yahya kemal beyatlı  

2 aralık 1884 yılında üsküp'te doğdu. asıl adı ahmed agâh'tır. ilk öğrenimini istanbul’da vefa lisesi’nde tamamladı.paris’e giderek (1903) bir yıl bir kolejde fransızca’sını ilerlettikten sonra siyasal bilgiler fakültesi’ne girdi. dokuz yıl kaldığı paris’ten döndükten (1912) sonra, istanbul’da üniversitede çeşitli dersler okuttu (1915-1923).
www.dunyaonline.com

fransız şairlerinin baudelaire, verlaine'den etkilenmiştir.şiirde anlamın yanında müziği anımsatan bir ses duygusu vermeye çalışır.tanpınar'ın hocasıdır.en büyük türk şairlerinden biridir kanımca.

(bkz: akıncı)

şiiri "musikiden başka türlü bir musiki" olarak tanımlar. biri hariç (bkz: ok) tüm şiirlerini şiirin müzikalitesine daha uygun olduğunu düşündüğü aruz vezni ile yazmıştır.aruz veznini türkçe kelimelerin yapısına ustalıkla uygulamıştır.
şiirlerinde her kelimeyi büyük titizlikle seçermiş.bu sebeple sağlığında şiirleri kitap olarak basılamamıştır.

(bkz: ok/!choban)

(bkz: endülüste raks)

yahya kemal sağlam içici berduş şairlerimizden olsa da şiirlerinde milli duygularını, fetih ruhunu işlemiştir. şiirleri tamamen aruz iledir. (bir tane hece varmış) şiirleri üzerinde çok düşünür ve kelimeleri itinayla seçer. oldukça çapkın da olan yahya kemal bir zaman nazım hikmet'in annesi ile de evlenmek niyetine girmiştir. nazım hikmet'in hocası olan yahya kemal'in cebine hocam olarak girdiğiniz bu eve babam olarak giremezsiniz yazılı bir mektup bıraktığı, bunun üzerine yahya kemal'in o eve bir daha hiç uğramadığı da rivayet edilir.

nazım hikmet ve necip fazıl mekteb-i sultaniden talebeleridir. ahmet hamdi tanpınar ise hem talebesi hem halefidir.

yemek adabından uzak birisi olduğu bilinir. lokantada olsa bile koca koca lokmaları birbiri ardına ağzına tıkarmış

(bkz: sessiz gemi)

edit: sessiz gemi'yi hümeyra okuyormuş, yahya kemal diye bir şarkıcı yokmuş*

kıvrım kıvrım kıvranıp darma duman olduğum dönemlerde

şeb-i yeldâda uzar fecre kadar kıssa-i aşk
tâ ki mecnûn bitirir nutkunu leylâ söyler

dizeleriyle beni iyice dibe vurduran şair...

abidin dino'nun çizgilerinde gezinen huysuz ihtiyar..gönül isterdi çok daha fazla eseri olsun..

eylül sonu

günler kısaldı. kanlica'nin ihtiyarları
bir bir hatırlamakta geçen sonbaharlari.

yalniz bu semti sevmek için ömrümüz kısa...
yazlar yavaşca bitmese, günler kısalmasa...

içtik bu nadir içkiyi yıllarca kanmadık...
zor böyle zevke tek bir ömür yetmiyor, yazık!

ölmek kaderde var, bize ürküntü vermiyor;
lakin vatandan ayrılışın ızdırabı zor.

hiç dönmemek ölüm gecesinden bu sahile,
bitmez bir özleyiştir, ölümden beter bile.

yahya kemal istanbul aşığı bir insanmış. kendisine sormuşlar "ankaranın en çok neyini seversin" diye. "istanbula dönüş yolunu" demiş

boğaziçi'ni seyretmek için bir tepeye tırmanan yahya kemal yarı yolda tıkanır... ve şair, ağır bedenini bir bakkalın önündeki sandalyeye bırakır. dışarıya fırlayan bakkal sorar: "bir şey mi alacaktınız beyefendi?"... yahya kemal istifini hiç bozmaz: "evet, biraz nefes alacaktım."

insani olarak çok fazla eleştirilmesine karşın şair olarak çok büyük bir değer olduğu yadsınamayacak olan kişidir.
rindlerin hayatı, rindlerin akşamı ve rindlerin ölümü üçlemesini tam 25 senede tamamlamıştır. 25 sene boyunca sadece bir kelime için beklemiş ve sonunda bulmuştur o kelimeyi. serin.
şöyle ki,
serin selviler altında yatan kabrinde her seher bir gül açar, her gece bir bülbül öter.

lozan barış konferansı'na katılan türk heyetinde danışman olarak yer almış kişidir.

izmir de bir ilköğretim okulunun adı aynı zamanda. mezun olduğum okuldur da görünce aklıma geldi o günler..

