http://www.microsoft.com/...
sitesinden takip edilebilir. ayrıca şu şekilde sözlerle kendini tanımlıyor;
<alıntı>
in a world of more to do, more to discover
the desire is clarity
windows vista
clear confident connected
bringing clarity to your world.
</alıntı>
(bkz: inşallah)
msdn sağolsun yolladı bir adet dvd'sini [beta.1]. açtık kurduk, daha bismillah der demez hdd üzerinde 3 gb yer kaplıyormuş bunu gördük. akabinde her yeri windows xp ile aynıymış bunu da gördük. windows 98'den sonra windows me'ye geçişe laf etmiştik ya;
- aynı lan bu ikisi niye farklı isimle piyasaya sürüyonuz öküzler
diye; bu sefer daha beter. windows xp == windows vista. windows explorer'da sadece göze hoş bir kaç değişiklik var. biraz daha karışık ve gelişmiş gibi duran butonlar, bir çok gereci el altına sunuyor ve fonksiyonel ama zor değil gibi. ayrıca windows search engine geliyor, çok hızlı indexleme ile çalışan bir servis. başlarda çok sistem kaynağı ve cpu yiyen bu gereç gerçekten aramaları hızlandırıyor. muhtemelen winfs bir servis olarak bu işletim sistemine entegre edilecek, o şekilde kullanacağız.
control panel'den, taskbar'a her şey xp'nin aynısı; çekirdek aynı herhalde.
o değil de, ev kullanıcısına yönelik medya pc'si diye pazarlanıyor bu os. ama iis ve ftp server default geliyor. belki de bizi divelopırdan sayıp ondan bu şekilde default iss yüklü yollamıştır, bilmiyoruz.
ilk izlenimlerimize göre, windows xp kullananların zerre kadar ilgilenmeyeceği, lüzumsuz bir işletim sistemi. işler rayına oturana kadar windows xp ile devam edilmeli, belki sonra fikir değiştiririz.
ek: sistem 256 mb ram'li p4-1.7ghz. 64 mb onboard intel vga var. açılışta 4 renk geldi işletim sistemi ve kör olma noktasında aradaki yazıları okuduk install ettik. sistem kurulunca ekran kartı driverını seçip yüklememiz yarım saatimizi aldı. 640x480 4 renk ile o kadar janjanlı arayüz arasında yolumuzu bulup driver yüklemek epey zormuş, bu işletim sisteminin beta sürümü sayesinde bunu da gördük..
doğan görünümlü şahinin önde gidenidir. sp2* yüklenmiş windows xp'ye skin hazırlayarak, vista'nın o default kocaman kocaman masa üstü ikonlarını taklit ederek bunun aynısını yapmışlar. nvidia'nın desktop manager'ı ile pencerelere şeffaf görünüm de verdiniz mi tam oluyormuş. gerçi, vista'nın windows explorer'ındaki "enchantment" olarak bizlere kakalanan "enhancement"lardan yoksun bir halde oluyor modifiye xp'miz ama görünüm aynı.
xp'de çalıştır* şeysine "services.msc" yazdığınızda karşınıza gelen liste ile vistadaki varsayılan liste de aynı, ifrit oldum, durup durup sinirleniyorum bu yeni şeye. güvenlik konusunda ultra mega yenilikler gelecekmiş. şu an güvenlikte fazla gelişme göremedik, sp2 ile gelen windows security center'nin renkli kalkanı aynı duruyor köşede, ha eğer yenilik arıyorsanız bir tane bulduk, dhcp'den ip isteyecek şekilde etherneti ayarlarsanız (statik ip seçmeyoruz), firewall'ı kapatamıyorsunuz, kapatsanız bile bağlantı özelliklerinde asma kilit kirli sarı şeklinde kalıyor... kaldıramadık bir türlü lan!
dinlenip dinlenip döveceksin böyle programcıları.
tek güzellik internet explorer 7.0 olsa gerek. vista ile birlikte default geliyor.
