merhaba! itü sözlük, içeriği dünyanın değişik noktalarında bulunan yazarlarca oluşturulan bir interaktif sözlüktür. daha fazla bilgi alabilir, üye olarak içeriğin genişlemesine katkıda bulunabilirsiniz.

tsk sağlık yeteneği yönetmeliği

  1. bu başlıkta
  2. bakın dur
  3. sırala
  1. kaynak: (bkz: http://www.mevzuat.adalet.gov.tr/...)

    türk silahlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği

    türk silâhlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği

    bakanlar kurulu karar tarihi - no: 08/10/1986 - 86/11092

    dayandığı kanunlar tarihi - no: 21/07/1927 - 1111 ; 27/07/1967 - 926 ; 04/01/1961 - 211 ; 24/06/1965 - 635 ; 18/03/1986 - 3269 ; 16/06/1927 - 1076

    yayımlandığı resmi gazete tarihi - no: 24/11/1986 - 19291

    birinci bölüm : amaç, kapsam, kanuni dayanak ve ekler

    amaç

    madde 1 - bu yönetmeliğin amacı, türk silahlı kuvvetlerinde görevli askeri ve sivil personel ile askerlik görevi ile yükümlü vatandaşların silahlı kuvvetlerdeki görevlere uyarlık bakımından sağlık yeteneklerini tesbit etmek ve barışta ve savaşta yapılacak sağlık işlemlerini düzenlemektir.

    kapsam

    madde 2 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/1.mad) bu yönetmelik; 1076 sayılı yedek subaylar ve yedek askerî memurlar kanunu, 1111 sayılı askerlik kanunu, 211 sayılı türk silahlı kuvvetleri iç hizmet kanunu, 926 sayılı türk silâhlı kuvvetleri personel kanunu, 3269 sayılı uzman erbaş kanunu, 3466 sayılı uzman jandarma kanunu ve 4678 sayılı türk silâhlı kuvvetlerinde istihdam edilecek sözleşmeli subay ve astsubaylar hakkında kanun gereğince türk silâhlı kuvvetleri mensubu olan personeli, askerî öğrenci ve askerî öğrenci adaylarını, sivil personel ile ilgili kanunlar gereğince türk silâhlı kuvvetlerinde görevli personeli, askerlik görevi ile yükümlü vatandaşları ve bu yönetmeliği uygulamakla görevli kişi, makam ve kuruluşları kapsar.

    dayanak

    madde 3 - bu yönetmelik, 2 nci maddede belirtilen kanunlarının ilgili maddeleri uyarınca hazırlanmıştır.

    yönetmeliğe bağlı ekler

    madde 4 - bu yönetmeliğe bağlı ekler aşağıda gösterilmiştir:

    1) türk silahlı kuvvetlerinde görevli general, amiral, üstsubay, subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, askeri öğrenci, yedek subay adayları, yükümlüler ve erlerin sağlık yeteneklerine göre gruplandırmalarını gösteren hastalık ve arızalar listesi.

    2) general, amiral, üstsubay, subay, yedek subay ve astsubayların sağlık yeteneklerine göre yapılacak sınıfında bırakma, yeniden sınıflandırma, sağlık sebebiyle silahlı kuvvetlerden ayırma ve askerlikten çıkarma işlemlerine esas teşkil eden 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgeleri.

    3) türk silahlı kuvvetleri sağlık raporu örneği.

    4) sağlık kurulu muayene fişi örneği.

    ikinci bölüm : yükümlülerin sağlık muayeneleri

    ilk sağlık muayenesi

    madde 5 - yükümlülerin ilk sağlık muayeneleri askerlik kanunu gereğince son yoklama sırasında askerlik şubelerinde toplanan askerlik meclisindeki iki tabip (birisi sivil olabilir) tarafından aşağıdaki şekilde yapılır.

    1) ruh ve beden durumları ile iç organları dikkatle gözden geçirilir, nabız sayılır, kan basıncı ölçülür, çıplak olarak belirlenen boy ve kilolar tesbit edilir. soluk alma ve vermedeki göğüs genişlikleri ve muayene sonunda bulunan hastalık ve arızalar kaydedilir.

    2) muayeneler sonunda karar verilemeyenlerle gözlem altında bulunmaları gerekenler en yakın askeri hastaneye gönderilir.

    gruplandırma

    madde 6 - askerlik çağına giren yükümlüler, askerlik yoklamasında veya askeri hastanelerin sağlık kurullarında, askerliğe elverişli olanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere gruplandırılır.

    1) askerliğe elverişli olanlar: sağlık yetenekleri bakımından hiç bir hastalık ve arızası bulunmayanlar ile hastalık ve arızaları, hastalık ve arızalar listesinin a dilimine girenlerdir.

    2) askerliğe elverişli olmayanlar: hastalık ve arızaları, hastalık ve arızalar listesinin b ve d dilimlerine girenlerdir.

    son yoklama dışında yapılan sağlık muayeneleri

    madde 7 - son yoklamada arıza ve hastalıkları gözden kaçanlarla, son yoklama ile sevk tarihi arasında geçen sürede hastalananlar ve askerlik meclisi son yoklaması dışında yoklaması yapılacakların (yoklama kaçakları dahil), muayeneleri askeri hastane veya en az iki tabibi bulunan birlik ve kurumlarda yapılır.

    yurtdışında bulunan yükümlülerin sağlık muayeneleri

    madde 8 - yurtdışında bulunan, askerlikle yükümlü vatandaşların son yoklamaları veya askerlikle ilgili diğer muayeneleri, o ülkedeki türkiye cumhuriyeti elçilik veya konsoloslukları tarafından uygun görülen sağlık kurumlarında veya iki tabibe yaptırılır. bu muayene sonucu düzenlenen raporlar, elçilik ve konsolosluklarca onaylandıktan sonra milli savunma bakanlığına gönderilir.

    (değişik fıkra: 30/01/1997 - 97/9106 k.) bu raporlar, milli savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığınca incelenerek;

    1) "askerliğe elverişlidir" şeklinde onaylanan raporlar yükümlünün sınıflandırılması için bağlı bulunduğu askerlik şubesine gönderilir.

    2) yurt dışındaki resmi sağlık kurumlarından aldıkları raporlarda yurda gelemeyecek derecede hastalık veya arızası olduğu belirtilen yükümlülere onay makamının kararına göre ertesi yıla bırakma veya sevki geciktirme işlemi uygulanır.

    3) yurt dışından elçilik veya konsolosluk aracılığı ile usulüne uygun olarak alınan "askerliğe elverişli değildir" şeklindeki raporlar. milli savunma bakanlığı sağılık dairesi başkanlığınca incelenir. uygun görülen raporlar, onaylanır; yetersiz ve şüpheli görülen raporlar onaylanmayıp, yükümlünün yurt içindeki bir askeri hastahanede muayenesi yaptırılır.

    4) yurt dışından alınan raporlara itirazlar, yükümlünün yurt içindeki askeri sağlık kurumlarından birinde yapılacak muayenesine göre sonuçlandırılır.

    son yoklamada yapılacak sağlık işlemleri

    madde 9 - son yoklamada yapılan sağlık muayenelerinin kontrolu barışta, o bölgede bulunan kolordu, tümen baştabipleri tarafından savaşta üst makamlarca verilecek emre göre en yakın sağlık kurulu tarafından yapılır. bundan başka son yoklama ile görevlendirilmiş bulunan askeri tabipler, çevrede görecekleri bulaşıcı hastalıkları muayenenin yapıldığı yerdeki hükümet tabibine yazılı olarak bildirmek zorundadırlar.

    ayrıca muayeneler sonucu düzenleyecekleri askerlik şubelerindeki sağlık istatistiklerini de doldururlar ve bu şubeler kanalıyla ilgili makama gönderirler.

    askerliğe elverişli olan ve olmayanlar hakkında yapılacak işlemler

    madde 10 - son yoklamaları yapılan yükümlüler, askerliğe elverişli olanlar ve askerliğe elverişli olmayanlar olmak üzere gruplandırılır.

    askerliğe elverişli olmayan yükümlüler, askere alınmazlar. bunlardan arızaları gözle görülebilecek kadar belirgin olanların raporlarına, arızayı gösteren bir boy fotoğrafı eklenerek iki nüsha rapor düzenlenir ve onay makamlarına gönderilir, onaylanan raporlar kesinleşir. kesinleşen raporlardan biri ilgiliye verilir, diğeri askerlik şubesindeki özlük dosyasına konur.

    sağlık durumları geçici olarak bozuk olan yükümlülere ertesi yıla bırakma kararı verilir ve iki nüsha rapor düzenlenerek onay makamlarına gönderilir. raporları onaylanan bu yükümlülere ertesi yıla bırakma işlemi yapılır. onay makamlarınca tekrar muayenesine lüzum görülen yükümlüler, yeniden muayeneye gönderilir ve bunlara muayene sonucu alacakları rapor kararlarına göre işlem yapılır.

    tabipler tarafından kesin karar verilemeyenler, en yakın askeri hastanelere gönderilir. bunların kesin kararları, bu hastanelerin sağlık kurullarınca verilir.

    geçici sağlık kurulu raporu

    madde 11 - sağlık durumları askerliğe elverişli olmayanlar ile geçici arızalarından ötürü ertesi yıla terk edilenlere askerlik meclisi geçici sağlık kurulunca düzenlenen raporlar, askerlik şubesi rapor defterine işlenir.

    raporlar onaylandıktan sonra kesinleşir.

    hastalık ve arızaları devamlı olacaklara yapılacak işlem

    madde 24 - hastalık ve arızaları devamlı ve her türlü askerlik görevine engel olacak durumda olan yükümlülerle erlere, bu yönetmeliğin 6 ncı maddesine göre işlem yapılır.

    üçüncü bölüm : yükümlülerle erlerin sağlık yeteneğine göre sınıflandırılmaları

    yükümlülerle erlerin sağlık yeteneklerine göre sınıflandırılmalarındaki ilkeler

    madde 12 - sağlık yeteneklerine göre askerliğe elverişli olan yükümlülerin türk silahlı kuvvetlerinin hangi sınıflarına ayrılacakları sağlık ve diğer yetenekleri gözönünde tutularak askeralma teşkilatı tarafından tesbit edilir.

    birlik ve kurumlarda görevli erlerle sevk erlerinde bulunan, hayat için tehlike göstermeyen ameliyatla giderilmesi mümkün hastalık ve arızalar, istedikleri takdirde giderilir. ameliyata razı olmayanlara bu yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.

    hayat için tehlike oluşturan hastalıklarda (mide delinmesi, akut apandisit, boğulmuş fıtık gibi) kişinin izni alınmaksızın cerrahi girişim ve tedavi sonucuna göre işlem yapılır.

    askerliğe elverişli olanların sınıflandırılması

    madde 13 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/2.mad) askerliğe elverişli olanların sınıflandırılmaları, aşağıdaki sağlık ve diğer yetenekleri göz önünde bulundurularak yapılır.

    1) piyade: sağlamlar ile arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    2) topçu:

    a - sağlamlar,

    b - arızaları a dilimine girenler,

    c - kas ve iskelet sistemi gelişmiş olanlar, bu sınıfa verilir.

    d - sahra topçusuna ayrılacakların boyları 160 cm'den aşağı olmamalıdır.

    e - kulak zarları delik olanlar tercih edilir.

    3) hava savunma: sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    4) tank ve zırhlı süvari:

    a - solunum, dolaşım ürogenital sistemleri ve özellikle büyük eklemleri sağlam olanlar,

    b - her iki gözde görme derecesi, ayrı ayrı tam olan ve diskromatopsi bulunmayanlar (tank şoförlerinde gözlükle düzeltme kabul edilmez, ancak geri kalan tank personelinde 3.00 diyoptriye kadar miyopi, hipermetropi ve her çeşit astigmatizma kabul edilir.),

    c - işitmesi tam olan, kulaklarda yerleşmiş iltihaplı hastalıklar bulunmayanlar,

    d - sinir ve ruh sistemleri sağlam olanlar,

    e - bedenen ağır işlere dayanacak güçte olanlar,

    f - sindirim sisteminde göreve engel olacak iltihaplı hastalıklar, faal veya geçirilmiş mide ve barsak ülserleri bulunmayanlar,

    g - ağır işlere ve fizikî hareketlere engel derecede şişmanlığı bulunmayanlar,

    h - ayaklarında motor çalıştırmaya engel şekil bozuklukları, eklem yapışıklıkları ve bacaklarda varis bulunmayanlar,

    ı - boyları 160 cm'den aşağı olmayanlar, bu sınıfa verilir.

    j - göz kapakları rahatsız olmak ve konjektiva hastalıkları, bu sınıfa verilmeye engeldir. klostro-fobia (kapalı yerde bulunma fobisi) bulunanlar bu sınıfa alınmaz. uzun müddet kapalı yerde kalmaya dayanıklı olanlar tercih edilir.

    5) süvari: kas ve iskelet sistemleri iyi gelişmiş bulunan, boyları 164 ilâ 172 cm arasında olan tam sağlamlar bu sınıfa verilir.

    6) istihkâm: diskromatopsi bulunmayan, sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    7) muhabere: görme ve işitme fonksiyonları sağlam olup, diğer sistemlerdeki sağlık nitelikleri a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    8) ulaştırma: diskromatopsi bulunmayan, sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    9) sıhhiye: sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    10) kimya: sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir. endüstri meslek lisesi, meslek lisesi ve

    ya teknik liseyi bitirmiş veya bitirmeden ayrılmış olanlara öncelik verilir.

    11) ordudonatım: sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler bu sınıfa verilir.

    12) mızıka (bando): dişleri muntazam, dudakları ince olanlar ve solunum sistemi sağlam olanlar bu sınıfa verilir. saz, caz ve diğer müzik aletlerinden birini çalabilenlere öncelik verilir.

    13) jandarma: sağlamlar ve arızaları a dilimine girenler, kas ve iskelet sistemleri iyi gelişmiş olanlar, gö z, kulak, burun ve boğazları sağlam olan, kekemeliği olmayanlar, boyları 165 cm'den yukarı bulunanlar, bu sınıfa verilir.

    14) şoför: motorlu ulaştırma ve harp araçlarını kullanan erler:

    a - trafik ehliyetnameleri için sağlık nitelikleri, karayolları trafik yönetmeliğine göre tespit edilir.

    b - türk silâhlı kuvvetleri motorlu araçları için verilecek şoför ehliyetnamelerinde sağlık nitelikleri, kara kuvvetleri komutanlığının "şoför eğitimi devamlı talimatı"na göre tespit edilir.

    c - emniyet müdürlüğü trafik şubesinden alınan ehliyetnameleri bulunan şoförlerin ayrıca askerî hastahanelerin sağlık kurullarından rapor almasına ihtiyaç yoktur.

    d - şoför olacak erlerin sağlık nitelikleri:

    (a) göz:

    (ı) görmeleri iki gözde de ayrı ayrı 0,7'den az olmayanlar,

    (ıı) gece görüşleri ve görme alanları normal olanlar,

    (ııı) göz hareketleri normal olup çift görmesi olmayanlar,

    (ıv) diskromatopsi, albinismus, nistagmus ve kapak hastalığı (entropium, ektropium ve benzeri) bulunmayanlar,

    (v) refraksiyon kusuru -3 diyoptriyi aşmayan hipermetropi miyopi ve eksenler arasındaki farkı 1 diyoptriyi aşmayan muhtelif cins astigmatizması olanlar, askerî şoför olarak yetiştirilirler.

    (vı) tank şoförleri hariç olmak üzere diğerlerinde gözlükle düzeltme kabul edilir, ancak araç kullanırken gözlük takmaları zorunludur. gözlüğü yanında bulunmayanlar, araç kullanamazlar.

    (b) kulak:

    (ı) kulaklarda işitme kuvveti tam olmalıdır.

    (ıı) kulak uğultusu, çınlama, baş dönmesi gibi arızalar bulunmamalıdır.

    (ııı) burun ve boğazda, hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerinde belirtilen arızalar, şoförlüğe engel değildir. b dilimlerinde belirtilen arızalar şoför olmaya engeldir.

    (c) iç sistemler: ağır diyabet, araç kullanırken hayatı tehdit edici kalp ve damar hastalıkları, ileri derecede böbrek yetersizliği, açık akciğer tüberkülozu, devam eden bulaşıcı hastalıklar bulunmamalıdır.

    (d) kas ve iskelet sistemi tam ve sağlam olmalıdır. şoför olacak erlerin boyları 160 cm'den aşağı olmamalıdır. fıtık, varis gibi arızaları bulunmamalıdır.

    (e) ruhsal durum:

    (ı) psikotik reaksiyonları (skizofreni, paranoya, mani, melankoli, ayırt edilmeyen psikotik reaksiyonlar, envolüsyon psikozları, reaktif psikotik reaksiyonlar) bulunmamalıdır. bu ruhsal reaksiyonlardan birini geçirdiği saptananlar, muayene sırasında sağlam bulunsalar da şoför olamazlar.

    (ıı) zeka geriliği bulunmamalıdır.

    (ııı) toksikomani olmamalıdır.

    (ıv) organik beyin hastalıkları sonucu psikozlar, zeka ve karakter bozuklukları (konfüzyon, delirium, genel paralizi ve benzeri) bulunmamalıdır.

    (v) psikonevrotik reaksiyonları, psikopatik reaksiyonları, antisosyal ve antimoral davranışları bulunmamalı ve mükerrer suç işlememiş olmalıdır.

    (f) sinir sistemi:

    (ı) santral sinir sisteminin hastalık, arıza ve sekelleri bulunmamalıdır.

    (ıı) travmatik nevrozları, yeni geçirilmiş ağır travmaları olmamalıdır.

    (ııı) periferik sinir sisteminin araç kullanmaya engel felçleri bulunmamalıdır.

    (ıv) araç kullanmaya engel olan kas hastalıkları olmamalıdır.

    (v) her türlü konvülsiyonlu veya konvülsiyonsuz epileptik nöbetleri olmamalıdır.

    (vı) otonom sinir sistemi arızası olmamalıdır.

    devamlı olarak ve özellikle eğitim ve öğrenim başlangıcında şoförlüğe ayrılmış erlerin kendilerine verilmiş göreve karşı olan tavır ve hareketleri, amirleri ve kıt'a tâbipleri tarafından dikkatli ve yakından tetkik ve takip edilerek, yetersizlik gösterenler, şoförlük görevinden uzaklaştırılırlar. beden ve ruh yeteneklerinde en küçük bir şüpheyi uyandıranlar, izleyenler tarafından bir anketle uzman tabibe gönderilirler.

    15) komando: kendi beyanı ve doktor muayenesi ile sağlam olanlardan; kas ve iskelet sistemi iyi gelişmiş bulunanlar, çevik olanlar, yargılama ve kavrama yeteneği süratli bulunanlar, refleksleri kuvvetli olanlar, görme dereceleri düzeltmesiz tam olanlar arasından ve sağlık kurulundan geçirilmek kaydıyla seçilirler.

    bunların, iç hastalıkları, ortopedi, genel cerrahî, göz, kulak burun boğaz, ruh sağlığı ve hastalıkları ile lüzum görülen diğer branşlardan sağlık muayeneleri yapılır. aşağıda yazılan lâboratuvar muayeneleri her komando adayına kesinlikle yapılır.

    a - mikrofilm veya postero anterior akciğer grafisi,

    b - kan sayımı,

    c - tam idrar tahlili,

    d - hbsag,

    e - lüzum görülen diğer lâboratuvar muayeneleri.

    16) paraşütçü: piyade sınıfı sağlık niteliklerine sahip olanlardan:

    a - boyları 160 (dahil) cm'den aşağı olmayanlar,

    b - öncelikle gönüllü olanlar,

    c - benzin kokusundan etkilenmeyenler,

    d - evvelce kırık, çıkık gibi kaza geçirmemiş ve romatizması bulunmayanlar,

    e - paraşütle atlamaya engel herhangi bir ameliyat geçirmemiş olanlar,

    f - paraşütçü muayenesini kazanmış bulunanlar,

    g - atletik bir vücuda sahip bulunanlar,

    h - görme dereceleri düzeltmesiz tam olanlar, arasından seçilirler.

    17) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/1.mad) deniz kuvvetleri, hava kuvvetleri ve sahil güvenlik komutanlığına ayrılacak erlerin sağlık yetenekleri bu yönetmeliğin altıncı ve yedinci bölümlerinde belirtilmiştir.

    18) uzman erbaş adaylarında askerî öğrenci adaylarının sağlık nitelikleri aranır.

    19) hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerinde belirtilen rahatsızlıklara sahip olan uzman erbaşlar, sınıfı görevlerine devam eder.

    uzman erbaş statüsünde olup da, astsubay olmak için başvuranlar hakkında müracaat ettiği sınıfın "astsubay çavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş" rütbelerindeki astsubayların sağlık nitelikleri aranır.

    hastalık ve arızalar listesinin b ve d dilimlerinde belirtilen rahatsızlıklara sahip olan uzman erbaşlar hakkında "türk silâhlı kuvvetlerinde görev yapamaz" kararı verilir.

    20) uzman jandarma yetiştirilmek üzere uzman jandarma okuluna alınacak uzman jandarma adaylarında, askerî okullara alınacak öğrenci adaylarının sağlık nitelikleri aranır.

    21) uzman jandarma statüsünde bulunup, astsubay olmak için başvuranlar hakkında, "jandarma astsubay çavuş ve jandarma astsubay kıdemli üstçavuş" rütbelerindeki astsubayların sağlık nitelikleri aranır. belirtilen rütbelerde sınıfı görevini yapabilecek derecede hastalık ve arızası bulunan uzman jandarmalar astsubay adayı olabilir, ancak sınıf değişikliğini gerektiren hastalık ve arızası bulunan uzman jandarmalar astsubay adayı olamaz.

    uzman jandarma çavuş ile uzman jandarma üçüncü kademeli çavuş rütbelerindeki uzman jandarmalara, "astsubay çavuş ve astsubay kıdemli üstçavuş"; uzman jandarma dördüncü kademeli çavuş ve daha üst rütbedeki uzman jandarmalara ise "astsubay başçavuş ve astsubay kıdemli başçavuş" rütbelerindeki astsubayların sağlık nitelikleri uygulanır. ancak, bunlardan sınıfı ile ilgili sağlık niteliklerini kaybedenlere sınıf değişikliği işlemi yapılmayıp, bu personel, sınıflarının geri hizmetlerinde veya karargâh ve kurumlarda istihdam edilirler (jandarma sınıfında söz konusu rütbelerde sınıfı görevini yapamayacak derecede hastalık ve arızası olup da, kara kuvvetleri komutanlığı 2 numaralı sınıflandırma çizelgesinde levazım, personel, ordudonatım ve maliye sınıflarında görev yapabilecek durumda bulunan uzman jandarmalar hakkında, karargâh ve kurumlarda görev yapma kararı verilir. ancak, belirtilen sınıflarda da görev yapamayacak derecede hastalık ve arızası bulunanlar hakkında "türk silâhlı kuvvetlerinde görev yapamaz" kararı verilir.).

    sınıf değiştirmesi gereken erler hakkında yapılacak işlem

    madde 14 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/3.mad;değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/2.mad )

    uzman erbaşlar hariç olmak üzere askere alındıktan sonra askerî hastanelerin sağlık kurullarından aldıkları rapor üzerine sınıf değiştirme işlemi yapılması gereken erlerin raporları, türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığı sağlık hizmetleri daire başkanlığı tarafından onaylanır ve bu erler kuvvet komutanlıkları tarafından kendi kuvvet komutanlıkları içinde sağlık yeteneklerine uygun başka bir sınıfa geçirilir.

    askerliğe elverişli olmayan erler hakkında yapılacak işlem

    madde 15 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/3.mad)

    askere alındıktan sonra askerî hastanelerin sağlık kurullarından "askerliğe elverişli değildir" kararı alan erler, raporlarının onaylanmasını beklemek üzere bu hastaneler tarafından yerli kayıtlı bulunduğu askerlik şubesi emrine gönderilir. ayrıca durum ilgililerin birliğine duyurulur. terhis işlemleri, raporları ilgili makamlarca onaylanıp askerlik şubesine geldikten sonra yapılır. "askerliğe elverişli değildir" kararı alanlar gerektiğinde ilgili makamlarca yeniden askerî hastanelerin sağlık kurullarına muayeneye gönderilerek alacakları son rapor kararına göre, türk silahlı kuvvetleri personelinin sağlık muayene yönergesi gereğince işlem görür. "askerliğe elverişli değildir" kararı alanlar emsalinin çağ dışı kalma tarihine kadar millî savunma bakanlığınca gerektiğinde tekrar muayene ettirilerek alacakları son rapor kararına göre işlem görür.

    geçici hastalıkları ve arızaları tesbit edilen yükümlü, er ve erbaşlara yapılacak işlemler

    madde 16 - geçici hastalık veya arızaları olan yükümlülerle er ve erbaşlara aşağıdaki işlemlerden biri yapılır.

    1) ertesi yıla bırakma,

    2) sevki geciktirme,

    3) hava değişimi.

    bu işlemleri gerektiren hastalık ve arızalar bu yönetmeliğin arızalar listesinin c dilimlerinde gösterilmiştir.

    ertesi yıla bırakma işlemi

    madde 17 - son yoklamada veya son yoklamadan sonra gönderildikleri sağlık kurullarında yapılan muayeneleri sonucu geçici bir hastalık veya arızaları tesbit edilenlere ertesi yıla bırakma işlemi yapılır.

    sevki geciktirme

    madde 18 - askerliklerine karar verilen yükümlülere, sevkleri tarihine kadar geçecek süre içerisinde, hastalanır veya arızalanırlarsa, askerlik şubelerince gönderilecekleri sağlık kurullarında muayene sonucu alacakları raporlara göre sevki geciktirme işlemi yapılır.

    hava değişimi

    madde 19 - askerlik şubelerince birliklerine sevklerinden sonra geçici bir hastalığı tesbit edilen er ve erbaşlara hava değişimi işlemi yapılır.

    yükümlüler ve erlere yapılacak kesin işlemler

    madde 20 - (değişik madde: 04/05/1993 - 93/4398 k.)

    ertesi yıla bırakma, sevki geciktirme veya hava değişimi işlemi yapılan yükümlü, er ve erbaşların ilk işlem tarihinden itibaren en fazla 5 yıl (5 yıl dahil) sonunda devam ettiği tesbit edilen hastalık ve arızaları sabitleşmiş kabul edilir. hastalık ve arızalar listesinin uygun madde ve fıkralarına göre kesin işlem yapılır.

    derhal kesin işlem yapılacak haller

    madde 21 - yükümlü, er ve erbaşlarda sabitleşmiş hastalık ve arızalar bulunursa ertesi yıla bırakma, sevki geciktirme veya hava değişimi işlemi yapılmaz; ilk raporları ile hastalık ve arızalar listesindeki uygun madde ve fıkralara göre kesin işlem yapılır.

    hastalık ve arızaların birleşmesi

    madde 22 - yükümlü, er ve erbaşlarda tesbit edilen birden fazla hastalık veya arıza sekelleri ayrı ayrı olarak hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerindeki askerliğe elverişli fıkralarına girdikleri halde, bu hastalık ve arızaların toplamı kişinin askerlik görevi yapmasına engel olacak nitelikte ise, sağlık kurullarınca bu kişiye "askerliğe elverişli değildir" işlemi yapılır.

    sınır vakalarda karar yetkisi

    madde 23 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.)

    bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinde tam karşılığı bulunmayan sınır vak'alarda son karar, milli savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığı kanalı ile gönderileceği, gülhane askeri tıp akademisi profesörler sağlık kurulunca verilir. bu karar kesindir, karara itiraz edilemez.

    dördüncü bölüm : askeri öğrenci adayları ile askeri öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri

    öğrenci adaylarının sağlık yetenekleri

    madde 25 - (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/4.mad) askerî öğrenci adaylarının sağlık kurulu muayeneleri; kara kuvvetleri komutanlığı, deniz kuvvetleri komutanlığı, hava kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığının belirleyeceği tam teşekküllü askerî hastahanelerde yapılır.

    (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/4.mad) türk silâhlı kuvvetlerinin askerî okullarına alınacak öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve diskromatopsi bulunmamalıdır. kız öğrencilerde genital muayene, anamnez ve inspeksiyonla yapılır. hekim lüzum gördüğünde pelvik ultrasonografi ve diğer muayeneler ile lâboratuvar muayenelerini yapabilir (hymen muayenesi yapılmaz.). öğrenci adaylarının boy ve kilo oranları ile ilgili değerlendirmeler aşağıdaki tablolara göre yapılır.

    bu tablolar tam teşekküllü askerî hastahanelerde görevli uzmanlar tarafından kullanılacaktır. as-kerî öğrenci alımı yapacak komutanlıklar, aşağıdaki tablolarda belirtilen alt limitlerin daha aşağısında olmamak kaydıyla, öğrenci adaylarında arayacakları boy ve kilo alt limitlerini kendileri tespit edecekler ve broşürlerinde yayımlayacaklardır. bu esaslara göre ön elemeden geçirilecek olan adaylar, daha sonra tam teşekküllü askerî hastahanelerde yapılacak muayeneleri sırasında aşağıdaki tablolara göre değerlendi-rilecek ve sağlıklı bir boy-kilo oranına sahip olup olmadıkları tespit edilecektir.

