vladimir mayakovski  

büyük bir grafik sanatçısı hatta grafik sanatının temelini atan insanlardan. şiirleri de vardır ama temel özelliği bolşevik partinin afişlerini adeta bir sanat eseri olarak algılayıp sanatını kitleyi bilinçlendirmenin bir aracı olarak kullanmış olmasıdır.

kimsenin son mektubunu yazmamasına şaşırdığım, sovyet şairi;

hepinize!..
işte ölüyorum. kimseyi suçlamayın bundan ötürü. hele dedi-
kodudan, unutmayın ki, merhum nefret ederdi.
anacığım, kardeşlerim, yoldaşlarım! bağışlayın beni. iş değil
bu, biliyorum (kimseye de öğütlemem),ama benim için başka bir çı-
kar yol kalmamıştı.
lili, beni sev.
hükümet yoldaş! ailem : lili brik, anam, kız kardeşlerim ve
veronika vitoldovna polonkaya' dan ibarettir. yaşamlarını sağlarsan, ne mutlu bana..
bitmemiş şiirleri brik'lere verin, ne lâzımsa onlar yapar.
"bir varmış bir yokmuş" derler hani :
aşkın küçük sandalı hayat ırmağının akıntısına kafa tutabilir mi!
dayanamayıp parçalandı işte sonunda...
acıları mutsuzlukları karşılıklı haksızlıkları
hatırlamaya bile değmez:
ödeşmiş durumdayız kahpe felekle.
ve sizler mutlu olun yeter.

edit: kimse unutmamış, buradan saygılar. (bkz: son mektup/6)

anlaması zor şairlerdendir
ekimden sonra devrimi desteklemiştir

vladimir mayakovski, rus şair.

1893 yılında gürcistan'da doğdu. okuma yazmayı kendisi öğrendi. 1905 devriminde bolşeviklerle beraber mücadele etti. 1906 yılında moskova'ya giderek orada resim dersleri aldı. 1917 ekim devrimine destek vererek devrimin sanatsal açıdan da gerçekleşmesi amacıyla büyük çaba harcadı.
1925 yılında yakın dostu sergey yesenin'in intihar etmesini eleştirdi. ancak 1930 yılında, tutkuyla bağlı olduğu lili brik'i ve ailesini sovyet hükümetine emanet ettiğini belirten mektubunu yazarak, silahla intihar etti.

intihar edip kolay yolu terih ettiği için eleştirdiği yesenin (bkz: sergey yesenin) gibi intihar ederek yaşamına son vermiş rus fütürist şairi. intiharından sovyet edebiyatını sosyalist gerçekçi çizgiye oturtmaya çalışan hükümet ve onun resmi "sanatçıları" sorumlu tutulmuştur.intiharını ve devrimci sanata (!) ihanetini eleştiren nazım hikmet'i sonraları derinden etkilemiştir.

(bkz: fütürizm)

filme çekilmesi için yazdığı ne var ne yok adlı senaryo kitabının önsözünde sinemanın onun için neler ifade ettiğini;

sizin için sinema bir gösteridir
benim içinse hemen hemen bir dünya görüşü
sinema devinimin iletimidir
sinema edebiyatın yol açıcısıdır
sinema kabul görmüş estetiğin yıkıcısıdır
sinema yürekliliktir
sinema amatör ruhtur
sinema işlevsel olarak düşünceler yaratır
lakin sinema artık hastadır
gözleri kapitalizmin altın tozu ile kör edilmiştir
kumarbaz yapımcılar, sinemayı istedikleri şekilde yönlendirirken sıradan ve acıklı öykülerle yürekleri sızlatarak üst üste para destekleri yığmaktalar
artık sona ermeli bu
komünizm sinemayı bu vurguncuların ellerinden kurtarmalıdır
fütürizmse yerleşik ahlakın ve çarkların hantal işleyişinin durgun suyunu buharlaştırmalıdır.
yoksa amerikan ithali zırvalıklara ya da mayakovski'nin yaşları dinmeyen gözlerine mahkum olacağız
ilki can sıkıcı diğeri daha da beter.

şeklinde anlatan şair. aynı yazıyı şenol erdoğan'ın sinema manifestoları kitabının ilk bölümünde bulmakta mümkün.

türk edebiyatı'nda marxist şair nazım hikmet'i fütürist şiir yazma yöntemi yönünden etkileyen ve şiirlerinde yoğun, süslü bir üsluba sahip olan rus şairi.

pantolonlu bulut / çev: ataol behramoğlu
**

pelteleşmiş beyninizde
kirden parlayan bir kanepede yan gelip yatan semiz bir uşak gibi

hayal kuran düşüncenizi,
kanlı bir yürek parçasıyla tedirgin edeceğim,
dalga geçeceğim, geberesiye küstah ve zehir dilli.

tek bir ak saç yok ruhumda,
yaşlılığın çıtkırıldımlığı yok onda!
dünyayı bozguna uğratarak sesimin gücüyle
yürüyorum - yakışıklı,
yirmi iki yaşında.

çıtkırıldımlar!
kemana yatırırsınız aşkı siz.
kabalar, onu trampete yükler.
fakat, tersyüz edebilir misiniz, kendinizi benim gibi,
öyle ki, dudaklar kalsın ortada, salt dudaklar!

