|
|
- sanki beleş petrol varmışçasına savaşa direk katılan amerika sayesinde süresi ve yıkımı artan savaş..1946'da fransız çinhindi'nde başlayan bu savaş aslında iki evrede 1975'e kadar sürdü..başlangıçta vietnamlılar'ın fransızların yönetimine karşı bağımsızlık mücadelesi olarak tasarlanmış olan bu savaş, ikinci evrede amerikanların savaşa balıklama atlamaları sonucu uluslar arası bir muharebeye dönmüştü..vietnam'daki bu savaş sosyalistlerin denetiminde tek ülke olarak birleşmeleri sonucunda bitmişti..amerika için maddi ve manevi çok pahalıya patlayan bu savaşa doğrudan katılması halkı üzerinde de çarpıcı bir etki bırakmıştı..
- fransız ve amerikan emperyalizmine karşı otuz yıl süren halk savaşını 1 mayıs 1975 günü zafere ulaştıran vietnam halkı, aynı zamanda bir tarihsel döneme damgasını vurmuştur. ho chi minh'in önderliğinde kurulan vietnam işçi partisi'nin otuz yıl boyunca yönettiği vietnam savaşı, aynı zamanda tüm geri-bıraktırılmış ülke devrimleri için eşsiz deneyimler ortaya koymuştur.
vietnam savaşı, "küçükten büyüğe, basitten karmaşığa doğru gelişen" bir süreç sonucu zafere ulaşmıştır.(ashra, 19.03.2006 14:36 ~ 14:36)
- (bkz: vietnam sendromu)
(finch, 19.03.2006 15:12)
- beyazların, kızılderililerden çaldıkları ülkelerini korumak için, zencileri sarılarla çarpışmaya gönderdiği savaş.
(bkz: hair)(venom, 28.08.2006 12:20)
- amerikan ordusunun revize olması gerektiğinin göstergesidir.
kendi coğrafyasında çalıştırılan profesyonel ordu ile acemilikten getirilen askere çağrılmış gençler, vietnamın sık ormanlarında, pirinç tarlalarında ve dağlarında, sudan çıkmış balığa dönmüşlerdir. viet-kong askerlerini sivillerden ayıramayan amerikalılar, birçok sivili öldürmüş, bunun üzerine sivil halk, vietkong tarafına dönüp onlara destek vermiştir. sık ormanlar içinde çapraz ateşe, tavşan deliklerine, mayınlara ve bombalı bubi tuzaklarına maruz kalan amerikalıların, zırhlı oluşum içine girme amaçlı sherman tanklarını helikopterlerle yüksek bölgelere indirilmesi ise başka bir trajediye sebep olmuştur. çünkü shermanlar hafiftir, ve hafif olmasının sebebi ince zırhlı olmalarıdır. gerek ak-47 ile donatılmış vietkong piyadeleri, gerek rus yapımı t-47 gibi ağır toplu ve orta zırhlı tanklar, hiç zorluk çekmeden sherman'ları bitirmiştir.
kaçış yolu arayan amerikan ordusu, helikopter indirmeleri, helikopter destekli kara operasyonlarının da rpg'ler ve düzgün iniş alanı bulamaması dolayısıyla çok fazla başarı elde edememiş, bunun üzerine son çare olarak, biyolojik silahlarla "fire at point" (telsizcilerin belirttiği noktaya napalm vuruşları) taktiğinin kullanılması, birçok vietkong askeri ile amerikan askerlerinin ölümüne ve yaralanmasına sebep olmuştur.
amerikan konvoyları sık sık gerilla saldırılarına ve maruz kalmaktadır, ve askerler birçok hastalık sebebiyle (gerek sıtma, gerek yüksek ateş, gerek dizanteri) ölmekte veya işlevsiz hale gelmektedir.
çaresiz kalan amerikalılara desteği fransa vermekteyken, karşılarında rus ordusunun her türlü imkanına sahip vietkong bulunmaktaydı.
bu şartlar altında, amerikanın yaşadığı sendroma (bkz: vietnam sendromu) denir. aynı şekilde, eve dönmüş gazilerin yaşadığı sendroma da aynı isim verilir.
- bu güne kadar yapılmış en gereksiz savaşlardan biridir.
savaşın ilk evresi sayılabilecek olan, vietnamlıların fransız emperyalizmine karşı yaptıkları özgürlük mücadelesinin sonunda toplanan cenevre konferansı'nda savaşı bitirmek için anlaşmalar imzalanmış ve bu anlaşmalar çerçevesinde laos ve kamboçya kurulmuştur. fakat anlaşmaların en önemli tarafı, vietnam'ın -ki o zamanlar kuzey ve güney vietnam adında iki ayrı bölgeydi- genel bir seçimin ardından birleşmesi yönünde alınan karar olmuştur. bu genel seçim yapılana kadar askeri bakımdan 17. enlem sınır kabul edilmiştir, yani iki tarafın askerleri 17. enlemin öteki yanına geçmeyecektir.
savaşın ikinci evresi olan amerikan savaşının ardından imzalanan paris anlaşması'nın ardından laos ve kamboçya'dan yabancı askerler çekilmiş (yani bağımsızlık kazanmışlar), güney ve kuzey vietnam birleşme için yapılacak bir seçime kadar 17. enlemin gerisinde durmuşlardır.
cenevre konferansı 1954 yılında toplanmıştır, paris anlaşması ise 1973 yılında imzalanmıştır. cenevre konferansı sırasında imzalanan anlaşmaların şartları ve paris anlaşmasının şartları birbirinin aynısıdır. kısacası aynı anlaşmanın imzalanması ve aynı şartların yerine gelmesi için tam 19 sene boyunca amerika birleşik devletleri boşu boşuna kan dökmüştür.
amerika birleşik devletleri, vietnam'ın üzerine yaklaşık olarak yedi milyon ton (rakamla 7,000,000 ton) bomba atmıştır. bu rakam hiroshima'ya atılan atom bombasının 300 katına eşittir. bunun yanında, ölenlerin sayısı asla tam olarak bilinemeyecekse de, vietnam'ın kaybının yaklaşık bir buçuk milyon kişi (rakamla 1,500,000) olarak tahmin edilmektedir.
amerika, savaş boyunca (kennedy döneminden itibaren), yoğun bitki örtüsünü yok etmek için "bitki yok edici bombalar" kullanmış ve bu yolla vietnam ormanlarının önemli bir bölümünü yok etmiş, doğayı katletmiştir.
ayrıca, vietnamlıların gerilla savaşı yürütmesinden ileri gelen "asker-sivil" ayrımının yapılamaması (gerillalar, siviller gibi giyinmekteydi), amerikalıların sivil halka da saldırmalarına ve bombalamalarına neden olmuştur; vietnam halkı da katledilmiştir.
vietnam limanları, savaş sırasında mayınlanmış ve hala tam olarak temizlenememiştir.
atılan bombalar sonucunda vietnam "ay yüzeyine" benzemiş, ülkenin her yerinde kraterler açılmış, toprak verimini tamamen kaybetmiş, vietnam halkı savaş sonrası bir de kıtlıkla mücadele etmiştir.
not : savaşın gereksizliği, şahsi düşüncemdir.
- muhammed ali'nin gitmeyi reddettiği için vatan haini ilan edildiği, şampiyonluğunun geri alındığı ve bokstan uzaklaştırıldığı savaştır.
|