    11 ilâ 18 yaş kız ve erkek normal çocuklar ile 18 ve üzerindeki yaş grupları için boy ve ağırlık ölçümleri, beden-kitle indeks değerleri tablo 1,2,3,4 ve 5

    de gösterilmiştir.

    tablo 1

    11 ilâ 18 yaş kız çocuklarında en alt ve en üst normal boy ve kilo persantil değerleri :

    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    yaş 3 persantil (%3 en alt (dahil) 97 persantil (%97) en üst (dahil)

    11 yaş cm.kg. 133,5 26,5 157,5 53,5

    11,5 yaş cm.kg. 137,0 28,3 161,5 56,6

    12 yaş cm.kg. 140,5 30,4 165,0 59,2

    12,5 yaş cm.kg. 143,0 32,5 167,5 61,5

    13 yaş cm.kg. 144,5 34,6 169,0 63,3

    13,5 yaş cm.kg. 146,0 36,5 170,0 65,0

    14 yaş cm.kg. 147,5 38,0 170,4 66,3

    14,5 yaş cm.kg. 148,0 39,3 170,7 67,5

    15 yaş cm.kg. 148,5 40,3 171,0 68,4

    15,5 yaş cm.kg. 148,5 41,0 171,0 69,2

    16 yaş cm.kg. 148,5 41,8 171,0 70,0

    16,5 yaş cm.kg. 148,5 42,5 171,2 70,5

    17 yaş cm.kg. 149,0 43,0 171,8 71,2

    17,5 yaş cm.kg. 151,5 43,5 173,5 71,5

    18 yaş cm.kg. 152 44 174 72

    tablo 2

    11 ilâ 18 yaş erkek çocuklarında en alt ve en üst normal boy ve kilo persantil değerleri :

    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    yaş 3 persantil (%3 en alt (dahil) 97 persantil (%97) en üst (dahil)

    11 yaş cm.kg. 130,0 24,1 158,0 52,8

    11,5 yaş cm.kg. 132,5 25,4 161,8 56,6

    12 yaş cm.kg. 135,0 26,7 165,0 60,1

    12,5 yaş cm.kg. 137,5 28,3 168,5 64,0

    13 yaş cm.kg. 140,5 30,0 171,5 67,5

    13,5 yaş cm.kg. 143,0 32,0 175,0 70,4

    14 yaş cm.kg. 146,5 34,2 178,5 72,8

    14,5 yaş cm.kg. 149,0 36,8 181,0 75,5

    15 yaş cm.kg. 152,5 39,5 182,5 77,6

    15,5 yaş cm.kg. 155,5 42,1 184,0 79,5

    16 yaş cm.kg. 158,0 44,9 185,0 80,8

    16,5 yaş cm.kg. 161,0 47,4 186,0 82,0

    17 yaş cm.kg. 162,0 49,4 186,0 82,7

    17,5 yaş cm.kg. 162,0 50,4 186,0 83,0

    18 yaş cm.kg. 163 51 187 84

    tablo 3

    11 ilâ 18 yaş arası kız çocukları için yaşlara göre beden-kitle indeks değerleri

    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    yaş beden-kitle indeksi

    5

    inci persantilde olanlar

    (5 dahil) beden-kitle indeksi

    85-95 persantil arası

    riskte olanlar beden-kitle indeksi

    95

    inci persantilin

    üzerinde aşırı ağırlıkta

    olanlar

    11 yaş 14,5 22,6 26,1

    11,5 yaş 14,8 23,1 26,8

    12 yaş 15,1 23,6 27,5

    12,5 yaş 15,5 24,0 28,1

    13 yaş 15,9 24,4 28,6

    13,5 yaş 16,3 24,7 29,0

    14 yaş 16,6 24,9 29,3

    14,5 yaş 16,9 25,1 29,5

    15 yaş 17,1 25,2 29,6

    15,5 yaş 17,3 25,4 29,8

    16 yaş 17,4 25,5 29,9

    16,5 yaş 17,6 25,7 30,6

    17 yaş 17,7 25,9 31,3

    17,5 yaş 18,3 26,0 30,6

    18 yaş 18,8 26,0 30,0

    tablo 4

    11 ilâ 18 yaş arası erkek çocukları için yaşlara göre beden-kitle indeksleri

    -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

    yaş beden-kitle indeksi

    5 inci persantilde

    olanlar (5 dahil) beden-kitle indeksi

    85-95 persantil arası

    riskte olanlar beden-kitle indeksi

    95 inci persantilin üzerinde

    aşırı ağırlıkta olanlar

    11 yaş 14,9 21,9 25,7

    11,5 yaş 15,1 22,3 26,1

    12 yaş 15,3 22,6 26,5

    12,5 yaş 15,6 22,9 26,8

    13 yaş 15,9 23,2 27,1

    13,5 yaş 16,2 23,5 27,5

    14 yaş 16,5 23,7 27,8

    14,5 yaş 16,9 24,1 28,3

    15 yaş 17,2 24,5 28,7

    15,5 yaş 17,6 25,0 29,3

    16 yaş 17,9 25,4 29,8

    16,5 yaş 18,1 25,7 30,0

    17 yaş 18,3 25,9 30,1

    17,5 yaş 18,6 26,0 30,0

    18 yaş 18,8 26,0 30,0

    not :

    1) tablo 1 ve 2

    de gösterilen 11 ilâ 18 yaş kız ve erkek çocuklarının boy ve ağırlık ölçümleri 3 üncü persantil (%3 dahil) ve 97 nci persantil (%97 dahil) arasında olmalıdır.

    2) 97 nci persantil üzerinde boya sahip olanlar, kiloları ile birlikte değerlendirilerek, bir hastalığa sahip değiller ise kabul edilirler.

    3) tablo 3 ve 4

    de gösterildiği gibi yaşa göre beden-kitle indeksi (kg/m2) 95 inci persantilin üzerinde olanlar kabul edilmemelidir. %85-95 persantil arasında beden-kitle indeksine sahip olgularda gerekli araştırmalar yapılmalı, normalse kabul edilmeli, tedavi açısından gerekli tıbbî yaklaşımlarda bulunulmalıdır. beden kitle indeksi = ağırlık (kg olarak) / boy (metre olarak)2 formülünden hesaplanmalıdır. yaşa göre 5 inci persantilin altında beden-kitle indeksi olanlar fizik muayenede protein-enerji malnutrisyonu gösterirse kabul edilmemelidir.

    4) beden-kitle indeksi 95 persantil üzerinde ise, fizik muayenede aşırı ağırlıklı olma yönünde şüphe varsa (atletler, geniş omuzlu olanlar, iri kemikliler) uygun standart kaliper ile uygun şekilde triseps deri altı deri kıvrım kalınlığı ölçülerek nomogramlarda değerlendirilmelidir. şüpheli durumlarda diğer anatomik bölgelerde (sol skapula altı, sol krista iliaka anteriyör süperiyör üzeri karın ve biseps üzeri) deri altı deri kıvrım kalınlığı ölçülerek standart nomogramlarda değerlendirilerek fizik muayeneyle birlikte yorumlanmalıdır.

    5) yaşa göre ağırlığı 97 nci persantil üzerinde olan olgularda beden-kitle indeksi aşırı ağırlıklı ise kabul edilmemeli, beden-kitle indeksi ve boy normal ise kabul edilmelidir. beden-kitle indeksine göre riskte olanlar, yukarıdaki 3 ve 4 numaralı bentlere göre değerlendirilmelidir.

    tablo 5 (değişik tablo: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/4.mad)

    18 ve üzeri yaş için boy ve kilo oranlarını gösteren nomogram

    -----------------------------------------------------------------------------------------------

    boy (cm) ağırlık üst sınırı (kg) ağırlık alt sınırı (kg)

    ------------------------------------------------------------------------------------------

    150 59 43

    151 60 43

    152 60 44

    153 61 44

    154 62 45

    155 62 46

    156 63 46

    157 64 47

    158 65 47

    159 66 48

    160 67 49

    161 67 49

    162 68 50

    163 69 50

    164 70 51

    165 71 52

    166 72 52

    167 73 53

    168 73 54

    169 74 54

    170 75 55

    171 76 56

    172 77 56

    173 78 57

    174 79 58

    175 80 58

    176 81 59

    177 81 60

    178 82 60

    179 83 61

    180 84 62

    181 85 62

    182 86 63

    183 87 64

    184 88 64

    185 89 65

    186 90 66

    187 91 66

    188 92 67

    189 93 68

    190 94 69

    191 95 70

    192 96 70

    193 97 71

    194 98 72

    195 99 72

    196 100 73

    197 101 74

    198 102 75

    199 103 75

    200 104 76

    201 105 77

    202 106 78

    203 107 78

    204 108 79

    205 109 80

    206 110 81

    207 111 81

    208 112 82

    209 114 83

    210 115 84

    not : ağırlık alt ve üst sınırlarının hesaplanmasında vücut kitle indeksinin alt sınırı 19 (kg/m2) üst sınırı 26 (kg/m2) esas alınmıştır.

    (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/4.mad) kara, deniz ve hava harp okulları ile astsubay meslek yüksek okulları hariç olmak üzere, üniversite fakültelerine veya yüksek okullara alınacak askerî öğrenci adaylarında düzeltme ile her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla üç diyoptriye kadar (üç dahil) miyopi ve hipermetropi ile doksan derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı üç diyoptriyi geçmeyen astigmatizmalar bu okullara girmeye engel değildir.

    (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/4.mad) her askerî öğrenci ve uzman erbaş adayına, aşağıdaki lâboratuvar muayeneleri yapılır.

    1) mikrofilm veya postero anterior akciğer grafisi, direkt üriner sistem grafisi,

    2) hbsag, anti-hcv,

    3) kan sayımı ve sedimantasyon,

    4) tam idrar muayenesi,

    5) kanda üre ve kreatinin, sgot ve sgpt,

    6) açlık kan şekeri,

    7) lüzum görülen diğer lâboratuvar muayeneleri ve tetkikleri.

    askerî öğrenci adayları hakkında hastahanelerce verilecek ön raporlara, ön rapor tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir.

    (ek fıkra: 19/01/2006 - 2006/9974 s.b.k. yön/1.mad) uçucu yetiştirmek amacıyla yapılan ilave laboratuvar muayeneleri sonrası elde edilen, bu yönetmeliğin eki hastalık ve arızalar listesinde yer alan bazı klinik tanıları, hava kuvvetleri komutanlığı hariç diğer kuvvet komutanlıkları namına askerî liseler ile bando astsubay hazırlama okullarına alınacak öğrenciler için tam sağlam olma kriterlerini bozmaz. laboratuvar muayeneleri ve tetkikleri sonucunda;

    1) askerî öğrenci olur,

    2) askerî öğrenci olur, uçucu yetiştirmeye elverişlidir,

    3) askerî öğrenci olur, uçucu yetiştirmeye elverişli değildir,

    4) askerî öğrenci olamaz,

    raporları düzenlenir.

    (ek fıkra: 19/01/2006 - 2006/9974 s.b.k. yön/1.mad) askerî öğrenci olamaz raporu alanlar askerî okullara alınmaz. askerî öğrenci olur, uçucu yetiştirmeye elverişlidir raporu alanlar hava kuvvetleri komutanlığı namına uçucu yetiştirilmek üzere askerî okullara alınırlar. askerî öğrenci olur raporu, askerî öğrenci olur, uçucu yetiştirmeye elverişlidir raporu ve askerî öğrenci olur, uçucu yetiştirmeye elverişli değildir raporu alanlar kara kuvvetleri komutanlığı ve deniz kuvvetleri komutanlığı namına askerî liseler ile bando astsubay hazırlama okullarına alınırlar.

    askeri öğrencilere yapılacak işlemler

    madde 26 - askeri öğrencilerin okul yönergelerine göre belirli zamanlarda okul tabibi tarafından gereken muayeneleri yapılır. boyları ölçülür, kiloları tartılır ve sağlık fişlerine işlenir. gerekli görülenler sağlık kurullarına gönderilirler. bu işlemlerin yapılması okul komutanı ile okul tabibinin başlıca görevlerindendir.

    askeri öğrencilerin sıhhi izin süresi ve diğer sağlık işlemleri

    madde 27 - tüm askeri öğrencilerin sıhhi izin süresi okulun normal öğrenim süresinin her üç yılı için her çeşit hastalıklarda toplam olarak bir yıldır. bu süre tüberküloz için iki yıldır. öğrenci, sıhhi izin süresini doldurduğu ayın son haftasında kesin işlem yapılmak üzere sağlık kuruluna gönderilir. hastalık ve arıza öğrenciliğe devamına engel ise kesin işlem yapılır. tedavisi mümkün olmayan hastalık veya bedeni arızaları nedeni ile beden eğitimi ile askeri eğitim derslerine devamlı şekilde katılamayacakları onaylı sağlık kurulu raporu ile saptanan öğrenciler, sağlık izin süresinin doldurulması beklenilmeden okuldan çıkarılır.

    hastalık ya da arızaları nedeni ile tedavi görmüş öğrencilerin geriye kalan hastalık sekelleri (a) ve (b) dilimlerine uyuyorsa, bunların 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde subay astsubay sütununda (+ işaretli sınıflar varsa okuldan çıkarılmazlar ve bu sınıflardan birinde yetiştirilmek üzere öğrenimlerine devam ederler. sabitleşmiş arıza ve hastalık sekelleri için uygun sınıflar yoksa veya sekel (d) dilimine uyuyorsa, sıhhi izin süresini doldurması beklenilmeden okuldan çıkarılırlar.

    askeri okulları bitirirken yapılacak muayene

    madde 28 - kara harp okulu öğrencilerine, meslek sınıflarına ayrılmadan önce sağlık kurulu muayenesi yapılır. muayene sonunda arıza ve hastalık sekelleri saptananlar, bu yönetmeliğin 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki artı (+) işaretli sınıflarda görevlendirilirler.

    (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/5.mad) harp okullarının dışında kalan ve eğitim süreleri bir yıldan fazla olan askerî okulları bitirenlere de aynı sağlık işlemleri uygulanır. eğitim süreleri bir yıl ve altında olan okul öğrencilerine aynı sağlık işlemi uygulanmaz ancak, bunlardan yıl içerisinde kıt'a tâbibince takibi yapılanlardan sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi uygun görülenlerin sağlık kurulu muayeneleri yapılır.

    deniz ve hava harp okulunu bitirenlere kendi bölümlerindeki sağlık işlemleri uygulanır.

    askeri okullardan çıkarılan öğrenciler

    madde 29 - türk silahlı kuvvetleri askeri okullarından sağlık yetenekleri nedeni ile çıkarılan askeri öğrenciler tekrar bu okullara alınmazlar.

    türk silÂhlı kuvvetlerinde öğrenim görecek sivil öğrenci adayları ile sivil öğrencilerin sağlık yetenekleri

    madde 30 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/6. mad) sivil öğrenci adaylarında askerî öğrenci adaylarının sivil öğrencilerde ise askerî öğrencilerin sağlık nitelikleri aranır. sivil öğrenci adaylarında hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerinde belirtilen rahatsızlıkların belirlenmesi durumunda söz konusu adaylar sağlam kabul edilir.

    beşinci bölüm : subay ve astsubayların sağlık yeteneklerine göre görecekleri işlemler

    subay ve astsubayların sağlık yetenekleri

    madde 31 - subay ve astsubayların barışta ve savaşta, yurdun her yerinde sınıfları görevini yapabilecek sağlık yeteneğine sahip bulunmaları gereklidir. sağlık yetenekleri bozulanlara aşağıdaki işlemler yapılır:

    1) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/7. mad) barışta ve savaşta hizmet yapamayacak şekilde hastalanan subaylar ve astsubaylar, hastalıkları geçici ise veya geçici olup sekel bırakan hastalıklardan ise, hastahanelerde geçen tanı ve tedavi süreleri dışında ay ve gün hesabı ile her bir hastalığı için toplam olarak ve fiilen iki yılı geçmemek üzere, nekahet tedavisi, istirahat ve hava değişimi işlemine tâbi tutulurlar. bu gibiler hakkındaki raporlar sağlık kurulunca verilir.

    2) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/7. mad) kanser, her türlü kötü huylu tümör, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tâbi tutulabilirler.

    3) (değişik bend: 24/07/2002 - 2002/4557 s.yön./1. md.) istirahati sonunda klinik olarak iyileştiği veya tam remisyon içinde olduğu saptanan kanser ya da kötü huylu tümör tanısı almış olan general, amiral, subay ve astsubaylara (uçucular dahil), ilgili uzmanın gerekli gördüğü aralıklarda kontrol muayenesi yapılmak kaydı ile veya belirli aralıklarla 3 yıl izlendikten sonra sağlık kurullarınca kendi sınıflarında veya uygun görülecek diğer sınıflarda (uçucuların ise aşağıdaki kriterleri karşılaması koşulu ile ulaştırma uçakları ve helikopterlerde uçuculuk görevlerine devam ettirilmesine) görev yapma kararı verilir.

    uçuş görevi verilebilme kriterleri aşağıda belirtilmiştir:

    a) erken dönemde teşhis edilmiş olması,

    b) medikal ve cerrahi olarak başarılı bir şekilde tedavi edilmesi,

    c) tedaviden sonra tamamen iyileşmiş veya tam remisyonda olması,

    ç) metastaz yapmamış olması,

    d) herhangi bir hastalık semptom ve belirtisi göstermemesi,

    e) laboratuvar ve radyolojik tetkiklerinin tamamen normal olması,

    f) ani yetersizlik riski taşımaması,

    g) özellikle yüksek duyularla ilgili performans yetersizliği riski taşımaması,

    ğ) tekrarlama veya ilerleme riski olması durumunda semptomların kolayca tanınabilir olması,

    ı) şahsın ve diğerlerinin güvenliği için risk taşımaması,

    i) tıbbi durumun takibinin özel invaziv yöntemler ve sık görevden ayrılmaları gerektirmemesi,

    j) tıbbi durumun uzun süreli uçuş görevleri ile uyumlu olması.

    4) (değişik bend: 24/07/2002 - 2002/4557 s.yön./1. md.;değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/7. mad) sağlık durumları nedeniyle sınıfı görevini yapamayacağı tespit edilen general ve amirallere (uçucular hariç) sınıf değiştirme işlemi uygulanmaz. bunlar fiilî kıt'a komutanlığı görevine atandırılmayıp; idarî, yönetim ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadro görev yerlerine atandırılırlar.

    sağlık durumları nedeniyle sınıfı görevini yapamayacağı tespit edilen kıdemli yüzbaşı ve daha üst rütbedeki subaylar ile başçavuş ve daha üst rütbedeki astsubaylardan kendi istekleri ile müracaat edip bu istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olacağı öngörülerek, mensup olduğu kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı tarafından uygun görülenlere sınıf değiştirme işlemi uygulanmaz. bunlar fiilî kıt'a görevine atandırılmayıp; idarî, yönetim ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadro görev yerlerine atandırılırlar. bu bent gereğince sınıfları değiştirilmeyen personelin 5434 sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanunu ile getirilen malûllük hakları saklıdır.

    5) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.; değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/7. mad) sekel haline gelmiş olan hastalık ve arızaları için sınıflandırma çizelgelerinde (x) işareti bulunan subay ve astsubaylar hakkında, ilgili uzmanın gerekli gördüğü aralıklarla kontrol muayenesi yapılmak üzere, sağlık kurullarınca kendi sınıflarının kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı tarafından yönergelerde belirlenecek kıt'a komutanlığı olmayan uygun kadro görev yerlerinde görev yapma kararı verilir.

    hastalık ve arızalar için sınıflandırma çizelgelerinde çarpı (x) işareti bulunan uçucu subay ve astsubaylar hakkında ise, ilgili uzmanın gerekli gördüğü aralıklarla kontrol muayenesi yapılmak üzere sağlık kurullarınca "pilotaja elverişli değildir" veya "görevli olarak uçamaz. fiilen uçuşu gerektirmeyen sınıfının uygun kadro görev yerlerinde görev yapar" kararı verilir. ayrıca, hastalık ve arızaları için sınıflandırma çizelgelerinde eksi (-) işareti bulunan jet pilotları hakkında, ulaştırma pilotu ve başlangıç eğitim uçağı sütununda artı (+) işareti bulunması durumunda, sağlık kurullarınca "muharip jet uçağı pilotu olamaz. ulaştırma pilotu ile başlangıç eğitim uçağı (jet uçakları hariç) ve helikopter pilotu olur" kararı verilir.

    haklarında uçuşa elverişsizlik raporu verilen deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı personeline ise, deniz kuvvetleri komutanlığına ait 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerine göre işlem yapılır.

    6) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.;değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/7. mad;değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/5.mad) "türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz" raporu alan ve organ kaybı veya organ zafiyeti bulunan subay, astsubay ve uzman jandarmaların raporları, ilgili kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı ile sahil güvenlik komutanlığı tarafından sosyal güvenlik kurumu başkanlığına gönderilir. sosyal güvenlik kurumu başkanlığı tarafından söz konusu personelin malullük durumunun tespit edilmesini müteakip, organ kaybı veya organ zafiyeti bulunan personelden kendi istekleriyle müracaat edip bu istekleri, bilgi ve tecrübelerinin sınıfı için faydalı olması ve fiziki noksanlıklarını kapatabilmesi nedeniyle mensup olduğu kuvvet komutanlığı, jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı tarafından uygun görülenler, kuvvet komutanlığı, jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığınca gülhane askeri tıp akademisi profesörler sağlık kuruluna sevk edilir. sevk yazısında görevlendirilecekleri yerlerde çalışmaya uygun olup olmadığının tayin edilmesi istenir. profesörler sağlık kurulunca bu kişiler hakkında "belirtilen görevleri yapar" veya "belirtilen görevleri yapamaz" şeklinde karar verilir. profesörler sağlık kurulu kararında bu personelin kontrol muayenelerinin yapılıp yapılmayacağı ya da hangi aralıklarla yapılacağı da belirtilir ve "belirtilen görevleri yapar" kararı alanların raporları sosyal güvenlik kurumu başkanlığınca onaylanıp, kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı veya sahil güvenlik komutanlığı tarafından, genelkurmay başkanlığının onayı alındıktan sonra uygun göreve ataması yapılır. müteakiben personelin durumu ilgili kuvvet komutanlığı, jandarma genel komutanlığı ile sahil güvenlik komutanlığı tarafından, sosyal güvenlik kurumu başkanlığına bildirilir.

    7) sağlık durumundan dolayı "yurdun alçak veya alçak ılıman bölgelerinde faal görev yapar", "muayyen bölgelere gidemez", "denizin kara teşkillerinde çalışır" şeklinde iklim değiştirme raporları alanlar ile kıt'a veya diğer görevlerde çalışması sağlık kurulu raporu ile kayıt ve şartlara bağlı olanların bu durumdaki sıhhi izin süreleri tüm askerlik görevi süresince 4 (dört) yıl olarak hesaplanır: uçucuların sağlık durumları sebebi ile geçici olarak yer hizmetine verilmeleri ve denizaltı, dalgıç, kurbağa adam, su altı, komando birlikleri personeli ile, denizdeki patlayıcı maddeleri zararsız hale getiren personelden hizmetlerini yapamaz kararı alanların diğer görevlere verilmeleri sıhhi izin süresinden sayılmaz.

    sıhhi izin süresini doldurmak durumuna girenler, sıhhi izin sürelerini dolduracakları ayın ilk haftasında haklarında kesin işlem yapılmak üzere tekrar muayeneye gönderilirler. sıhhi arızaları devam eden ve hiç bir sınıfta görev yapamıyacak durumda olanlara, t.c. emekli sandığı kanunu hükümleri uygulanır.

    8 ) (değişik bent: 11/01/2000 - 2000/34 s.yön./2. md.) bayan subaya doğum yapmasından önce üç hafta ve doğum yaptığı tarihten itibaren altı hafta süre ile izin verilir. bu süreden sonra altı ay süre ile de günde bir buçuk saat süt izni verilir. ayrıca, isteği üzerine en çok altı aya kadar aylıksız izin verilebilir.

    9) barışta ve savaşta görev sırasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalanan subay ve astsubaylar, müddet ne olursa olsun, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.

    10) personelin sıhhi izin süresi hesapları, özlük dosyalarının bulunduğu personel başkanlıkları ilgili sınıf şubelerince bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır.

    sıhhi izin süreleri

    madde 32 - sıhhi izin süreleri aşağıda gösterilmiştir.

    1) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.) her türlü tüberküloz için üç yıla kadardır.

    2) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.) her türlü kanser, kötü huylu tümörler için üç yıla kadardır.

    3) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.) her türlü akıl ve ruh hastalıkları için üç yıla kadardır.

    4 ) (değişik bent: 30/01/1997 - 97/9106 k.) hastalık ve arızalar listesinde açıklanmayan ve bu fıkranın (1), (2) ve (3) numaralı bendleri dışında kalan hastalık ve arızalar için sıhhi izin süresi iki yıla kadardır.

    5) hastalık ve arızalardan dolayı tedavi için hastanede yatarak geçen günlerle ayaktan tanı ve kontrol için geçen günler sıhhi izin süresinden sayılmaz.

    6) sonunda muayene kaydı ile rapor alanlar, kesinlikle hastaneye yatırılarak tetkik ve tedavi edilirler. hastaneye yatırılmada özellikle dış garnizonlardan gelenlere öncelik verilir. yatırılmalarına imkan bulunmadığından ayaktan tetkik ya da sağlık işlemleri yapılanlar için geçen bu süre sıhhi izin süresinden sayılmaz. bunların tetkik ve sağlık işlemleri en çok bir ay içinde tamamlanır.

    7) türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz kararı verilen personele kesin işlem yapılıncaya kadar birlik ve kurumlarınca görev verilmez. kesin işlem kararları rapor onaylanıp gelinceye kadar ilgili izinli sayılır.

    komando ve paraşütçü olacaklar ile özel kuvvetler, dağ ve savaş beden eğitimi kursu göreceklerin sağlık yetenekleri

    madde 33 - (değişik madde: 11/01/2000 - 2000/34 s.yön./3 md.)

    komando olacaklar ile savaş beden eğitimi kursu görecekler ve bu görevlerde yetiştirilecek subay ve astsubayların ilk ve müteakip muayenelerinde hastalık ve arızalar listesinin a dilimine girme veya tam sağlam olmaları şartı; paraşütçü olacaklar ile özel kuvvetler kursu göreceklerin ve bu görevlerde yetiştirilecek subay ve astsubayların ilk muayenelerinde tam sağlam olma şartı aranır.

    ancak, komando ve paraşütçü olacaklar ile özel kuvvetler ve savaş beden eğitimi kursu göreceklerden veya bu görevlerde yetişmiş personelden; kara kuvvetleri komutanlığına ve hava kuvvetleri komutanlığına ait 1 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde hastalık ve arızaları a dilimine giren ve sınıf ve rütbeleri hizalarında eksi (-) veya çarpı (x) işareti bulunan personel, bu görevlerine devam edemezler.

    (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/8. mad) a dilimine giren hastalık ya da arızalardan tıbbî ve cerrahî tedavi ile giderilemeyeceği sağlık kurulu raporu ile belirlenenler, komando, paraşütçü, arama kurtarma ve özel kuvvetlerdeki görevlerine devam edemezler. ancak sınıfı görevlerini yaparlar.

    subay ve astsubayların yeniden sınıflandırılmaları

    madde 34 - hastalık ve arızaları sekel haline gelmiş bulunan subay ve astsubaylar, sınıflandırma çizelgelerine göre sınıfları görevini yapamayıp, diğer sınıflarda görev yapabilecekleri anlaşıldığı takdirde, türk silahlı kuvvetleri personel kanununun ilgili hükümleri gereğince yeniden sınıflandırılır.

    (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/6.mad) kara, deniz, sahil güvenlik ve hava kuvvetlerinin sınıflandırma çizelgelerinde gösterilmeyen (mevcut ya da yeni teşekkül eden) sınıflarda görev alacak subay ve astsubaylar, bu yönetmeliğe ekli sınıflandırma çizelgelerinde mevcut ve yapılacak göreve en yakın bulunan sağlık niteliğine uygun olarak yeniden sınıflandırılır.

    emeklilik işlemleri

    madde 35 - subay ve astsubayların sağlık kurullarında yapılan muayeneleri sonucu hastalık ve arızalarının tedavi, istirahat, hava değişimi ve yer değiştirmesi ile geçmiyeceği anlaşılanlara, sıhhi izin sürelerini bitirmeleri beklenmeden kesin işlem yapılır.

    kesin işlem kararları raporların onayı, rapor kararlarında değişiklik yapılması ve rapor kararına yapılacak itiraz süresi

    madde 36 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/7.mad)

    subay ve astsubayların aldıkları kesin işlemli raporlar, millî savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığınca onaylanır. raporda ve kararında bir noksanlık varsa bu daire, raporu tekrar incelemek üzere raporu veren sağlık kuruluna gönderir. sağlık kurulu ilk kararında direnirse millî savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığı, türk silahlı kuvvetleri personelinin sağlık muayene yönergesinin ilgili maddelerini uygular.

    subay ve astsubayların sağlık kurulu muayeneleri

    madde 37 - subay ve astsubaylar aşağıdaki durumlarda sağlık kurulu muayenelerine gönderilirler:

    1) son sağlık durumlarının saptanmasını yazılı olarak isteyenler,

    2) amiri veya kıt'a tabibi tarafından sağlık durumlarında herhangi bir değişme olduğu görülenler,

    3) gerilla, komando, dağ kursu gibi ağır şartlı kurslara ayrılanlar,

    4) görev, eğitim veya kurs sebebiyle üç aydan fazla süre ile yurtdışına gönderilecekler,

    5) akademilerde eğitim görecekler,

    6) 211 sayılı kanuna göre periyodik muayeneleri yapılacaklar,

    7) 211 sayılı kanunun 68 inci maddesi gereğince tedavi için yurtdışına gönderilecekler, (bunların muayeneleri gülhane askeri tıp akademisi profesörler sağlık kurulunda yapılır).

    yurtdışında yapılacak muayeneler için iç hizmet kanun ve yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.

