vista rtm'in buz gibi sularından geliyorum. (thanks to azureel) gözlemlerim:
- en başta mevcut xp kurulumuma halel gelmesin diye linux için ayırdığım 10 gb'lık partisyonu kullanma amacıyla yola çıkmış olsam da yaklaşık 15 gb'dan düşük partisyonlara kurulmuyor. bu sebeple xp'yi işin başından çöpe attık.
- karşılaştığım ilginç bir olay, xp partisyonuna format atmayı reddedip tüm eski windows dosyalarını windows.old klasörüne kaldırıp kendini kurması oldu. her ne kadar desktop'daki 1 gb'a yakın gereksiz dosyayı kurtardığıma sevinsem de formatsız kurulması nedense içimi huzursuz etti.
- kurulum zor değil, hatta xp'den daha bile az kullanıcı müdahalesi gerekiyor.
- kurulumdan sonra kişisel verilerimi depoladığım partisyona erişmek için yaklaşık yarım saatimi harcadım. problem: klasik ntfs permission problemi. denediğim çözüm: klasik dosyaların sahipliğini üstüne alma metodu. sonuç: yarım saat uğraştım. meğer sorun, eskiden d harfine ayarlı partisyonun yeni kurulumda e harfine ayarlanmasındaymış. haydi ben uğraşıp çözüyorum da başkası bu kadar uğraşır mıydı tartışılır.
- aero abartıldığı kadar sistem performansını alıp götürmüyor gibime geldi. ekran çipim paylaşımlı ati radeon x200 olmasına rağmen şimdilik bir zorlukla karşılaşmıyorum. az sonra ekran kartının allocation'ınını arttırmayı düşünüyorum.
- aero'dan çok çekiyorum diyenler yalnızca animasyon ve alpha blending (transparency) kapatarak performansın büyük kısmını geri kazanabilirler. classic view'e dönmenin anlamı yok.
- aero problemli değil ancak öyle bir denyoluk var ki, alet yaklaşık on dakikada bir hard disk'e abanıyor. hangi prosesin buna sebep olduğunu bulamamakla beraber ilginçtir ki makina bu esnada hiç zorlanmıyor. 250 gb'lık dana gibi diskimin sesi olmasa bu da rahatsız etmeyecekti. bu sorunun birkaç günlük kullanımdan sonra sona ereceğini umuyorum.
edit: sona erdi sayılır.
- ciddi bir cd writing yazılımı sorunu var. nero 6 (7'yi denemedim) cd yazmıyor, diğer birkaç üçüncü parti cd writing yazılımı da işe yaramadı. normal cd yazımı için windows'un built-in çözümleri bir nebze işe yarasa da iş iso yazdırmaya geldiğinde tıkanılıp kalınıyor. windows 2003 resource toolkit içinden çıkan cdburn.exe ve dvdburn.exe çözüm olabilir ancak bunlar sadece .iso cinsinden image'ları yazabiliyorlar. nrg uzantılı fantastik image'lar için hala bir çözüm bulmuş değilim.
edit: nero 7, vista uyumlu imiş.
- donanım problemi şimdilik çıkmadı. oldukça fantastik donanımlarımı (nec'in 5 portlu pci usb kartı gibi) tanısa da tek tanımadığı şey daha geçen gün özene bezene aldığım sb live! ses kartı oldu. şimdilik on board ses çipiyle dolapdere big gang'i dinleyebiliyorum ancak yakın zamanda driver bulamazsam creative'in amına koymayı düşünüyorum.
- winamp sorunlu. itunes çok saçma sapan bir problem çıkardı. eğer birkaç gün önce biri gelip windows media player'la müzik dinleyeceksin deseydi küfrederdim. şu an bu hususta biraz daha ılımanım.
- eşek gibi desktop icon'larını küçültmenin yolu umarım vardır.
edit: haha, sen o kadar uğraş, desktop'a sağ tıplayıp icon size değiştireme. denyo wondrous seni.
- cleartype orijinalde açık.
- lcd monitörümü analog bağlı olmasına rağmen dibine kadar tanıması, üstüne bir de driver update'i bulması çok hoşuma gitti.
- isimlerini zikretme ihtiyacı görmediğim çalışmayan birkaç yazılım daha var ancak bunları vista'dan ziyade x64 platformuna bağlıyorum. windows xp x64 edition deneyimimde de çalışmayı reddeden kimi denyo yazılımlar olmuştu.
- şimdi readyboost'u denemek üzere kaçıyorum. bye.
edit: readyboost'u kingston datatraveler 1 gb, desteklenen donanımlar arasında bulunmasına rağmen aktif edemedik.
edit 2: ettik.
