70 milyon nüfusa sahip, son asrı savaşlarla geçirmiş, düzenli ordusundan çok gerillalarıyla tanınan devlet.. ayrıca dünya devlerine kafa tutmuş ve hepsinin eline vermiştir.. fransa, abd'den sonra çin'de saldırmıştır ve umduğunu değil bulduğunu yemiştir..
filmleriyle ünlü belde. şimdilik we were soldiers ile kapanmış gibi gözüken vietnam savaşı filmleri furyası, olabilecek her türlü vietnam filmini çekerek başka milletlere söylenecek söz bırakmama çabasındaydı. yoksa amerikalıların ikinci dünya savaşı filmleriyle ağzına edilmiş almanlardan farkları kalmıyacağı aşikardır. buradan sinemayı elinde bulunduranların, kamuoyunu nasıl manipüle edebileceğini de çıkarabiliriz.
amerikanın 10 sene boyunca komünizmin yayılmasını engellemek bahanesi ile işgal ettiği, 3 milyon vietnamlı ve 68 bin amerikan askerine mezar olan ülke.
kaleşnikov'un colt'u alt ettiği ülkedir. su, bataklık, çamur dinlemeden takır takır çalışan keleşlerin, nemlenince tutuklık yapan nazlı m4 ve m16'ların keyfini dinlememesi, amerika'nın vietnam'dan çekilmesindeki etkisi büyüktür.
ayrıca yetmiş bine yakın askerini bu ülkenin bataklıklarında bırakan amerika, sinema sektörünün ne kadar önemli olduğunu tüm dünyaya göstermiştir. öyle ki, yenildiği ve ezildiği bir savaşı onlarca filmde kullanır, hatta savaş temalı olmayan filmlerde bile vietnam gazisi rolünde çeşitli oyuncular olur. evet amerika'nın vietnam'da yenildiğini herkes bilir ama onlar sinemayı kullanarak bunu insanların bilinç altına vietnamlılar çok alçak yaratıklarmış gibi işlerler.
western filmlerinde kullanılan sistemin biraz değiştirilmişidir bu sistemleri. o filmlerde de kızılderililer vahşi, anlayışsız varlıklar olarak gösterilirdi.
güneydoğu asya'da s şeklinde bir haritası olan ülkedir. amerikan filmlerindeki imajının aksine insanları çok güler yüzlü ve son derece yardımseverdir...
fransa, japonya ve abd'ye direnmiş, ülkesini savunmuş asil insanların ülkesi, kahpe kader, hep filmlerde kötülenmiş, bilgisayar oyunlarında avlanmış, ekonomisi bu savaşlar yüzünden çökmüş, insanları ve cennet gibi doğası hala amerikalı onun bunun çocuklarının kullandığı portakal gazı yüzünden sakatlıklardan, biyolojik bozukluklardan kurtulamayan, insanların tıpkı komşuları laos ve kamboçya'da da olduğu gibi orda burda dağılmış, patlamamış bombalar ve yerleri bilinmeyen yer mayınları yüzünden evlerine akşam kaç bacakla döneceklerinin meçhul olduğu güzel güney doğu asya ülkesi.
rambo filmlerine konu olmuş ülkedir. tarihin en kanlı mücadelesini abd japonya ve fransa ya karşı vermiş ülkedir. hala ormanlarında yaşayan yasa dışı milliyetçi örgütlerin var olduğu söylenmektedir.
savaşların mahvettiği ekonomisi yüzünden kahramanca mücadelelerle kovduğu emperyalizmi imf kılığında geri çağırmıştır. ho chi minh'in nam-ı diğer ho amcanın ülkesidir.
abd'nin kore sonrası aynı bahaneyle yani iç savaşta huzuru sağlamak amacı ile(!) girdiği ülke. bu arada kennedy'nin bir türlü imzalamaya yanaşmadığı vietnam'a asker gönderilmesini içeren anlaşmanın kennedy'ye yapılan suikast sonrasında hemen imzalanması dikkat çekicidir.
allen ginsberg'in "amerika" şiirinden kısa bir bölüm
amerika her şeyimi verdim sana,
şimdi bir hiçim
17 ocak 1956 ve iki dolar yirmi-yedi sent.
kendi kafam bile destek değil bana.
insanlarla savaşı ne zaman sona erdireceğiz amerika?
al şu atom bombanı kıçına sok.
çin işgali altında 1500 yıl kadar kalan vietnam toprakları 1700lü yıllarda fransız sömürgecilerin istilasına uğradı. misyoner sayısındaki hızlı artış ve ingilizlerin hindistan idaresinde olması fransızların iştahını kabartmıştı. burayı sömürge olarak ülkeye bağlamaya karar veren fransızlar asker göndererek silah zoruyla bu işe koyuldular. tüm kaynaklar sömürülürken halk aç ve çıplak kalmıştı. yaklaşık 150 civarı bu sömürüye boyun eğdi vietnam. kuzeyde beklenen özgürlük ayaklanması başlamış ve bu isyan güneye doğru yayılmaktaydı. işte bu sırada fransız genel valisi isyanın güneye inmesini önlemek için ülkeyi kuzey ve güney diye ikiye böldü. çin devriminden etkilenen kuzey vietnam artık tam bağımsızlık istiyordu. bu bölme işlemi ile fransa buradaki varlığını biraz daha uzattı. vietnam kurtuluş hareketinin ilk büyük lideri phan boi chau idi. fakat bağımsızlık isteğinde başarılı olamadı. 1940lı yıllarda fransızlarla mücadele etmeye çalışan vietnamın başına japon işgali çıktı. japonlar ve fransızlar beraber sömürmeye koyuldular ülkeyi. kuzey kısım japon ağırlıklı, güney kısım fransız ağırlıklı idi. bunu yeni sömürgenin verdiği tepki ile vietminh olarak bilinen devrimci birlik kuruldu ve silahlı mücadeleye başladı. planlı bir savaşın sonunda honoi ve saygon'u işgal eden devrimci birlik bağımsızlığını ilan etti. bağımsızlık ilan edilmiş ama bütün vietnam kurtulmuş değildi sömürgecilerden. 10 süren bu bağımsızlık çin tarafından saldırıya geçilmesi ve abd'nin fransızlara destek verip fransız askeri müdahaleleri ile son buldu. 10 yıl kadar süren mücadeleler sonucu vietnam 17. paralelden ikiye bölündü. kuzey hükümeti çin kontrolünde, güney hükümeti ise fransız abd ortak konrtolündeydi. kuzey artık komünist, güney kapitalistti. 5 yıl sonra güneyde başlayan komünist ayaklanma ile kuzey hükümeti güneye karşı askeri harekata başladı. bunu durdurmak isteyen john f kennedy ilk abd askerini ülkeye gönderdi ve amerikan toplumunu derinden etkileyen vietnam savaşını başlattı.1975 yılına kadar süren mücadeleler sonucu vietnam tam bağımsızlığını kazandı.
amerikanın domino teorisinin en önemli halkasıyken amerikada yönetime karşı oluşturduğu büyük karşı duruş sonrası amerikanın başına uzun yıllar bela açacak bir toplumsal itaatsizliğe yol açmış savaştır.savaşı en güzel özetleyen sözler heralde full metal jacket de geçer:
-biz buraya geldiğimizde burada bir savaş vardı,yani benim kafamda kurduğum düşündüğüm gibi bir savaş,yani bir düşman vardı biz onu öldürmeye çalışıyorduk;şimdiyse çok farklı...