    (ek fıkra: 20/09/1988 - 88/13300 k.) harp akademilerinde öğrenim görecek yardımcı sınıf subaylar hakkında "faal kıt'a görevi yapar" raporu verilmesinde kendi sınıflarının sağlık nitelikleri dikkate alınır.

    atanma durumunda olan subay ve astsubaylarla diğer personele yapılacak sağlık işlemleri

    madde 38 - subay ve astsubaylarla türk silahlı kuvvetlerinde çalışan diğer personel, kendisinin ve kanunen bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin ameliyat veya tedavi ile geçecek hastalıklarını, vaktinde tedavi ettirmekle yükümlüdürler.

    barış ve savaşta atama gören ve bu sırada rahatsızlanan subay ve astsubaylarla diğer personel ile bunların aile fertleri hakkında aşağıdaki işlemler yapılır.

    1) atama görüp de, atanmadan önce ameliyat veya tedaviyi gerektiren bir hastalığı bulunan (acil hastalıklar hariç) ancak hastalığı tedavi ettirmeyen subay ve astsubaylar atandıkları yere veya göreve giderler ve tedavilerini gittikleri yerlerde yaptırırlar.

    2) herhangi bir göreve atandığı sırada acil tedaviyi gerektiren bir hastalığa tutulan subay ve astsubaylar, en yakın askeri hastaneye (yoksa sivil hastaneye) gönderilir. tedavi sonunda alacakları rapor kararlarına göre işlem görürler.

    3) atanmadan önce müracaat edip de gerekli ameliyat veya tedaviyi kabul etmeyenlerin hastalıkları sabitleşmiş olarak kabul edilir ve haklarında kesin işlemli rapor düzenlenir.

    4) bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinden birinin ameliyatı ve tedaviyi gerektiren bir hastalığı olup da barışta bir göreve atanan subay ve astsubayların atanmalarında "türk silahlı kuvvetlerine mensup subay ve astsubayların atanma ve yer değiştirmeleri hakkındaki yönetmelik" hükümleri uygulanır.

    5) acil durumlar hariç olmak üzere seferberliğe hazırlık döneminde ve seferberlik sırasındaki sağlık müracaatları kabul edilmez.

    rapor kararına yapılacak itiraz süresi

    madde 39 - bütün türk silahlı kuvvetleri mensupları ile askeri öğrenciler, aldıkları rapor kararına karşı yapacakları itirazlarını, raporların en son onay makamı tarafından onaylanıp kesin kararlı raporun tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilirler. bundan sonra yapılacak itirazlar kabul edilmez.

    vazife malülleri

    madde 40 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/9. mad) subay, astsubay ve erlerin görev sırasında veya görevden doğan malûllükleri, 5434 sayılı türkiye cumhuriyeti emekli sandığı kanununun 49 uncu maddesine göre gerekli işlemler yapıldıktan sonra, subay ve astsubaylar için bir yıl, erler için 1,5 yıllık bir süre içinde türkiye cumhuriyeti emekli sandığı genel müdürlüğüne bildirilir. vazife malûllüğü kararı, türkiye cumhuriyeti emekli sandığı genel müdürlüğü tarafından verilir.

    terörle mücadelede sağlık yeteneği bozulan personelin sağlık durumu, gülhane askerî tıp akademisi profesörler sağlık kurulu tarafından incelenerek tespit edilir. tespit edilen sağlık durumunun, türk silâhlı kuvvetlerinde (uçucular hariç) mevcut herhangi bir sınıf ve rütbede bulunan personel için "sınıfı görevini yapamaz" raporu verilmesine neden olacak bir nitelik taşıması hâlinde, bu sınıfın ve personelin sıhhî arızasına sebep olan olayın gerçekleştiği tarihteki bulunduğu rütbeye ait türk silâhlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği sınıflandırma çizelgelerinde yer verilen kriterler, durumu incelenen personel hakkında gülhane askerî tıp akademisi profesörler sağlık kurulu tarafından verilecek kararda da esas kabul edilir. bu durumda olan personel hakkında "sınıfı görevini yapamaz" kararı verildikten sonra, vazife malûllüğüne karar verilebilmesi için, durumu, türkiye cumhuriyeti emekli sandığı genel müdürlüğüne bildirilir. türkiye cumhuriyeti emekli sandığı genel müdürlüğü, anılan personelin durumunu, tevsik yönüyle inceleyerek, vazife malûllüğü konusunda karar verir.

    intihara teşebbüs durumlarında yapılacak sağlık işlemleri

    madde 41 - herhangi bir sebep ve şekilde intihara teşebbüs edenlerin sağlık işlemleri, intihar teşebbüsüne sebep olan hastalık ve intihar teşebbüsü sonucu kalan sekeller gözönünde tutulmak sureti ile yapılır.

    diskromatopsi

    madde 42 - (değişik madde: 20/09/1988 - 88/13300 k.)

    uçucu sınıflara mensup bütün rütbelerdeki subay ve astsubaylarda, aşağıda 1, 2 ve 3 üncü bentlerde gösterilen sınıf ve branşlardaki asteğmen - yüzbaşı (dahil) rütbelerindeki subaylar ve her rütbedeki astsubaylarda diskromatopsi bulunmaz. diskromatopsi tespit edilenler yeniden sınıflandırılırlar. bu şekilde sınıflandırılanlar üst rütbelerde eski sınıflarına iade edilmezler.

    1) kara kuvvetleri:

    piyade, süvari, tank, topçu, kara havacılık, istihkam, muhabere, jandarma, ulaştırma, harita.

    2) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/8.mad) deniz kuvvetleri, sahil güvenlik:

    güverte, makine, deniz, deniz piyade, deniz istihkam, denizaltıcı, dalgıç, sahil güvenlik.

    3) hava kuvvetleri:

    pilot, seyrüsefer, hava yer (kontrol ve ihbar, uçak, elektronik, esliha ve mühimmat, uçak bakım, ikmal, istihbarat, foto) piyade, istihkam, muhabere, füze, uçaksavar, ulaştırma.

    türk silahlı kuvvetleri askeri okullarına alınacak öğrencilerde (yedeksubay öğrencileri hariç), türk silahlı kuvvetlerine muvazzaf olarak sivil kaynaktan ve yedeksubaylıktan alınacak adaylarda diskromatopsi bulunmaz. diskromatopsi muayenesi ischiara (psödo izokromatik renk levhaları) yöntemi ile yapılır. gerek duyulduğunda, muayene yardımcı metodlarla desteklenir.

    yurtdışına gönderileceklerin sağlık işlemleri ile kuvvet harp akademileri ve askerÎ hÂkimlik sınavına giriş ile ilgili istisnaÎ hükümler

    madde 43 - (değişik madde:10/12/1998 - yön: 98/12161 - 1. md.;değişik madde: 30/09/2005-2005/9492 s.b.k. yön/1.mad)

    eğitim ve sürekli görev sebebi ile yurtdışına gönderilecek subay, astsubay ve askerî öğrenciler, gönderilmeden önce tam teşekküllü askerî hastane sağlık kurulunda 37 nci maddeye uygun olarak muayene ettirilirler. alacakları raporda hastalık ve arızaları; gönderilecekleri sınıfta artı (+) işaretli olanlar gönderilir, eksi (-) işaretli olanlar gönderilmezler. ancak 31 inci maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi gereğince göreve devam edenlerden;

    a) geçici görev, eğitim, kurs ve staj nedeniyle yurtdışına gönderilmek üzere seçilenler,

    b) organ kaybı ve organ zafiyeti terörle mücadele esnasında olanlardan kuvvet harp akademileri sınavına ya da askerî hâkimlik sınavına başvuranlar ile sürekli görev için aday olarak seçilenler,

    gülhane askerî tıp akademisi profesörler sağlık kuruluna sevk edilirler. sevk yazısında görevlendirildikleri yerlerin özellikleri açıkça belirtilir. sınıflandırma çizelgeleri dikkate alınmaksızın gülhane askerî tıp akademisi profesörler sağlık kurulunca, bunlardan; kuvvet harp akademisi sınavlarına başvuranlara "türk silâhlı kuvvetlerinde karargâh görevlerinde kurmay subay olarak çalışır/çalışamaz", askerî hâkimlik sınavına başvuranlara "askerî hâkim sınıfına ilişkin görevlerde çalışır/çalışamaz" şeklinde, diğerlerine ise söz konusu görevleri yapıp yapamayacakları konusunda rapor verilir.

    eğitim amacıyla dış ülkelere gönderilecekler, raporları millî savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığınca onaylanıp, kesinleşmeden yurtdışına çıkarılamazlar.

    yurtdışına gönderilecek sivil personelin sağlık işlemleri

    madde 44 - halen türk silahlı kuvvetlerinde görevli ve özel kanunlara tabi olup, yurtdışına gönderilecek sivil personele, görev ve mesleğine göre, bu yönetmeliğin subay ve astsubay sınıflandırma çizelgelerinde karşılığı bulunan dilimler uygulanır. karşılığı bulunan bir sınıf yoksa, bu yönetmeliğin personel sınıfına uygulanan hükümlerine göre işlem yapılır.

    altıncı bölüm : deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığına ayrılacak yükümlüler ile deniz ve sahil güvenlik erlerinin sağlık yetenekleri

    deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığına ayrılacak yükümlülerin sağlık yetenekleri

    madde 45 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.; değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/11. mad) son yoklamada veya sağlık kurullarında; deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığına ayrılacak yükümlülerde aranacak ruh ve beden nitelikleri aşağıda belirtilmiştir. sınıflandırma, bu yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen hükümler göz önünde tutularak yapılır.

    1) sağlamlar, hastalık ve arızaları hastalık ve arızalar listesinin (a) dilimlerine girenler ile öncelikle denize sahildar askerlik şubelerinden seçilen erler, deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığına verilir.

    2) aşağıdaki yükümlüler deniz kuvvetleri komutanlığına ve sahil güvenlik komutanlığına verilmezler:

    a) zamanla ve deniz iklimi ile artacak hastalık ve arızaları bulunanlar,

    b) sık sık tekrarlayan akut belirtili deri hastalıkları, hiperhidroz, bromhidroz ve benzeri rahatsızlıkları bulunanlar,

    c) gözlerinde diplopi, hemerolopi bulunanlar.

    deniz ve sahil güvenlik erlerinin sınıflara ayrılması

    madde 46 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/9.mad)

    bu yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartı ile deniz kuvvetlerindeki, sahil güvenlikteki sınıfların özel sağlık nitelikleri, kuvvet komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığınca hazırlanacak yönerge ile tespit edilir. bu yönetmelikte sınıflara ayırma konusundaki esaslara ilişkin ana kurallar ayrıca sınıflandırma yönergesinde gösterilir.

    sağlık niteliğini kaybedenler

    madde 47 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/10.mad)

    deniz kuvvetleri ve sahil güvenlik sınıflarından birinde iken bu sınıfların sağlık niteliğini kaybedenler 14 üncü madde gereğince deniz kuvvetlerindeki ve sahil güvenlikteki diğer uygun sınıflardan birine geçirilir.

    deniz kuvvetlerinde ve sahil güvenlikteki sınıf ve branşlar

    madde 48 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/12. mad)

    deniz kuvvetleri komutanlığına ve sahil güvenlik komutanlığına ayrılan erlerin, deniz kuvvetleri ile sahil güvenlikteki sınıfları ve bu sınıflara ayrılacak erlerin sağlık nitelikleri, aşağıda gösterilmiştir: *

    1) topçu: kas ve iskelet yapıları sağlam olanlardan seçilir.

    2) manzumeci: gemide ve karada kullanılmakta olan bu erler, topçunun atış elemanlarını teşkil ederler.

    3) torpidocu: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, kas ve iskelet yapıları sağlam olanlar arasından seçilir.

    4) seyirci (serdümen, vardabandra, gözcü): % 95'i gemilerde görevlendirilmekte olan bu erler, sağlam bünyeli ve denize dayanıklı olmaları gerektiğinden, diskromatopsi bulunmayanlar arasından seçilir.

    5) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) porsun: sağlam bünyeli ve denize dayanıklı olmalıdırlar. gemicilikle ilgili her türlü işlemleri yürütmekle görevlendirilecek olan bu meslek erleri, diskromotopsi bulunmayanlar arasından seçilir.

    6) mayıncı: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, mayın silâhının her türlü bakım, tutum ve hazırlanması işlerinde kullanılacaklar arasından seçilir.

    7) deniz polisi: gemilerde ve kara birliklerinde her türlü inzibat işlerinde kullanılacak olan bu erler, boyları 170 cm'den kısa olmayanlar arasından seçilir.

    8) radarcı: gemilerde ve kara birliklerinde, genellikle de radar istasyonlarında görevlendirilecek olan bu erler, kavrayış yetenekleri iyi olanlar arasından seçilir.

    9) telsizci (telsiz, telem): gemilerde ve kara birliklerindeki telsiz istasyonlarında görevlendirilecek olan bu erler; işitmesi sağlam olanlar ve kavrayış yetenekleri yüksek olanlar arasından seçilir.

    10) denizaltı savunma aletçisi: düşman denizaltılarını arayıp bulmak, dinlemek ve takip etmekle görevlendirilecek olan bu erler, gemilerde görev alacaklarından, denize dayanıklı ve işitme yönünden tam sağlam olanlar arasından seçilir.

    11) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) fotoğrafçı: kara birliklerinde her türlü fotoğraf işlerinde kullanılacak olan bu erler, sivil hayatta fotoğrafçılıkla uğraşanlara öncelik verilerek seçilir.

    12) boru-trampetçi: kara birliklerinde ve gerektiğinde de denizde görevlendirilecek olan bu erler, meslekte yetişmiş, müzik bilgisine sahip olanlar arasından seçilir.

    13) denizaltıcı (güverte-makine-ikmal): denizaltılarda görevlendirilecek olan ve güverte, makina, ikmal olmak üzere üç grupta toplanan bu erler, "denizaltıcı olur" kararlı sağlık muayenesine tâbi tutulurlar.

    14) talim öğretmeni: kara birliklerinde ve özellikle eğitim merkezlerinde acemi erlerin yetiştirilmelerinde görevlendirilecek olan bu erler, boyları 170 cm'den uzun, konuşmaları ve lisanı düzgün olanlar arasından seçilir.

    15) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) deniz piyadesi: kara birliklerinde amfibi birliklerde ve merasim kıt'alarında görevlendirilecek olan bu erler, boyları 1.70 cm.'den kısa olmayanlar arasından; amfibi birliklerde görev alacaklar, ayrıca komando niteliği taşıyanlar arasından seçilir.

    16) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) hizmet: gemilerde ve kara birliklerinde her türlü hizmet işlerinde kullanılacak erler arasından seçilir.

    17) muhafız: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sağlam yapılı ve boyları 165 cm'den kısa olmayanlar arasından seçilir.

    18) telefoncu (kurucu, işletmeci): kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler; işitmesi sağlam olan, diskromotopsi bulunmayan, kavrayış düzeyi ve lisanı düzgün olanlar arasından seçilir.

    19) motorcu: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    20) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) elektrikçi: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, elektrikçilikten anlayan ve sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek üzere, diskromotopsi bulunmayanlar arasından seçilir.

    21) çarkçı: gemilerin makina bölümlerinde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, denize dayanıklı olanlar arasından seçilir.

    22) kazancı: gemilerin kazan dairelerinde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, denize ve sıcağa dayanıklı olanlar arasından seçilir.

    23) yara savunmacı: gemilerde ve kara birliklerinde tamirci parti ekiplerinde görevlendirilecek olan bu erler, benzer işlerde yetişmiş sanatkar olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    24) şoför: bu yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen sağlık yetenekleri bulunanlar arasından seçilir.

    25) dalgıç, kurbağa adam: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler; sağlam yapılı, yüzme bilen, denize dayanıklı, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    26) matbaacı: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    27) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) ikmalci: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek şekilde seçilir.

    28) aşçı: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    29) kâtip: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, kavrayış ve temsil yetenekleri yüksek olanlar arasından seçilir.

    30) kamarot: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    31) berber, terzi, kunduracı: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerde çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    32) sıhhiye: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    33) mekanikçi: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta torna, freze ve kaynak işlerinde çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    34) betoncu: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta duvarcı, sıvacı ve badanacı olarak çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    35) demirci: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle çalışmış olanlara öncelik verilerek seçilir.

    36) inşaat elektrikçisi: kara birliklerinde elektrik tesislerinin yapılması, bakım ve tutumu işlerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta yetişmiş yükümlülere öncelik verilmek suretiyle diskromotopsi bulunmayanlar arasından seçilir.

    37) borucu: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    38) marangoz: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    39) istihkâmcı: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta dozer, loder, greyder gibi iş makinaları kullanmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    40) kademeci: kara birliklerinde görevlendirilecek olan bu erler, sivil hayatta bu işlerle uğraşmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    41) (ek bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/11.mad) fırıncı: gemilerde ve kara birliklerinde görevlendirilecek bu erler, sivil hayatta bu işte çalışmış olanlara öncelik verilmek suretiyle seçilir.

    deniz kuvvetleri komutanlığı okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri

    madde 49 - deniz kuvvetleri komutanlığı askeri okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri hakkında, bu yönetmeliğin 25, 26 ve 27 nci maddesi hükümleri uygulanır.

    deniz okullarını bitirirken yapılacak işlemler

    madde 50 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/13. mad) deniz harp okulu öğrencileri ve eğitim süreleri bir yıldan fazla olan deniz okullarını bitiren öğrenciler, okullarını bitirirken deniz hastahaneleri sağlık kurullarında muayene edilirler. bu muayene, öğrencilerin sağlık yeteneklerinin tespit edilmesi ve sınıflandırılmaları amacıyla yapılır. eğitim süreleri bir yıl ve altında olan deniz okulları öğrencilerine aynı sağlık işlemi uygulanmaz ancak, bunlardan yıl içerisinde kıt'a tâbibince takibi yapılanlardan sağlık durumunun yeniden değerlendirilmesi uygun görülenlerin sağlık kurulu muayeneleri yapılır.

    deniz harp okulu, astsubay meslek yüksek okulları ve astsubay sınıf okullarını bitirenlerin almış oldukları kesin kararlı raporlara bu yönetmeliğin 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerindeki maddeler uygulanır. piyade ve istihkâm sınıfı astsubay meslek yüksek okulları ve astsubay sınıf okulları öğrencilerine de aynı işlem uygulanır.

    deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlık yeteneği

    madde 51 - (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/12.mad) deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlık yetenekleri her zaman sınıfları görevlerini faal olarak yapacak nitelikte bulunmalıdır. denizaltı ve sualtı branşlarındaki subayların sağlık yetenekleri ilgili bölümlerde gösterilmiştir.

    (değişik fıkra: 04/05/1993 - 93/4398k.;değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/12.mad) deniz ve sahil güvenlik uçucu subaylarda, uçtukları uçak tipi dikkate alınarak hava uçucu subaylarda aranan sağlık nitelikleri aranır.

    deniz piyade ve deniz istihkam subaylarında kara ordusu piyade ve istihkam subaylarında aranan sağlık nitelikleri aranır.

    (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/12.mad) deniz şartlarının özellikleri göz önünde tutularak deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlıklarına itina gösterilmesi zorunludur. en küçük arazı veya hastalığı görülenler birlik tabibi tarafından tedavi edilir ve gerektiğinde en yakın asker hastanesi sağlık kuruluna gönderilir. tedavi sonunda sağlık kurullarınca verilecek raporlarda denizde görev yapmaya engel arızaları görülenler, hastalıklarını artırıcı etki tespit edilenler deniz görevlerinden geçici olarak alınır. bu durumdaki personel için düzenlenecek raporlarda, denizde görev yapmayı engelleyen veya deniz şartlarında hastalıklarını artırıcı etki yapan hastalıklarla ilgili gerekçeler bilimsel olarak belirtilir. deniz ve sahil güvenlik birliklerinin kara teşkillerinde tüm askerlik hizmetleri müddetinde en çok dört yıl süre ile görevlendirilir. bu süre sonunda yeniden sağlık kurullarına gönderilirler ve alacakları raporlara göre işlem yapılır.

    deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlık muayeneleri ve sıhhi izin süreleri

    madde 52 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/13.mad)

    deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlık muayeneleri ve sıhhi izin süreleri, bu yönetmeliğin 31 ve 32 nci maddelerinde yazılı hükümlere göre yürütülür.

    deniz ve sahil güvenlik astsubaylarının sağlık yetenekleri

    madde 53 - deniz ve sahil güvenlik astsubaylarının sağlık yetenekleri, deniz ve sahil güvenlik subaylarının sağlık yeteneklerinin aynıdır. sınıflara göre yapılacak işlemler aşağıda belirtilmiştir. *

    1) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/14. mad;değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/14.mad) topçu, güdümlü mermi, torpidocu, mayın, seyir, porsun, denizaltı, savunma aletleri (d.s.a.), radar, telsiz, silah astsubayları, sağlık muayenelerinde güverte subaylarının bağlı olduğu hükümlere göre işlem görür.

    2) çarkçı, kazancı, motorcu, elektrikçi, yara savunma ve elektronik astsubaylar sağlık muayenelerinde makina subaylarının bağlı olduğu hükümlere göre işlem görürler.

    3) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/14. mad) deniz piyade, deniz istihkâm ile istihbarat astsubayları sağlık muayenelerinde deniz piyade, deniz istihkâm ve deniz istihbarat subaylarının bağlı olduğu hükümlere göre işlem görürler.

    4) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/14. mad;değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/14.mad) ikmal astsubayları ile idari ve teknisyen astsubaylar sağlık muayenelerinde ikmal subaylarının bağlı oldukları hükümlere göre işlem görür.

    5) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/14. mad) sağlık ve sıhhiye teknisyeni astsubayları, sağlık muayenelerinde tabip, eczacı, diş tabibi ve sağlık subaylarının bağlı oldukları hükümlere göre işlem görürler.

    6) bando astsubayları, sağlık muayenelerinde bando subaylarının bağlı oldukları hükümlere göre işlem görürler.

    7) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/14.mad) görevleri itibarıyla hava kuvvetleri komutanlığında uçak bakım sınıfına dahil olan deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı mensubu uçak bakım astsubayları, sağlık yönünden bu yönetmelikte hava kuvvetleri komutanlığındaki uçak bakım sınıfı astsubayların tabi oldukları hükümlere göre işlem görür.

    deniz ve sahil güvenlik astsubaylarına muayeneleri sonunda yapılacak işlemler

    madde 54 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/15.mad)

    deniz ve sahil güvenlik astsubayları, gemi ve birliklerde tabipler tarafından, görevlerini yapmaya elverişli olacak şekilde daima sağlık kontrolüne tabi tutulmalı ve en küçük arızası bulunanlar derhal tedavi edilmelidir. tedavi sonunda sağlık kurullarınca verilecek raporlarda, denizde görev yapmaya engel arızaları görülenler ve hastalıklarını artırıcı etki tespit edilenler deniz görevlerinden geçici olarak alınır. bu durumdaki personel için düzenlenecek raporlarda, denizde görev yapmayı engelleyen veya deniz şartlarında hastalıklarını artırıcı etki yapan hastalıklarla ilgili gerekçeler bilimsel olarak belirtilir. deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığının kara teşkillerinde birer yıl olmak üzere, tüm askerlik görev süresinde toplam olarak en çok dört yıl olarak görevlendirilir. bu süre sonunda sağlık kurullarına gönderilirler ve alacakları raporlara göre haklarında işlem yapılır.

    faal kıta görevi yapamayacaklara yapılacak işlem

    madde 55 - sağlık niteliği sebebiyle, denizüstü ve denizaltı sınıflarında faal kıta görevi yapamayacak olanlar hakkında bu yönetmeliğin ilgili maddeleri uygulanır.

    yurt dışına gönderilecek deniz ve sahil güvenlik subay ve astsubaylarının muayeneleri

    madde 56 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/16.mad)

    kısa süreli kurs, eğitim, geçici veya sürekli görev amaçlarıyla yurt dışına gönderilecek olan deniz ve sahil güvenlik subay ve astsubaylarının sağlık muayeneleri askerî hastanelerin sağlık kurullarında yapılır. bu muayenede, personelin sınıf ve branşlarıyla ilgili sağlık nitelikleri gözönünde bulundurulur. bütün sistem muayeneleri ve dişler üzerinde önemle durularak, mikrofilm ve diğer laboratuvar tetkikleri yapılır.

    yurt dışına gönderilecek deniz ve sahil güvenlik subay, astsubay ve öğrencilerine yapılacak işlem

    madde 57 - (değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/17.mad)

    yurt dışına gönderilecek deniz ve sahil güvenlik subay, astsubay ve öğrencilerine bu yönetmeliğin 43 üncü maddesi hükümleri uygulanır.

    denizaltı subay, astsubay ve erlerinin sağlık nitelikleri

    madde 58 - denizaltı görevinin özellikleri gözönünde tutularak, bu sınıf eğitimi için seçilecek olan personel, tam sağlam olmakla beraber aşağıda yazılan beden niteliklerine de sahip olmalıdır.

    1) ruh sağlığı: denizaltı gemisinde görevli subay, astsubay ve erlerin görevlerinin özelliği ve sorumlulukları gözönünde tutularak ve denizaltı eğitimi için seçilecek adayların muayenelerinde psikolojik uygunlukları dikkatle değerlendirilir ve ruh sistemlerinin tam sağlam olmalarına dikkat edilir.

    denizaltında çalışacak personel, öncelikle bu işe istekli olanlar arasından seçilmeli ve adayda emosyonel uygunluk, sağlamlık, mesleğe bağlılık ve zeka aranmalıdır. denizaltında çalışacak personelin ruhsal fonksiyonları ve sinir sistemleri tam sağlam olmalıdır.

    2) görme: bu sınıfa ayrılacak bütün personelin görme kuvveti tam olmalıdır. denizaltı sınıfına girdikten sonra bu hizmete devam için gözlükle düzeltmeden önce bir gözde görme 7/10 iken diğerinde 6/10'dan aşağı görmesi bulunanlar denizaltı hizmetinde çalıştırılamazlar. bunlar denizüstü gemilerinde veya deniz kuvvetlerinin kara teşkillerinde görevlendirilirler.

    3) renk görme: diskromatopsi bulunmamalı, bütün adaylara (pseudoisochromatic plate) testi yapılmalıdır.

    4) optik aletlere uyum bakımından iki göz arasındaki uzaklık visual screening instrument ile ölçülür.

    radar aletlerini kullanmaya olan yetenekleri orthorater aleti ile ölçülür ve aletin çizelgelerine göre değerlendirilir.

    gece körlüğü özel adaptometre ile saptanır. bu aletin bulunmadığı yerlerde göz uzmanının kararı kabul edilir.

    5) burun-boğaz: adayların nazofarinks ve larinksleri dikkatle muayene edilir. burun, farinks, larinks nezlelerine yol açabilecek kronik tonsillitis, atrofik rinit, kronik ve sık sık nükseden sinüzitis olmadığı ya da bu hastalıkları daha önce geçirmediği saptanır. ön sinüslerin radyografik muayenesi yapılır. adayda solumaya engel burun yolu veya burun delikleri şekil bozuklukları bulunmamalıdır.

    6) işitme kuvveti her iki kulakta normal ve birbirine eşit olmalı, fısıltıyı 5 metreden duymalıdır. dinleme işlerinde görevlendirilecek personele ediometrik muayene yapılır. akut veya kronik dış, orta ve iç kulak hastalıkları, kulak zarı perforasyonu bulunmamalı ve eustachi borusu açık olmalıdır.

    bu sınıfa girdikten sonra, her iki kulağın ayrı ayrı işitme kuvvetleri, fısıltıyı 3 metre kadar mesafeden işitecek derecede azalanlar denizaltı sınıfından alınırlar ve deniz üstü gemilerinde veya deniz kuvvetlerinin teşkillerinde görevlendirilirler.

    7) vücut kokusu: yanındakileri rahatsız edecek derecede ağız ve solunum kokusu olanlarla bromhidroz ve hiperhidrozu bulunanlar bu sınıfa alınmazlar.

    8) dişler: diş muayenesi bir diş tabibi tarafından yapılır. beslenmeyi bozacak derecede diş noksanlığı olanlar, diş etlerinde hastalığı bulunanlar bu sınıfa alınmazlar. kısmi protez ve diş köprüleri bu sınıf personelin görevden çıkarılmasını gerektirmez.

    9) solunum sistemi: her adaya akciğer radyografisi yapılır. adayda geçirilmiş veya aktif bir akciğer hastalığı bulunmamalıdır. yapılacak muayenede tüberküloz üzerinde özellikle durulur ve tanı için özel bir dikkat gösterilir. adayın vital kapasiteleri normal olmalıdır.

    10) dolaşım sistemi: her adaya tele-radyografi elektro-kardiyografi ve kalp fonksiyon deneyleri yapılır. sistolik arteriyel kan basıncı 140 mm., diyastolik kan basıncı 90 mm.nin üzerinde bulunmamalıdır. sinuzal taşıkardisi, aritmileri, kalp ve damar sisteminde hastalık ve arızaları bulunanlar bu sınıfa alınmazlar.