(bkz: internet explorer 7)
ek: pofuduk bir görünümü var bu vista'nın, meğersem cleartype açık geliyormuş. bu ekran niye bu kadar bulanık diyorum ben de.
rc-1'i ne zaman gelecek diye bakınırken, elimizde ancak beta 2'si var. haylayt edince pencere muhteviyatını gösteren popup gibi bir teaskbar yeniliği gelmiş sanırım, başka bir şey yok ortada. winfs diyorduk, bağıntısal* dosya sistemi entegrasyonu bekliyorduk, hayalmiş hepsi. ayrıca "korsana karşı omuz omuza diyen" ms, tüm işten kolayca kaçmaya çalışırken vista'ya ne entegre edecek merak edilesi. localdeki installerlarda orca kullanıp serial sorgusunu geçebiliyorken; veya hex editörle düzenlenebilecek tek bir dll üzerinden yaptıkları "genuine pırdak" denetimi, en dummy user tarafından bile iki forum okuyarak kolayca aşılabiliyorken, altta neyi değiştirip de güvenli ortam oluşturacaklarını merak ediyorum. hala.
ayrıca rekabet yasalarına aykırı olduğu gerekçesiyle, avrupa'da ve asya'da vista (dolaysıyle ms) aleyhine açılan davalarda durum pek parlak değil. işletim sistemine, arama motorunu entegre eden; im servisine reklam alan, kendi medya çalarını default halinde ağzımıza dayayan yeni os ile, yamulmuyorsam tüm bu davaları kaybetmiştir [temyizde de olabilir].
sevmiyorum bu işletim sistemini.. sinirlendim neyse.
msdn bloglarında rastladığım bir soru ve cevabını da alıntı eyleyelimve gideyim:
<alıntı>
"now seriously guys: all the new features of vista got stripped by now - so tell me at least one selling argument: why should i buy? cause i'm not going to pay for a new shiny xp skin alone. show me a single example of something, which is not possible to do with windows xp, but will be available in vista!"
well..there's one thing in vista that's not in xp.. it's a techonogy called "drmverywhere" :)
</alıntı>
alışamadım.
yıllar önce aldığım, kendi halinde amd 64 bit cpum vardı, xp 32bit çalıştırdı zun bir süre. "yeter lan boşuna mı para verdim, 64 bit os istiyorum" çığlıklarıma sessiz kalamadım ve 64 bit xp kuracaktım ki, vista geldi, lisansı da var (itü sağolsun, kampüs lisansı cayır cayır genuine, yakıyor.). e ayağımıza kadar gelmiş, format atıcam zaten yeminliyim, vista 64 bit (business edition) kurayım bari dedim kendi kendime. aslında wondrous verdi gazı, ben xp 64 kuracaktım neyse (obsolete imiş xp 64, vista 64 daha iyiymiş).
güzel ve hızlı bir kurulum var, kan kusmadım kurarken. ayarları da çok uğraştırmadı, xp'dekinden daha fazla değil. ilk kurulumda anakartımdan (nforce4 sli), ekran kartıma (6600 gt extreme), on board ethernetten, 24bit audigy'ye kadar hepsini tanıdı. süper. dhcp'den ip de istedim denemek için. ip v6'sına kadar aldı. ha bu arada hayatta en tiksindiğim şeydir dhcp serverlar, o ne ya emanet ip ıyk. statik olacak ip dediğin, yeri yurdu belli olsun.
makine ayağa kalktığında, eski sürüm bir forceware ve nforce yüklü olduğundan, update ettim onları, hepsine res istedi. ıvır zıvır installation update için, bilimum donanım sürücüsü, sistem yaması için de ayrı ayrı reset istedi. kıllanmaya başladım. her restart ayrı dert, hepsi bir uyuzluk. ayrıca admin confirmation olayı yüzünden çektiğim çile de cabası. dosya silemiyorum lan admin onay penceresi çıkmadan? kaldırdık onu sonradan neyse, çok bela olmadı. restart süreleri ise cidden çok uzun. rahatsız edici derecede. açılışta 1gb ram yiyor sistem (min 700). belki de 3gb ramim var, bol buldu ondan dolayı yazıyor bu kadar çok ama çözemedim. ayrıca ms'in bir swap yazma hastalığı var, boş bellek olmasına rağmen hatırı sayılır miktardaki datayı hala (xp'de de öyleydi) hdd üzerindeki swap'a yazıyor. gıcık oldum, ramdisk kurucaktım az kaldı. gerçi kuramazdım muhtemelen, çünkü yazılım uyum sorunu var.