çık da gel konuk odasından
gel de bir adam tanı,
kibirli, patiskadan ve melek soylu memur karısı.

sen ki dudaklar çevirirsin aynı kayıtsızlıkla,
bir aşçı kadın nasıl çevirirse yemek kitabının sayfalarını...

ister misiniz
ten kudurtsun beni,

- ve gök gibi, renk değiştirerek ansızın -
ister misiniz
öylesine yumuşayım, sevecen olayım ki öylesine
hani, erkek değil de, pantolonlu bir bulut desinler bu!

inanmıyorum çiçekli nice diye bir yerin var olduğuna!
benimle göklere çıkarılacaktır yeniden
hastane gibi bayatlamış erkekler,
ve atasözleri gibi yıpranmış kadınlar da...

moskova mayakovskayada heykeli bulunan zat-ı muhterem.

puşkin' den daha büyük değildir, vallahi ben edebiyatçıların yalancısıyım.

ukraynaodessa'da adına sokak bulunan zat-ı muhterem..

büyük rus edebiyatçısı. şair işçidir şiiri ile yaptığı eleştiri çok önemlidir.

şair işçidir

bağırırlar şaire:
'bir de torna tezgâhı başında göreydik seni.
şiir de ne?
boş iş.
çalışmak, harcınız değil demek ki...'
doğrusu
bizler için de
en yüce değerdir çalışmak.
ve kendimi
bir fabrika saymaktayım ben de.
ve eğer
bacam yoksa
işim daha zor demektir bu.
bilirim
hoşlanmazsınız boş lâftan
kütük yontarsınız kan ter içinde,
fakat
bizim işimiz farklı mı sanırsınız bundan:
kütükten kafaları yontarız biz de.
ve hiç kuşkusuz
saygıdeğer bir iştir balık avlamak
çekip çıkarmak ağı.
ve doyum olmaz tadına
balıkla doluysa hele.
fakat
daha da saygıdeğerdir şairin işi
balık değil, canlı insan yakalamadayız çünkü.
ve doğrusu
işlerin en zorlusu
yanıp kavrularak demir ocağının ağzında
su vermektir kızgın demire.
fakat kim
aylak olduğumuzu söyleyerek
sitem edebilir bize;
beyinleri perdahlıyorsak eğer
dilimizin eğesiyle...
kim daha üstün, şair mi?
yoksa insanlara
pratik yarar sağlayan teknisyen mi?
ikisi de.
yürek de bir motordur çünkü
ve ruh, onun çalıştırıcısı.
eşitiz bizler
şairler ve teknisyenler.
vücut ve ruh emekçileriyiz
aynı kavganın içinde
ve ancak ortak emeğimizle
bezeriz evreni
marşlarımızı gümbürdeterek
haydi!
laf fırtınalarından
ayıralım kendimizi
bir dalgakıranla.
iş başına!
canlı ve yepyeni bir çalışmadır bu.
ve ağzıkalabalık söylevci takımı
değirmene yollansın dosdoğru!
unculuğa!
değirmen taşı döndürmeye laf suyuyla!

"mayakovski öylesine büyüktür ki, onunla karşılaştırdığımızda, biz çağdaş şairler, hepimiz küçük kalırız. bizim öğretmenimizdir; kişisel olarak benim. pablo neruda, louis aragon, dünyanın bütün dürüst şairleri aynı şeyi söyleceklerdir: o bizim öğretmenimizdir."

nazım hikmet

zülfü livaneli bir kitabında şöyle diyor:

türkiye ve dünyadaki sol da, nice namuslu bilimadamı, sanatçı ve politikacının yanısıra, ideolojik maske arkasında suç işleyen bir sürü maceracı ve kendisini bu harekete taşıtmak isteyen asalak ve avantacılar çıkarmıştır. bu yüzden, solun esas problemi, kendi kadrolarını ayıklayabilmek ve içinde taşıdığı cevherleri kurban etmemek olmuştur. bunda her zaman başarılı olduğu söylenemez. italya'da, gramsci çapında bir beyin, parti bürokratları tarafından alt edilmiştir. macaristan'da şair attila jozsef ve sovyetler birliği'nde mayakovski, çapsız solcuların kurbanı olmuşlardır. ikisi de yaşamlarını intaharla noktalamak zorunda bırakılmışlardır.

"geniş adımlarıma dayanmıyor yolların uzunluğu

nereye gitsem ki içimdeki bu cehennemle"


yazmıştır omurganın flütü'nde ve son mektup'la da yapacağını yapmıştır.



hamiş: troçki'ye göre,mayakovski yalnızca şair değil,aynı zamanda yeni bir kültürün bütün öğelerini

daha önce görülmemiş bir güçle hazırlayan kritik bir dönemin kurbanıdır.

(bkz: vladimir vladimirovic mayakovski)

şu isyan ve umut dizelerini yazmış kişidir.

..........
ve sizin otuzuncu yüzyılınız
bizi paramparça eden hiçleri aşacaktır şüphesiz.
ve bundan böyle derim ki:
sevmediğimiz ne varsa sonuna kadar sevelim
acısını çıkarırcasına.
dirilt beni !
günlük hayatın o saçma ve ahmakça yanını reddedip
seni bir şair gibi bekledim diye
dirilt!
sadece bunun için.
...............