    11) sindirim sistemi: denizaltı sınıfına seçilecek olanlarda kronik kabızlık, sık sık tekrarlayan diyare, kolitis, açken ve yemekten sonra meydana gelen karın ağrılarıyla birlikte sindirim şikayetleri, mide ve duodenum ülserleri, mide ve barsakların kronik hastalıkları, kolesistit, birden fazla sarılık v.b., sindirim sistemi hastalıkları bulunmamalıdır.

    12) deri: aktif veneral hastalığı veya evvelce geçirmiş oldukları veneral hastalıkları, yapılan tedaviye rağmen nüksetmiş bulunanlar, orta derecede akne hariç diğer sık sık nükseden akut belirtili deri hastalıkları olanlar denizaltı sınıfına alınmazlar.

    13) boy ve kilo: adayların boy ve ağırlıkları, ağırlık orantılarına uygun olur kabul edilen tolerans % 20'yi geçemez.

    14) basınç karşılama yeteneği: denizaltı sınıfına ayrılacak adaylar, dalış personelinde olduğu gibi, basınç odasında muayene edilirler. basınç odasında 25 kilogram basınç altında normal işitmenin devamlılığı ve basıncın diğer etkilerine karşı dirençleri incelenir. bu muayene personelin denizaltı kurtarma cihazı eğitimi için yapılması gereken bir testtir.

    denizaltıcı personelin muayenesi sonunda yapılacak işlem

    madde 59 - (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/17.mad) denizaltıcı personel her yıl tam teşekküllü asker hastanesi sağlık kurullarında muayene ettirilir. bu muayenelerde, 58 inci maddede belirtilen sağlık niteliklerini kaybetmiş oldukları saptananlar denizaltı sınıfından çıkarılır.

    gerektiğinde dalıştan önce ve sonra muayeneleri yapılarak, sağlık durumlarında görülecek değişiklikler fişlerine yazılır.

    denizaltıcı subay, astsubay ve erlerde aranan sağlık niteliklerine haiz olmayan, denizaltı gemileri ile kısa süreli dalışa iştirak edecek (müşahit olarak, tecrübeler v.s. maksatlar için) personelin geçmişinde kulak, burun, boğaz, solunum ve dolaşım sistemi ile psikiyatrik yönden bir rahatsızlığı olmamalıdır. şahsın dalışa mani bir şikayeti bulunmaması halinde sağlık muayenesine gerek olmadan dalışa katılır. dalış için muayenesini talep edenler, denizaltı filo tabibince muayene edilir ve kısa süreli dalmaya engel hali saptanmayanlar dalışa katılırlar.

    denizaltıcılık veya dalgıçlıktan ayrılma kararı

    madde 60 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/17.mad)

    denizaltıcılık veya dalgıçlıktan geçici veya sürekli ayrılma kararları stanbul/kasımpaşa asker hastanesi ile kocaeli/gölcük asker hastanesi tarafından verilir. denizaltıcılık ve dalgıçlık için itiraz ve kontrol muayeneleri, türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığı emrindeki askerî hastaneler tarafından sağlanır. anlaşmazlık ve karar aykırılığında kesin karar, gülhane askeri tıp akademisi profesörler sağlık kurulu tarafından verilir.

    kurbağa adamların her türlü sağlık kurulu muayeneleri; kasımpaşa ve gölcük asker hastanelerinde yapılır.

    dalgıç eğitimi için seçilecek personelin muayenesi

    madde 61 - (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/20.mad) dalgıç eğitimi için seçilecek personelin sağlık kurul muayeneleri; asker hastanelerince, basınç odası basınç testleri; deniz kuvvetleri komutanlığı kurtarma ve sualtı komutanlığı ve gülhane askeri tıp akademisi haydarpaşa eğitim hastanesi komutanlığı deniz ve sualtı hekimliği ana bilim dalı başkanlığınca yapılır. dalgıç eğitimi için seçilecek personelde aşağıdaki nitelikler aranır.

    personelin seçilmeleri, yetenekleri ve eğitimlerinin diğer özellikleri yürürlükte olan yönergelere göre uygulanır.

    dalgıçlığa kabul edilecek bütün adaylarda aranacak sağlık nitelikleri:

    1) geçirdiği hastalıklar: aşağıdaki hastalıklardan herhangi birini geçirmiş olan adaylar dalgıç olamazlar.

    a - tüberküloz, astımbronşial, kronik akciğer hastalıkları,

    b - kronik veya tekrarlıyan sinüzüt, dış kulak yolunun kronik hastalıkları, orta kulağın kronik ve akut hastalıkları,

    c - kronik ve tekrarlayan ortopedik hastalıklar,

    d - kronik veya tekrarlayan mide, barsak hastalıkları,

    e - kronik alkolizm,

    f - tedavi görmüş olan veya devam eden aktif sifiliz.

    2) yaş: 30 yaşından büyük olanlar, dalgıç adaylığına kabul edilmezler. en uygun yaş 20 - 30 arasındaki yaştır.

    3) (değişik bend: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/16. mad) boy ve ağırlık: dalgıç adayları sağlam yapılı olmalı, şişmanlığa eğilimli bulunmamalıdır. genel olarak adayların "sualtı personelinin yaşlara göre boy ve ağırlık standart oranlarını gösteren çizelge"de belirtilen değerlerde % 10'dan fazla bir değişiklik göstermemesi gerekir. ancak, kalın kemikli ve adaleli olmaları sebebiyle ağırlıkları fazla olanların durumları göz önünde bulundurulur. adayların boyları; 157 cm'den aşağı 185 cm'den yukarı olmamalıdır.

    4) görmeler: sualtı çalışmalarında kullanılacak aletlere engel olması bakımından, gözlük takılması uygun değildir. bu bakımdan adayların görmeleri düzeltmeden önce tam olmalı ve 0.25 diyoptriye kadar miyopi, 0.50 diyoptriye kadar hipermetropi bulunanların göreve devamları kabul edilmelidir. adaylarda oftalmoskopik bulgular normal olmalıdır.

    5) kulaklar: dış kulak yolu kronik hastalıkları, orta kulak kronik ve akut hastalıkları, kulak zarı perforasyonları, atrofisi, orta kulak adesiv proçesi bulunanlar kabul edilmezler. eustachi borusu basınç değişikliklerini eşitleyecek durumda ve açık olmalı, gerekirse kateterizasyonla kontrol edilmelidir. işitme kuvveti her iki kulakta normal ve eşit derecede olmalı, fısıltı 5 metreden işitilmelidir. adayların odiometrik muayenelerinin yapılması zorunludur.

    6) burun ve boğaz: burunda, farinks ve larinks nezlelerine eğilim, kronik tonsilit, atrofik rinit, kronik ve sık sık tekrarlayan sinüzit bulunmamalı ve ön sinüslerin grafisi yapılmalıdır. solumaya engel burun bölgelerinde veya burun deliklerinde şekil bozuklukları bulunanlar dalgıç adaylığına seçilmezler.

    7) dişler: adayların dişleri, diş tabibi tarafından muayene edilir. belirli ağız hastalıkları ve genel olarak bozuk dişleri olanlar adaylığa kabul edilmezler. sağlam köprülerle yenilenmiş dişler, dalgıç olmaya engel değildirler. dalgıç personelin iyi bir ağız hijyenine ve su altında çeşitli cihazları kullanmalarına engel olmayacak dişlere sahip olmaları zorunludur.

    8) solunum sistemi: solunum sistemi klinik ve radyografik olarak kontrol edilir. geçirilmiş veya aktif hiç bir hastalık belirtisi bulunmamalı ve vital kapasite normal olmalıdır.

    9) ( değişik bent: 04/05/1993 - 93/4398 k.) dolaşım sistemi: yapılan klinik ve laboratuvar inceleme ve testlerde dolaşım sistemi normal olmalıdır. arteriyel kan basıncı normal sınırlar içinde olmalı, sinüzal taşikardi, aritmi, damar sertliği, varis ve hemoroid gibi damar hastalıkları bulunmamalıdır. adaylarda ekg çekilir, tam kan sayımı ve sedimantasyon tayini, biyokimyasal testlerden; açlık kan şekeri, üre, sgot, sgpt, serolojik testlerden; sifiliz testi, immünolojik testlerden; hbsag ve hiv(elisa) testleri ile ilgili uzmanın gerekli gördüğü diğer tetkik ve testler yapılır.

    10) ( değişik bent: 04/05/1993 - 93/4398 k.) sindirim sistemi: açlıktan ve yemekten sonra gelen karın ağrılarıyla sindirim şikayetleri, mide ve duodenum ülserleri, sık sık tekrarlayan bağırsak bozuklukları, kolesistit (kolesistektomi operasyonu ile izale edilenler hariç), konjenital hiperbilirübinemi sendromları (gilbert dubin-johnson-rotor, crigler-najjar tip ıı) ve viral hepatit portörlüğü (b-hepatiti, delta hepatiti, non-a, non-b hepatiti) saptananlar dalgıç görevine alınmazlar.

    11) genito-üriner sistem: adayların tam idrar muayenesi yapılır. kronik ve tekrarlayıcı genito-üriner sistem hastalıkları veya şikayetleri aktif veya tekrarlayıcı venerial hastalıklar bulunmamalıdır. son 5 sene içinde aktif veya gizli sifiliz geçirmiş olanlar, klinik veya serolojik bulguları olanlar veyahut geçmişinde kardiovaskuler, santral sinir sistemi sifilizine ait bulgular tesbit edilenler dalgıç olamazlar.

    12) adayların birbirlerine yakın çalışmaları veya dalgıç elbiselerinin değiştirilmesi halinde, birinden diğerine geçebilecek herhangi bir akit veya kronik deri hastalığı bulunmamalıdır.

    13) sinir sistemi ve ruh sağlığı: dalgıç görevinin özelliği gereği adayların kişilik, ruh ve entellektüel durumları dikkatle incelenir. aday, dalgıçlık eğitimine başlamak kararını herhangi bir etkiden uzak bulunarak vermeli ve bu görev için kendisinde bir istek duymalıdır. bu sebeple adaylarda, sinir ve ruh hastalıkları bakımından, bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesindeki hastalık ve arızalardan hiç birisi bulunmamalıdır. bundan başka kişilik, karakter ve mizacında askerliğe uyumsuzluk, kararsızlık, asosyal ve antisosyal davranışları bulunmamalı ve zekaları normal olmalıdır.

    14) basınç eşitleme yeteneği: deniz hastanelerinde yapılacak sağlık kurulu muayenesinde, dalgıçlığa uygun sağlık niteliklerine sahip olduğu tesbit edilerek dalgıç seçilenlerin son muayeneleri, basınç odasında yapılacak deneylerle tamamlanır. bütün adaylar, basınç odasında puskareye 50 librelik (25 kgr.) bir basınç altında bırakılır. bu sırada kulakların basınç eşitlemeye dayanma yeteneği tesbit edilir. aynı zamanda östaki kanalının tıkanmasından dolayı basınç eşitleme yeteneğinin geçici aksamasına sebep olan yukarı solunum yolları enfeksiyonunun bulunup bulunmadığı da incelenir.

    adayların oksijene karşı duyarlılıklarının bulunup bulunmadığını anlamak için, bunlara 60 feet (27 libre) 30 dakika süreyle oksijen solunumu yaptırılır, belirgin bulgular fişine işlenir.

    dalgıçların yıllık muayeneleri

    madde 62 - (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/21.mad) bütün dalgıçların senelik sağlık muayeneleri 61 inci maddede bulunan standartlara göre, tam teşekküllü asker hastaneleri sağlık kurulları tarafından büyük bir dikkatle yapılır. bu muayenelerde bütün laboratuvar tetkiklerine önem verilir. muayeneler sırasında, dalgıçlık sağlık niteliklerini kaybettiği tespit edilenler deniz kuvvetleri ile sahil güvenlik kara teşkillerine veya diğer görev yerlerine atanır.

    kırk yaşına gelmiş dalgıçların muayenesi

    madde 63 - dalgıçlık mesleğinde 40 yaşına gelmiş olan kalifiye dalgıçlar, dalgıçlığa devam etmek isterlerse tam teşekküllü deniz hastaneleri sağlık kurulları tarafından büyük bir dikkatle muayene edilirler. bu muayeneyi yapacak sağlık kurullarında derin su dalgıçlığı veya deniz tababeti branşında ihtisas yapmış en az bir tabip üye bulundurulur. böyle bir tabip bulunmazsa, onun yerini kıdemli bir dalgıç subayı alır.

    uzun tecrübesi ve dalışta yüksek yeteneği olan bir dalgıca bazı toleranslar tanınabilir. bununla beraber, dolaşım, solunum, sindirim, göz, nöropsikiyatrik ve kulak hastalıkları bakımından tam sağlam olmaları gerekir. dalgıç sağlam ve aktif durumda olursa az bir kilo fazlalığı dikkate alınmamalıdır. sağlık niteliğini kaybetmeyen dalgıçlar ikinci sınıf dalgıçlık ve kurbağa adam görevlerine devam edebilirler. sağlık niteliklerini kaybedenlere 62 nci madde hükümleri uygulanır.

    "sualtı personelinin yaşlara göre boy ve ağırlık standart oranlarını gösterir çizelge" için ilgili resmi gazeteye bakınız.

    yedinci bölüm : hava kuvvetleri komutanlığına ayrılacak yükümlülerin sağlık yetenekleri

    hava kuvvetleri komutanlığına ayrılacak yükümlülerin sağlık yetenekleri

    madde 64 - son yoklamada veya sağlık kurullarında yapılan muayenelerde sağlam bulunanlar ile hastalık ve arızaları hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerine giren yükümlüler hava kuvvetleri komutanlığına verilirler.

    hava kuvvetleri komutanlığı erlerinin sınıflandırılması

    madde 65 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/17. mad) hava kuvvetlerindeki sınıfların özel sağlık nitelikleri ve er sınıflandırma esasları, bu yönetmelik hükümlerine aykırı olmamak şartıyla hava kuvvetleri komutanlığı tarafından hazırlanacak yönerge ile tespit edilir.

    hava kuvvetleri komutanlığındaki sınıflardan birinde iken bu sınıfların sağlık niteliğini kaybedenler, hava kuvvetleri komutanlığındaki diğer uygun sınıflara geçirilirler. hava kuvvetlerine ayrılacak erlerin sınıf, branş ve ihtisaslarına göre sağlık nitelikleri aşağıda belirtilmiştir:

    1) radar, istihbarat, muhabere sınıfı:

    a) göz hareketleri ve görme alanları normal olmalı.

    b) diskromatopsi bulunmamalı.

    c) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatri veya nörolojik hastalığı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    d) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    2) füze, uçaksavar, uçak bakım, silâh ve mühimmat, istihkâm, teknisyen sınıfı:

    a) beden yapısı sağlam olmalı.

    b) göz hareketleri ve görme alanları normal olmalı.

    c) diskromatopsi bulunmamalı.

    d) tashihli görme tam olmalı, konuşma bozukluğu bulunmamalı.

    e) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatri veya nörolojik hastalığı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    f) paroksismal bayılma nöbetleri olmamalı.

    g) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    3) hava ulaştırma sınıfı:

    a) beden yapısı sağlam olmalı.

    b) göz hareketleri, görme alanları normal olmalı, gece körlüğü bulunmamalı.

    c) işitme ve tashihli görme tam olmalı, konuşma bozukluğu bulunmamalı.

    d) diskromatopsi bulunmamalı.

    e) "albinoz", görmeyi bozan "pitozis" ve fonksiyon bozukluğu yapmış diğer göz kapağı hastalıkları, "nistagmus", şaşılık olmamalı.

    f) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatrik hastalığı bulunmamalı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    g) komplikasyon yapmış "periferik venöz dolaşım bozukluğu" bulunmamalı.

    h) araç kullanmaya engel teşkil edecek "kas-iskelet" ve "periferik sinir sistemi" hastalığı ve diğer hastalık ve arazlar bulunmamalı.

    ı) boyu 160 cm'den kısa, 185 cm'den uzun olmamalı.

    j) paroksismal bayılma nöbetleri olmamalı.

    k) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    4) hava piyade sınıfı:

    a) beden yapısı sağlam, kas-iskelet sistemi iyi gelişmiş olmalı.

    b) tashihli görme tam olmalı.

    c) "nistagmus" olmamalı; göz hareketleri, görme alanları normal olmalı.

    d) "periferik sinir sistemi"nin fonksiyon bozukluğu yapmış hastalık ve sekelleri olmamalı.

    e) "paroksismal bayılma nöbetleri" olmamalı.

    f) konuşma bozukluğu bulunmamalı.

    g) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatrik hastalığı bulunmamalı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    h) komplikasyon yapmış "periferik venöz dolaşım bozukluğu" bulunmamalı.

    ı) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    5) hava sağlık, hava levazım (garson, aşçı, fırıncı, berber ve benzeri) sınıfı:

    a ) beden yapısı sağlam olmalı.

    b) konuşma bozukluğu bulunmamalı.

    c) kronikleşme özelliğinde olan bulaşıcı hastalığı bulunmamalı, taşıyıcısı olmamalı.

    d) bulaşıcı veya alerjik özellikte cilt hastalığı bulunmamalı.

    e) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatrik hastalığı bulunmamalı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    f) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    6) hava bando sınıfı:

    a) beden yapısı sağlam olmalı.

    b) dişleri muntazam, dudakları ince olmalı.

    c) solunum sistemi hastalığı bulunmamalı.

    d) boyu 170 cm'den kısa, 185 cm'den uzun olmamalı.

    e) fıtık, komplikasyon yapmış "periferik venöz dolaşım bozukluğu" bulunmamalı (grade ıı, ııı, hemoroid, varis ve benzeri).

    f) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatrik hastalığı bulunmamalı, geçirilmiş de olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    g) işitme ve konuşma bozukluğu olmamalı.

    h) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    7) hava personel sınıfı:

    a) beden yapısı sağlam olmalı.

    b) tashihli görme tam olmalı, konuşma bozukluğu bulunmamalı.

    c) çevreyle uyumunu, çalışma güç ve verimini bozan kişilik bozukluğu, psikiyatrik hastalığı bulunmamalı, geçirilmiş dahi olsa madde bağımlılığı olmamalı.

    d) sağlamlar ve diğer sistemlerde sağlık nitelikleri a dilimine girenler de bu sınıfa verilirler.

    hava kuvvetleri komutanlığı okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrencilerde aranacak sağlık yetenekleri

    madde 66 - hava kuvvetleri komutanlığı askeri okullarına alınacak öğrenci adayları ve öğrenciler hakkında bu yönetmeliğin 25,26 ve 27 nci madde hükümleri uygulanır.

    uçuş hizmetlerinde görevlendirileceklerin sağlık muayeneleri

    madde 67 - (değişik fıkra: 11/01/2000 - 2000/34 s.yön./4. md.;değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/18. mad) hava harp okuluna alınacak öğrenci adaylarının, hava harp okulu mezunlarının, türk silâhlı kuvvetlerinde ilk defa uçuşa başlayacak personelin, pilot, silâh sistem, uçuş ekibi gibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) yetişmiş uçucuların, uçuş tâbibi, paraşütçü, uçuş ekibi dışındaki uçan uçak bakım personeli, alçak basınç odası gözlemci subay ve astsubayları gibi görevli olarak uçacakların, sağlık yeteneklerini belirlemek için yapılacak muayeneler hava kuvvetleri komutanlığı tarafından belirlenecek hava sağlık muayene merkezlerinde yapılır. anılan personelden hava harp okuluna alınacak öğrenci adayları haricindekilerin fizyolojik eğitimleri, eskişehir'deki 600 yataklı hava hastahanesi hava sağlık muayene ve fizyolojik eğitim merkezi başkanlığında yapılır. muayeneler ve fizyolojik eğitimde, yönergelerde belirtilecek özel yöntemler uygulanır.

    (değişik fıkra: 20/09/1988 - 88/13300 k.) kara havacılık pilotlarının (kara havacılık turbo jet pilotları hariç) muayeneleri için kara kuvvetleri komutanlığınca hazırlanacak yönergede yer alacak esaslar dikkate alınır.

    hava harp okulu öğrenci adayları ile uçucu yetiştirilecek adayların sağlık yetenekleri

    madde 68 - (değişik madde: 30/1/1997-97/9106 k.)

    hava harp okuluna alınacak öğrenciler ile uçucu yetiştirilecek adaylara bu yönetmeliğin 25 (boy ile ilgili hükümler hariç), 26 ve 27 nci maddesi hükümleri uygulanmakla beraber, bunlarda boy 165 cm.den kısa, 190 cm.den uzun, oturma yüksekliği 98 cm.den fazla olmamalıdır. yaşlarına göre boy ve ağırlıkları, "uçucu yetiştirilecek ve uçucu personelin yaşlarına göre boy ve ağırlıklarını gösterir çizelge"ye uygun olmalı, askeri havacılığa uyarlılık yeteneği yeterli bulunmalı, havacılığa uygun kişilik testlerinde başarılı olmalıdır.

    uçucu adaylarının sağlık nitelikleri

    madde 69 - (değişik madde: 20/09/1988 - 88/13300 k.)

    ilk defa uçuşa başlayacakların ve uçuş eğitimindeki adayların tam sağlam olmaları şarttır. uçuş eğitimi sırasında çıkacak arıza ve hastalıklar için yetişmiş uçucuların sağlık yetenekleri ile ilgili hükümler uygulanmaz. uçucu aday uçuculuk sağlık niteliğini kaybedenlere, hava sağlık muayene merkezleri sağlık kurullarınca "uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir" kararı verilir ve bunlar hakkında bu yönetmeliğin 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerine göre işlem yapılır.

    (ek fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/19. mad) ilk defa uçuşa başlayacak uçuş ekibi personeli adaylarının muayenelerinde, bu yönetmeliğin 72 nci maddesinde belirtilen kriterlere göre karar verilir.

    (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/22.mad) kara kuvvetleri komutanlığı ve jandarma genel komutanlığı uçucu adaylarına kara kuvvetleri komutanlığı 1 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki uçucuların sağlık yetenekleri ile ilgili hükümler, deniz kuvvetleri komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığı uçucu adayları için ise hava kuvvetleri komutanlığı uçucu adaylarına uygulanan sağlık yetenekleri ile ilgili hükümler uygulanır.

    (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/22.mad) kara kuvvetleri komutanlığı, deniz kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı, sahil güvenlik komutanlığı, harita genel komutanlığı uçucu adayları için; uçucu adayı uçuculuk sağlık niteliğini kaybettiğinde, hava sağlık muayene merkezleri tarafından "uçucu yetiştirilmeye elverişli değildir" kararı verilir ve uçucu adayları hakkında bu yönetmeliğin 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerine göre işlem yapılır.

    yetişmiş uçuculara uygulanacak sağlık işlemleri

    madde 70 - (değişik madde: 20/09/1988 - 88/13300 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/20. mad)

    türk silâhlı kuvvetlerindeki yetişmiş pilotlar, silâh sistem ve uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personelinin periyodik kontrol muayeneleri ve fizyolojik eğitimleri, aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.

    1) periyodik kontrol: uçuşun insan organizması üzerinde yapması muhtemel bozuklukları kontrol, uçuşa bağlı ya da bunun dışında herhangi bir sebeple meydana gelip uçucunun farkına varamadığı ve uçuş emniyeti ile bağdaşmayacak olan sağlık durumlarındaki arızaları tespit etmek ve uçucuya sağlık durumunun tam olduğunu bilmesinin yaratacağı güven ve morali sağlamak amacı ile yapılır. rutin olarak yapılan bu periyodik kontroller aşağıda belirtilmiştir.

    a - deniz ve hava kuvvetleri ile sahil güvenlik komutanlığına ait yetişmiş uçucular için:

    (a) periyodik ağız ve diş kontrol muayenesi: pilotlar, silâh sistem ve uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personeli, her altı ayda bir kendi birlik sağlık ünitelerinde ağız ve diş muayenesine tâbi tutulur.

    (b) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/23.mad) yıllık periyodik kontrol muayenesi: pilotlar, silah sistem ve uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personeli, her yıl hava kuvvetleri komutanlığı sağlık dairesi başkanlığınca yapılacak bir program dahilinde eskişehir, etimesgut, izmir güzelyalı ve merzifon asker hastanesi hava sağlık ve muayene merkezlerinde periyodik kontrol muayenesine tabi tutulur.

    (c) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/23.mad) beş yılda bir yapılacak periyodik kontrol muayenesi ve fizyolojik eğitim: pilotlar, silah sistem ve uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personelinin hava kuvvetleri komutanlığı sağlık dairesi başkanlığı tarafından yapılacak bir program dahilinde, beş yıllık periyodik kontrol muayeneleri; eskişehir asker hastanesince, fizyolojik eğitimleri; eskişehir'deki uçucu sağlığı araştırma ve eğitim merkezi başkanlığınca, bu konuda yürürlüğe konulacak özel yönerge esaslarına göre yapılır. fizyolojik eğitimlerini tamamlamış olanlara fizyolojik eğitim kartı verilir.

    (d) herhangi bir nedenle muharip jet pilotu statüsündeki personelin sağlık niteliklerindeki "tam sağlam" koşulunun azaldığı durumlarda uçucunun halihazırdaki sağlık verilerine göre, bunlara hava kuvvetleri komutanlığına ait 1 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki ulaştırma uçağı pilotu, başlangıç eğitim uçağı ve helikopter pilotu sağlık nitelikleri uygulanabilir. jet uçaklarında görev yapan silâh sistem subayları, muharip jet uçağı pilotları ile uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personeli, seyrüsefer sınıfı ile aynı sağlık işlemlerine tâbidir.

    b - kara kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı ve harita genel komutanlığına ait yetişmiş pilotlar için:

    (a) periyodik ağız ve diş muayenesi: yetişmiş pilotlar, her yıl ağız ve diş sağlığı yönünden muayeneden geçirilir. bu muayeneler yıllık periyodik kontrol muayenelerinde yapılır.

    (b) yıllık periyodik kontrol muayenesi: pilotlar her yıl hava sağlık ve muayene merkezlerinde periyodik kontrol muayenesine tâbi tutulur. muayenelerin yapılış zamanı, yeri ve şekli hava kuvvetleri komutanlığı ile yapılacak protokol ile tespit edilir.

    (c) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/23.mad) beş yılda bir yapılacak periyodik kontrol muayenesi ve fizyolojik eğitim : pilotların hava kuvvetleri komutanlığı sağlık dairesi başkanlığınca yapılacak bir program dahilinde, beş yıllık periyodik kontrol muayeneleri; eskişehir asker hastanesi hava sağlık muayene merkezince, fizyolojik eğitimleri; eskişehir'deki uçucu sağlığı araştırma ve eğitim merkezi başkanlığınca, bu konuda yürürlüğe konulacak özel yönerge esaslarına göre yapılır. fizyolojik eğitimlerini tamamlamış olanlara fizyolojik eğitim kartı verilir.

    c - ağız ve diş kontrol muayenesini, yıllık ve beş yıllık periyodik kontrol muayeneleri ile beş yılda bir fizyolojik eğitimlerini tamamlamayan uçuculara uçuş verilmez.

    d - uçucular hakkında; geçici uçuştan men, uçuşa elverişlilik veya elverişsizlik kararları sadece hava sağlık ve muayene merkezlerince verilebilir.

    2) hastalık ve kaza: birlik uçuş tâbibi, hastalık veya herhangi bir nedenle uçucunun uzun bir süre uçmasını sakıncalı gördüğü hâllerde, 20 güne kadar (20 gün dahil) geçici uçuştan men kararı veya istirahat verebilir. bu süre sonunda birlik uçuş tâbibi uçucuyu muayene ederek uçuş kararı verebilir. aynı hastalıktan aralıksız 20 günden fazla tedavi, uçuştan men veya istirahat gereken durumlarda uçucular, uçuş tâbiplerince en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderilir.

    herhangi bir askerî hastahanede kaza ya da hastalık nedeniyle tedavi veya ameliyat edilen pilot, silâh sistem, uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) personele, tedavileri bitiminde gerekli istirahat verilir ve bu istirahatleri sonunda uçuş yönünden değerlendirilmek üzere en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderilirler.

    uçucular, küçük kaza kırımlardan sonra ya da uçuş esnasında ortaya çıkabilecek bazı tıbbî problemlerden sonra birlik uçuş tâbibi tarafından muayene ve kontrol edilirler. uçuş tâbibi, küçük kaza kırım geçiren personeli gerekli gördüğünde, büyük kaza kırım geçirenleri ise zorunlu olarak en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderir.

    sivil tâbip veya sivil hastahanede muayene ve tedavi gören uçucular hakkında 211 sayılı türk silâhlı kuvvetleri iç hizmet kanunu ve türk silâhlı kuvvetleri iç hizmet yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılır. aynı hastalık veya arızadan dolayı 20 günden fazla tedavi gören veya istirahat alan uçucular, tedavi ve istirahatları bitiminde, uçuş yönünden değerlendirilmek üzere amirleri tarafından en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderilirler.