evet vista'nın en pislik olayı, "win98 uyumlu bile seçebilirsiniz" diye yazmalarına rağmen, uyum olayı çok kötü. emüle edilemeyen sistemlerden ötürü, çalıştırmak için kastığım allahın clear infosu, ki registry okuyan gayet dummy bir tooldur kendisi, sistemi kilitledi. noluyor amına koyim, reset farz. oke attık reset.
sürekli kilitlenmeler devam. ms'in bir başka ürünü olan visual studio kurmayı denedim (vs 2005) x64 uyum paketlerini installation'a otomatik dahil etti, sevindim başta. ama sonra onu da kuramadı. kilitlendi sistem. fesuphanallah diyordum tam, sql server da kurulamadı, sövdüm artık. sonrasında ms virtual pc 2007 kurdum, lan ayarlarını kafasına göre bridge eylediği için, sistemi bozdu, makine internete çıkamaz oldu. korkunç bir şey ya. acrobat kurmayı denedim, pdf çıkarmak için sanal printer kuramadı (ki en son sürümü var elimde) sövmeye devam ediyorum. nero'nun eski sürümünü (6.6) yüklemek istedim, ona da yassak dedi. artık canıma tak etti.
100 mb yiyen svchost.exe (sanırım themelerden sorumlu olanı), oyun oynamamı da engelledi yeterince. kilitlenip çıkmalar, ramde gblar mertebesinde veriler görmem artık dayanılmaz boyutlara ulaştı, makine 24 saat uptime görünce deli gibi yavaşlıyordu. yaklaşık 1 hafta kapatmadığım, yaldır yaldır torrent çektiğim xp makinamı düşününce, aynı donanıma vista ile daha fazla işkence yapmamam gerektiğini anladım ve gözümü kırpmadan bir format daha attım bugün. şu an xp pro 32 bitli işletim sistemimle, mutlu mesut bit hayat sürüyorum.
daha önce de defalarca dediğim gibi, belki 2 sene sonra vista standart olur ama xp varken ona geçmek çok büyük hata. xp'de yapamayıp, vista'da yaptığım kayda değer hiçbir yenilik yok. "kullanmiycam ülen" diye ettiğim yemini bozup kurduğum vista, geçtiğimiz hafta yaşadıklarım sayesinde bana daha büyük yeminler ettirmiştir. 3rd party tool desteği sayesinde, xp ortamı bugün derya iken, vista'ya geçip sefil olmak büyük bir hata olur, yineliyorum.
ek: hırsımı alamadım, arada dinlenir dinlenir, yine söverim vista'ya. tetikte olun.
kernelinde getirdiği yenilikleri bilemiyorum (bkz: kerameti kendinden menkul). komple baştan yazılarak süper bir hale sokulduğu söylenen sistem bileşenleri, process id'leri bile sabit kalacak şekilde xp'dekinin aynısı. xp'de 4 pid'ine sahip system (ntoskernel.exe?) process'i, vista'da da aynı numara ile duruyor. w2k'da bu pid 8 idi sanıyorum, bir önceki os olan nt4'te de 2 pidi vardı.
bellek yönetimi, her aşamada biraz daha geliştirildi, ve nt çekirdekli makinelerde her sürümde daha iyi oldu. doğal olarak, yeni sürümlü bir işletim sisteminde, arka plan kodlaması açısından belleğe daha iyi bakan, onu koruyan, seven okşayan bir kernel bulmayı beklemek bir lüks olmamalı. işletim sistemi bize bir lütuf olarak memory management yapmıyor, yapması gerektiği için bunu yapıyor ve yüzlerce dolar verilip alındığında bu işletim sistemi, eskisinden daha iyi bir konuma gelmiş olmalıdır diye düşünüyorum. zamanla patchlerle ve donanımların gelişmesi ile stabil hale gelir diye umduğum için, işletim sisteminin bellek yönetimine bok atma gafletine düşmeyeceğim, haddim değil. vista'ya ve microsofta güveniyorum bu konuda.
