dilbilimciler tarafından
çince ve
japonca'nın ardından dünyanın en zor üçüncü dili olarak gösterilen
lehçe'nin zor bir dil olmasının nedeni, hiç şüphesiz öğreneni delirtecek derecede zor grameridir. hemen her türlü genel-geçer kuralı bozan yüzlerce istisnaların olması bir yana, adlar, sıfatlar, zamirler, sayılar ve fiiller lehçe'nin gramer kurallarına göre çekime girer.
lehçe'nin bol bulunan, sevimli istisnalarından birkaç örnek vermek gerekirse:
not: öncelikle kuralı yazayım.
kural:
+ gender özelliğine sahip dillerden biri olan lehçe'de, adlar sessiz harf ile bitiyorsa eril, '-a' ile bitiyorsa dişi, '-o' veya '-e' ile bitiyorsa yansızdır.
istisna:
+ 'gece' anlamına gelen
noc kelimesi lehçe'nin "sessiz harfle biten adlar erildir" kuralı ele alındığında eril gibi görünür. ancak sebebi bilinmeyen bir istisnadan ötürü, noc kelimesi dişi cinstir.
+ 'şair' anlamına gelen
poeta kelimesi lehçe'nin "-a ile biten adlar dişidir" kuralı ele alındığında dişi gibi görünür. ancak yine sebebi bilinmeyen bir istisnadan ötürü, poeta kelimesi erkek cinstir.
+ 'müze' anlamına gelen
muzeum kelimesi lehçe'nin "sessi harfle biten adlar erildir" kuralı ele alındığında eril gibi görünür. ancak bu kelimenin de istisnai durumundan ötürü, muzeum kelimesi yansızdır(*).
(*) lehçe'ye latinceden girmiş olan, sonu '-um' ile biten bütün adlar istisnai durumlarından ötürü yansızdır.
işin kötüsü: bu istisnaların hemen her konuda yüzlerce örneğinin olması ve bunları ezberlemek durumunda olmanızdır.
