werner heisenberg*  

werner heisenberg...
matrislerle kuvantum fiziğini formüle etmiş,ismi ile anılan belirsizlik ilkesi ile meşhur olmuş alman fizikçi daha sonra müsliman olmuştur...

28 yaşında sonrasında ismi ile tanınacak olan belirsizlik ilkesini bulmuş ve 1932 senesinde 31 yaşında nobel ödülünü kazanmıştır.

nazi atom bombası projesinin başında bulunmuş kişidir. yapacağı silahın nazilerin elinde pervasızca kullanılacağını anladığında işleri aksatma yoluna gitmiştir. 1945 mayısına gelindiğinde, daha ileriye gidebilecekleri halde almanların nükleer silah projesinde katettikleri yol amerikalıların 1943 başında ulaştıkları yer kadardır.. bir kısım tarihçi tarafından dünyayı kurtaran kişi olarak anılmaktadır. faşizmle uzaktan yakından alakası yoktur.

mezar taşında "er liegt irgendwo hier", "buralarda bir yerlerde yatıyor" yazan kişidir.

böyle akıllıca bir mezar taşını düşünen öğrencisinin de yanaklarından öpülesidir.

tam adı werner karl heisenberg'dir.

1901 1976 yılları arasında yaşamıştır.

yaşadığı devirde türbülans, üzerinde çokça kafa yorulan bir problemdi.

düzgün bir akışın parçalanıp sarmallara ve burgaçlara dönüşmesi, düzensiz şekillerin akışkan cisimler ile katı cisimlerin arasındaki sınırları alt üst etmesi ve enerjinin büyük ölçekli hareketlerden küçük ölçekli hareketlere doğru hızla akması dönemin fizikçilerinin başına bela bir konuydu. konu ilgili en parlak fikirler matematikçilerden gelirken, fizikçilerin çoğu türbülansın tehlikeli bir konu olduğunu, üzerinde vakit kaybedilmemesi gerektiğini düşünüyorlardı.

werner heisenberg'de ölüm döşeğinde tanrı'ya iki soru soracağını söylermiş.

''neden relativite var?'' ve ''neden türbülans var'' sonra da ''eminim sadece ilk soruyu cevaplayabilecek'' dermiş.

"biz yaklaştıkça davranışını değiştirdiği için atomun içini, gerçekte olduğu gibi hiçbir zaman anlayamayacağız..." diyen bu bilim adamına 1932 yılında fizik dalında nobel ödülü verilmesini, albert einstein'ın iyi karşılamayışı, insanoğlundaki öğrenmek, biraz daha bilmek merakına sınır çeken bu buluşun armağana değer bulunmasındandı. gerçekten de, böyle bir sınır, insanoğlunu sadece umutsuzluğa düşürmekle kalmaz, belki onu insan olarak ortadan kaldırır.

(bkz: heisenberg belirsizlik ilkesi)
(bkz: kuantum fiziği)

karl werner heisenberg, 5 aralık 1901 würzburg'da doğdu, 1 şubat 1976 münih'te öldü. kendi ismiyle anılan belirsizlik ilkesi'ni bulan alman fizikçi, atom yapısı bilgisine katkılarından dolayı 1932 yılında fizik dalında nobel ödülü'ne layık görüldü.

münih üniversitesi'nde arnold sommerfeld ile beraber araştırmalar yaptı. daha sonra max born, david hilbert ve niels bohr gibi meşhur fizikçilerle çalıştı. 1941 yılında atom bombası yapımında almanya'ya destek olması için bohr'u ikna etmeye çalıştı, ancak ahlaki nedenler yüzünden bohr teklifi redetti.

heisenberg (1925'te) ve erwin seditödinger (1926'da) çok yakın zamanlarda birbirlerinden bağımsız olarak atomun kuvantum (dalga) mekaniğini farklı olarak, fakat matematik yönünden eşit şekilde formüllendirdiler. bu teoriler 1928 senesinde ingiliz teori fizikçisi paul dirac tarafından genişletilip geliştirildi. 1927'de leipzig üniversitesi fizik profesörlüğüne tayin edildi. aynı yıl meşhur belirsizlik prensibini ortaya koydu.

1941 senesinde şimdiki max planck enstitüsü'nün müdürü olan heisenberg, 1958'de, atomun içindeki temel parçacıkların yapısını izah eden, birleşik şaha teorisinin formülünü ortaya koydu. heisenberg, hiçbir fizik bilgininin açıklama yapamadığı bir konuyu da aydınlattı. bu konu, atom çekirdek yapısına ait olup; mezon alan teorisi olarak isimlendirilmiştir.

<<1956] senesinde memleketimize gelip, atomda saklı mu’azzam kudret hakkında müteaddid konferanslar veren atom âlimi (w.heisenberg), sözlerini şöyle bitirmişdi: (bütün nutuklarımda, atomdaki enerjiden nasıl istifâde edilebileceğini anlatdım. şimdi aklımıza, haklı olarak, şu süâl gelmekdedir: bu mu’azzam kudreti, küçücük yere kim ve nasıl koydu? buna ancak metafizik, ya’nî ilm-i kelâm [ilâhiyyât] cevâb verecekdir). adada kendisini gezdiren bir profesörümüz, bu süâle, hangi dînin cevâb vereceğini sorduğu zemân, (buna ancak islâm dîni cevâb vermekdedir. ben ve arkadaşım atom âlimi hahn bu fikrdeyiz) demişdir. >>

en nihayetinde müslüman olarak ölmüştür..allah rahmet eylesin..

....iktibas....

matris mekaniği denen soyut matematik modelini geliştiren alman teorik fizikçi. ışık ve maddenin dalga-tanecik doğasını daha iyi anlamamızı sağlayan heisenberg belirsizlik ilkesi ile nobel fizik ödülünü aldı. "bir pozisyon ne kadar yakın belirlenirse, momentum o kadar az bilinir", "tanrı, evren üzerine bir zar atar ve çıkan sonuçtan kendi de şaşkınlığa düşer!" gibi baba sözlerin sahibi.

leipzig üniversitesinde, ordinaryüs profesörlük seviyesine, 26 (yazıyla yirmi altı, roma rakamıyla xxvi, mors alfabesiyle ..--- -....), yaşında ulaşabilmiş, gene aynı yaşta fizik bölüm başkanı olmuş bir varlık. insan diyesim yok. 31 yaşında da nobel'i koymuş vitrine. fakat bende bu adama sempati uyandıran (ya da artıran diyelim) şey biraz daha farklı.

bu adamı 10 metre uzaktan gorseniz, adamın ne cin, ne çakal olduğunu anlarsınız direkt. çünkü adamdaki ifade ve bakışlar bunu emrediyor. örnek vermek gerekirse:

(görsel: werner heisenberg/104453)
burdaki biff tennon aurası gözden kaçmıyor. gecelerin adamıyım, çakalım, sevdiceği suya götürürüm, susuz getiririm havası var.

(görsel: werner heisenberg/104454)
bu fotoğrafında şapkasıyla bakışıyla tam bir, özal devri kurnaz kapitalist işadamı görüntüsünde.

(görsel: werner heisenberg/104455)
burda yine aynı tarz, yine içinden "newton fiziğine nasıl gömdüm ama" duruşu, bakışı. sekmemiş.

(görsel: werner heisenberg/104456)
burda biraz yaşlanmış, bu haliyle vodafone reklamındaki tugay kerimoğlu'nun "yedek kulubesinde bile gördüm" derken ki bakışını çakmış. aynı piç bakışlar mevcut.

uzun lafın kısası, hayran olunası bir adam. kız olsam verner heisenberg.