- xp'de tam olarak davranışın ne olduğunu hatırlamıyorum ancak vista swap alanını belirlemede ağabeylerimizden öğrendiğimiz ram miktarı x 2 formülünü uygulamadı. manual olarak 2 gb swap alanı ayırdığımda ise performansın oldukça iyileştiğini gözlemledim.
- abi 4-5 yıldır işletim sistemleri gelişmiyor. (hadi?) vista ne getirmiş olabilir ki?
+ windows xp x64 edition'la yüze göze bulaşan 64-bit deneyimini getirdi. bilen bilir, xp x64'le beraber baştan yenilenmiş bir kernel oturtulduğu için win32 uygulamaları da daha performanslı çalışıyordu ve kanımca şeker gibi bir xp idi. millete peynir ekmek gibi x64 işlemci satmalarına rağmen, hem bunun için oturup device driver yazmaya üşenen basiretsiz donanım üreticileri hem de microsoft'un vista'ya odaklanması sebebiyle xp x64'den ilgisini çekmesi sonucu hala 32-bit işletim sistemlerinde tıkanıp kalınmıştı. şu an vista'ya gelindiğinde 64-bit device driver problemlerinin halihazırda çözüldüğünü, çözülmemiş olanların donanım üreticilerinin todo listelerine eklenmiş olduğu gözüküyor.
benim gibi bir 64-bit fetişisti için en büyük getirisi bu. ayrıca aero'nun cam gibi arabiriminden çok etkilendim. başında saatlerimi geçirdiğim bir aletin mahkeme duvarı gibi olmasından hoşlanmıyorum. ayrıca vista'yla beraber şüphesiz bilip burada yazmadığım veya bilmediğim yüzlerce özellik eklenmiş, yüzlerce bug fix'lenmiştir.
- 250 $'a değer mi?
+ bunu orijinal işletim sistemine para vermeye niyetlendiğinizde görüşelim.
geçmek için service pack bekleyenler sanırım service pack denen meretin genelde o ana kadar windows update üzerinden otomatik olarak indirilebilecek yamaların ve güncellemelerin bir araya toplanmış halini temsil ettiğinden haberi yok. rakam vermem gerekirse, daha dün 8 vista update'i yayınlandı ancak "update ne ya siktir et" denirse daha çok service pack beklenir diye düşünüyorum ben.
hakkında daha önce yazmadığım gerçekler var. bazısınıysa daha önceden zaten yazmıştım. yaldızlamış olalım:
· windows vista'nın bellek yönetimi biraz değişik. ben de tam teknik ayrıntısını şu an açıklayacak kadar bilmiyorum ancak, fiziksel hafızayı olabildiğince boş kullanmayıp, gerçekten işe yarayacağı zamansa hızlıca boşaltıp kullanıma hazır getiren bir yapı mevcut. dolayısıyla sistemin idle konumda bile ram'in dolu olması gayet normal bir şey. kaldı ki 2 gb sistemimin şu an 5 tab'lı internet explorer, msn messenger, winamp, outlook gibi bızırlar açık şekilde iken %58'ini kullanıyor. bunda gariplik yok sanıyorum.
· ms'in swap yazma hastalığı yok, search indexing var. windows vista default ayarlarla ilk birkaç gün yoğun şekilde indexing yapar. durup dururken sabit diskin kullanıldığı görülüyorsa belli ki idle konumda olan makina, indexing için kullanılıyordur. taşınabilir cihazlarda "on battery" konumda cihaz idle olsa bile indexing yapılmaz. bunlarla ilgili tüm ayarlar kolaydır ve dökümante edilmiştir. swap'a mı yazılıyor, indexing mi yapılıyor hepsi windows vista resource monitor'den izlenebilir. (xp'de var mı böyle bir şey?)
· x64 windows vista'lar, diğer tüm x64 windows'lar gibi wow64 kullanır. bu durum bazı problemlere gebe olsa da, ben oldukça uzun süren windows xp professional x64 edition ve windows vista x64 sürümlerinde native 64 bit olmayan uygulamalarda wow64 ile hiçbir problem yaşamadım. cenabetlikler hep başkalarına mı çarpıyor bilemiyorum.
· windows vista x64 altında 32 bit vmware ile gentoo derledim. durum böyleyken 64 bit'inin de bulunduğunu bildiğim bir microsoft ürünü olan virtual pc ile problem yaşanması yine bir cenabetliğe işaret ediyor.
· visual studio 2005, service pack 1 ile, microsoft sql server express service pack'siz çalışıyor. (ben home premium kullandığım için sql server'ın diğer versiyonlarını deneyemedim ama problem çıkarmayacağını umuyorum.)
