yaklaşık elli yaşına kadar her boku yemiş sonra nedenini anlayamadığınız bir biçimde aniden değişmiş insan modeli.
en çok değişen baba modeline rastlanır. tüm aileye eziyet eden psikopat baba aniden beş vakit namaz kılmaya başlar. tabi bu zamana kadar aile bireylerinin arasında sağlıklı bir ruha sahip kimse kalmamıştır. yani iş işten geçmiştir.
ölüme yaklaşmanın vermiş oldugu nevrotik karamsarlığın, kaybedecek birşeyim kalmadı düşüncesi ile birleşmesi sonucu alınan karardır. eger ahiret varsa yaptığım için ödülüm olacak ama yoksa da bir kaybım yok fikrinin alamet i farikasıdır. imana gelmenin de söz konusu olabileceği göz önünde bulundurulsa da geç gelen trene binmek de inmek de zordur düşüncesi beyinde çınlar.
toprağın diğer bir marifetinden kaynaklanan durumu.
bunun altında yatan en büyük neden ölüm korkusudur.ama zararın neresinden dönülse kardır yinede.
bu kadar basit mi sorusunu aklıma getiren insanlardır. değişim öncesi hayatları kötülük yapmakla geçenlerden bahsediyorum aslında. takdiri bana düşmez ama; hacca gittiğin parayı nasıl kazandın diye sormazlar mı adama. hiç hazzetmem.
hayatı boyunca yiyebileceği her haltı yemiş yaşı 40 ı geçtikten sonra imana ermiş yaşadığı herşeyi geride bırakmış insan modelidir. bunların bazıları da kendi geçmişlerini öyle çabuk unuturlarki hani bilmeseniz 10 yıl evvelki hallerini doğduklarından beri sofu sanırsınız. ama şimdi size gelip kıldan yünden meselelerle maval okurlar. demezsin tabi, neydin sen bana gelmiş bunları yapma diye hönkürüyorsun, hiç mi genç olmadın diye. onun öğrenemediği ama sizin öğrendiğiniz birşey vardır çünkü, edep saygı ile başlar.
ama bir de bu insanların hakkaten geç olsun da güç olmasın denilen sonradan öğrenip etraflarına da çok iyi örnek olan modelleri vardır. asla ne olduklarını unutmazlar, sizinle gelip hatta paylaşırlar bak yavrum ben bu hataları yaptım ama sonra öğrendim yanlış olduklarını ben bu işin eğrisini doğrusunu bu yaşta gördüm sen etme eyleme derler. sizin genç olduğunuzu bir zaman ne olduğunu asla unutmazlar. elleri öpülesi duaları alınası insanlardır. yapmış oldukları hataları gunahları sevapları allah ile kendisi arasındadır.
türklere özgü hareketlere en güzel örnektir.
kişinin, çevresindekilerin tek tek hastalandığını ya da öldüğünü görüp de yaşlandığını ve ölüme yaklaştığını hissetmesiyle ortaya çıkan bir durumdur yaşlandıkça imana gelmek. bu kişiler 5 dakika daha az yanayım diye uğraşır dururlar belki de. oysa bilmiyorlarki yaptıkları yalnızca kendi kendilerini tatmin...
herman hesse nin bozkırkurdu adlı kitabında şöyle bir cümle yer alır: "dindar olmak için şimdi zaman yok." belki de birçoğumuz hayatımıza ve gelişimimize o kadar çok dalarız ki içten içe bu cümleyi sarfederiz. bu sebepten belki de yaşlandıkça gelişen bir durumdur bu.
yaşlandıkça
ölüm daha çok düşünülür olduğu için var olan ve olacak insanlardır.çünkü insan, ölümü yokluğa bakan tarafıyla değil,varlığa bakan yanıyla görünce mutlu olur.çünkü insan, izler bırakmaya çalışır yaşadıkça,varlığına kanıt olarak.çünkü insanların arzuları ya varlıktan ve sonsuzluktan ya da hiç var olmamış olmaktan yanadır.
"kırkından sonra azanı teneşir paklar" sözünden hareketle. teneşir de paklanmak istemeyen insandır.
(girift, 06.08.2007 18:34 ~ 18:37) korkmuştur.
aslında neye geldiği tartışmaya açık kişidir...yaşlanma;ölümü adım adım ensede hissetmedir...ölümün ardı,biz insanoğlu için söylenilenlerin ötesine geçemeyen durum...peki söylenenler;cennet ve cehennemin olduğu,yani kişilerin yaptıklarının hesabının sorulacağı...cehennemde çekilecek korkunç acılar,cennetin büyük lütufları...
benim hoşuma gitmeyen bu imana gelişi tetikleyen şeyin;kişinin bencilliği,cehennemde yanmak istememesi ile kısıtlı kalma yüzdesinin yüksek...kişilere verdiği zararlar,buna hakkı olmadığının dank sesleri,insana saygı duyma ile gerçekleşme yüzdesinin düşük olması...