lakin, üzerinden geçemeyeceğim konu şu swap meselesi. boot ediyorum makinayı, hdd üzerinden dosyalar çalıştırılmak üzere ram'e aktarılıyor, ram'de yer gani gani olmasına rağmen niye hdd üzerindeki swap dosyasına 100 mb kadar veri tekrar yazılıyor, kafanız mı güzel? bunun mantığını bana açıklayabilen olmadı. bu soruyu kendine soran başka arkadaşlar da ramdisk (ramdrive?) isminde bir yapı geliştirmiş ve asırlardır bunu kullanmaktadır. belleği (fiziksel bellek, elektronik eleman) bir virtual disk sürücü olarak tanıtıp, sisteme swap'ı buraya yazmasını söylerseniz makinanın performansı muazzam biçimde artıyor(muş). teorik olarak güzel olan bu uygulamayı kişisel olarak pratiğe dökmesem de, çözümün mevcut olduğunu görebiliyoruz, kulağı uzaktan tutmak gibi biraz ama olsun. demek ki, bellek işlemlerinin, harddisk üzerinde değil de tamamen fiziksel bellek üzerine gerçeklenebilmesi mümkünmüş, bunu görüyoruz, biliyoruz.
indexing işlemi ise, google desktop search ile milletin gözüne ilk kez girmiş (popüler, commercial anlamda) ve herkesin ağzını sulandırmıştır. yahoo desktop search piyasaya düştü sonrasında, windows da işletim sistemine gömebileceği bu tip bir tool yazmıştır bu örnekleri dikkate alarak, güzel afferim. ha bunu makinanın idle kaldığı zamanda indexing için kullanması da makul. makina aktifken yapmıyor, yaptığını iddia eden olmadı. sanılanın aksine, harddisk üzerinde işlem yapılmakta olup olmadığını gözlemleye yetecek kadar (hdd ledi görme) deneyimine sahip birisi olarak, sistemdeki sürekli yavaşlığın sebebi olarak görmüyorum. "ms'in swap yazma hastalığı yok, search indexing var." yaklaşımı ise, "domatesler çürük değil, elmalar taze" demek gibi bir şey. swap yazma ile search için indexleme (hashleme daha doğrusu) yapma arasında pek bir bağıntı yok, ya da konuyu anlamamaktan ileri gelmektedir bu çıkarım ki, bu eleştiriyi duymamış varsayıyorum bu yüzden.
bu arada windows vista'daki dikkat çeken bir güzellik ise "windows vista resource monitor" şeklinde bir sistem denetim birimidir. "xp'de var mı böyle bir şey?" diyecek olan varsa aranızda, 100 kb'lık rar dosyasını kendisine seve seve gönderebilirim. nitekim vista'nın bu komponenti, sysinternals isminde bir firma tarafından geliştirilmiş "process explorer" ismindeki eklentinin biraz makyajlı halinden fazlası değildir.
bu da resmi: http://img141.imageshack.us/...
bir kaç yıl önce satın alınan ve ms bünyesine dahil edilen sysinternals sayesinde, ms bu yazılımını da işletim sistemine gömmüş olabilir. çok doğal ve stratejik bir hamle olan bu satın alma işine diyecek lafım yok. ama aynı process görüntüleme işini xp üzerinde tool yardımıyla yaptığım için "eiiy 3rd party o" diyen varsa, bir kez daha düşünsün bu sözünü; gayet güzel bir örnek sunduğumu düşünüyorum.
ha bir örnek daha var. windows defender yazılımı, aslında giant software'in ürünü iken firmanın 2004'te ms tarafından satın alınması ile windows defender ismini alıyor ve bugünkü bildiğiniz "os ile bundled gelen spyware çözümü" şeklinde herkesin erişimine sunuluyor. win xp kullanırken giant'ın spyware detection tool'unu kullansaydım, "spyware için 3rd party tool mu kullanıyosun ıyk" diyenler piyasaya çıkacaktı halbüse.
yani neymiş, tümevarım ile görebiliriz ki os ile gömülü gelen güzellikler, aslında zamanında birer 3rd party tooldan ibaretmiş.