· adobe acrobat çatır çatır çalışıyor, üzgünüm.
· emule, dc++ ve dahi bilimum torrent yazılımları test edilip onaylandı.
· hard truck, flight simulator 2006 ve unreal tournament (99'da çıkanı) çatır çatır çalışıyor. (bonus olsun.)
----
banyo yapmak sorununuzu çözdü mü?
o. evet
o. hayır
o. bu adımı atlamak ve bir de 32 bit vista kurmak istiyorum
yılan dansı yapıyor gibi olacağım ama elimde malzeme bol. windows vista'nın hem okudum hem yazdım isimli çorum türküsünden çok esinlenmişçesine sürekli disk access yapması ve physical memory'i dibine kadar doldurmasının ikinci bir sebebi de superfetch gibi leziz bir özelliğin marifetidir. superfetch, end user'ın yazılım kullanma alışkanlıklarını analiz ederek, sık kullanılan yazılımları diskten okuyarak memory'e kopyalar ve sonraki execution'ların daha süratli gerçekleşmesini sağlar. isteyenler evlerinde aynı programları deli gibi ardı arkasına kapayıp açarak pratik edebilirler. hızın bir süre sonra yükseldiğini göreceklerdir.
microsoft ekibi, superfetch data'sı ve dahi sık kullanılan ufak ama önemli komponentleri (dll olur, ocx olur) disk gibi sequential erişim hızı bilhassa sata gibi teknolojilerle oldukça hızlansa da da random access hızı hala görece daha yavaş bir medyaya yazılmasından kaynaklanan gecikmeleri azaltmak üzere sd kartlar, usb flash disk'ler gibi medyalarda bu verilerin depolanmasını sağlayan readyboost gibi bir özelliği vista'yla beraber implemente etmiştir. readyboost'a yalnızca swap dosyasının removable bir medyaya depolanması olarak bakmak yanlış olur. readyboost dahilinde üretilen data'lar secure şekilde depolanır. (bkz: aes) ayrıca kullanıcı removable medyayı bir anda sistemden söküp aldığında, sistemin stabilitesi bundan etkilenmez çünkü readyboost data'sının bir gölgesi de aynı zamanda sabit diskte tutulur. (bingo?) readyboost'a okuyup yazmanın ne kadar popüler bir spor olduğunu görmek için aslında üçüncü parti bir yazılım olan şu resource monitor screenshot'ına göz atabiliriz. (bkz: http://img208.imageshack.us/...)
64 bit sistemlerin maalesef hala problemler yaşadığını biliyoruz. bu problemleri hariç tutuyorum, "olabilir" diyorum. ancak 32 bit vista üzerinde bahsedilen problemlerin hiçbirinin yaşanmadığını gözlerimle görüyor, ellerimle tutuyorken "google ettim çözüm bulamadım" diyerek suçu vista'ya atmak ne derece adil olur tartışılır. adobe acrobat'ın ilgili printer problemini ben de google ettim, "acrobat 8 update'i ile düzelecek" gibi bir cümle bulup paste etmedim mi? ettim. o zaman, saza niye gelmedin? herkes 8 update'i ile sorununu çözmüşken arada hala çözemeyenler varsa "meltem, banyo!" diyorum.
151. kez varlığından şikayet edilen "her şeyi soruyo abi yea" probleminden hareketle windows vista eleştirisi getirmeye çalışanlar galiba linux'u her ortamda "cok cok cok" efektiyle överken sudo gibi yapıların varlığını es geçiveriyorlar. yaz msconfig, disable uac de bu eleştiri malzemen de ortadan kalksın.
windows presentation foundation'dan, exfat'tan, adını sayamayacağım onlarca güzellikten bahseden yok, varsa yoksa "her şeyi soruyo abi yea".
windows vista ile "geriye uyumluluk problemi" olarak addedilen sorunları yaşayan yazılımların çoğunda asıl sorun, windows vista'nın layıkıyle sağladığı geriye uyumluluğa uyum sağlayacak ileri görüşlülükte inşa edilmemiş olmalarıdır. ayrıca şahsım adına konuşursam 2008'in ilk çeyreğini tamamlamaya hazırlandığımız günlerde sırf vista kullanıyor olmaktan ötürü yaşadığım sorun sayısı rakamla 0, yazıyla sıfırdır. lütfen artık "uyumsuzluk" bahanesiyle gelinmesin, yazılımların versiyonlarının değiştiği ve yazılımları update etmek gerektiği öğrenilsin.
başka bir konuyla ilgili de aynı benzetmeyi yapmıştım, windows vista'ya bu yüzden sövmek, elimizdeki normal benzinleri harcayamıyoruz diye katalitik konvertöre sövmeye benziyor.