(bkz: aah ah)

yahya kemal, modern türk şiirinin en büyük ismi olarak kabul edilir. paris'te kaldığı dokuz yıl boyunca doğru düzgün bir okuldan mezun olamamış da olsa, türk tarih ve edebiyatını çok iyi okumuş ve anlamış olan yahya kemal, türkiye'ye döndüğünde kendine özgü çok ciddi bir "milliyetçilik" ve "tarih" şuurunun da etkisindedir. özellikle tarih konusunda hocası alber sorel'in etkisi altında kalmıştır. en çok etkilendiği tarihi olayların başında da meşhur fransız devrimi gelmektedir.

türkiye'ye döndüğünde, paris'te geliştirdiği düşüncelerini tatbik etmeye koyulan yahya kemal, başlangıçta yakup kadri ile birlikte "nev - yunani" bir edebiyat kurmaya çalışırsa da bu sevdasından kısa zamanda vazgeçer ve milli değerlere sıkı sıkıya bağlı, ancak muhakkak ki batı disiplini içinde kendisini ifade eden modern bir türk şiiri kurmaya çalışır ve bunu büyük ölçüde başarır. gerek sade istanbul türkçesiyle yazdığı "yeni" şiirleri, gerekse klasik türk şiirinin şekil özelliklerini kullanarak yazdığı "neo-klasik" şiirleri, onun kurmaya çalıştığı yeni şiir dünyasını tüm açıklığıyla ortaya koyar. o, şiirde "deruni ahenk"in ve "beyaz lisan"ın peşinde olan bir adamdır. hayatı boyunca şiirden başka bir derdi olmamıştır.

aynı zamanda milletvekilliği ve diplomatlık yapmıştır. madrid ve varşova elçilikleri ile pakistan'daki ilk büyükelçimiz olarak görev yapmıştır. 1958 yılında istanbul'da hayatını kaybetmiş olan şairin, üsküp'teki evinden ayrıldıktan sonra ölene değin sürekli bir evi olmamıştır.

eserlerini ölümünden sonra öğrencisi nihad sami banarlı kitap haline gtirerek yayımlamıştır.

şiir kitapları:

kendi gök kubbemiz,
eski şiirin rüzgariyle,
rubailer ve hayyam rubailerini türkçe söyleyiş,
bitmemiş şiirler.

nesir kitapları:

eğil dağlar,
aziz istanbul,
edebiyata dair,
çocukluğum, gençliğim, siyasi ve edebi hatıralarım,
siyasi ve edebi portreler.

şu dizelerin yazarıdır ki adamın aklını alır çünkü akıl fikir işi değildir yazdığı satırlar.

'bazen kader, gelen bir bora halinde zorludur
dağlar nasıl bakarsa siyah ufka, öyle bak.'

(bkz: nöbetçiler rakımı getirin)

esasen ismi 'yahya kemal şehsuvar' olup sonradan soyismi türkçeye çevrilmiştir.

hoş, bu durum edilgen bir edim olmayıp, etkendir. zira, kimi insan kendi iradesinin tecridinde kendinden ötelendiği için kuşaklara bu böyle denir. öyle olur yani.

hakkında beşir ayvazoğlu 'nun eve dönen adam ve bozgunda fetih rüyasıisimleriyle çok güzel iki çalışması olan dev şair..

sevilen bir şiir için edit:

rindlerin ölümü

hâfız'ın kabri olan bahçede bir gül varmış;
yeniden her gün açarmış kanayan rengiyle.
gece, bülbül ağaran vakte kadar ağlarmış
eski sirâz'i hayal ettiren ahengiyle.

ölüm âsûde bahâr ülkesidir bir rinde;
gönlü her yerde buhurdan gibi yıllarca tüter.
ve serin serviler altında kalan kabrinde
her seher bir gül açar; her gece bir bülbül öter

(bkz: rindlerin akşamı)

gençliğindeki en büyük hedefi galatasaray lisesinde okumaktır,fakat üsküpten kalkıp istanbula geldiğinde kayıt zamanı geçtiğinden çok istediği halde o sene galatasaray lisesine girmei mümkün olmaz,işte bu sıkıntılı zamanında yahya kemalavrupaya paris'e gitmiştir ve parisê gidene kadar osmanlı geleneksel değerlerine pek de sıcak bakmayan yahya kemal burada paris kahvehanelerinde kendi atalarına karşı muaazzam bir ilgi ve takdir görür,bu olay ilgisini çeker ve fransız aydınlarla bir takım musahabeler yapıp osmanlıyı daha iyi anlamaya başlar ve osmanlıya karşı sevgisi artar ve o tarihten sonra bizim bildiğimiz yahya kemal oluşmaya başlar

bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

haykırdı ak tolgalı beylerbeyi "ilerle"
bir yaz günü geçtik tunadan kafilelerle

şimşek gibi atıldık bir semte yedi koldan
şimşek gibi türk atlarının geçtiği yoldan

bir gün yine doludizgin atlarımızla
yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla

cennette bu gün gülleri açmış görürüzde
hala o kızıl hatıra gitmez gözümüzde

bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik

şiire musiki tadı veren,bu sebeple şiirlerinin akılda kalması kolay olan şair