enzimlerin işlevlerini düzgün yapamasını sağlayan maddelerdir, enerji değeri sıfırdır, dandik gıda markaları yiyeceklerine vitamin ekleyip enerji verici olduğunu iddia eder (bkz. ülker link)
vitamin kelimesinin kökeni latince yaşam anlamına gelen vita sözcüğünden kaynaklanır. amin ise amonyaktaki hidrojen yerine, tek değerli hidrokarbonlu köklerin geçmesiyle oluşan ürünlerin genel adıdır.vitaminler yağda ve suda eriyenler olarak iki gruba ayrılır.
sanılanın aksine parçalandığında enerji verebilen moleküllerdir , fakat enerji olarak kullanılma sırası proteinlerden sonra olduğu için bu anlamda hiçbir işe yaramazlar. sıra onlara geldiğinde vucudun tüm proteinleri parçalanmış olmalıdır ki bu da ölüm demektir.. sona bırakılmasının sebebi de açığa çıkan enerjinin çok küçük olması dolayısıyla parçalanma gereği duyulmamasıdır.. alınan verilenden az olcağı için vücut zarara girmek istemez.. yani kısacası vitaminler parçalandığında enerji verirler fakat vücut bu enerjiyi hiçbir zaman kullanamaz..
a vitamini enfeksiyonlara karşı direnci arttırır normal büyüme, üreme, kemik ve diş gelişimi, görme için gereklidir. cildin tırnakların ve saçların sağlıklı kalmasını sağlar. diş ve dişetleri için büyük önem taşır .
kayısı,kuşkonmaz,maydanoz,ıspanak, havuç,kereviz, marul, portakal, erik, domates
d vitamini ince bağırsaklardan kalsiyumun emilmesine yardımcı olur, kalsiyumun kemiklerde ve dişlerde tutulmasını sağlar
balık yağı, balık, yumurta, tereyağı, karaciğer, et, sebzeler, güneş
e vitamini antioksidan etkilidir. alzheimer hastalığının ilerlemesini yavaşlatıyor yaşlı kişilerde bağışıklık sistemini güçlendirir. hücrelerin daha uzun yaşamasını ve yenilenmesini sağlar .
buğday, tohumlu besinler, soya fasülyesi yağı, arı sütü, ceviz, marul, tere, kereviz, maydanoz, ıspanak, lahana, mısır yağı, mısır, yulafta
k vitamini karaciğere gelen kvitamini burada üretilen bazı pıhtılaşma faktörlerinin yapımında rol alır. kvitamini takviyesi yanlızca kanamalı hastalarda verilir.
ıspanak,kabak, marul, yeşil domates, yeşil biber, inek sütü, peynir, tereyağı, yumurta, kırmızı et, pirinç, karaciğer, mısır, muz, şeftali, çilek
b1 vitamini kasların ve sinir sisteminin faliyeti için gereklidir.yetersizliğinde iştahsızlık, huzursuzluk, bellek zayıflığı ve dikkat azalması görülür.
buğday, kepek, bira mayası, taze sebze meyve, koyun eti, sığır eti, balık eti, yumurta, süt
b2 vitamini eksikliğinde dilde kızarma, yanma hissi, ağız çevresi ve dudaklarda kızarma, tahriş, çatlaklar, gözlerde kaşıntı, yanma hissi, katarakt oluşumu, saçların dökülmesi, çocuklarda büyüme yavaşlaması, kilo kaybı, sindirim sorunları oluşur .
karaciğer, böbrek, buğday unu, patates, et, süt, yumurta, peynir, kepek, yeşil sebzeler, havuç, fındık, yer fıstığı, mercimek
b3 vitamini yetersiz beslenme sonucu deriyi sinir sistemini tutan pellegra adlı hastalık ortaya çıkar. hücrelerin oksijeni kullanabilmeleri için gereklidir. midede sindirimin temel taşları olan asitlerin üretimini sağlar.
bira mayası, kepek, yer fıstığı, sakatat, kırmızı et, balık, buğday, baklagiller, un, yumurta, süt, limon, kabak, incir, portakal, hurma
b5 vitamini doğada bol olduğu için eksikliğine rastlanmaz. ayrıca bir miktar bağırsaklarda da yapılmaktadır. eksikliği kan şekerinde düşme, ellerde titreme, kalp çarpıntıya neden olur .
