vaka i hayriye*  

(bkz: vaka i vakvakiye)

yeniçeri ocağının kaldırılması olayıdır. halkın desteğini kazanmış nadir osmanlı reformlarındandır. sekbanı cedid topçuları yeniçeri kışlalarını topa tutmuş; halk, padişaha bağlı askerlerle beraber istanbul sokaklarında yeniçeri avına çıkmıştır.

külliyen zarar olan yeniçerilerin telef edilmesi hem halk hem idare hem de esas savaşan askerler tarafından olumlu bir şekilde karşılanmış, bu olaya vaka i hayriye ismi verilmiştir.


3 yıl sonra gelen edit: bu ne kadar soğuk, ne kadar gaddar bir yazış tarzıdır böyle ya rabbim resmen "telef" kelimesini kullanmışım. burdan kendime eksi oy basmak istiyorum. bilmiyorum toplam kaç kişi öldürüldü bu vaka i hayriyede ancak her biri için ayrı ayrı üzüntü duyduğumu belirtmek isterim. bir insan ne kadar gaddar, kötü ve ahlaksız olursa olsun, yaşama hakkı her zaman kutsaldır ve her ölüm ancak ve ancak bir trajedidir. eh tabi ölenlerin sayısı 1 (bir) olmayınca böyle istatistikmiş gibi anlatılıyor.

ancak yine de istanbulda böyle bir katliamın vaka i hayriye olarak kayıtlara geçmiş olmasının istanbul haklındaki yeniçeri sevgisini göstermesi bakımından önemli olduğunu vurgulamak isterim. hatta öyle ki yeniçeri mezartaşları kırılmış, mehter marşlarının çalınması dahi yasaklanmıştır. günümüzde çalınan mehter marşlarının sayısının çok sınırlı olması bundandır ki 1826den 1953e kadar yasak kalmıştır bu marşlar. (bkz: mehter)

rte'nin cumhurbaşkanı olamamasıyla tekrar kullanılabilecek ifade.

sultan mahmud'un 1324 yılında kurulan, 1658 yılından itibaren bütün önemini kaybeden, iki günde bir ayaklanma çıkaran, istemedikleri padişahı tahttan indiren, hatta canları isterse öldüren yeniçerilerin ocağını 1825'te kaldırması olayıdır. sultan mahmud'un yeniçeri ocağını yeniçerilerin içinde bulunduğu bir saatte yaktırdığı, hayatta kalan yeniçerileri de gelin size maaş bağlıyacağım diye kandırıp onları da öldürttüğü rivayetler arasındadır.

17 yıldır bu ocağı kaldırmaya çalışan ikinci mahmut'un sadrazam benderli mehmet selim paşa zamanında gerçekleştirdikleri 'hayırlı olay' dır. ikinci mahmut ekşinci ocağını kurduğunu resmen açıkladıktan sonra yeniçeriler ayaklanıyor. ulemayıda yanına alan padişah halkı yeniçerilere karşı savaşmaya çağırıyor ve yeniceri kışlaları top ateşine tutulmaya başlıyor. birçok yeniçeri ve isyancıyla birlikte kapatılan bektaşi dergahlarının müridleride kılıçtan geçiriyor. üstüne birde bektaşi mezarlarının başlarındaki kavukları da kırdırtıyor. günümüzde bu mezar taşlarını görmek hala mümkünmüş. heyy hatt bu kadar kan dökülmüş nee hayırlı bir olaymıs be!!!!!

yeniçeri ocağının ortadan kaldırılması 1826 yılıdır. 1825 değildir. hayırlı olay denmiştir. çünkü osnmanlıyı yüzyıllar boyunca uğraştırmıştır bu kefereler. ıslahat yapalım yok, inkılap yapalım yok, okul açalım medrese açalım yok. herşeye muhalefet etmişler tabi bunları yönlendiren ağababaları var başlarında. birçok devlet adamını parçalayarak öldürmüşlerdir. dördüncü muratın veziri hafız ahmet paşa mesela. buna rağmen çok bile yaşamışlardır. herneyse sonunda bu yeniçeri ocağı ikinci mahmudun güzel oyunuyla bugünkü aksarayda ulufe ayağına toplatılarak bombalanmıştır. nizam-ı cedite karşı çıkan taifede bu yeniçeri taifesidir unutmadan. bugünkü aksaray o zamanın etmeydanı. kazanlar içinde pilavlar çorbalar yapılıyor. yeniçeri kışlalarıda burada. işte bu ahval üzere ikinci maho bunların kökünü kazımıştır. yerinede adından belli olduğu üzere çok güzel bir ordu kurmuştur. (bkz: asakir-i mansure-i muhammediye). bu yeniçeri taifesini öyle bi kazımışlardır ki istanbulda mezar taşlarına varıncaya kadar hepsi yerlebir edilmiştir. sırf bu örnek bile yeniçerilere duyulan öfkenin hiddetin göstergesidir. yoksa bildiğim kadarıyla mezarlara yapılan bir saldırı yok bu istisna dışında. ve nusretiye camiisi tophanede. bu hayırlı zafer üzerine camiiye zafer manasına gelen nusret ismi verilmiştir. bugünkü kitabesi yanlıştır 1827 yazıyor 1826 olması gerekir.

hayırlı olay anlamındadır. etmeydanında bulunan yeniçeri kışlası top ateşiyle vurulmuştur. bu saldırılarda 6000 yeniçeri öldürülmüştür. artık yeniçerinin isyanlarından bıkan halk eline ne geçirdiyse* kışladan kaçan yeniçerileri yakalayıp öldürmüştür ya da tutuklatmıştır.

(bkz: order 66)

osmanlı'nın 1828-29 osmanlı rus savaşında hacamat olmasına yol açmıştır. ordusuz kalan devlet ruslar'a direnememiş, ruslar'ın istanbul'a dayanmasına engel olamamıştır. avusturya başbakanı meternich osmanlı'ya savaşı devam ettirmesi nasihatta bulunmuştu, zira onun tespitlerine göre ruslar'ın istanbul'a dayanan ordusunun mevcudu 10-15 bin civarındaydı. yapılacak bir karşı saldırıda rus kuvvetleri savaşın başladığı noktaya kadar geri çekilecekti. ancak 2. mahmut bunu göze almadı ve utanç verici ateşkesi imzalamak zorunda kaldı.

osmanlı için küçük insanlık için büyük bir katliamdır.

yeniçeri ocağının kapatılması değil yakılmasıyla ve binlerce bektaşinin katledilmesiyle sonuçlanan 1826 yılında yapılmış o kadar kandan sonra birde adına hayırlı denmiş olaydır.

bu olay dan sonra osmanlı ağır darbeler almıştır.osmanlı rus savaşının kaybedilmesi bir örnektir.ayrıca bu olaydan sonra gayri müslim olan osmanlı ahalisinin osmanlıya güveni de bitmiştir.

bana çok hareketli bir oyun havası ismini çağrıştıran söz öbeğidir.

-vaka-i hayriye
-haydi çifte telliye
-oooh şıkıdak şıkıdak