bazı şeylerin farkına varmış insan modelidir. ya da öyle yaptığını sanıyordur. belki de ölüm korkusuyla en azından cennette rahat yerim olsun diyen insandır.
biz küçükken yiyeceğimiz sopa hafiflesin diye yediğimiz halt için "bununla beraber yaptık" der nispeten daha az fırçalanırdık.bunlar, yani bu gibi şahıslarsa yaptıklarının yükümlülüğünü hafifletmek ne demek, sıfıra indirme umuduyla hacı-hoca triplerine girerler, ve beni çok güldürürler.ayrıca 5-6 yaşlarındaki halimi hatrıma getirirler girinin başında söylediğim olayı beynimde tekrar canlandırarak.
sağolsun varolsunlar.
bu kişilerin en ileri dereceleri "eski halini unutup en ufak bişeyde ona buna bok atan" modeldir ki tiksincin önde gideni olur bunlar.
muhtemelen yeni
emekli olmuş insan modelidir...
artık bazı şeylerin farkına vararak özümser.
yaş haddinden emekli olmuşsa zaten yaklaşır,yakınlaşır.
lakin şöyle bir şey var belki alakalıdır:
(bkz:
hacca yaşlanınca giden insan modeli)
benim bulunduğum noktadan aynı kişi "gençleştikçe allahsızlaşan insan" olarak görülüyor. ne ki bu. ikisi birleşince açığa su mu çıkması gerekiyor.
bu neyin propogandası ilk bakışta görmek zor. yazılanları inceledikçe anlamaya başlıyoruz. (sanatçı burda ayak yapıyor) yaşlanınca imana gelen insanın ölüm korkusuyla bu hale geldiğini kabul ettik diyelim. ( bir dakika onu niye hemen kabul edeyim. belki kalan süre değil geçen süre dindar yaptı adamı.)
bu adamı cümle arasına serpiştirilen üç noktalarla cehenneme gönderme hakkı nereden doğuyor
a) seçimini çok geç yapmış olmasından. herkese korku salmak istiyorum. seçiminizi erken yapın. din adına bu konuda yorum yapma hakkını kendimde buluyorum.
b) bu adam imansız gençlere de laf giydiriyor huzursuzluk çıkarıyordur. hoş başlıkta böyle bir önkabul belirtilmemiş ama ben yaşlandıkça imana gelenlerin davranış motiflerinin böyle olduğunu biliyorum ( bu nasıl bir oksimoron. kafanda kurduğun modelde genç dediğin adamların bir kısmı yaşlanacak ve benzer davranışlar sergileyecek. bu durumda yaşlıları eleştirmenin pek bir anlamı kalmıyor değil mi. insan doğasına külliyen isyan ediyorsan tamam ama yaşlı adamı niye bir köşeye ayırıyorsun)
başlığa konu olan ihtiyara (ihtiyar mı) yöneltilen bir diğer eleştiri insanların cehennem cezalarından korktuğu ve cennet nimetlerinden yararlanmak istediği için imana gelmesinin yanlış olduğu ve cehennemde çatır çatır yanmaktan kurtulamayacağı yönünde. bu durumda dine göre yaşlanan imansız birinin önünde iki seçenek var. bir tanesi iman etmemeye devam etmek ve cehennemde cayır cayır yanmak diğeri ise imana gelmek ve yine cehennemde cayır cayır yanmak. bu durumda bütün dinlerin altını çizdikleri özgür irade -> iman -> ödül ilişkisi yerle yeksan oluyor. dindeki ödül ceza ilişkisinde iradenin bir önemi yoksa başka neyin önemi var.
demek bu adamın cennet cehennem motivasyonuyla imana gelmesini hoş bulmuyoruz. şöyle bir üç metre açılıp bakalım. insanları dindar yapan politik, maddi, dünyevi vs.. konuları bir kenara bırakırsak neden iman ediyor insanlar. allahtan korktukları için değil mi. bu korku cehennem/cennet teması üzerinden tesis edilmiyor mu. o zaman başlık konusu adamın diğer insanlardan farkı da hiç kalmıyor. rahat bırakın bu adamı
genel olarak camilerin yaş ortalamasının 50 ve üzerinde olmasından rahatlıkla doğrulanabilecek genelleme. camiler hep dolar taşardı aynı adamlar gençkende gelseydi. aslında bu durum yapıcak iş olmamasındanda kaynaklanır genelde aynı yaş grubu cami de takıldığı için kendiside takılır nitekim bu her yaşta öyledir belli bir yaşa kadar internet kafe vazgeçilmezken bir yaştan sonra ne işim olur düşüncesine geçilir. yaşıtların nerdeyse sende ordasındır abinler nerdeyse yarın muhtemelen sende orda olacaksın.
(bkz:
ölüm korkusu) ve beraberinde getirdiği geliştirdiği iman dürtüsü...