    3) uçuş tâbibinin gerekli gördüğü durumlar: uçuş tâbibinin görevlerinden biri de uçucunun günlük yaşantısına, zevklerine, endişelerine, malî durumuna, hayat anlayışına ve ailevî mahremiyetine kadar, en yakın sırdaşı olmaktır. uçucunun tüm beden ve ruhsal yapısının devamlı bir gözlemcisi ve mimarı olmak durumunda bulunan ideal bir uçuş tâbibi, uçucuda, uçuş emniyeti ve yeteneğini tehlikeye düşürecek en ufak bir ruhsal veya beden aksaklığını fark ettiği anda, durumu birlik komutanına arz ederek uçucuyu muayeneye çağırır ve hastalık veya kaza hâllerinde belirtilen şekillerde kendisi ile ilgilenir. kendi ihtisası dışında olan durumlarda, uçucuyu en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderir.

    bayan uçucular hamilelik döneminde uçamazlar ve fizyolojik eğitimden muaftırlar. ancak, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı uygun gördüğü takdirde, ulaştırma, helikopter ve başlangıç eğitim uçağı uçucularına, gebeliklerinin 13 ilâ 24 üncü haftaları arasında uçuş müsaadesi verilir.

    bayan uçuculardan doğum sonrası göreve başlayıp uçmak isteyenler, doğum yaptığı tarihten altı ay sonra uçuş için periyodik muayeneye gönderilir. bu süreye kadar uçurulmazlar. periyodik muayene sonucuna göre işlem yapılır. ulaştırma pilotu ile başlangıç eğitim uçağı (jet uçakları hariç) ve helikopter pilotu için bu süre üç aydır. emzirme döneminde de 926 sayılı türk silâhlı kuvvetleri personel kanununun 128 inci maddesi hükümleri saklı kalmak üzere yukarıdaki hükümler uygulanır.

    bayan uçucular menstrüasyon süresince uçamazlar. bu süre öncesi ve sonrası günlerde uçuş, uçuş tâbibinin iznine bağlıdır.

    bayan uçucular, uçuşta oral kontraseptifler kullanabilir. oral kontraseptiflere ilk başlarken veya preparat değiştirilirken, bir hafta süre ile uçamazlar. jet uçağı pilotu bayan uçucular, rahim içi araç kullanamazlar.

    4) birlik komutanının gerekli gördüğü durumlar: birlik komutanı, birliğinde bir uçucunun uçuş niteliğinde aksaklık görürse, hakkında, meslek yetersizliği kararı vermeden önce, bu yetersizliğe sebep olabilecek bir sağlık sorunu bulunup bulunmadığını anlamak üzere uçucuyu, birlik uçuş tâbibinin muayenesine gönderir. tatmin edici bir cevap alamadığı kanaatına vardığı zaman uçucuyu en yakın hava sağlık ve muayene merkezine gönderir.

    5) (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/23.mad) yetişmiş uçucular, fizyolojik eğitim için eskişehir'deki uçucu sağlığı araştırma ve eğitim merkezi başkanlığına, komutanlıklarınca düzenlenen kıt'a anketi ile birlikte gönderilirler. anket içeriği, yönergede belirlenir.

    raporların onay makamları ve itirazları

    madde 71 - (değişik madde: 20/09/1988 - 88/13300 k.;değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/24.mad)

    hava sağlık ve muayene merkezlerinin düzenlediği istirahat, geçici uçuştan men veya uçuşa elverişlilik raporları o merkezin baştabipliğince, uçuşa elverişsizlik raporları ise türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığı sağlık hizmetleri daire başkanlığınca onaylanır. sınıf değişikliğini gerektiren raporların son onay makamı, millî savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığıdır.

    hava sağlık ve muayene merkezlerince verilen raporların en son onay makamı tarafından onaylanıp ilgiliye tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edildiği veya karar onay makamlarınca tatminkar bulunmadığı takdirde ya da herhangi bir ihbarda, uçucu türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığınca, birinci kontrol muayenesi için diğer bir hava sağlık ve muayene merkezine gönderilir. yapılan ilk muayenenin kararı ile sonraki kontrol muayenesi arasında uyumsuzluk bulunmazsa karar kesinlik kazanır. kararlar arasında uyumsuzluk bulunursa; uçucu, ikinci kontrol muayenesi için üçüncü bir hava sağlık ve muayene merkezine gönderilir. bu merkezin kararı önceki iki karardan hangisine uyuyorsa ona göre işlem yapılır. şayet ikinci kontrol muayenesi sonucu düzenlenen rapor ile önceki iki rapor arasında tanı ve karar bakımından bir uyumsuzluk görülürse; raporlar, türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığınca millî savunma bakanlığı sağlık daire başkanlığına gönderilir. bu makam ilgiliyi, kesin kararlı raporun düzenlenmesi için gülhane askeri tıp akademisi profesörler sağlık kurulu muayenesine gönderir. bu kurulca düzenlenen rapor üzerinde hiçbir değişiklik yapılamaz. rapor kararı kesindir. bu raporların onayı, millî savunma bakanlığı sağlık daire başkanlığınca yapılır.

    pilot, silÂh sistem ve uçuş ekibi personelinin sağlık yetenekleri

    madde 72 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/21. mad)

    yetişmiş uçucular hakkında, hava sağlık muayene merkezlerindeki muayeneleri sırasında uçuş yönünden karar verilirken, uçucu adayların nitelikleri uygulanmakla beraber uçuş araç ve gereçlerini kullanmaya engel teşkil etmeyecek, uçuş emniyetini bozmayacak ve zamanla artmayacak aşağıdaki arızalar da uçuşa engel teşkil etmez. bu arızalar daha kısa süre içinde muayene ve kontrolü gerektirirse, hava sağlık muayene merkezince raporun karar hanesinde bu süre açıkça belirtilir.

    sınıflandırma çizelgesinin a diliminde (+) , (x) veya (-) işaret almayan hastalık ve arızalar bu madde hükümlerine göre değerlendirilir.

    1) baş (saçlı deri yüz) ve boyun:

    a - saçlı deri, yüz ve boyunda ameliyat, yaralanma, yanık ya da ülserasyona bağlı nedenle, doku kayıpları ve kısmî paraliziler (konuşma, görme ve boyun hareketlerini engellemeyen),

    b - temporo-mandibuler eklemin kronik artriti veya tekrarlayan çıkıklar,

    c - aktivitesi tamamen durmuş, sınırlı, kalsifiye, tüberküloza bağlı adenopatiler,

    d - selim adenopati ve selim tümörler,

    e - boyun kaslarının geçici spastik veya nonspastik kontraksiyonları.

    2) burun, sinüsler, ağız ve boğaz:

    a - nefes almayı ve konuşmayı güçleştirmeyen septum deviasyonu, hafif atrofik ve kronik rinitler,

    b - ameliyatla iyileşmiş septum deviasyonları ve nasal polipler,

    c - hafif derecede veya ameliyatla iyileşmiş nüks etmemiş kronik sinüzitler, sinüs havalanmasını bozmayan ve semptom vermeyen 1 cm'den küçük selim tümörler (osteom, papillom),

    d - asemptomatik (kanama, kabuklanma yapmayan) küçük septum perforasyonları.

    3) kulak:

    a - kronik otitis eksterna,

    b - dış kulak yolunda ufak egzostozlar,

    c - işitme fonksiyonunu bozmayan, asemptomatik kapalı otit skatrisiyel,

    d - işitme fonksiyonu normale dönen kulak ameliyatları (otoskleroz ve iç kulak cerrahisi hariç).

    4) işitme: bir veya iki kulakta 500, 1.000 ve 2.000 frekanslarda ortalama olarak 25 db'i geçmeyen işitme kayıplarıyla bir veya iki kulakta 4.000 ve 8.000 frekanslarda ortalama 60 db'i geçmeyen işitme kayıpları ile arama ve kurtarma ihtisaslı personel için işitme fonksiyonları sağlam veya hastalık ve arızalar listesinin 19 uncu maddesinin a dilimine uyan bozukluklar.

    5) diş: her türlü parsiyel ya da total protezler.

    6) göz:

    a - her iki gözün görme derecesi camlarla düzeltildikten sonra ayrı ayrı 20/20 (10/10) 'den aşağı olmamalıdır.

    b - görme fonksiyonunu bozmayan, irritasyon yapmayan, ilerleme göstermeyen, tıbbî ve cerrahî tedavi ile iyileşmiş kirpik ve kapak hastalıkları,

    c - görme keskinliğini bozmayan, ilerleme göstermeyen kornea, konjonktiva hastalıkları ve sekelleri,

    d - tıbbî ve cerrahî tedavi ile iyileşmiş gözyaşı sistemi hastalıkları,

    e - binoküler görmeyi ve derinlik hissini bozmayan, 10 prizma dereceyi geçmeyen esoforyalar, 6 prizma dereceyi geçmeyen ekzoforyalar, 1,5 prizma dereceyi geçmeyen hiperforyalar, mikrotopiya da dahil olmak üzere heterotropiyası olmayanlar, ekstra oküler kas cerrahî geçirenlerde rezidüel heteroforya, heterotropi (mikrotopiya dahil) ve motor-

    duyu problemi olmayanlar,

    f - (a) 20/20 (10/10) görmeyi bozmayan, çeşitli nedenlerle oluşmuş kornea kesafetleri, parasantral lens kesafetleri, santral lens kesafetleri, vitreus kesafetleri ve dejenerasyonları, göz tabakalarının çeşitli şekil bozuklukları ve sekelleri (ulaştırma, pervaneli uçak ve genel maksat helikopter pilotları için),

    (b) 20/20 (10/10) görmeyi bozmayan, çeşitli nedenlerle oluşmuş kornea, lens ve vitreus kesafetleri, göz tabakalarının çeşitli şekil bozuklukları ve sekelleri (mantral lens kesafetleri hariç, muharip jet ve taarruz helikopter pilotları ve silâh sistem operatörleri için),

    g - (a) her iki gözün görmeleri ayrı ayrı 20/50 (4/10) olup, düzeltmeden sonra 20/20 (10/10) olmak şartıyla 3.00 diyoptri (dahil) hipermetropi, -2.00 diyoptri (dahil) miyopi ve diyoptrisi en fazla olan eksendeki refraksiyon bozukluğu +2.00 diyoptri veya -2.00 diyoptriyi geçmeyen çeşitli astigmatizmalar,

    (b) her iki gözde yakın görme 20/200 (1/10) 'dan aşağı olmayıp düzeltme ile 20/20 (10/10) olanlar.

    yumuşak kontakt lens kullanılabilmesi için, yumuşak kontakt lens ile uzak ve yakın görmelerin bifokal, multifokal veya variofokal yumuşak kontakt lens kullanımı veya yumuşak kontakt lens üzerine gözlük kullanılmaması kaydıyla, her iki gözde ayrı ayrı 20/20 (10/10) olması, yumuşak kontakt lens çıkarıldıktan hemen sonra gözlükle uzak veya yakın görmelerin uçuş esnasında birer adet gözlük, güneş gözlüğü ile yedek yumuşak kontakt lens ve bakım seti bulundurulması kaydıyla, her iki gözde ayrı ayrı 20/20 (10/10) olması gerekir.

    yumuşak kontakt lens kullanan uçucu personel, bir hafta önceden kontakt lenslerini çıkartmış olarak her altı ayda bir periyodik muayeneye tâbi tutulur.

    kontakt lens ile ilgili her türlü masraf, personel tarafından karşılanır.

    h - uçucu personelde diskromatopsi bulunmaz. diskromatopsi tespit edilenler yeniden sınıflandırılırlar. diskromatopsi muayenesinde standart renk görme testinin (ıshıhara) her bir sayfasına 3 ilâ 5 saniye bakarak en az 14 kart görmek şartıyla 2 veya daha az yanlış yapanlar sağlam kabul edilir.

    (a) tam şifa bulmuş, nüks göstermeyen, santral ve parasantlar hariç olmak üzere görme alanında toplam 1/10'dan fazla kayıp yapmayan, uzak görme 20/20 (10/10) olmak şartıyla iris, kopus siliare, retina, korodea ve görme siniri hastalıkları, metamorfobsi oluşturmayan drusen ve benzeri paramakuler ve lezyonlar (retina dekolmanı ve flörosan anjigrafi ile görme derecesinde azalma riski taşıyan makula lezyonları hariç),

    (b) giriş esnasında veya cerrahî girişim ile çıkarıldığında görmeyi bozmayan veya ilerlemeyen, komplikasyon yapmamış, göz ön segmentinin yabancı cisim ameliyatları (retina ve koroideayı zedeleyen arka segment yabancı cisimleri hariç),

    (c) komplikasyon yapmayan ve görmeyi bozmayan tam şifa bulmuş selim ekstraokuler tümörler (lipom, kist dermoid ve benzeri),

    (d) göz içi basıncı, birbirini takip eden en az iki ölçüm sonucunda 22 mmhg. applanasyondan aşağıda olan glokoma ait görme alanı ve optik sinir değişiklikleri gelişmeyen her iki göz arasında 6 mmhg. applanasyondan daha az farkı olanlar. göz içi basıncı 22 mmhg. ilâ 30 mmhg. applanasyon arasında olup, üç aylık periyodlarla yapılan kontrollerde görme sinirinde veya görme alanında göz içi basıncına bağlı değişiklikler tespit edilmeyenlere oküler hipertansiyon olarak tanı konulur.

    7) akciğer ve göğüs kafesi:

    a - klinik ve lâboratuvar muayeneleri sonucu aktivitesinin tamamen durduğu saptanan tüberküloza bağlı sınırlı fibroz artıklar,

    b - akciğer ve mediastenin sınırlı, tek ya da birkaç tüberküloz dışı fibroz ya da kalsifiye artıkları,

    c - akciğer fonksiyonlarını bozmayan ve kot aralıklarının daralmasına yol açmayan plevranın inaktif şeridi kalınlaşmaları, fisüritler ve sinüs kapalılıkları, radyolojik diyafragma dantellenmeleri,

    d - belirli bir sebebe bağlı olmayan akciğerlerin radyolojik bronkovasküler arborizasyonları, konjenital anomalileri ve küçük yabancı cisimleri (küçük lokalize hava kistleri, küçük kist hidatikleri ve lâboratuvar muayeneleri ile tanı konulmuş lokalize bronşektazi ve amfizem hariç),

    e - toraksta fonksiyonel hiçbir bozukluk yapmamış yaralanma, yanık sekelleri ya da cerrahî girişimler,

    f - kosta, klavikula ya da skapulanın hareket ve toraks fonksiyonlarını bozmayan iyileşmiş kırık sekelleri.

    8) kardiyovasküler sistem:

    a - 35 yaşından sonra hiçbir komplikasyon yapmamış, sistolik 160 mmhg. diyastolik 100 mmhg.'ye kadar olan arteriyal kan basıncı,

    b - uygun süre uçuştan alıkoymadan sonra klinik, lâboratuvar, röntgen ve ekg ile tamamen iyileşmiş ve kalpte sekel bırakmamış akut eklem romatizması,

    c - venöz dolaşım yetersizliği yapmamış olan hafif yüzeysel varisler,

    d - geçirilmiş veya iyileşmiş nörosirkülatuvar asteni,

    e - sebebi bulunamayan ve organik kalp hastalığına bağlı olmayan fizyolojik suffler,

    f - organik nedene bağlı olmayan eksik ve tam sağ dal blokları,

    g - eko ve anjiografi çalışmaları sonucunda kalp hastalığı tespit edilmeyen seyrek gelen ventriküler prematüre atımlar (vpa), ektopik atımlar.

    9) hematolojik hastalıklar: tedavi ile düzelmiş kan kaybına bağlı anemiler ve karans anemiler.

    10) karın ve gastrointestinal sistem:

    a - ameliyatla düzeltilmiş karın duvarı zayıflıkları,

    b - tedavi ile iyileşmiş özofajitler, özofagus spazmaları ve özofagusun diğer hastalıkları,

    c - gastropitozis, gastrit, duodenit, mide ve duodenumun tıbbî tedavi ile iyileşmiş peptik ülser sekelleri (radyolojik veya endoskopik pilor ve bulbus deformasyonları), mide ve duedenumun semptomsuz divertikülleri,

    d - komplikasyon yapmamış, radyolojik veya endoskopik olarak pasaj normal, ilaç ve diyeti gerektirmeyen her türlü mide ve duedonum ameliyatları (kötü huylu tümör hariç),

    e - semptomsuz visseropitoz, midenin ince ve kalın barsağın konjenital malformasyonları (megakolon hariç), divertikülleri, ince ve kalın barsağın rezeksiyonsuz veya uçuş görevine engel teşkil etmeyen (klinik ve lâboratuvar bulgularının normal olduğu) segmenter rezeksiyonlu ameliyatları, tek veya birkaç adet polipleri, hafif irritabl kolon sendromu (kötü huylu tümör hariç),

    f - karaciğerin konjenital lop anomalileri,

    g - tıbbî tedavi veya ameliyatla tamamen şifa bulmuş ve sekel bırakmamış safra kesesi ve safra yollarının hastalıkları (tümör hariç),

    h - laparotomiler, karnın ateşli silâh ve travmalarla komplikasyon yapmamış yaralanmaları ve bunların komplikasyonsuz ameliyatları,

    ı - total bilirübin düzeyi % 1 ilâ 3 mg arasında olan, diğer karaciğer fonksiyon testlerinin tamamen normal bulunduğu hafif hiperbilirübinemiler,

    j - radyolojik veya gastroskopik olarak pasaj ve mukozal yapının normal bulunduğu ilaç ve özel diyeti gerektirmeyen ve ameliyattan sonra en az 6 ay süre ile hiçbir komplikasyon ve nüks belirtisi olmayan rezeksiyonsuz ve rezeksiyonlu peptik ülser ameliyatları,

    k - travmaya bağlı splenektomiler.

    11) anüs - rektum: anüs ve rektumun hafif şekil bozuklukları, inaktif küçük hemoroidler, fistülleri veya bunların komplikasyon göstermemiş ameliyatları.

    12) genito - üriner sistem:

    a - ortostatik veya fonksiyonel albüminüriler,

    b - renal kolik geçirmekle beraber klinik, lâboratuvar, ürografik ve böbrek fonksiyonları normal bulunanlar,

    c - klinik, lâboratuvar, ürografik ve renal fonksiyonları normal bulunan böbrek ve idrar yolu taşı ameliyatları,

    d - kollektör sistemle herhangi bir irtibatı olmayan radyolojik tetkikler sonunda hareket etmeyeceği kesin olan konjenital veya edinsel bir patolojiye bağlı olmayan (avitaminoz, hipoparatiroidi, idiopatik veya endokrin nedenlere bağlı hiperürisemi ve benzeri) ve üriner fonksiyonda bozukluk yapmayan parankim taşları ilgili uzmanın uygun göreceği aralıklarla kontrol edilmek kaydıyla uçuşa elverişlidir.

    e - mesanede fonksiyon bozukluğu yapmayan her türlü hastalık ve ameliyatlar (mesane taşı, selim tümör ameliyatları),

    f - fonksiyon bozukluğu yapmamış benign prostat hiperplazisi ve mesane boynu kol stenozu ameliyatları,

    g - küçük ve ağrısız sol varikosel veya komplikasyon göstermemiş her türlü hidrosel ve sol varikosel ameliyatları,

    h - tıbbî tedavi ile iyileşmiş üriner sistem iltihapları,

    ı - tıbbî ve cerrahî tedaviden sonra hiçbir komplikasyon ve sekel bırakmayan üretra hastalıkları.

    13) sinir sistemi:

    a - aşağıdaki komplikasyonlardan biri veya birkaçı ile birlikte kafa travması geçirenler, her altı ayda bir kontrol edilmek üzere en az iki yıl uçuştan alıkonur. bu süre sonunda klinik, nörolojik, eeg ve psikometrik muayenelerde normal bulunan kafa travmaları,

    (a) kafatasında kırık (lineer) olsun ya da olmasın, iki saatten uzun 24 saatten kısa süreli şuur kayıplarına yol açan, kafatasının kırıksız ya da linear kırıklı travmaları (baziler kırıklar, linear kırık kabul edilir.),

    (b) 48 saatten uzun süren posttravmatik amneziler (tam ya da kısmî) deliryum, dezoriyantasyon ya da zeka ve muhakeme bozuklukları,

    (c) yaralanmayı takip eden bir ay içinde iyileşebilen ve kişilik değişimleri, yüksek zeka fonksiyonları gerilemesi anksiyete, baş ağrısı ve denge bozukluğu gibi belirtiler ile kendini gösteren post travmatik sendrom,

    b - aşağıdaki komplikasyonlardan biri veya birkaçı ile birlikte olan kafa travması geçirenler en az üç ay uçuştan alıkonur ve ilk fırsatta eeg çekilir. bu süre sonunda klinik, nörolojik, eeg ve psikometrik bulguları normal bulunan kafa travmaları,

    (a) şuur kaybı yapmayan veya 15 dakikadan az şuur kaybına yol açan linear kafatası kırıkları,

    (b) kafatasında linear kırıkları veya kırıksız 15 dakikadan uzun iki saatten kısa süreli şuur kayıpları, posttravmatik amnezi veya 48 saati geçmeyen konfüzyonla sonuçlanan kafa travması olanlar en az bir ay uçuştan alıkonur. bu süre sonunda radyolojik, eeg ve ortostatik tolerans testi dahil nörolojik muayenede normal bulunan kafa travmaları,

    c - herhangi bir sebebe bağlı epilepsiler hariç, kaza, akut enfeksiyon veya hastalıklar, ağır kan kaybı gibi sebeplerle meydana gelen bayılma (senkop) geçirip, uygun bir süre istirahati sonunda klinik, nörolojik, eeg ve lâboratuvar bulguları normal bulunanlar,

    d - klinik, lâboratuvar bulguları normal olup da, eeg'de belirgin bulgular (fokal veya jenaralize diken, keskin dalga, kompleksler, fokal veya jeneralize yavaş aktivite) gösterenlerin dışında kalan nonspesifik eeg değişiklikleri.

    14) ruh hastalıkları: reaktif psikonevrotik reaksiyonlar hariç, tek hecme halinde geçirilmiş psikonevrotik reaksiyonlar.

    15) ekstremiteler: hastalık ve arızalar listesinin a dilimine uyan üst ve alt ekstremitelerin kemik ve oynaklarında geçirilmiş kaza, hastalık, ameliyat, yanık ve benzeri sonucu oluşan hafif sekelleri.

    16) bel kemiği ve iskelet sistemi: hastalık ve arızalar listesinin a dilimine uyan bel kemiği ve iskelet kas sisteminin geçirilmiş kaza, hastalık, ameliyat, yanık ve benzeri sonucu oluşan hafif sekelleri.

    17) deri: hastalık ve arızalar listesinin a dilimine uyan derinin hastalık, kaza, ameliyat ve yanık ve benzeri sonucu oluşan sekelleri.

    18) endokrin ve metabolik hastalıklar:

    a - diyabetes mellitusa bağlı olmayan idiopatik glikozüriler ve çeşitli mellitüriler,

    b - tıbbî tedavi ya da ameliyatla şifa bulmuş, salgı bozukluğu belirtisi vermeyen tiroid bezi hastalıkları.

    19) boy, ağırlık, vücut yapısı: uçucu personel ile uçucu olarak yetiştirileceklerin vücut kitle indeksleri 19 kg/m2 (dahil) ilâ 29 kg/m2 (dahil) arasında olmalıdır. bu personelin boyu ise 165 cm (dahil) ilâ 190 cm (dahil) arasında olmalıdır.

    20) diğer hastalıklar:

    a - hiçbir klinik belirtisi olmayan, kan ve bos'ta (beyin omurilik sıvısında) serolojik testleri menfî olan, sinir sistemi komplikasyonu yapmamış ve yeterli antisifilitik tedavi görmüş primer ya da sekonder sifiliz,

    b - tedavi ile tamamen iyileşmiş ve altı ay içinde malarya ilaçları kullanmadan nüks belirtisi göstermeyen eritrositleri normal sayı ve yapıda bulunan, hemoglobin oranı % 12 gramın altına düşmeyen ve kalın damla ile malarya paraziti saptanmayan sıtma,

    c - tedavi ile iyileşen parazit enfestasyonları,

    d - tedavi ile iyileşmiş geçici allerjik reaksiyonlar.

    kara kuvvetleri komutanlığı, deniz kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı, sahil güvenlik komutanlığı ve harita genel komutanlığında uçuş ekibi personelinin sağlık nitelikleri

    madde 73 - (değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/25.mad) kara kuvvetleri komutanlığı, deniz kuvvetleri komutanlığı, jandarma genel komutanlığı, sahil güvenlik komutanlığı ve harita genel komutanlığında görevli uçuş ekibi personeline (silahçı, uçuş makinisti, uçuş operatörü ve benzeri), görevli olarak uçan personelin sağlık nitelikleri uygulanır.

    kara kuvvetleri komutanlığındaki uçuş ekibi personelinden "uçuşa elverişli değildir" raporu alanlar, kara kuvvetleri havacılığı ile ilgili ikmal bakım, onarım ve yer hizmetlerinde istihdam edilirler. bunlardan "sınıfı görevini yapamaz" raporu alanlara, kara kuvvetleri komutanlığı çizelgelerine göre işlem yapılır.

    görev nedeniyle uçan personelin sağlık nitelikleri

    madde 74 - (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/22. mad) türk silâhlı kuvvetleri personelinden; uçakta pilot, silâh sistem ve uçuş ekibi (arama ve kurtarma ihtisaslı personel dahil) dışında bulunan, uçağın sevk ve idaresinde doğrudan rolü olmadığı gibi görevin emniyet ve başarı ile tamamlanmasında katkısı olmayan ve sadece görevleri nedeniyle uçan personel (uçuş tâbibi, paraşütçü, uçuş ekibi dışındaki uçan uçak bakım personeli, alçak basınç odası gözlemci subay ve astsubayı ve benzeri) giriş muayenelerinde, bu yönetmelikte belirtilen sınıflarına uygun sağlık niteliklerine sahip olmalı ve bunların uçuş görevlerine engel teşkil edecek ve uçuş emniyetini tehlikeye düşürecek, uçuşla bağdaşmayan ve zamanla artacak arıza ve hastalıkları bulunmamalıdır.

    (değişik fıkra: 20/09/1988 - 88/13300 k.;değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/26.mad) bu personel kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığınca hazırlanacak yönergelerdeki esaslara göre; her yıl birliklerinde iki uçuş tabibi ve bir diş tabibinden oluşan geçici sağlık kurullarınca, beş yılda bir hava sağlık ve muayene merkezlerince muayene ve kontrol edilirler. ilk muayenelerinde ve beş yılda bir yapılacak muayenelerde fizyolojik eğitime de tabi tutulurlar.

    hastalık, ameliyat veya kazadan sonra birlik uçuş tabibinin gerekli gördüğü hallerde en yakın hava sağlık muayene merkezine gönderilirler.

    kara, deniz, jandarma, sahil güvenlik ve harita uçucularının sağlık nitelikleri

    madde 75 - (değişik madde: 04/05/1993 - 93/4398 k.;değişik madde: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/27.mad)

    kara, deniz kuvvetleri, jandarma ile sahil güvenlik ve harita genel komutanlıklarına seçilecek pilot adaylarına yaş ve yaşa tekabül eden beden ölçüleri hariç olmak üzere bu yönetmeliğin 69 uncu maddesi esasları uygulanır.

    uçakla seyahat edeceklerin sağlık nitelikleri

    madde 76 - (değişik fıkra: 20/09/1988 - 88/13300 k.) herhangi bir görev veya sebeple uçakla seyahat edecek kişilerden aşağıda belirtilen hastalık ve arızaları olmayanların uçuşuna müsaade edilir. aşağıdaki hastalık ve arızaları bulunduğunu beyan edenlerin durumları uçuş tabibince değerlendirilir.

    1) göz: glokom, retina dekolmanı, hemorajik retinit.

    2) kalp damar hastalıkları: angina pektoris, miyokart enfarktüsünü takiben 4-6 hafta, senkop yapan a-v komplet blok, ağır dolaşım yetmezliği, hipertiroild ve mitral kapağı hastalığına bağlı takiaritmi komplet (atrium fibrilasyonu.)

    3) nöro - psikiatri intrakranial hipertasyon, serebro - vasküler aksidanlar, status epiliptikus.

    4) kulak, burun, boğaz: akut otit, akut mastoidit, akut sinüzit.

    5) solunum sistemi: pnömoni, astım (dispne ile birlikte) ileri derecede akciğer tüberkülozu, sekel bırakmış akciğer ameliyatları.

    6) sindirim sistemi: itilmeyen büyük herniler, delinme ve kanama yapan hastalıklar, karında asit, yeni ameliyatlar.

    7) kan hastalıkları: anemi (eritrositler 2.000.000'dan az ise)

    8) gebelik: 7 nci aydan sonra.

    hava astsubaylarının sağlık yetenekleri

    madde 77 - hava astsubay okulu öğrenci adayları ile öğrencilerinin ve hava astsubaylarının sağlık yetenekleri bu yönetmeliğin 4 üncü ve 5 inci bölümlerindeki hükümlere göre tesbit edilir. ancak uçuş görevi alacak astsubaylarda görevli olarak uçacakların sağlık yetenekleri aranır.

    (değişik fıkra: 20/09/1988 - 88/13300 k.) hidrazinle çalışan astsubayların sağlık yetenekleri bu göreve ilk başlayışta tam sağlam olmakla beraber periyodik kontrolları yılda bir hava sağlık ve muayene merkezinde yapılır. diğer sağlık nitelikleri yönergede gösterilir.

