|
|
- başkanlık sisteminden bazı farklılıklarla ayrılan hükümet sistemi. temel olarak "cuhurbaşkanının halk tarafından seçildiği parlamanter sistem." olarak tanımlanabilir. başkanlık sisteminden farkı yürütme organının iki başlı olmasıdır. yani tek bir başkan yoktur yürütme organı olarak, başkanın görevini(yürütme görevi) bakanlar kurulu ve cumhurbaşkanı üstlenmiştir. başkanlık sisteminden bir diğer farkı ise yürütme organının bir kanadı olan bakanlar kurulunun, yasama organının (meclis, parlamento vs.) güvenine dayanmasıdır. bu durumda yasama organı, mevcut bakanlar kurulunu güvensizlik oyu ile görevden alabilir. istikrarlı bir yönetim biçimi denilir, bu doğrudur; ancak genellikle efektif olamayan bir yönetim biçimi olduğu da karşı iddiadır.
halihazırda fransa'nın yönetim şeklidir. yaklaşık 10-15 sene gibi bir süre içinde türkiye'de de benimsenme ihtimalinin olduğu söylenir bu görüşe sempati duyanların sayısı hızla arttığı için. lakin sağlıksız olabilecek bir sistemdir; çünkü cumhurbaşkanı ve bakanlar kurulu farklı görüşlere mensup olabilir ve bu durumda sağlıklı şekilde çalışamazlar. bu konuda örnek olarak fransa'da sosyalist mitterrand'ın cumhurbaşkanlığında ve merkez sağcı chirac'in kabine başkanlığında olduğu dönemi gösterebiliriz. (bkz: @882036) ve mitterrand'ın lise öğrencilerini protestoya çağırması gibi olaylar hep bu dönemde, uzlaşmazlığın sonucu olmuştur. denir ki halk cumhurbaşkanını ve kabineyi aynı anda seçerse böyle bir uzlaşmazlık olmaz; lakin cumhurbaşkanı beklenenden önce ölürse bütün kurulan sistem tekrar bozulacaktır; zira cumhurbaşkanı ölünce kabine istifa etmeyecektir ve yeni cumhurbaşkanı seçilecektir. elbette böyle bir durumda görüşleri değişen halkın kabine ile uyuşmayacak bir cumhurbaşkanı seçmesi olasıdır.
başkana, kralları kıskandıracak yetkiler veren bir sistemdir. başkan, anayasa mahkemesi üyelerini atar, bakanlar kurulun fesheder, meclisi fesheder, erken seçime gider, referanduma gider... anlaşıldığı gibi tek başına başkanın devletin bütün organlarını*** büyük ölçüde etkileyebildiği bir sistemdir.
zamanında türkiye için dyp tarafından istenmiştir. böylesine dandik bir sistemle fransa gayet iyi durumda iken türkiye'nin yapması gereken sistemlerle uğraşmak yerine başka şeyleri**** düzeltmektir.(twinkle, 14.07.2006 13:46 ~ 17.03.2007 13:55)
- cumhurbaşkanı ve başbakanın bulunduğu, ancak cumhurbaşkanının başbakana göre daha çok yetki sahibi olduğu sistemdir. başkanlık sisteminden farkı burada cumhurbaşkanı ve başbakanının beraber görev yapmasıdır, eğer farklı görüştelerse bunlar ülkede sıkıntı yaşanabilir, başbakan genelde istifasını sunar. çünkü cumhurbaşkanı doğrudan halkoyuyla gelmekte, başbakan ise partiler vasıtasyıla seçilmektedir. dünyadaki tek örneği fransadır.
|
