bir başka örnek; sarmısak-sarımsak ikilemi
her ne kadar sarımsak başlığı altında "doğrusu sarmısak"tır denilse de doğrusu sarımsak, yanlışı sarmısaktır. (ikna olmayanlar için; www.tdk.gov.tr)
bir de aferini ısrarla "aferim" diye yazan, konuşmalarında da bu şekilde kullananlar vardır ki hiç dayanamıyorum. konuşma esnasında atlayıp doğrusu "aferin" dememek için zor tutuyorum kendimi bazen.
en çok yanlış söylenen ve yazılan kelimelerden biridir. zaten yöreye göre de farklılıklar gösterebilir.
şöför, şöfer, şüfer doğrusu şoför dür. burada şöför demek daha kolay geldiği için böyle yerleşmiş olabilir.
egsoz, egzos, egsos, eksoz, ekzos, ekzoz doğrusu egzoz dur. yine egzoz u söylemek biraz daha zor gibidir.
"büyük şehir" sıfat ve isim gibi görünse de isim olarak da kullanılır örn."büyükşehir" "büyükşehir belediyesi" "büyük şehir belediyesi" değil.
yanlış - doğru
maydanos, maydanoz
sarmısak, sarımsak
şayibe, şaibe (bu gibi kelimelerde, iki sesli arasındaki geçişte çıkan "y" harfi yazıya yansır. yanlıştır.)
ceryan, cereyan
dalyarrak, dalyarak (budalalığı yüzünden her zaman densizlik eden (kimse))
elektirik, elektrik
bunlar daha da artabilir. konuyu fazla uzatmadan bugünkü dersimizi burada bitiriyoruz. çıkabilirsiniz.
gayet dikkatle yaklaşılması gereken kelimelerdir. çünkü zamanla değişiklik gösteriyor.
örneğin; bir itü inşaat fakültesi öğrencisi "hidrolik" kelimesiyle "romanlar buna idrolik der be" diye dalga geçebilir. sonra mustafa inan kitaplığına gidip, burhaneddin berken'in 1935 basımı "idrolik" isimli kitabını görüp ağzının payını alabilir.(örnekteki kelimelerin ne kadar türkçe olduğu tartışılır ya; o ayrı)
zaman zaman herkesin dikkatsizlik sonucu yazdığı kelimelerdir. bolbol kitap okuyarak önüne geçilebilir.
ancak tdk sürekli yılmadan yeni yeni kurallar üretip, varolanları değiştirdiği için takip etmek zordur.
en dikkat edilmeyen hususlardan biri de şey kelimesinin her öbekte ayrı yazılmasıdır.her şey,bir şey... gibi.
tepsiye tespi,kibrite kirbit diyenler de mevcuttur memlekette.