    "uçucu yetiştirilecek ve uçucu personelin yaşlarına göre boy ve ağırlıklarını gösterir çizelge" için ilgili resmi gazeteye bakınız.

    sekizinci bölüm : yedek subay adayları ile öğrencilerin ve yedek subayların sağlık yetenekleri

    yedek subay adaylarının sağlık yetenekleri

    madde 78 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/23. mad)

    1076 sayılı kanuna göre yedek subay yetiştirilecek adaylar sevklerinden önce askerlik şubelerinde kurulan askerlik meclisindeki çift tâbibe, bu muayenelere yetişemeyenler ise sevk edildikleri askerî hastahanelerdeki baştâbip tarafından tefrik edilecek çift tâbibe muayene ettirilir. bu muayeneler sonucunda adaylar hakkında "sağlam-askerliğe elverişlidir" veya "askerî hastahane sağlık kurulunca muayenesi uygundur" kararı verilir. çift tâbip tarafından sağlam kararı verilen adaylardan;

    1) tam sağlam olanlar,

    2) kas ve iskelet sistemi gelişmiş ve çevik olanlar,

    3) yargılama ve kavrama yeteneği süratli bulunanlar,

    4) refleksleri kuvvetli olanlar,

    5) görme derecesi tam olanlar ile

    0,5 diyoptri cam ile tam olanlar, ayrılarak "komando olabilir" şeklinde rapor alabilmeleri için, askerî hastahane sağlık kuruluna sevk edilir.

    askerliğe elverişli olma veya askerliğe elverişli olmama durumu aşağıdaki esaslara göre tespit edilir.

    1) askerliğe elverişli olanlar:

    a - ruh ve beden sağlığı bakımından hiçbir hastalığı bulunmayanlar,

    b - hastalık ve arızaları, bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerine giren 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerindeki subay ve astsubay sütununda artı (+) işareti olanlardır.

    2) askerliğe elverişli olmayanlar:

    a - hastalık ve arızaları, bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerine giren 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerindeki subay ve astsubaylar sütununda bütün sınıflarda eksi (-) işareti olanlar,

    b - hastalık ve arızaları, bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin b ve d dilimlerine girenlerdir.

    yedek subay adaylarının sağlık yeteneklerine göre sınıflandırma, sevki geciktirme ve ertesi yıla bırakma işlemleri

    madde 79 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/24. mad)

    yedek subay adaylarının sağlık yeteneklerine göre sınıflandırma, sevki geciktirme ve ertesi yıla bırakma işlemlerine ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.

    1) askerliğe elverişli olan yedek subay adayları: sağlık yeteneği bakımından bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerindeki hastalık ve arızaları bulunan adaylar, yapılan test sonucuna göre 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerindeki hastalık ve arızalarına uygun artı (+) işaretli sınıflardan birine verilir.

    2) askerliğe elverişli olmayan yedek subay adayları:

    (a) sağlık yeteneği bakımından hastalık ve arızaları bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinin a dilimlerinde her sınıfta eksi (-) işaretli olanlar ile b ve d dilimlerinde gösterilen hastalık ve arızaları bulunan yedek subay adayları, askerliğe elverişli değildir. bunlardan okula girmiş olanlar çıkarılır, subay nasbedilmiş olanlar terhis edilir.

    (b) yedek subay adaylarında tespit edilen birden fazla hastalık veya arıza sekelleri, ayrı ayrı olarak bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin a dilimlerindeki fıkralara girdikleri hâlde, bu hastalık ve arızaların toplamı, kişinin askerlik görevini yapmasına engel olacak nitelikte ise, sağlık kurullarınca bu kişiye "askerliğe elverişli değildir, yedek subay adayı olamaz" raporu verilir. bunlardan okula girmiş olanlar çıkarılır, subay nasbedilmiş olanlar terhis edilir.

    3) "askerliğe elverişli değildir" kararlı rapor alan yedek subay adayı veya yedek subaylar, gerektiğinde millî savunma bakanlığı tarafından yeniden muayeneye sevk edilir ve alacakları raporlara göre işlem görürler.

    4) geçici hastalık ve arızaları olanlara hastalıkları geçinceye veya sekel haline gelinceye kadar, sevki geciktirme veya ertesi yıla bırakma işlemi yapılır. bu süre, hiç bir zaman toplam olarak ilk işlem tarihinden itibaren beş yılı geçemez. sabitleşmiş hastalık ve arızalarda bu beş yıllık süre beklenmeden kesin karar verilir ve buna göre işlem yapılır. söz konusu geçici hastalık ve arızalar, bu yönetmeliğin hastalık ve arızalar listesinin c dilimlerinde belirtilmiştir.

    5) yedek subay adaylarından sevklerinden önce veya sevkleri sırasında hastalananlar askerlik şubesince; varsa askerî hastahaneye, yoksa askerî tabibe, askerî tabip de bulunmuyor ise resmî hastahaneye, o da yoksa resmî görevli sivil tabibe sevk edilerek, usulüne uygun olarak alacakları raporlara göre işlem görürler. ancak askerliğe elverişli olup olmama konusunda askerî hastahane sağlık kurullarınca verilecek raporlara göre işlem yapılır.

    yedek subay öğrencilerinin sıhhi izin süresi

    madde 80 - yedek subay öğrencilerine, hastalık ve arızaları nedeni ile alacakları hava değişimi, istirahat ve hastanede yatarak geçen süre toplam olarak okul döneminin 1/3'den fazla olursa, geçici terhis işlemi yapılır. bir sonraki dönemde hastalık ve arızalarının devam etmediği sağlık kurulu raporu ile saptananlar, yeni dönemin tamamına katılırlar.

    devam edilmeyen süre dönemin sonuna rastlar ve aralıksız olursa bir sonraki dönemde yalnız devam edilmeyen süre tamamlatılır. geçici terhisi gerekenlerin hastalık ve arızaları kronik değilse, isterlerse tedavileri sonuna kadar askeri hastanelerde bırakılabilirler.

    yedek subay öğrenciler, okul döneminde hastalanırlarsa ya da bir azızaları tesbit edilirse askeri hastane ve sağlık kurullarından alacakları rapor kararlarına göre yeniden sınıflandırılırlar.

    yedek subaylara yapılacak sağlık işlemleri

    madde 81 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/25. mad)

    yedek subayların hastalanması veya arızalanması hâlinde aşağıdaki işlemlerden biri yapılır.

    1) sağlık nitelikleri bakımından hiçbir hastalık ve arızası kalmayanlar sınıflarında bırakılır.

    2) almış oldukları raporlarda hastalık ve arızaları olanlara rütbelerine uyan muvazzaf subaylar gibi işlem yapılır (hastalık ve arızaları a dilimine girip 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde subay, astsubay sütununda (-) olanlar ile b ve d dilimlerine uyanlara, bu yönetmeliğin 79 uncu maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi hükümleri uygulanır.) .

    raporların onayı

    madde 82 - (değişik madde: 30/01/1997 - 97/9106 k.)

    yedek subay adayları, yedek subay öğrencileri ile yedek subayların kesin işlem kararlı raporları, milli savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığınca onaylanır.

    harp okulu dışındaki kaynaklardan muvazzaf subay olarak alınacak adayların ve istihdam edileceklerin sağlık yeteneği

    madde 83 - (değişik madde: 11/01/2000 - 2000/34 s.yön./7. md.)

    türk silahlı kuvvetleri adına yetiştirilenler hariç olmak üzere fakülte veya yüksek okul mezunlarından yahut yedek subaylardan, türk silahlı kuvvetlerinde muvazzaf subay olarak istihdam edileceklerden, hıv enfeksiyonu, kronik hepatit b ve c enfeksiyonu, sifiliz gibi kronikleşme özelliğinde bulaşıcı hastalığı bulunmayanlar, sağlık yetenekleri yönünden istihdam edilecekleri sınıfın sağlık yeteneğine uygun olmak üzere harp okulları mezunları ile aynı işlemlere tabi tutulurlar.

    (ek fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/26. mad; değişik fıkra: 30/09/2005-2005/9492 s.b.k. yön/2.mad) türk silâhlı kuvvetlerine dış kaynaktan alınacak subay ve astsubaylar ile sözleşmeli olarak alınacak subay ve astsubay adaylarında, istihdam edileceği sınıfın subay veya astsubay sağlık niteliği ile 25 inci maddede belirtilen boy ve kilo oranları esas alınır.

    muvazzaf subaylardan yedekliğe geçmiş bulunanlarla yedek subay yetiştirilmiş olanların sağlık yeteneği bakımından görecekleri işlemler

    madde 84 - türk silahlı kuvvetlerinden istifa, emeklilik, hastalık veya arızaları sebebiyle ayrılmış ve yedekliğe geçmiş bulunanlar ile yedek subay olarak hizmetlerini tamamlamış olanların yeniden sevklerinde veya yazılı olarak sağlık durumlarının tesbitini istediklerinde, sağlık kurullarına gönderilerek muayeneleri yaptırılır. bunlar alacakları rapor kararına göre işlem görürler.

    dokuzuncu bölüm : türk silÂhlı kuvvetlerine alınacak sivil personel ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından türk silÂhlı kuvvetlerine nakledilecek sivil personelin sağlık işlemleri

    sivil personel göreve alınırken yapılacak sağlık işlemleri

    madde 85 - (değişik fıkra: 11/01/2000 - 2000/34 s.yön./8. md.;değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/28. mad;değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/28.mad) türk silahlı kuvvetlerine alınacak sivil personel ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarından türk silahlı kuvvetlerine nakledilecek sivil personelin sağlık yeteneği, yapacakları göreve engel olmayacak, rahatsızlığı zamanla artmayacak nitelikte olmalı ve bu nitelikteki adaylardan, hıv enfeksiyonu, kronik hepatit b ve c enfeksiyonu, sekelli veya sekelsiz iyileşmiş veya aktif tüberküloz, sifiliz ve diğer kronikleşme özelliğinde bulaşıcı hastalıkları bulunmamalı ve refraksiyon değerleri a diliminde olmak şartıyla görmeleri her iki gözde de tashihle tam olmalıdır. sivil personelin sağlık kurullarında yapılan muayeneleri sonunda alacakları raporlar; türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığı sağlık hizmetleri daire başkanlığınca; millî savunma bakanlığı karargâhı ve bağlılarına girecek sivil personelin raporları, millî savunma bakanlığı sağlık daire başkanlığınca onaylanır. sivil personelin sağlık yetenekleri askerî hastanelerin sağlık kurullarınca hastalık ve arızalar listesinin ilgili maddeleri kullanılarak belirlenir. sivil personel hastanelere sevk edilirken; sevki yapan makamlar tarafından sevk edilen personelin sınıfı, branşı ile sınıfına karşılık gelen varsa subay sınıfı, yoksa personelin görevinin fikir ya da beden ağırlıklı mı olduğu sevk belgelerinde belirtilir. sivil personelin rapor kararları sivil görev ve mesleğine göre bu yönetmeliğin subay ve astsubay sınıflandırma çizelgelerinde karşılığı bulunan sınıfın subay sütununa göre; karşılığı bulunan bir sınıf yoksa ve personel fikir ağırlıklı işlerde görev yapacaksa personel sınıfına göre; beden ağırlıklı işlerde görev yapacaksa teknisyen sınıfına göre işlem görür ve bu sınıflarda artı (+) işaretli olanlar göreve alınır, eksi (-) işaretli olanlar göreve alınmazlar.

    (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/28. mad) türk silâhlı kuvvetlerine alınacak bayan memurlarda; boy alt sınırı 150 cm (dahil), kilo sınırı ise vücut kitle indeksi 19 kg/m2 (dahil) ile 29 kg/m2 (dahil) sınırlar içerisinde olmalıdır.

    (ek fıkra: 04/05/1993 - 93/4398 k.) türk silahlı kuvvetlerine alınacak bayan memurlarda; boy alt sınırı 150 cm.(150 cm. dahil), kilo sınırı ise boy ölçülerinin son iki rakamının 5 kg. (5 kg. dahil) fazlalığı ve 15 kg. (15 kg. dahil) noksanlığı olarak uygulanır.

    türk silahlı kuvvetlerine alınacak sivil sakat memurlara, 657 sayılı devlet memurları kanununun 53 üncü maddesi uyarınca çıkarılan ve 27 temmuz 1983 tarihli ve 18117 sayılı resmi gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "sakatların devlet memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde çalıştırılacakları hakkında yönetmelik" hükümleri uygulanır.

    ancak bu yönetmeliğe göre alınacak sakat sivil memurların sakatlık derecelerinin tesbiti 193 sayılı gelir vergisi kanununun 31 inci maddesinin 3 üncü bendi uyarınca çıkarılan 28/04/1981 tarihli ve 17234 sayılı resmi gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren "sakatlık indiriminden yararlanacak hizmet erbabının sakatlık derecelerinin tesbit şekli ile uygulanması hakkında yönetmelik" hükümlerine göre yapılır.

    (ek fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/28. mad) türk silâhlı kuvvetlerinde görevlendirilecek devlet memuru aday adaylarının hamile olmaları durumunda, sağlık muayeneleri, hamilelik sonlandıktan sonra 1,5 ay içerisinde yapılmak üzere ertelenir.

    sivil personelin sıhhi izin süreleri, emeklilik işlemleri ve sağlık yetenekleri

    madde 86 - sivil personel hastalanır veya arızalanırsa, ilgili kanun ve yönetmeliklerde belirtilen süreler kadar sıhhi izin süresi kullanırlar.

    sivil personel; hastalık ve arızalarda sıhhi izin süresi sonunda, sabitleşmiş olan hastalık ve arızalarda, sıhhi izin süresi bitimini beklemeden muayeneye gönderilir. hastane sağlık kurullarında bu personele kesin işlem kararlı rapor düzenlenir. rapor kararları personelin görev ve mesleğine göre bu yönetmeliğin sınıflandırma çizelgelerinde karşılığı bulunan sınıfın subay sütunu uyarınca, karşılığı bulunan bir sınıf yoksa, personel fikir ağırlıklı işlerde görev yapacaksa personel sınıfına, beden ağırlıklı işlerde görev yapacaksa teknisyen sınıfına göre işlem görür ve artı (+) işaretli olanlar görevlerine devam eder, eksi (-) işaretli olanlar emekliye sevk edilir.

    85 inci maddenin 2 ve 3 üncü fıkralarına göre sakat olarak göreve alınan personele, sonradan başka bir hastalığa yakalandıklarında, bu madde hükümleri uygulanır.

    raporların onayı

    madde 87 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/29. mad;değişik fıkra: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/29.mad)

    sivil personel hakkında düzenlenen oniki aya (oniki ay dahil) kadar istirahat raporları hastane baştabipliği tarafından; oniki aydan daha uzun süreli istirahat raporları türk silahlı kuvvetleri sağlık komutanlığı sağlık hizmetleri daire başkanlığı tarafından; kesin işlem kararlı ve "türk silahlı kuvvetlerinde devlet memuru olarak görev yapamaz" raporları millî savunma bakanlığı sağlık dairesi başkanlığı tarafından onaylanır.

    türk silahlı kuvvetleri işyerlerinde çalışan işçi personele yapılacak sağlık işlemleri

    madde 88 - askeri işyerlerinde çalışan işçilerin sağlık işlemleri iş ve işçi ilişkilerini düzenleyen yasa ve toplu sözleşmelerine göre yürütülür.

    onuncu bölüm : çeşitli hükümler

    yürürlükten kaldırma

    madde 89 - 28 şubat 1978 tarihli ve 7/15002 sayılı kararname ile yürürlüğe konan "türk silahlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği" ile ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

    geçici maddeler

    geçici madde 1 - ( mülga madde: 20/09/1988 - 88/13300 k.)

    geçici madde 2 - bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce hakkında "türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz" şeklinde rapor düzenlenmiş olup ilişikleri kesilmeyenlerden, kendi isteği ile başvuranların, sıralı komutanlıklar kanalı ile türk silahlı kuvvetlerinde hizmete devamlarının yararlı olacağı teklif edilmesi halinde, durumları bu yönetmelik hükümlerine göre yeniden değerlendirilir.

    geçici madde 2 - bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce hakkında "türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz" şeklinde rapor düzenlenmiş olup ilişikleri kesilmeyenlerden, kendi isteği ile başvuranların, sıralı komutanlıklar kanalı ile türk silahlı kuvvetlerinde hizmete devamlarının yararlı olacağı teklif edilmesi halinde, durumları bu yönetmelik hükümlerine göre yeniden değerlendirilir.

    geçici madde 3 - bu yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce, haklarında "sınıf görevini yapamaz" şeklinde rapor düzenlenmiş olanlardan;

    1) malülen emekliye ayrılanlar ve yeniden sınıflandırılıp da yeni sınıfının temel kursuna katılmış veya bitirmiş olanlara hiç bir işlem yapılmaz.

    2) henüz sınıflandırılmamış olanların durumları, istekleri halinde bu yönetmelik hükümlerine göre yeniden değerlendirilir.

    geçici madde 4 - bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce "askerliğe elverişli değildir" kararlı rapor alanlardan, herhangi bir sebeple sonradan yapılan muayenelerinde bu yönetmeliğe göre aynı arıza ve hastalık yüzenden "askerliğe elverişlidir" kararı verilenlere hiçbir işlem yapılmaz.

    geçici madde 5 - (ek madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/57. mad) bu yönetmeliğin yürürlüğe konulmasından önceki bir tarihte, organ kaybı ya da organ zaafiyetine uğradığı için hakkında türk silâhlı kuvvetlerinde fikren çalışır, bedenen çalışamaz raporu düzenlenen ve türk silâhlı kuvvetlerinde göreve devam ettirilen personele yapılacak işlemler de, 31 inci maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendi kapsamına uygun olarak tatbik edilir.

    yürürlük

    madde 90 - sayıştay'ın görüşü alınarak hazırlanan bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    yürütme

    madde 91 - bu yönetmelik hükümlerini milli savunma ve içişleri bakanları yürütür.

    24/11/1986 tarihli ve 19291 sayılı resmi gazete'de yayımlanan; 8/10/1986 tarihli ve 86/11092 sayılı bakanlar kurulu kararına bağlı "türk silahlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği"nin ekleridir.

    açıklama

    ı. general, amiral, subay ve astsubayların hastalık ve arızalarına göre sınıflandırma çizelgelerinin uygulanması:

    1. (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/30.mad) sınıflandırma çizelgeleri 1 ve 2 numaralı olmak üzere iki grupta toplanmıştır. bu çizelgelerde kara, deniz ve hava kuvvetleri komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı ile sahil güvenlik komutanlığındaki bütün sınıflar belirtilmiş ve hastalık ve arızalar listesindeki maddelerle bu maddelerdeki a, b ve d dilimleri ve bu dilimlerdeki fıkralar sıralanmıştır. sınıflandırma çizelgelerindeki artı (+) işaretleri general, amiral, üstsubay, subay, yedek subay ve astsubayların o sınıfta görev yapacaklarını, çarpı (x) işaretleri sınıflarında kuvvet komutanlıkları, jandarma genel komutanlığı ve sahil güvenlik komutanlığınca yönergelerde belirtilecek olan kadro görev yerlerinde görev yapacaklarını, eksi (-) işaretleri general ve amirallerin fiili kıt'a komutanlığı görevini yapamayacaklarını, buna mukabil yönetim, idari ve diğer geri hizmetlerle ilgili kadro görevlerini yapabileceklerini, üstsubay, subay, yedek subay ve astsubayların ise sınıflarında görev yapamayacaklarını belirtir.

    2. (değişik bend: 21/03/2007 - 2007/11783 b.k. yön/30.mad) kara, deniz, hava kuvvetleri ve sahil güvenlik komutanlığı personeline sınıflandırma çizelgeleri ile beraber, ayrıca bu yönetmeliğin kara, deniz ve sahil güvenlik ile hava kuvvetleri komutanlıkları bölümlerinde belirtilen sağlık nitelikleri hükümleri gereğince işlem yapılır.

    3. bütün sınıflarda artı (+) işaretli olan maddelerin a dilimi fıkraları ve bütün sınıflarda eksi (-) işaretli bulunan maddelerin d dilimi fıkraları sınıflandırma çizelgelerinde gösterilmemiştir. işlemler bu durumlar gözönüne alınarak yapılacaktır.

    4) (değişik alt bent: 20/09/1988 - 88/13300 k.) 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde, kendi sınıfında eksi (-) işaretli bulunan bir hastalık ve arızası olan personele, 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde aynı hastalık ve arızalardan (+) işaretli bir sınıf varsa, sınıf değiştirme işlemi uygulanır.

    5. 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerinde bütün sınıflarda eksi (-) işaretli fıkralarda gösterilen hastalık ve arızası bulunan personeli türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz kararı verilir.

    6) (değişik alt bent: 20/09/1988 - 88/13300 k.) sınıflandırma çizelgelerinin kullanılışı: bir hastalık ve arızası bulunan kişiye önce kesin tanı konulur, sonra bu hastalık ve arızanın hastalık ve arızalar listesinde hangi madde, dilim ve fıkraya girdiği saptanır. daha sonra bu madde, dilim ve fıkra sınıflandırma çizelgesinde bulunur. madde, dilim ve fıkra için personelin görev yaptığı sınıfta (+), eksi (-) ya da çarpı (x) işareti bulunduğuna göre sınıfı görevini yapar, sınıfı görevini yapamaz, sınıfı görevini uygun kadro görevinde yapar ya da türk silahlı kuvvetlerinde görev yapamaz kararı verilir. hastalık ya da arızası personelin görev yaptığı sınıf ve rütbede eksi (-) işaretli ise 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgelerine bakılır. o hastalık ya da arızanın bulunduğu fıkra herhangi bir sınıfta personelin bulunduğu rütbe için artı (+) ise sınıf değiştirme işlemi yapılır.

    örnek: 1

    tanı: gastropitozis

    hastalık ve arızalar listesinde yeri:

    madde 45, dilim a, fıkra 3

    rütbesi: üsteğmen

    sınıfı: piyade

    sınıflandırma çizelgelerinde yeri: yok

    karar: durumu madde 45, dilim a, fıkra 3'e uyar, sınıfı görevini yapar.

    örnek: 2 (değişiklik: 20/09/1988 - 88/13300 k.)

    tanı: sol böbrekte fonksiyon bozukluğu yapmış uretoro-pelvik darlık

    hastalık ve arızalar listesinde yeri:

    madde 53, dilim b, fıkra 1

    rütbesi: üsteğmen

    sınıfı: istihkam

    karar: durumu 53 üncü madde, b dilimi, fıkra 1'e uyar, sınıfı görevini yapamaz. 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgesindeki artı (+) işaretli sınıflardan birinde görevlendirilmesi uygundur.

    örnek: 3

    tanı: böbrek tüberkülozu (tedaviye cevap veren)

    hastalık ve arızalar listesinde yeri:

    madde 53, dilim b, fıkra 3

    rütbesi: binbaşı

    sınıfı: topçu

    karar: durumu 53 üncü madde, b dilimi, fıkra 3'e uyar. sınıfının uygun kadro görev yerlerinde görev yapar.

    örnek: 4

    tanı: zeka geriliği ile beraber von rocklinghausen

    hastalık ve arızalar listesinde yeri:

    madde 29, dilim d, fıkra 2

    sınıfı: muhabere

    karar: durumu 29 uncu madde, d dilimi, fıkra 3'e uyar. t.s.k.lerinde görev yapamaz kararı uygulanır.

    ıı. yükümlü, er ve erbaşlara hastalık ve arızalar listesinin uygulanması:

    tüm hastalık ve arızalar askerliğe uyarlık açısından yönetmelik kapsamına alınmıştır. hastalık ve arızalar listesinde her madde hastalık ve arızaların ağırlık derecesine göre a, b, c, d dilimlerine, dilimler de fıkralara ayrılmıştır. a dilimlerinde askerliğe elverişli olan hastalık ve arızalar, b ve d dilimlerinde askerliğe elverişli olmayan hastalık ve arızalar toplanmıştır. c dilimlerinde; a, b, d dilimlerinde toplanan hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat hallerinde geçici olarak askerliğe elverişli olmayan durumları belirtilmiştir. d dilimlerinde barış ve savaşta sürekli olarak askerliğe elverişli olmayan, b dilimlerinde barışta askerliğe elverişli olmayan, savaşta gereksinme duyulduğu zaman askerliğe alınabilecek durumlar belirtilmiştir.

    not

    not 1: kara kuvvetleri komutanlığı general, üst subay, subay, yedek subay ve astsubayların hastalık ve arızalarına göre görevlendirilecekleri sınıfları gösteren 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgeleri için 05/01/1999 tarih ve 23574 sayılı resmi gazete'de yayımlanan 10/12/1998 tarih ve 98/12161 numaralı yönetmeliğe bakınız.

    not 2: deniz kuvvetleri komutanlığı amiral, üst subay, subay, yedek subay ve astsubayların hastalık ve arızalarına göre görevlendirilecekleri sınıfları gösteren 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgeleri için 05/01/1999 tarih ve 23574 sayılı resmi gazete'de yayımlanan 10/12/1998 tarih ve 98/12161 numaralı yönetmeliğe bakınız.

    not 3: hava kuvvetleri komutanlığı general, üst subay, subay, yedek subay ve astsubayların hastalık ve arızalarına göre görevlendirilecekleri sınıfları gösteren 1 ve 2 numaralı sınıflandırma çizelgeleri için 05/01/1999 tarih ve 23574 sayılı resmi gazete'de yayımlanan 10/12/1998 tarih ve 98/12161 numaralı yönetmeliğe bakınız.

    not 4: 10/02/2000 tarih ve 2000/34 sayılı türk silahlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliğinin bazı maddelerinin değiştirilmesine dair yönetmeliğin 11, 12 ve 13. maddelerine göre değiştirilmiş çizelgeler için 10/02/2000 tarihli resmi gazeteye bakınız

    ek (hastalık ve arızalar listesi)

    göz hastalıkları

    madde 1 -

    a) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/30. mad)

    1. camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri (bir gözün görmesi 0.2 den aşağı olmamak kaydı ile) toplam 10/10 ilâ 20/10 arasında olması (10/10 dahil).

    açıklama:

    0.2 + 0.8 ile tam arası,

    0.3 + 0.7 ile tam arası.

    0.4 + 0.6 ile tam arası,

    0.5 + 0.5 ile tam arası,

    0.6 + 0.4 ile tam arası,

    0.7 + 0.3 ile tam arası,

    0.8 + 0.2 ile tam arası,

    tam + 0.2 ile tam arası.

    b) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/30. mad)

    1. camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri toplamı 10/10 ile 4/10 arasında olması (10/10 ve 4/10 hariç).

    açıklama:

    0.4 ile 0.8 arası + 0.1,

    0.4 ile 0.7 arası + 0.1 ile 0.2 arası,

    0.4 ile 0.6 arası + 0.3,

    0.1 ile 0.5 arası + 0.4.

    2. camlarla düzeltildikten sonra bir gözün görme derecesinin 4/10 ile tam arasında olduğu hâlde, diğer gözün görmesinin 2/10'un altında olması (0.1 ve altı).

    açıklama:

    tam ile 0.4 arası ve + 0.1 ve altı.

    c) bu dilim uygulanmaz.

    d) 1. camlarla düzeltildikten sonra her iki gözün görme dereceleri toplamının 4/10 ve daha aşağı olması.

    2. bir gözün görme derecesi ne olursa olsun, diğer gözde görme yokluğu (ışık hissi olsa da)

    açıklama ı: 0.1 + 0.1 ile 0.3 arası

    0.2 + 0.1 ile 0.2 arası

    açıklama ıı: (p + p +) + tam ile (p + p +) arası

    madde 2 - a) 1. görmeyi bozmayan kronik konjonktivit ve blefaritler.

    2. bir veya iki gözde santral görmeyi bozmayan pitozisler.

    3. bir veya iki gözde hafif semblefaron.

    4. göz kapaklarında hafif şekil bozuklukları, noksanlıkları lagoftalmi, kirpik yokluğu ve tik.

    b) 1. bir veya iki gözde askerliğe engel olacak derecede ve görmesi 1. maddenin b dilimi kadar olan tedavisi olanaksız kronik blefarit konjonktivitler.

    2. bir veya iki gözde santral görmeyi bozan ve cerrahi tedavi ile sonuç alınmayan pitozisler.

    3. bir veya iki gözde göz hareketlerine ileri derecede engel olan, cerrahi tedavi ile düzeltilemeyen, görmesi 1. maddenin b dilimi kadar olan semblefaronlar.

    4. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan bir veya her iki göz kapağında askerlik görevlerini yapmaya engel olacak derecede şekil bozuklukları, noksanlıkları, lagoftalmi ve tikler.

    c) kapak ve konjonktivanın uzun zaman tedaviyi gereken hastalıkları ve nekahat halleri.

    d) 1. bir veya her iki gözde 1. maddenin b diliminden az olan korneayı kısmen veya tamamen örten semblefaronlar.

    madde 3 - a) 1. görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan kornea, konjonktiva ve kapaklarda sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri.

    b) 1. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan kornea, konjonktiva ve kapaklarda sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri.

    c) 3 üncü maddenin a, b, d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. görme derecesi 1. maddenin b diliminden az olan kornea, konjonktiva ve kapaklarda sikatris bırakmış hastalıklar ve trahom sekelleri.

    madde 4 - a) 1. bir veya iki gözde göz yaşı yolları ve kesesinin deformiteleri ve fonksiyon bozukluklarına bağlı göz yaşarmaları.

    b) 1. her iki göz yaşı kesesinin ameliyatla alınmış olması.

    c) göz yaşı yolları ve kesesi hastalıklarının tedavi ve nekahat halleri.

    d) bu dilime uyan hastalık ve arıza yoktur.

    madde 5 - a) 1. görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan şaşılıklar.

