir, ben zeki miyim? dediğinizde kendini abuk sabuk şeyler düşünürken içinde bulu verirsiniz birden bire...

zeka;insanın fıtratlarını ve sıfatlarını tanıması için yeterli olmayan;indeterminizm ve varoluşsal koşullar çerçevesinde inanç;gönül kavramlarıyla tamamlanması gereken;tek başına oluşmasına izin verildiği vakit;mekanistik geri dönüşü olmayan birtakım tahribatlarla karşilaşılacağı;insan yapısına bir baskı teşkil etmemesi amacıyla;berki de dirençsel bir biçimde denge altına alınması gereken bir canlılık merkezidir.

genlerden gelen ve bir yere kadar geliştirilebilen bir özellik. zekayı kullanabilme yetisine de akıl adı verilir. her zeki insan akıllı olmayabilir, her akıllı insan zeki de olmayabilir; fakat akıllı olan insan zekasını en iyi kullanabilen insandır.

(bkz: wisdom)
(bkz: intelligence)

- eğer biri kendinden daha salak olandan bir şeyler öğrenebiliyor ise bu zeka olarak tanımlanabilir.

- yok eğer biri kendinden daha salak birinden hiçbir şey öğrenemiyor ise bu durumda buna pek güzel "geri zekalılık" denebilir, denmelidir, ben böyle diyorum mesela...

yaşamım boyunca bana ya da başkalarına öğretmenlik taslamış bütün insanlar, mevcut üniversitem(itü) ve mevcut bölümümdeki (telekomünikasyon müh) akademik patronlarımızın bu olguya eğilmelerini istiyor ve buradan yetkililere sesleniyorum !!!

bulunduğumuz çağda yapayı da olduğu iddia edilen somutluk. zeka sığ bir kapsama sokulduğunda bir kaç algoritmik şemayla ifade edildiğini sananların olduğu şey.

bir başka deyişle, genel görüş açısından daha dar açıya ve malumata sahip olunan bir olgudan öğrenilecek bir şeyler çıkarılabilmesi zeka isteyen bir yetenektir. çünkü insanın karşısına bir hoca geçip bütün mevzuyu anlattığı zaman bu zaten açıktır ve insana öğrenmekten başka yapacak bir şey kalmamıştır. burada öğretmen "üst"tür, daha geniştir. ancak işte insan karşısına çıkan daha "alt" olgudan öğrenecek bir malzeme çıkardığı anda zekasını kullanmıştır. kod çözücülük yapmıştır.

- hoca fosfor zeka yapıyomuş, sen hiç yedin mi ?
+ hayır ben muz yedim...

"zeka ve prototipleri" adlı tezden alıntıdır...

allahın bazı kullarına cimri davranarak kıt verdiği olayları algılayabilme ve çözebilme yetisi.

yıllardır aradığım ama sokakta ve toplumda pek sık rastlamadığım özellik.

hadi bakalım kendinizi zeki görüyorsanız bir de bunu deneyin de öyle görmeye çalışın:

(bkz: http://www.tasarimizmir.com)

kimine göre çanak gibi bişi.içine alabildiği bilgi vs. miktarı ile doğru orantılı.ölçütü kapasitesi.

(bkz: düşük kapasiteli zekaya sahip hatunlar)

bakkalın "ekmek ne kadar?" sorusuna "bilene 50, bilmeyene 100 kuruş" demesidir.

toplumun sadece %2'sinde ortalamadan fazla bulunan şey.

bomba gibi bir şey. kimin elinde olduğuna göre nasıl zararlı ya da yararlı hale geliyorsa, zeka da kimin sahip olduğuna göre yön değiştirebilen bir silahtır.

zeka bir saltanattır. neden? babadan oğula geçer. güldüm.

oscar wilde 'ye göre, insanlar arasında en adil olarak dağıtılan şey. çünkü kimse kendi aklından şikayetçi olmaz.

çevreye uyum sağlama ve kendini yönetme gücü.

zeka, beyin ve sinir sistemlerinin birbirleriyle etkileşimi sonucu ortaya çıkan çok yönlü bir olgudur. doğuştan gelen zeka geliştirilebilir, çok yönlü olarak ortaya koyulabilir.

beyin içersinde, "aha zeka buradadır" diye bir nokta gösteremeyiz. zekanın ayrıştırılabilir bir yayılması ve çeşitli alanları vardır.

her insan, çeşitli zeka alanlarının tümüne sahiptir. öne çıkan zeka alanları her bireyde farklı olmasına rağmen, bireyler bu zeka alanlarını belli düzeylerde geliştirebilirler. farklı zeka alanlarını şu şekilde başlık altına alabiliriz:

-sözel - dilsel zeka-

*kelime oyunlarını sever.
*hitabet konusunda iyidir, ikna edici bir konuşmaya sahiptir.
*kitaplarla içiçedir, yazmayı ve okumayı sever.
*kelime dağarcığı iyidir.
*isimleri, yerleri ve tarihleri kolay ezberleyebilir.
*konuşmayı sever, mizah anlayışı vardır.


-mantıksal- matematiksel zeka-

*fen bilimlerine ilgi duyar.
*problemleri çözmeyi, mantık yürütmeyi, sorular sormayı sever.
*zihinden hesap yapabilir.
*mantık bulmacalarınıdan ve deneylerden hoşlanır.
*soyut düşünür.


-sosyal zeka-

*sosyal ilişkilerden ve iletişimden hoşlanır.
*doğal bir lider olarak görülür.
*başkalarının beklentilerini fark eder, empati yeteneği güçlüdür.
*sosyal etkinliklerin düzenleyicisidir.
*arkadaşlıklar için aranan insandır.


-içsel zeka-

*öz saygısı yüksektir.
*sezgileriyle hareket eder.
*bağımsızlık duygusu güçlüdür.
*güçlü olduğu ve zayıf olduğu konuların farkındadır.
*gerçekçidir.
*bireysel çalışmayı, yaşamayı tercih eder.
*hatalarından ve başarılarından çok kolay ders çıkarabilir.

insanların birbirlerini kandırmak için kullandıkları yegane özellik.

herkeste belli bir miktar bulunduğu iddia edilen ama kişisel olarak varlığına inanmadığım özellik.

(bkz: neden diye bi sor)

aklın herkeste olduğuna inandığım ama bu tabirin başka bir şey olduğunu ve herkeste olmadığını düşündüğüm hede...
ayrıca katılaraktan aristo'nun: "küstahlığın eğitim görmüş hali" şeklinde tanımladığı kavram.