karaciğer, kırmızı et, tavuk, yumurta, ekmek, sebzeler
b6 vitamini sinir sistemi ve hormonların çalışmasını düzenler.vücudun savunmasında antikor ve akyuvar oluşumunda rol oynar. eksikliğinde migren tipi baş ağrısı, kansızlık, ciltte kuruluk, görme problemleri, uyuşukluk, adele zayıflığı ve krampları oluşur.
karaciğer, böbrek, kırmızı et, balık, yumurta, ekmek, sebzeler
b11 vitamini kırmızı kan hücreleri ve sinir dokularının oluşumunda aktif rol oynar. hücre bölünmesi için gereklidir. bu etkisi ile büyümeyi de sağlar. anne karnındaki bebeğin sinir sisteminin gelişimi için de gereklidir. eksikliğinde iştahsızlık, kilo kaybı, bulantı, kusma, ishal, baş ağrısı, unutkanlık, çarpıntı gibi bazı kalp sorunları oluşabilir .
karaciğer, böbrek, kırmızı et, ıspanak, marul, yumurta, ekmek, portakal, muz
b12 vitamini besinlerle veya sigara gibi alışkanlıklarla vücuda giren siyanürü etkisiz hale getirir. eksikliğinde dilde hassasiyet, şişme, kızarma, hayal görme, depresyon, adalelerde kasılmalar, sinir iltihaplarına bağlı olarak el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, yanma şikayetleri oluşur .
karaciğer, yürek, böbrek, kırmızı et, tavuk, balık, süt, peynir, yumurta
c vitamini vücudumuz c vitaminini üretemez bitkiler ve bazı hayvanlar bu vitamini üretebilmektedir. besinlerle alınan vitamin 2 saat içersinde kullanılır 4 saat sonunda kandan uzaklaşır. yaraların iyileşmesini, damarların sağlıklı olamalarını sağlar.vücudun savunma sistemini artırıcı etkisi vardır. histamin yapımını azaltarak allerjik olayların şiddetini düşürür. eksikliğinde diş eti kanamaları ve çekilmeleri olur.
siyah üzüm, narenciye, çilek, kavun, karpuz, yeşil biber, maydanoz, brokoli, havuç, soğan, bezelye
1911 yılında polonyalı kimyager casimir funk, parlatılmamış pirinçte bulunan ve beriberiyi önleyen maddenin bir tür amin olduğunu belirleyerek buna vitamin adının verilmesini önerdi. bütün vitaminlerin yapısının birbirine benzediği düşünüldüğünden bu terim kısaca bütün yardımcı maddeler için kulanılmış.
sebit eğitim ve bilgi teknolojileri a.ş. tarafından çıkarılmış ilköğretim ve lise derslerini görsel ve etkileşimli olarak bilgisayarınızdan çalışmanızı sağlayan program paketi. her dersin ayrı paketleri vardır. alıp bilgisayarınıza kurar çalışırsınız. güzeldir. sloganları da her derse deva'dır.
bazen iki bazen ü.,ç grupta incelenir bu "hayat aminleri" isimleri "vita amin" den gelmektedir, ilk keşfedilen vitaminin thiamin, yani b1 olması,b1 in de amin yapısında ve hayati olması bu ismi kazandırmıştır bu grup bileşiklere. heh, ne diyorduk? üç grup.
birinci grup suda çözünebilen grup, bunlar vücatta depo edilemiyor. geldikleri gibi gidiyorlar, alıyorsunuz vücudunuza, fazlası çişle mişle bir şekilde uzaklaşıyor. listesi burda: thiamine (b1) riboflavin (b2) niacin (nicotinic acid,b3) pridoxine (b6) siyano kobalamin(b12) pantathenic acid biotin(vitamin h) folic acid vitamin c
yapda çözünen vitaminler ise, yağ vücutta depo edilebildiğinden vücutta depo edilebilirler. işte onların da listesi vitamin a vitamin d vitamin e vitamin k
bir de üçüncü grup var ki, bu başlıkta incelesem mi incelemesem mi ikilemde kalmıştım. ama görünüş itibariyle inceliyorum. buyrunuz üçüncü grup,vitamin benzeri bileşikler. inositol kolin karnitin
alfa lipoik asit p aminobenzoik asit(paba) ubikinon(coenzim q)