    2. bir gözde tek kasın paralizisi.

    3. görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan nistagmuslar.

    b) 1. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan şaşılıklar.

    2. her iki gözde birer veya tek gözde birden fazla kas paralizileri (sekel halinde).

    3. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan nistagmuslar.

    c) göz kasları hastalıklarının tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. iki gözde ayrı ayrı, birden fazla kas paralizileri.

    2. görme derecesi 1. maddenin b diliminden daha az olan nistagmuslar.

    madde 6 - (değişik madde: 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan kornea, lens ve vitreusun kesafetleri,göz tabakalarının çeşitli şekil bozuklukları ve hastalıklarının bıraktığı sekeller.

    2. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan bir veya iki gözde psödofaki (ameliyatla lens ekstraksiyonu + göz içi lens implantasyonlusu).

    3. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan bir gözde vitrektomi ameliyatı.

    4. keratorefraktif ameliyat geçirmiş, görmesi tashihle 1 inci maddenin a dilimi kadar olanlar.

    b) 1. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan kornea, lens ve vitreusun kesafetleri, göz tabakalarının çeşitli şekil bozuklukları ve hastalıklarının bıraktığı sekeller.

    2. görmesi düzeltikten sonra 1. maddenin a dilimi kadar olan bir gözde lens yokluğu (konjenital, operatuvar ve başka nedenlerle).

    3. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan bir veya iki gözde psödofaki.

    4. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan bir gözde vitrektomi ameliyatı.

    5. keratorefraktif ameliyat geçirmiş, görmesi tashihle 1 inci maddenin b dilimi kadar olanlar.

    6. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/31. mad) görme keskinliği 1 inci maddenin (a) dilimi kadar olan her iki gözde penetran keratoplasti ameliyatları.

    c) 6 ncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b diliminden az olan kornea, lens, vitreus kesafetleri, göz tabakalarının şekil bozuklukları ve hastalıklarının bıraktığı sekeller.

    2. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan her iki gözde lens yokluğu.

    3. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b veya d dilimi kadar olan her iki gözde lens yokluğu.

    4. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan tek gözde lens yokluğu.

    5. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin d dilimi kadar olan bir veya iki gözde psödofaki.

    6. camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin d dilimi kadar olan bir veya iki gözde vitrektomi ameliyatlıları.

    7. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/31. mad) görme keskinliği 1 inci maddenin (b) ve (d) dilimi kadar olan her iki gözde penetran keratoplasti ameliyatları.

    madde 7 - (değişik madde: 10/12/1998 yön: 98/12161 - 3. md.)

    a) 1. bir veya iki gözde 7 diyoptriye kadar olan (7 hariç) miyopi ve hipermetropi.

    2. bir veya her iki gözde 7 diyoptriye kadar olan (7 hariç) astigmatizmalar.

    not: mixt astigmatizmalarda iki eksen arasındaki fark dikkate alınır.

    3. her iki gözün refraksiyon değerlerinin sferik eşdeğerleri farkı 6 diyoptriye kadar (6 dahil) olan miyopi, 4 diyoptriye kadar (4 dahil) olan hipermetropi ve astigmatizmalar

    not: sferik eşdeğer = (sferik kusur + silenderik)/2kusur şeklinde hesaplanır.

    4. her iki göz refraksiyon kusuru toplamı 14 diyoptriye kadar (14 hariç) olan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

    not: astigmatizmalarda, iki göz arasındaki refraksiyon kusuru toplamında, refraksiyon kusuru yüksek olan meridyenler esas alınır.

    b) 1. her iki gözde 7 - 11 diyoptrilik (7 dahil, 11 hariç) miyopi ve hipermetropi.

    2. her iki gözde iki meridyen arasında 7 - 11 diyoptrilik (7 dahil, 11 hariç) fark veya 7 - 11 (7 dahil, 11 hariç) diyoptri arasındaki astigmatizmalar.

    3. her iki gözün refraksiyon değerlerinin sferik eşdeğerleri farkı 6 diyoptri (6 hariç) ile 11 diyoptriye (11 hariç) kadar olan miyopi, 4 diyoptri (4 hariç) ile 11 diyoptriye (11 hariç) kadar olan hipermetropi ve astigmatizmalar.

    4. her iki göz refraksiyon kusuru toplamı 14 diyoptri (14 dahil) ile 23 diyoptri (23 hariç) arasındaki miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

    c) bu dilim uygulanmaz.

    d) 1. görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözde 11 diyoptriyi (11 dahil) aşan miyopi veya hipermetropi.

    2. görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözde iki meridyen arasında 11 diyoptriyi (11 dahil) aşan fark veya 11 diyoptriyi (11 dahil) aşan astigmatizmalar.

    3. görme derecesi ne olursa olsun, her iki gözün refraksiyon değerlerinin sferik eşdeğerleri farkı 11 diyoptriyi (11 dahil) aşan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

    4. görme derecesi ne olursa olsun, her iki göz refraksiyon kusuru toplamı 23 diyoptriyi (23 dahil) üzerinde olan miyopi, hipermetropi ve astigmatizmalar.

    madde 8 - a) 1.görme derecesi tam veya 1. maddenin a dilimi kadar olan diskromatopsi ve hafif albinoz.

    b) 1. albinoz (camlarla düzeltildikten sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimine kadar olan).

    2. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan diskromatopsi.

    c) bu dilim uygulanmaz.

    d) 1. ileri derecede albinoz (görme derecesi 1. maddenin b diliminden az olan).

    2. görme derecesi 1. maddenin b diliminden az olan diskromatopsi.

    3. görme derecesi ne olursa olsun akromatopsi (tüm renk körlüğü).

    madde 9 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan koroidea, retina ve görme sinirleri hastalıklarının sekelleri, şekil bozuklukları ve konjenital defektleri.

    2. görme yolları ve retina patolojileri nedeniyle görme dereceleri 1 inci maddenin a diliminde olan görme alanının; bir gözde 2/3

    den az yada her iki gözde 1/2

    den az kaybı.

    3. reaksiyon göstermeyen orbita yabancı cisimleri.

    4. tedaviden sonra görme kuvveti 1 inci maddenin a dilimi kadar olan bulbusun, adnexlerin ve orbitanın tümörleri ve ekzoftalmiler.

    5. bir gözde retina dekolmanı (tedavi ve ameliyattan sonra dekolmanlı gözün görme derecesinin 0.2 veya yukarı olması kaydıyla).

    6. bir veya iki gözün retina ve retina damarlarında patolojik değişiklikler göstermeyen retina kanaması (görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olmak şartı ile).

    7. bir veya iki gözde fonksiyonel bozukluk yapmamış glokom veya bir gözde glokom ameliyatlısı (görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olmak şartı ile).

    b) 1. görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olan koroidea, retina ve görme sinirleri hastalıklarının sekelleri, şekil bozuklukları ve konjenital anomaliler.

    2. görme yolları veya retina patolojileri nedeniyle görme dereceleri 1 inci maddenin a diliminde olsa bile, görme alanı kaybı bir gözde 2/3 ve üstü yada iki gözde ayrı ayrı ½ ve üstünde olması .

    3. gözde veya orbitada şekil ve fonksiyon bozukluğu yapmış orbita yabancı cisimleri (görmesi 1. maddenin b dilimi kadar olması kaydı ile).

    4. tedaviden sonra görme kuvveti 1. maddenin b dilimi kadar olan bulbusun, adnekslerinin ve orbitanın tümörleri ve ekzoftalmiler.

    5. bir gözde retina dekolmanı (ameliyattan sonra dekolmanlı gözün görme derecesi 0.1 dahil parmak sayar derecede olması kaydıyla) ya da tedavi edilmiş ve görme derecesi 1 inci maddenin a dilimi kadar olan her iki gözde retina dekolmanı.

    6. bir gözde retina ve retina damarlarında patolojik değişikliklerde birlikte görülen retina kanaması (görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olması şartı ile ya da bilateral vakalarda görmeleri 1. maddenin a dilimi kadar olsa bile).

    7. bir veya iki gözde glokom (tedaviden sonra görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olması şartı ile veya görmesi 1. maddenin a dilimi kadar olsa dahi her iki gözde glokom ameliyatı geçirmiş olması ve periferik görme alanlarının 1/2 oranında daralmış olması şartıyla).

    c) 9. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1.görme derecesi 1. maddenin b diliminden az olan koroidea, retina ve görme sinirleri hastalıklarının sekelleri, konjenital anomalileri, fitizis bulbi, bir gözün ameliyatla alınmış olması.

    2. görme yolları ve retina patolojileri nedeniyle görme derecesi 1 inci maddenin a veya b diliminde olsa bile, görme alanı kayıpları her iki gözde 2/3 ve üstünde olması.

    3. görmesi 1. maddenin d dilimi kadar olan orbitada şekil ve fonksiyon bozukluğu yapmış orbita yabancı cisimleri.

    4. bulbusun, adnekslerin ve orbitanın tedavi ve ameliyatla iyileşmesi imkansız kötü huylu tümörleri.

    5. bir gözde retina dekolmanı (ameliyattan istifade etmeyen ve santral görmesi olmayan) ya da tedavi edilmiş ve görme derecesi 1. maddenin a dilimi kadar olan her iki gözde retina dekolmanı.

    6. her iki gözde vitreus, retina damarlarında organik ve anatomik bozukluklarla birlikte iki veya daha fazla tekrarlayan göz içi kanamaları (görme derecesi 1. maddenin b dilimi kadar olsa bile).

    7. bir veya iki gözde 1. maddenin b diliminden az olan primer veya sekonder glokom veya görmeleri 1. maddenin b dilimi kadar olsa dahi her iki gözde glokom ameliyatlısı.

    8. kişinin gece karanlığında kendisini sevk ve idare etmesine engel olacak derecede ışık hissi noksanlığı husule getiren retina ve koroideanın herediter, organik ve tedavisi olanaksız hastalıkları (retinit pigmenter, yaygın korioretinit sekelleri v.b.)

    sinir hastalıkları

    madde 10 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. santral sinir sisteminin ya da örtülerinin (dura, araknoid vb.) ve vasküler yapılarının hastalıklarının (vasküler patolojiler, tümörler hariç) hafif derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri (hidrosefali, nörolojik defisit yapmamış arnold-chiari malformasyonu veya syringomyeli veya tip 1 araknoid kistler de bu madde içinde değerlendirilecektir).

    b) 1. santral sinir sisteminin, örtülerinin ve vasküler yapılarının hastalıkları orta derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri, santral sinir sisteminin cerrahî ve diğer tedavi yöntemleri ile tam iyileşmemiş veya hafif derecede sekel bırakmış arterio-venöz malformasyon, anevrizma ve iyi huylu tümörleri (yüksek basınçlı hidrosefali, şant ameliyatı ile düzeltilmiş hidrosefali, radyolojik ve elektrofizyolojik olarak gösterilen nörolojik defisit yapmış syringomyeli, eeg bozukluğu yapmış tip 1 araknoid kistler, eeg bozukluğu yapmış veya yapmamış tip 2-3 araknoid kistler bu madde içinde değerlendirilecektir).

    c) 10 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. santral sinir sisteminin, örtülerinin ve vasküler yapılarının hastalıklarının ileri derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri, santral sinir sisteminin cerrahî ve diğer tedavi yöntemleri ile tedavi edilmiş, orta veya ileri derecedeki sekel bırakmış veya ameliyat veya diğer tedavi yöntemleri ile tedavi edilemeyen arteriovenöz malformasyon, anevrizma ve tümörleri (sekel yapmış yada yapmamış kötü huylu patolojiler, kalıcı nörolojik defisit yapmış, radyolojik olarak gösterilen, elektrofizyolojik testler ile desteklenen hidrosefali, syringomyeli ve araknoid kistler bu madde içinde değerlendirilecektir).

    madde 11 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. periferik sinir sisteminin hafif derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri. (spinal kord yada kök basısına neden olan veya foramende daralma yapan lezyonlar bu kapsamda değerlendirilmeyip, bu listenin 63 üncü maddesine göre karar verilecektir.

    2. sinir sistemi ile ilgili kas hastalıklarının hafif derecedeki fonksiyon bozuklukları ya da sekelleri.

    b) 1. periferik sinir sisteminin fonksiyon bozukluğu yapmış parsiyel lezyonları. (spinal kord yada kök basısına neden olan veya foramende daralma yapan lezyonlar bu kapsamda değerlendirilmeyip, bu listenin 63 üncü maddesine göre karar verilecektir.)

    2. sinir sistemi ile ilgili kas hastalıklarının fonksiyon bozukluğu yapmış parsiyel lezyonları.

    c) 11. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. periferik sinir sisteminin tedavisi olanaksız total lezyonları. (spinal kord yada kök basısına neden olan veya foromende daralma yapan lezyonlar bu kapsamda değerlendirilmeyip, bu listenin 63 üncü maddesine göre karar verilecektir.)

    2. sinir sistemi ile kas ile ilgili kas hastalıklarının tedavisi olanaksız lezyonları.

    madde 12 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/33. mad) 1. epilepsiler dışında kalan sinir sisteminin hafif derecedeki paroksismal hastalıkları ya da arızaları.

    2. klinik ve lâboratuvar bulgular normal olup da, elektroansefalogramlar (eeg) 'da belirgin bulgular (fokal veya jeneralize diken, keskin dalga, kompleksler, fokal veya jeneralize yavaş aktivite) gösterenler.

    3. son bir yıl içerisinde nöbeti olmayan, eeg'sinde spesifik anormalliği bulunmayan ilaçla kontrol altında olan epilepsiler.

    b) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/33. mad) 1. seyrek gelen ilaçla kontrol edilebilen parsiyel epilepsiler.

    2. klinik müşahade ile epilepsi nöbeti gözlenmeyen, ancak epilepsili olduğu, anamnezi ve epilepsi nöbetleri geçirdiğini belirten klinik işaretler ile tıbbî dokümanlara dayanan, uzman tâbibe kesin tanı veren, seyrek gelen epilepsiler.

    c) 12. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. klinik gözlem sonucu ilgili uzman tabip tarafından görülen tüm örnek epilepsiler.

    2. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) klinik observasyonla epilepsi nöbeti gözlenmeyen, ancak epilepsili olduğu, anamnezi epilepsi nöbetleri geçirdiğini belirten klinik işaretler ile tıbbî dokümanlara dayanan, uzman tabibe kesin tanı veren, bütün örnek epilepsiler.

    3. tardiv olarak ortaya çıkan, belirli bir nedene bağlı ya da nedeni saptanamayan ve ilaçlarla kontrol altına alınanamayan bütün örnek epilepsiler.

    4. nedeni saptanamayan ya da belirli nedeni giderilmiş, seyrek gelen ve ilaçlarda kontrol altına alınabilen grand mal epilepsiler.

    5. askerlik görevi ile bağdaşmayacak derecedeki epilepsiler dışında kalan sinir sisteminin paroksismal hastalıkları ya da arızaları (narkolepsi, somnambulizm, v.b.)

    not: kardiyazol aktivasyonu ile epilepsi nöbeti uyarılanlar epileptik kabul edilmez.

    madde 13 - a) 1. otonom sinir sisteminin hafif derecedeki hastalık ya da fonksiyon bozuklukları.

    b) 1. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) refleks sempatik distrofi, arızanın yerine ve şekline göre hastalık ve arızalar listesinin 43, 58 ve 64 üncü maddelerine göre işlem yapılır.

    c) 13 ncü maddenin a ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. otonom sinir sisteminin ileri derecedeki hastalık ya da fonksiyon bozuklukları.

    madde 14 - (değişik : 10/12/1998 - 98/12161 k.)

    a) 1. kraniumun başlık altında belli olmayan hafif şekil bozuklukları.

    2. nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulgu vermeyen ve ameliyat endikasyonu olmayan kranium içi yabancı cisimler.

    3. teşhis ve tedavi amacı ile yapılmış, nabazanı olmayan, fibröz kal teşekkül etmiş trepanasyonlar.

    4. nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulguları olmayan, kraniumun her iki laminasını ilgilendiren tek veya birden fazla, toplamı 8 cm2 (dahil) fibrözkal teşekkül etmiş ya da ameliyatla tamir edilmiş kemik defektleri.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. hafif derecede nörolojik ve psikiyatrik semptomları olan, kranium içi yabancı cisimler.

    2. kraniumda 8 cm2

    den büyük olan, kraniotomiler ve 8 cm2

    den büyük olan kranioplasti ile kapatılmış kraniektomiler (travmatik, intrakraniyal selim lezyonlar veya cerrahî tedavi sırasında oluşan, eeg bulgusu vermeyen, nörolojik ve psikiyatrik semptom vermeyen).

    3. ağır kapalı kafa travması sonrası oluşan ve nörolojik-psikiyatrik bulgu vermeyen postravmatik geniş ansefalomalaziler.

    c) 14 üncü maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri,

    d) 1. başlık taşımaya engel olan ve görünüşü çok bozan kraniumun ileri derecede şekil bozuklukları.

    2. nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulguları olan; travmatik, intra ve ekstra kraniyal selim lezyonlara bağlı kranium defektleri ile nörolojik ve psikiyatrik semptomları olan veya olmayan intra ve ekstra kraniyal malign lezyonlara bağlı her türlü ve her genişlikteki kranium kemik defektleri.

    3. nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulgularla birlikte kraniostenozisler.

    4. orta ve ağır derecede nörolojik ve psikiyatrik semptom ve bulgular ile birlikte kranium içi yabancı cisimler.

    5. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) ağır kapalı kafa travması sonrası oluşan ve nörolojik-psikiyatrik bulgu veren postravmatik geniş ansefalomalaziler.

    ruh sağlığı ve hastalıkları

    madde 15 - (değişik madde: 30/1/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/34. mad)

    a) 1. şizoid, şizotipal, paranoid, borderline ve siklotimik kişilik örüntüleri.

    2. tek hecme hâlinde geçirilmiş ve tamamen iyileşmiş, altı aydan kısa süren reaktif ya da genel tıbbî duruma bağlı kısa psikotik bozukluklar.

    b) 1. altı aydan uzun süren tek hecme halinde geçirilmiş psikotik bozukluklar.

    2. bir hecmeden fazla tekrarlayan psikotik bozukluklar.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin hastalıklarının süreklilik göstermemesi, rezidüel bulgular taşımaması, çalışma güç ve verimliliklerinin azalmamış olması gerekir.

    c) 15 inci maddenin a, b, ve d dilimine giren bozuklukların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluklar.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin tedavilerden yararlanmamış olması ya da tedaviye rağmen rezidüel bulgular taşıması ve bozukluğun süreklilik göstermesi gerekir.

    2. şizoid, şizotipal, paranoid ve borderline kişilik bozuklukları.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin psikotik ataklar geçirmesi, çalışma güç ve verimliliğinin azalması ya da ortama uyumlarının bozulması; bu durumun klinik gözlem veya resmi belgelerle saptanması gerekir.

    madde 16 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/35. mad)

    a) 1. nevrotik kişilik örüntüleri.

    2. geçirilmiş nevrotik bozukluklar (anksiyete, somatoform, dissosiyatif, depresif bozukluklar, uyum bozuklukları ve bunların alt tipleri).

    3. hafif ve orta derecede konuşma bozuklukları.

    b) 1. nevrotik bozukluklar (anksiyete, somatoform, dissosiyatif, depresif bozukluklar, uyum bozuklukları ve bunların alt tipleri).

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin; tedaviden yararlanması, ancak hastalıklarının ataklar halinde sık sık tekrarlaması gerekir.

    c) 16 ncı maddenin a, b, ve d dilimine giren bozuklukların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. kronik nitelik kazanmış nevrotik bozukluklar (anksiyete, somatoform, dissosiyatif, depresif bozukluklar, uyum bozuklukları ve bunların alt tipleri).

    2. ileri derecede konuşma bozukluğu.

    açıklama : bu fıkralara gireceklerin tedavilerden yararlanmaması ve bozukluklarının süreklilik kazanarak kişinin işlevselliğini bozmuş olması gerekir.

    madde 17 - (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.; değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/36. mad)

    a) 1. antisosyal kişilik örüntüsü.

    2. geçirilmiş madde bağımlılığı.

    3. sınır zekâ.

    b) 1. antisosyal kişilik bozukluğu.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin; antisosyal kişilik bozukluğu tanısı alması, en az biri askerî mahkeme tarafından verilmiş olmak şartı ile en az üç antisosyal eyleminden dolayı almış oldukları hapis cezalarının, infaz edilmesine rağmen, davranış bozukluklarının devam ettiğinin ve askerlik ile uyumlarının bozulduğunun, kıt'a anketi ve diğer resmî belgelerle tespiti gerekir.

    2. zeka yetersizliği.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin işlevselliğinin bozularak askerliğin gereklerini yapamayacak nitelikte olduklarının, kıt'a anketi ile saptanması gereklidir.

    3. psikoseksüel bozukluklar.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin; seksüel davranış bozukluklarının askerlik ortamında bilinerek sakıncalara yol açması, bu durumun kıt'a anketi veya resmî belgelerle saptanması gereklidir.

    c) 17 nci maddenin a, b, ve d dilimine giren bozuklukların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. ileri derecede antisosyal kişilik bozukluğu.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin; antisosyal kişilik bozukluğu tanısı alması, öldürme, öldürmeye teşebbüs, gasp suçlarından en az bir ağır hapis veya diğer antisosyal eylemlerinden dolayı mahkemeler tarafından en az üç hapis cezası alması, bu cezaların infazına rağmen ıslah olmaması, bunların belgelerle tespit edilmesi gerekir.

    2. alkol ya da madde bağımlılığı.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin; madde bağımlılığının süreklilik kazandığının gözlem, kimyasal analizler ve adlî belgelerle ortaya konulması, askerî hastahanede müşahede sonucu yoksunluk bulgularının saptanması gereklidir.

    3. mental retardasyon.

    4. ileri derecede psikoseksüel bozukluklar.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin seksüel davranış bozukluklarının tüm yaşamlarında ileri derecede belirgin olması, askerlik ortamında sakıncalı bir durum yarattığının ya da yaratacağının gözlem veya belgelerle saptanması gerekir.

    madde 18 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.;değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/37. mad)

    a) 1. organik ruhsal nedenlere bağlı çok hafif derecede kişilik değişmeleri.

    2. geçirilmiş organik ruhsal reaksiyonlar.

    3. hafif derecede tik bozuklukları.

    4. geçirilmiş insomnia.

    b) 1. organik nedenlere bağlı ruhsal bozukluklar (organik nedenlere bağlı nöropsikolojik testlerle ortaya konan kognitif fonksiyonlarda bozukluk yapmış sekel niteliğindeki organik ruhsal bozukluklar).

    2. tik bozuklukları.

    açıklama : bu fıkralara gireceklerin hastalıklarının tedaviye rağmen düzelmemesi, kişinin işlevselliğini bozması ve bu durumun kıt'a anketiyle saptanması gerekir.

    3. kronik primer insomnia.

    açıklama : bu fıkraya gireceklerin tedaviden yararlanmaması, bozukluğun polisomnografik olarak gösterilmesi ve nöropsikolojik testlerde bilişsel kayıplarının ortaya çıkmış olması gerekir.

    c) 18 inci maddenin a, b, ve d dilimine giren bozuklukların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. organik nedenlere bağlı ileri derecede kişilik bozuklukları.

    açıklama : bu fıkraya girecek bozukluklar alkol, ilaç, toksik maddeler, enfeksiyon, fiziksel veya travmatik nedenlere bağlı gelişen ruhsal bozukluklardır.

    2. kronik organik ruhsal bozukluklar.

    3. yaygın gelişimsel bozukluklar.

    4. uyku bozuklukları (narkolepsi, klein-levin sendromu).

    açıklama : narkolepside en az bir, klein-levin'de en az iki atağın polisomnografik olarak tanımlanması gerekir.

    kulak, burun ve boğaz hastalıkları

    madde 19 - (değişik : 7/1/2002-2002/3627 k.)

    odyolojik incelemede her iki kulağın konuşma frekansları dahil tüm frekans ortalaması 0-25 db arası olan işitme seviyesi sağlam kabul edilir. bu maddenin değerlendirilmesinde odyolojik inceleme (saf ses odyometrisi) ve fısıltı sesi ile birlikte karar verilir. gerekli görüldüğünde ileri objektif işitsel tetkik (otoakustik emisyon, stapes refleksi, işitsel uyarılmış potansiyeller(abr)) sonuçları mutlaka yazılmalıdır.

    a) 1. bir kulağın sağlam olması durumunda (0-25db arası) diğer kulağın total olmayan işitme kayıpları.

    2. her iki kulağın fısıltı sesini 2 (dahil) metreden yukarı (30-40 db arası) mesafeden işitecek derecedeki sağırlıkları.

    3. her iki kulakta 4000 (dahil) frekanstan itibaren 60 db

    in üstünde nörosensoriyel işitme kayıpları.

    b) 1. bir kulak fısıltı sesini 3 (dahil) metreden (30 db) mesafeden işittiği halde diğer kulağın fısıltı sesini 1 metreden daha az (65 db ve daha fazla) mesafeden işitmesi, tam sağır olması ya da tam sağıra yakın olması.

    2. her iki kulağın fısıltı sesini 1 ilâ 2 metre arası (40-65 db arası) mesafeden işitmesi.

    3. bir kulağın işitmesi normal olduğu halde diğer kulakta saf ses odyogramda konuşma frekanslarında total işitme kaybı veya 90 db ve üzerindeki işitme kayıpları (bu maddenin değerlendirilmesinde 100 db seviyesindeki klik stimulusla yapılan işitsel uyarılmış potansiyeller (abr) testinde cevap elde edilememiş olması şarttır).

    4. işitme kuvvetini, bu maddenin (a) diliminin (1) veya (2) numaralı fıkralarında belirtilen miktar kadar azaltmakla birlikte her iki kulakta 4000 (dahil) frekanstan itibaren 60 db

    in üzerinde nörosensoriyel işitme kaybı.

    c) 19 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. her iki kulağın fısıltı sesini 1 metreden aşağı (65 db ve daha fazla) mesafeden işitecek olan ileri derecedeki sağırlıkları.

    2. sağır ve dilsizlik.

    madde 20 - a) 1. işitme kuvveti a/19 kadar olan dış kulak yolları darlıkları ya da hafif derecedeki sayvan şekil bozuklukları.

    2. dış kulak yolu normal olmak şartıyla bir taraflı kulak kepçesi yokluğu.

    3. dış kulak yollarının travmaya veya kronik enfeksiyonlarına bağlı darlıkları veya hastalıkları (işitmenin a/19 kadar olması hallerinde).

    b) 1. işitme kuvvetini b/19 kadar azaltan dış kulak yollarının (bir veya iki taraflı) travmatik veya civar organların kronik enfeksiyonlarına bağlı ya da konjenital kaynaklı olan tedavisi olanaksız darlıkları, şekil bozuklukları.

    2. dış kulak yolu normal olmak şartıyla iki tarafta kulak kepçesi yokluğu.

    3. (ek : 30/1/1997 - 97/9106 k.) hasta kulakta fısıltı sesini, 1 metrenin altında (65 db ve daha fazla) duyacak derecede işitme kaybına neden olan tek taraflı kulak yolunun travmatik veya civar organlarının kronik enfeksiyonlarına bağlı ya da konjenital kaynaklı tedavisi olanaksız darlıkları, ileri derecedeki aurikula deformiteleri.

    c) 20 nci maddenin a, b, d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. iki taraflı tedavisi olanaksız dış kulak yollarının tam kapanıklığı.

    madde 21 - a) 1. işitme kuvvetini a/19 kadar azaltan, kataral, sikatrisiyel, adaziv ya da orta kulağın sklerotik iltihapları, otoskleroz, labirent atrofileri, labirenter hidropslar (işitme fonksiyonu bozmayan asemptomatik küçük kalker plakları sağlam kabul edilir.)

    ,

    2. işitme fonksiyonu normal hudutlarda olan açık otit skatrisiyel.

    3. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) her iki kulakta işitme fonksiyonu normal hudutlarda olan tek ya da çift taraflı stapedotomi, parsiyel ya da total stapedektomiler.

    4. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) işitme kuvvetini a/19 kadar azaltan basit mastoidektomi, osiküloplasti, timpanotomi ve timpanoplastiler

    b) 1. işitme kuvvetini b/19 kadar azaltan kataral, sikatrisiyel, adeziv ve orta kulağın sklerotik iltihapları, otoskleroz, labirent atrofileri, labirenter hidropslar.

    2. hasta kulakta fısıltı sesini 2 (dahil) metrenin altında (40 db ve daha fazla) duyacak derecede işitme kaybı olan, kolesteatomlu ya da kronik pürülan akıntısı bulunan bir taraflı kronik orta kulak iltihabı (radyografide hasta taraf mastoidin sklerotik bir hal aldığının ya da hücre strüktürünün kaybolduğunun saptanması şarttır).

    3. bir kulak evide olmakla beraber diğer kulağın sağlam veya fonksiyonunun a/19 kadar olması.

    4. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) işitmeyi a/19 kadar azaltan, en az bir yıl takibi yapılmış, objektif testlerle doğrulanan ve semptom veren periferik tipte bilateral vestibüler hastalıklar.

    c) 21 nci maddenin a, b, d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. işitme kuvvetini d/19 kadar azaltan sikatrisiyel, adeziv ya da orta kulağın sklerotik iltihapları, iki taraflı kolesteatom ya da kemik iltihabı ile birlikte cerrahatlı akıntıları (radyografik muayene şarttır) iki taraflı otoskleroz, labirent atrofileri, labirenter

    hidropslar.