vista'yı çekici kılan şeyler görselliği deniliyor. ms dışındaki yazılım geliştiricilerinin ellerinden çıkma görselliği artırıcı object dock benzeri arayüz ekipmanları veya widgetlar kullansak xp üzerinde de aynısını elde edebiliriz. vista'da sidebar özelliği default geliyor misal, stardock, style xp vb. kaynaklı ürünler kullanarak benzerini (muadilini) kullanabiliyorduk. negzel.
bir diğer nokta da, bilgisayar dünyasındaki "şans faktörü" ile karşılaşılan "cenabetlik" ile, sıfırdan kurulan sistemde oluşan "ölü doğum" kesinlikle bir tutulamaz. kullanıcı hatası sonucu sistem sıçmaları alışkın olduğumuz bir durum, buna denyoluk diyoruz. ne googling ne de başka bir alternatif tarama yöntemlerinin sonuç vermediği, anlamlandırılamayan hatalar; cenabetliktir. ama bu ikisinden de farklı olarak default installation ile birlikte sorunlar geliyorsa bunun adı ölü doğumdur, "kısfmet" diyerek geçiştirilmesi yeterli bir savunma değildir.
x64 halen elektronik dünyasının süper çalışmalarına rağmen, yazılım dünyasının ayak uyduramadığı bir platform. yazılımları buna uygun üretmeye (derlemeye?) üşenenler yüzünden, 64 bit os üzerinde sık sık 32 bit programlar kuruyoruz. vista'da da bu programlar "program files (x86)" dizinine toplanıyor. geriye uyum açısından bu ayrımın yapılması oldukça güzel. ama bir geriye uyum da, işletim sistemi çekirdeği bazında yapılmalı. bir çalıştırılabilir üzerinde "win xp sp2 uyumlu modda aç" bunu dediğinde, bana onu 32 bit olarak, win xp sp2'de çalıştırır gibi çalıştırması gerekir. geriye uyum açısından vista'da böyle bir eksiklik var. halen çözebilmiş değilim sebebini.
executable'ı geçelim, ayrıca service olarak çalışan birimlerde de genel olarak bir "hazır olmama" durumu söz konusu. başıma gelen olayı detaylandırarak bu konuya da değinmek istiyorum. adobe acrobat (pdf hazırlama, düzenleme yazılımı) printer kurar bilgisayara. aa pro ile birlikte gelen bu özellik sayesinde, notepad.exe üzerinden "print" ile yolladığınız bir metni, printer device olarak kendini tanıtan "pdf writer" birimine yönlendirerek, hzlıca ve pratik olarak (wysiwyg) pdf dökümanı elde edersiniz. ama vista'da bu printer'ın kurulumunda da sorun çıkıyor, kastettiğim şey odur. ha bu arada adobe "reader" çatır çatır çalışıyor, karıştırmayalım ikisini. reader ile pro sürümleri arasındaki komponent farklılıklarına dikkat edelim, dalga geçerler sonra, üzgünüm.
peki vista'yı, tüm bu inatlaşmaya rağmen kuracak mıyız, denemesi 400 dolara kadar emrinizde(vista ultimate). <caps>şimdilik</caps> hiçbir ek getirisi olmayan bir sorun yumağı olarak gördüğüm bu işletim sistemine <u>şimdilik</u> karşı çıkıyor, xp ile yoluma devam ediyorum.
ayrıca benjamin'e soralım, vista'ya format atıp xp kurmak sorununu çözdü mü?
- eet
- hayr
- xp rulz.
steve ballmer'ın ağzından "a work in progress" olarak tanımlanmıştır. seattle'daki mvp summit'e katılan 1800 uzmanın önünde vista hakkında "the ultimate" işletim sistemi olmadığını itiraf etmek üzücü olsa gerek. ballmer konuşmasında xp* lisanslarının sonlanması sürecine de değiniyor ve temmuz 2008'de xp'lerin yeni bilgisayarlar ile oem lisanslanmasının sonlanacağını söylüyor. ancak bu lisans bitimi için de "5 yıl" süresinin kısa olduğunu itiraf ederek bir anlamda "hata yaptık" diyebiliyor, takdir ettim doğrusu. gerçi bu mea culpa biraz dolaylı olsa da, olsun buna da şükür.
"i think we did a lot of things right, and i think we have a lot of things we need to learn from."*
