1. bir çok insan tarafından "şimdi yalanı ortaya çıkınca mumu da sönmüş oluyo" şeklinde yanlış yorumlanan bir atasözümüz. asıl anlatılmak istenen; kötü bir şey yapmış insanların, yaptıklarını gizlemeye çalışmaları sonucunda fazla mükemmel görünmeye çalışarak göze batmalarıdır.

    bu atasözünde bahsedilen "yalancı" da yalancılığını gizlemek istemektedir. bunun için müslümanlığın arkasına sığınacaktır ve bunun için islam'da günün sona erdiği yatsı vaktinde artık mumlarını söndürür (ışıklarını kapatır). çünkü o çok çok iyi bir müslümandır ve müslüman yalan söylemez.
  2. anlamlı bir atasözü. mumdan kasıt yalan ve bilindiği üzere eski zamanlarda yatsı vakti geldiğinde herkes yatağına yatar, tüm mumlar söndürülür. herkes uyandığında ise malum ışık, güneş sahne alır. yani büyük olasılıkla yatsıdan da kasıt mezardır. yalnız tüm bu varsayımlar geçersiz olup her şey mumum tükenme süresiyle de ilgili olabilir. bu yüzden anlatılmak istenene odaklanılmalı; her yalanın elbet bir gün ortaya çıkacağı, bu dünyada olmasa da öbür dünyada ortaya çıkacağı gerçeği bilinçlerde yer etmelidir.
  3. vaktiyle istanbul'daki fatih medresesinin her bir odasında dört-beş öğrenci birlikte kalırmış.

    geceleri ders çalışmak için yaktıkları mumların parasını da aralarında toplar, o haftaki nöbetçi öğrenciye teslim ederlermiş.

    bu öğrencilerden birisii hem çok açgözlü hemde açıkgözmüş. her gece, şamdanın dibinde kalan artık mumları toplayıp eritir ve onlardan uydurma bir mum yaparak, parayı cebine atarmış. fakat onun yaptığı bu uydurma mum yatsı vakti gelmeden erkenden sönermiş. nihayet öğrennciler işin farkına varmışlar.

    - niye mum almadın lan it? parasını sana verdiydiki diye sıkıştırmılar.

    - aldım hacı, ama napiim mumlar küçülmüş; ancak bu kadar yanıyo... cevabını alınca birisi:

    - tabi o kadar yanar! çünkü senin gibi yalancıların mumu ancak yatsıya kadar yanar... demiş.
  4. mum akşam olunca yani akşam ezanı ile birlikte yakılır. burada atalarımız akşam namazının süresinin kısa olmasına bir gönderme yaparak söylenen yalanın akşam ezanında yakılıp yatsı ezanında sönen mum kadar sürede ortaya çıkacağını belirtmek istemiş olabilirler. ya da ben tamamen uydurmuş olabilirim.