yeryüzüden yetişen herşeyin sevgilisidir. uzun boylu ve yeşil giysili bir kadın biçimindedir; ama bazen başka suretlerede bürünür. eldar lisanında ona yeryüzünün kraliçesi, kemantari, denir.
ilginç bir şekilde kendi karakterine neredeyse taban tabana zıt karakterdeki bir vala olan aule ile evlidir bu hanım. yavanna, canlı doğanın koruyucusu ve bir bakıma yaratıcısıdır. buna karşın aule canlı doğayla pek ilgilenmez. gözü metalden, taştan el sanatlarından başka şey görmez. tutup hiç bir vala'nın yapmadığı şeyi yapar, eru bunu yasakladığı halde kendi başına ırk (cüceler) yaratır. yavanna boş durmaz, missilleme olarak tutup entleri sahaya sürer. karı koca, bir varda-manwe ikilisinin kusursuz uyumunun aksine zıt kutuplardadır. esasında aule ve yavanna hariç bütün vala-valie çiftleri uyumludur ve birbirlerine benzer. arda'ya indiklerinde -müzmin bekarlar ulmo ve nienna hariç- herkes kendine benzeyenini eş olarak seçmiştir. onların nezdinde doğa-insan çatışmasına gönderme yapmış gibidir sanki tolkien dede. bence bu ikili valar çiftlerine renk katıyor ve hatta valar dünyasını biteviyelikten kurtarıyor.
orta dünya tarihi'nin ilk cildinde kutsal ağaçların melkor tarafından kirletilmesiyle, gücünü son zerresine kadar kullandığı, sadece iki damla öz çıkarabildiği ve onların da güneş ve ay yapımında kullanıldığı anlatılan tanrı. yavanna, melkor'un zarar verdikleri arasında en ünlüsüdür.bir diğeri için:
(bkz: feanor)
saygınlıkta valar kraliçeleri arasında, varda'dan sonra gelir. uzun boylu ve yeşiller içinde bir kadın suretindedir fakat başka kılıklara da bürünmüşlüğü vardır. eldar dillerinde ona kementari de denilir.