    2. her iki kulağın ameliyatla evide ya da otovide olması (radyografik muayene şarttır).

    3. total perforasyonla birlikte iki taraflı kronik orta kulak akıntılı iltihapları iki taraflı mastoidit (radyografide her iki mastoidin sklerotik bir hal aldığının ya da hücre strüktürünün kaybolduğunun saptanması şarttır.)

    madde 22 - a) 1. konka hipertrofileri, burun polipleri, nefes alma ve konuşmayı güçleştiren burun boşluklarının septum deviasyonları (nefes alma ve konuşmayı güçleştirmeyen septum deviasyonları sağlam kabul edilir.)

    2. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) nefes alma ve konuşmayı güçleştirmeyen yüz, farenks ve nazofarenkste şekil bozukluğu yapmamış, tedavi ile düzelebilen, sinüs havalanmasını bozmuş burun boşluğunun nazofarenks ve paranazal sinüslerin iyi huylu tümörleri (osteom, anjiofibrom, adenom vs.).

    b) 1. konuşmaya güçlük veren, ağızdan nefes almayı gerektiren, tedavi ile giderilemeyen burun boşluklarının şekil bozuklukları.

    2. etrafındakileri rahatsız edecek derecede kokusu bulunmayan hakiki ozen.

    3. üçüncü devir sifilizin burun boşluğunda ve seste fazla bozukluk yapmamış harabiyetleri.

    4. travmatik ya da yapısal kaynaklı ileri derecede olmayan rinit atrofikler (kokusuz).

    5. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) konuşmayı güçleştiren, ağızdan nefes almayı gerektiren, komplikasyon yapmış (intrakranial uzanımı olan, burun ya da yüz şekil bozukluğu yapmış vs.) iyi huylu tümörleri ( anjiofibrom, adenom vs.).

    c) 22 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki arıza ve hastalıkların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. plastik ameliyatla düzeltilmesi olanaksız burun yokluğu ya da ileri derecedeki şekil bozuklukları.

    2. nefes almayı ileri derecede güçleştiren ve göğüste şekil bozukluğu meydana getirmiş ve ağızdan nefes almayı gerektiren burun boşluklarının tedavisi olanaksız şekil bozuklukları.

    3. burun boşluklarının ve sinüslerinin tedavisi olanaksız hastalıkları (kötü huylu urları, lupus tüberküloz, lepra, sklerom, üçüncü devir sifilizinin seste bozukluk yapmış ya da estetiği tiksinti derecesinde bozmuş olan harabiyetleri, şekil bozuklukları, ileri derecede fena kokulu ozen).

    4. yüzde önemli derecede şekil bozukluğu yapmış burun boşluklarının tedavisi olanaksız iyi huylu tümörleri (osteokondrom, fibrom, nazofaranjiorinosklerom).

    5. burun boşluklarının tedavi ile iyileşmiş ve b/22

    deki arızalar kadar şekil bozukluğu yapmış iyi ve kötü huylu tümörlerinden veya iltihaplardan kalan sekelleri.

    madde 23 - a) 1. hafif ses kısıklığı (larenksin önemli şekil bozukluğu ya da hastalıklarına bağlı olmamak şartıyla).

    b) 1. eforla nefes almaya fazla zorluk vermeyen larenks ve trakeanın darlıkları, ses kısıklıkları.

    2. eforla nefes almaya fazla zorluk vermeyen ve ses kısıklığına sebep olmamış bir taraf ses telinin intratorasik bir sebeple veya boyun ameliyatı sonucu felci veya kriko-aretenoid eklem fiksasyonu sonucu (romatizma, travma ya da herhangi bir enfeksiyona bağlı) medyan durumda fiksasyonu (bir süre tedavi ve hava değişiminden sonra bu madde uygulanır).

    3. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) solunum ve yutma fonksiyonlarını bozmayan parsiyel

    larenjektomiler.

    c) 23 ncü maddenin a, b, d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. travmatik, cerrahi ya da herhangi bir hastalığa bağlı iki taraflı afoni derecesine varacak derecede ses kısıklığı yapmış, tedavi ile şifa bulması olanaksız iki taraflı addüktör felci. ses kısıklığı yapmamış fakat hafif eforla dispneye sebep olan iki taraflı ses teli medyan felci (en az bir sene hava değişiminden sonra bu madde uygulanır).

    2. larenksin veya trakeanın tedavisi olanaksız travmatik, kronik, hastalıkları, tüberküloz larenjiti, ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış olan tümörler.

    3. larenks ve trakeanın nefes almaya engel olan bozuklukları (sürekli kanül taşıyanlar).

    4. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) total larenjektomiler.

    madde 24 - a) 1. ameliyatla giderilmesi ve düzeltilmesi mümkün farenks şekil bozuklukları.

    b) 1. tedavi ve ameliyatla giderilmesi olanaksız, gıda alma ve yutmayı güçleştiren farenks şekil bozuklukları.

    2. (ek : 30/1/1997 - 97/9106 k.) remisyonda nazofarenks kanseri.

    c) 24 ncü maddesinin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. yutmayı önemli derecede bozan, ameliyatla düzeltilmesi olanaksız farenkste şekil bozukluğu yapmış hastalıklar, tümörler.

    2. (ek : 4/5/1993 - 93/4398 k.) paranazal sinüslerin, burun boşluklarının, ağız boşluğunun, nazofarenks ve hipofarenksin malign tümörleri.

    plastik ve rekonstrüktif şirürji, ağız, çene, yüz, boyun ve diş hastalıkları

    madde 25 - a) 1. ameliyatla düzeltilebilen, tek ve iki taraflı dudağın yarıkları, anomalileri, hastalıkları, yarık sekelleri, iyi ve kötü huylu tümörleri (bir yıl süre ile remisyonda kalmış), ayrıca hemanjiom tatuaj, keloid, pigmente nevüsler (yüz bölgesinde 4 cm2

    den, diğer vücut bölgelerinde 10 cm2

    den büyük olanlar), görünümü ve mimik hareketleri bozan skarlar.

    2. ameliyatla düzeltilebilen burnun doğuştan büyüklükleri, şekil bozuklukları, anomalileri, sonradan olma kusurları ile çeşitli nedenlerle meydana gelmiş burun ucu şekil bozuklukları, kısa kolumella ve yaygın burun kanadı bozuklukları.

    ,

    3. ameliyatla düzeltilebilen, kulak sayvanının doğmalık anomalileri, dış kulak yolu yokluğu, sonradan olma kulak sayvanı parsiyel ve total yoklukları, yanık sekelleri, selim tümörleri ve hastalıkları.

    4. ameliyatla düzeltilebilen yüzün, yanağın, periorbital kaş ve alın sahasının doğmalık anomalileri, skatrisleri, defektleri, hastalıkları, selim tümörleri (4 cm2

    den büyük olanlar) ve malign tümörleri (bir yıl süre ile remisyonda kalmış).

    5. ameliyatla düzeltilebilen boynun konjenital anomalileri (kist, fistül, tortikollis, kısa yelken boyun hastalıkları, yanık sekelleri ve selim tümörler).

    6. ameliyatla düzeltilebilen tükrük bezlerinin hastalıkları ve selim tümörleri.

    7. ameliyatla düzeltilebilen yaşlı yüzün, periorbital ve alın sahasının kırışıklığı, sarkıklığı ve fazla yağları.

    8. ameliyatla düzeltilebilen, memenin konjenital ve hastalık sonucu meydana gelen şekil bozuklukları, pitozları, büyüklük ve küçüklükleri, yanık sekelleri ile selim tümörleri.

    9. ameliyatla düzeltilebilen, karnın aşırı yağlanması, sarkıkları ve yanık sekelleri.

    10. ameliyatla düzeltilebilen, alt ve üst ekstremitelerin deri ve yumuşak dokuların konjenital anomalileri, hastalıkları, selim tümörleri, yanık sekelleri, amputasyonları, replantasyonları.

    11. ameliyatla düzeltilebilen, ağız içinin ve mukozalarının, dilin konjenital anomalileri ve hastalıkları ile selim tümörleri ve defektleri.

    12. çeşitli nedenlerle meydana gelen vücudun tedaviden yararlanan fonksiyon ve görünüm bozukluğu yapmamış yanık sekelleri ve açık yaraları.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan, gıda alma, konuşma, çiğneme ve yutma işlemini güçleştiren dudağın, damağın, yanakların, dilin, ağız içinin her türlü anomalileri, posttravmatik deformiteleri hastalıkları, tümörleri, defektleri ve yanık sekelleri.

    2. ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan görünümü bozan, gıda alma, konuşma ve çiğneme ile el ayak fonksiyonlarını güçleştiren her türlü doğumsal anomaliler, posttravmatik deformiteler ve yanık sekelleri.

    3. tekrarlayan ameliyatlara rağmen, kapatılamayan geniş açık yaralar, kullanılan elde baş parmak veya 4-5 falanks, kullanılmayan elde baş parmak veya 5-8 falanks (dahil) başarısız ve fonksiyon kazandırılmamış replantasyonlar.

    4. flep aktarımını takiben donör alanda belirgin fonksiyon veya ileri derecede görünüm bozukluğu oluşturmuş değişik flep uygulamaları.

    5. ameliyatla düzeltilmesi tam olmayan fonksiyon kaybı oluşturan ön koldaki eski sinir ve tendon kesileri.

    c) 25 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri,

    d) 1. ameliyatla düzeltilmesi olanaksız, vazife noksanlığı yapmış, görünümü ileri derecede bozan dudağın, yüzün, dilin ve ağız içinin hastalıkları, geniş defektleri ve harabiyetleri.

    2. ameliyatla düzeltilmesi olanaksız yüzün, dilin ağız içi ve boyunun konjenital anomalileri ve kötü huylu tümörleri.

    3. gıda alma, çiğneme ve konuşma ile yüz görünümünü ileri derecede bozan yanık sekelleri.

    4. ameliyatla tedavisi olanaksız yüzün, boyunun ve ağız içinin spesifik hastalıkları, travmatik defektleri ve skatrisleri.

    5. kullanılan veya kullanılmayan elde baş parmağın metakarpı ile başarısız replantasyonu, kullanılan elde toplamı 6 veya daha fazla falanks replantasyonu, kullanılmayan elde 2 parmağın metakarpı ile birlikte veya 9 ve daha fazla falanksın başarısız ve fonksiyon kazandırılamayan replantasyonları.

    madde 26 - a) 1. ameliyat ve tedavi ile düzeltilebilen, çiğnemeyi kısmen bozan çenenin odontojenik ve nonodontojenik hastalıkları (kist, fistül, apse, selim tümörleri).

    ,

    2. ameliyatla düzeltilebilen alt ve üst çenenin hafif derecedeki şekil bozuklukları.

    3. ameliyat ve tedavi ile düzeltilebilen çene ekleminin hastalıkları.

    4. ameliyat ve tedavi ile düzeltilebilen çenenin trismus, konstriksiyon ve ankilozları.

    b) 1. ameliyatla tedavi edilse de fonksiyonu ve görünüşü bozan yüzün, boyunun saçlı derinin iyi huylu tümörleri, skatrisleri ve keloidleri.

    2. ağızın açılması en fazla 2 cm.(dahil)

    e kadar izin veren çenenin konstriksiyonları ve ankilozları.

    3. ameliyatla tedavisi tam olmayan çenenin odontojenik ve nonodontojenik kist, tümör defektleri.

    4. ameliyatla tedavisi tam olmayan çene ve boyunun hareketlerini kısıtlayan yüz veboyunun skatristleri, konjenital anomalileri ve ameliyat sekelleri.

    c) 26 ncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. tedavisi olanaksız çene ekleminin tam ankilozu ve çiğnemeyi ileri derecede bozan çıkık sekelleri.

    2. açılması 20 mm. (hariç)

    den az olan ve tedavisi olanaksız çene konstriksiyonları.

    3. ameliyatla tedavisi olanaksız, çiğneme fonksiyonunu bozan çenenin konjenital ve sonradan olma şekil bozuklukları, tümörleri, hastalıkları, geniş defekt ve skatrisleri.

    madde 27 - a) 1. çiğneme, konuşma ve yutma fonksiyonlarını hafif derecede güçleştiren iyi olmuş, eski alt ve üst çene kırıkları, kemik iltihapları, şekil bozuklukları.

    2. yüz görünümünü bozmayan yüz, orbita ve burun kemiği kırıkları ve sekelleri.

    3. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) yüz görünümünü bozmayan ya da hafif şekil bozukluğu yapmış yüzün, sinüslerinin ve çene kemiklerinin iltihabı, kistleri, iyi huylu benion kitleleri, hastalıkları ve sekelleri.

    4. ameliyat ve protezle düzeltilebilen yumuşak damağın fonksiyon bozuklukları yapmamış yarıkları, delikleri ve defektleri.

    5. ameliyatla veya ortodonktik tedavi ile düzeltilebilen çene anomalileri.

    ,b) 1. ameliyat ve protezle düzeltilebilen alt ve üst çenenin kısmi harabiyeti.

    2. ameliyatla düzeltilmesine rağmen, fonksiyon kazandırılamayan sert ve yumuşak damak yarıkları, delikleri, defektleri, fistülleri ve anomalileri.

    c) 27 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. ameliyatla düzeltilmesi olanaksız çiğneme, yutma, konuşma fonksiyonları ile diş artikülasyon ve oklüzyonunu bozan alt ve üst çenenin kısmi veya tam harabiyeti, şekil bozuklukları, anomalileri ve tümörleri,

    2. ameliyatla düzeltilmesine rağmen fonksiyon bozukluğu yapmış sert ve yumuşak damağın yarık, defekt, delikleri ve anomalileri.

    madde 28 - a) 1. 4 mm.den büyük, en az, karşılıklı 8 diş olmak üzere toplam 16 dişi ilgilendiren ön dişler arası açıklıklar.

    2. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) alt ve üst dişler arasında 6 -15 mm. (6 ve 15 mm. dahil) iskeletsel alt çene gerilikleri (retgognatileri) veya 3-15 mm. (3 ve 15 mm. dahil) iskeletsel alt çene ilerilikleri (prognatileri).

    3. arka dişlerin yatay yönde + 3 mm.den fazla 5 dişi ilgilendiren temassızlıkları (laterognati).

    4. alt ve üst çenenin herbirinde ayrı olarak 5

    den fazla dişi içine alan çapraşıklıkları.

    5. alt ve üst çenenin çiğneme ve konuşmayı bozan çok derin damakla birlikte görülen aşırı çene darlıkları.

    6. amilogenezis imperfekta ve dentinogenezis imperfekta.

    7. alt ve üst çenenin herbirinde 5 diş olmak üzere toplam 10

    dan fazla dişleri ilgilendiren yaygın mine hipoplazileri.

    8. sabit protezle düzeltilebilen, konuşma ve çiğnemeyi bozmayan alt ve üst çenenin,

    ortodontik tedavi gayesiyle çekilmiş dişler ile üçüncü büyük azı dişleri haricinde 5

    den

    fazla kısmi diş noksanlıkları.

    9. her türlü dolgu ve endodontik tedavi ile kurtulması mümkün olmayan zorunlu 5

    den fazla diş çürükleri.

    10. alveol kemiğinde en az 6 mm.ye varan kemik kaybına yol açan 5 dişden fazla dişleri ilgilendiren periodontitis ve periodontosis halleri.

    11. 5 dişden fazla üçüncü derecede (3 mm.) diş mobilitesi mevcudiyeti.

    12. 5

    den fazla konjenital diş noksanlıkları.

    b) 1. protezle düzeltilebilen tam diş noksanlıkları.

    2. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) 15 mm.

    den büyük veya 10 diş olmak üzere karşılıklı toplam 20 den fazla dişi ilgilendiren cerrahî ortopedik tedaviden fayda görmeyen ön dişler arasında dik yönde açıklıklar.

    3. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) tedaviden fayda görmeyen alt ve üst dişler arasında 15 mm.

    den fazla alt çene gerilikleri (retrognatileri) veya alt çene ilerilikleri (prognatileri)

    c) 28 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. ileri derecede alveoler kret kayıpları sonucunda protezle ve ameliyatla düzeltilemeyen konuşma ve çiğnemeyi bozan tam diş noksanlıkları.

    deri hastalıkları

    madde 29 - a) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    1. çeşitli nedenlerle oluşmuş, silâhlı hizmete engel olmayan, lokalize ve az sayıda iyi huylu deri tümörleri, pigmente veya depigmente nevusler, tatuajlar, hemanjiomlar, keloidler, sikatrisler ve yanık sekelleri ( yüz bölgesinde 4 cm2

    den, diğer vücut bölgelerinde 10 cm2

    den büyük olanlar).

    2. hareketlere güçlük vermeyen, zekâ geriliği olmayan, tümörlü, pigmentli von recklinghausen hastalığı.

    3. tedavi ile iyileşmiş ve silâhlı hizmete engel olmayan deri tüberküloz ve tüberkülidleri.

    b) 1. hareketlere güçlük veren, tedavi ile düzelmeyen nevüsler, büyük ve yaygın iyi huylu deri tümörleri, estetik görünümü bozan yüz ve boyun bölgesindeki yaygın skatrisler.

    2. tedavi ile iyileşmeyen, yüzde ve vücutta ileri derecede şekil bozukluğu yapmış deri tüberküloz ve tüberkülidleri.

    3. hareketlere güçlük verecek derecede büyük tümörleri olan ya da estetik görünümü ileri derecede bozan, zeka geriliği ile beraber olmayan von recklinghausen hastalığı.

    c) 29 ncu maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. tedavi ve ameliyatla iyileşmesi olanaksız ve askerlik hizmetlerine engel olan kötü huylu deri tümörleri.

    2. tedavi ve ameliyatla düzelmesi olanaksız, hareketleri ya da estetik görünümü bozan çok yaygın skatrisler ve keloidler, vücutta büyük, yaygın pigmentli nevüsler.

    3. hareketlere güçlük verecek derecede büyük tümörleri olan, ya da estetik görünümü ileri derecede bozan ve zeka geriliği ile beraber olan von recklinghausen hastalığı.

    madde 30 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. silâhlı hizmete engel olmayan, tedavi ile iyileşen veya iyileşme dönemleri gösterebilen kronik ve sınırlı deri hastalıkları ve belirtileri (psoriasisler, skleroderma plakları, lokalize atrofiler, kronik ekzamalar, yaygın olmayan vitiligo plakları, yürüyüşe ve silâhlı hizmete engel olmayan çeşitli nedenlerle oluşmuş keratodermiler, sıcak mevsimlerde devam etmeyen iktiyozis ve benzeri deri hastalıkları).

    2. tedavi ile iyileşmeyen sınırlı alopecia areata plakları.

    3. askerlik hizmetine engel olmayan soğuk ürtikeri

    4. silâhlı hizmete engel olmayan ve hareketlere güçlük vermeyen genetik geçişli deri hastalıkları.

    5. sadece deri ve mukoza bulguları ile seyreden (aktif veya inaktif olabilir) behçet hastalığı.

    b) 1. hareketlere güçlük veren, tedavi ile iyileşmeyen, kronik ve yaygın deri hastalıkları ve sekelleri.

    2. güneş ışınlarından etkilenen aktinodermatozlar, yaygın diskoid lupus erythematosus, deri porfiriası, el, yüz veya vücudu kaplayan yaygın vitiligo.

    3. tedavi ile iyileşmeyen alopecia totalis veya alopecia universalis.

    4. epidermolysis bullosa simplex.

    5. en az altı aylık takip ile aktivasyon ve remisyon periyotları saptanan majör organ tutulumlu behçet hastalığı (göz, eklem, damar, merkezi sinir sistemi, gastrointestinal sistem vb.).

    açıklama : bu fıkra subay ve astsubaylarda en az bir yıl tedavi süresi beklenerek; yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya en az bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    c) 30 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. silâhlı hizmete engel olan ve tedavi ile iyileşmeyen, bulaşıcı ve diğer deri hastalıkları (lepra, eritrodermik ve püstüler psoriasisler, ileri derecede iktiyozisler, kseroderma pigmentozum, güneş ışınları ile şiddetlenen veya sistemik belirtisi olan porfirialar, el ve ayaklardaki keratodermiler, pemfigoid ve pemfiguslar, jeneralize eritrodermiler, derin mikozlar, tedavi ile iyileşmeyen geniş ve çeşitli nedenli deri ülserleri, distrofik tip epidermolizis bülloza).

    2. kalıcı organ fonksiyon bozukluğu yapmış behçet hastalığı (görme kaybı, nörolojik sekel, büyük damar sekeli vb.).

    madde 31 - a) 1. tedavi ile tamamen iyileşmiş, sekel bırakmamış sifiliz.

    b) 1. konjenital sifiliz.

    c) 31 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. iç organlarda, kemiklerde ve eklemlerde ileri derecede tahribat yapmış, tedavisi olanaksız sifiliz sekelleri ve gomlar.

    iç hastalıkları

    madde 32 - a) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. 20 yaşına girdiği halde boya göre ağırlıkta, boya göre standart ağırlık çizelgesindeki ağırlıkların alt sınırından 10 kg. (dahil)

    a kadar eksiklik (daha önce geçirilmiş hastalığa bağlı olsun veya olmasın).

    2. boyu 210 cm.

    den fazla olup vücut kitle indeksleri (vücut ağırlığı kg./boy uzunluğunun karesi m2) 19-35 kg/m2 arasında olanlar.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. 20 yaşına girdiği halde boya göre ağırlıkta, boya göre standart ağırlık çizelgesindeki ağırlıkların alt sınırından 11 ilâ 20 kg. (dahil) arasında eksiklik.

    açıklama : bu fıkra subay, astsubay, erbaş ve erlere 6 aylık bir rejimden sonra; yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    2. kemik yaşı 19 ve üzerinde olanlarda boy

    un 152 (dahil) santimetreden kısa olması.

    açıklama : bu fıkra yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma ya da bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    3. boyu 210 cm.

    den fazla olup vücut kitle indeksleri (vücut ağırlığı kg./ boy uzunluğunun karesi m2)19 kg/m2 (dahil) altında olanlar ve 35 kg/m2 (dahil)

    den yukarı olanlar.

    c) 32. maddenin a, b, d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. hiç bir askerlik görevini yapamayacak derecede düşkün ihtiyarlık.

    2. (değişik : 4/5/1993 - 93/4398 k.) konjenital ya da kronik beslenme yetersizliğine bağlı beden gelişmesinin ileri derecede geriliği, boya göre ağırlığın, boya görestandart ağırlık çizelgesinde gösterilen alt sınırdan 21 kg. ve daha fazla eksiklik.

    not: 2 nci ve 3 ncü fıkralar en az bir defa ertesi yıla bırakma ya da bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    3. 20 yaşını bitirdiği halde boy

    un 150 (dahil) cm.den kısalığı.

    boya göre standart ağırlık çizelgesi

    boy ağırlık ağırlık

    ayakkabısız üst sınır alt sınır

    cm kg. kg.

    ---------------------------------------------------------------------------

    150 55 43

    151 56 44

    152 56 45

    153 57 45

    154 57 46

    155 58 46

    156 59 47

    157 60 48

    158 61 48

    159 61 49

    160 61 50

    161 62 50

    162 63 51

    163 64 51

    164 64 52

    165 65 53

    166 66 53

    167 67 54

    168 68 54

    169 68 55

    170 69 55

    171 70 57

    172 71 58

    173 71 58

    174 72 58

    175 72 59

    176 73 60

    177 75 61

    178 75 61

    179 76 62

    180 77 63

    181 8 64

    182 79 65

    183 80 66

    184 81 66

    185 82 67

    186 83 68

    187 84 69

    188 85 69

    189 86 70

    190 87 71

    191 88 72

    192 89 73

    193 90 74

    194 91 75

    195 92 76

    196 93 77

    197 94 78

    198 95 79

    199 96 80

    200 97 81

    201 98 82

    202 99 83

    203 100 84

    204 101 85

    205 102 86

    206 103 87

    207 104 88

    208 105 89

    209 106 90

    210 107 91

    madde 33 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. 20 yaşına girdiği halde boya göre ağırlığın, boya göre standart ağırlık çizelgesindeki üst sınırdan 30 kg. (dahil) fazlalığı.

    b) 1. 20 yaşına girdiği halde boya göre ağırlığın,boya göre standart ağırlık çizelgesindeki üst sınırdan 31-40 kg. (dahil) fazlalığı.

    not: bu fıkra subay ve astsubaylarda 1 yıllık istirahatsiz rejimden sonra; yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya en az 1 yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    c) 33. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. boya göre standart ağırlık çizelgesindeki üst sınırdan 41 kg.(dahil) veya daha fazla olan şişmanlıklar.

    not: bu fıkra subay ve astsubaylarda 1 yıllık zayıflama rejiminden sonra uygulanır.

    madde 34 - a) (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) 1. bir bölgede lokalize lenf nodülleri büyüklüğünün tedavi sonucu geriye kalmış sekelleri (lenfomalar ve tbc. lenf nodülleri hariç).

    b) (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) 1. bir veya birden fazla bölgede lokalize, biyopsi ile kesin olarak saptanmış tüberküloz lenfadenit.

    c) 34. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. (değişik : 4/5/1993 - 93/4398 k.) bir ya da daha çok bölgede her türlü tedaviye direnen iltihaplı lenf nodülü hastalıkları (komplikasyonlu tbc.dahil).

    madde 35 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 7/1/2002-2002/3627 s.b.k.yön/1.; değişik fıkra: 30/09/2005-2005/9492 s.b.k. yön/3.mad) sekonder polisitemiler.

    2. (değişik fıkra: 30/09/2005-2005/9492 s.b.k. yön/3.mad) anemi, lökopeni, trombositopeni ve benign monoklonal gamapatiler ve hiçbir klinik belirti vermeyen taşıyıcı durumundaki hemoglobinopatiler.

    not: hiçbir klinik belirti vermeyen taşıyıcı durumundaki hemoglobinopatiler bulunan kara havacılık sınıfı uçucular taarruz helikopterlerinde uçamazlar.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. eritrosit enzim defektleri, membran defektleri, hafif koagulasyon ve hemostaz bozuklukları, methemoglobinemiler.

    2. tam remisyonda akut ve kronik lösemiler ve tam remisyonda lenfomalar, kemik iliği transplantasyonlular, diğer remisyonda hematolojik maligniteler, remisyonda myelodisplastik sendromlar, diğer remisyonda myeloproliferatif hastalıklar.

    3. kronik idiopatik trombositopenik purpura (ıtp), pansitopeniler.

    c) 35 inci maddenin a,b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. remisyona girmeyen hematolojik maligniteler, ağır koagülasyon ve hemostaz defektleri, homozigot hemoglobinopatiler ve diğer iyileşme sağlanamayan kan hastalıkları.

    madde 36 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/38. mad)

    a) 1. klinik ve lâboratuvar bulguları tam olarak iyileşmiş veya tedavi ile baskılanmış romatizmal eklem hastalıkları.

    b) 1. klinik ve lâboratuvar bulguları kesintisiz en az altı aylık tedavi veya takip ile tam olarak baskılanmadığı sağlık kurulu kararı ile gösterilmiş romatizmal eklem hastalıkları.

    açıklama : bu fıkra; subay ve astsubaylarda bir yıl tedavi süresi beklenerek; yükümlülerde en az bir defa ertesi yıla bırakma veya en az bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    2. klinik ve lâboratuvar bulguları kesintisiz olarak altı ay sürmeyen ancak, son bir yıl içinde en az iki kez tekrarladığı sağlık kurulu kararı ile gösterilmiş romatizmal eklem hastalıkları.

    3. en az iki kez tekrarlandığı sağlık kurulu kararı ile gösterilmiş ailevî akdeniz ateşi ya da benzeri periyodik artrit yapan hastalıklar.

    4. kas iskelet sisteminde kalıcı sekel geliştiği gösterilen hastalar (arızanın yerine göre "kas ve iskelet sistemi hastalıkları" ile ilgili bölümdeki maddelerin b dilimlerindeki fıkralar gereğince işlem yapılır.).

    c) 36 ncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. beden hareketlerini ileri derecede bozan romatizmal hastalık sekelleri (arızanın yerine göre 'kas ve iskelet sistemi hastalıkları' ile ilgili bölümdeki maddelerin d dilimlerindeki fıkralar gereğince işlem yapılır.).

    madde 37 - (değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/39. mad)

    a) 1. tedavi ile tam olarak iyileşmiş, organ tutulumunu gösteren bulgusu olmayan otoimmün bağ dokusu hastalıkları veya vaskülitler.

    2. osteoporoza neden olmamış doğumsal veya edinsel metabolik veya endokrin bozukluklara bağlı kemik hastalıkları (osteogenezis imperfekta, paget hastalığı ve benzeri).

    3. eklem hareketlerinde belirgin gevşeklik, tekrarlayan çıkıklar veya organ tutulumu olmayan doğumsal bağ dokusu hastalıkları (benign hipermobilite sendromu, ehler danlos hastalığının hafif formları ve benzeri).

    4. lâboratuvar bulguları olan ve bunun dışında herhangi bir tromboz bulgusu olmayan antifosfolipid sendromu.

    b) 1. organ tutulum bulguları saptanan veya tedaviye dirençli otoimmün bağ dokusu hastalıkları veya vaskülitler.

    2. osteoporoza neden olmuş doğumsal veya edinsel metabolik veya endokrin bozukluklara bağlı kemik hastalıkları (osteogenezis imperfekta, paget hastalığı ve benzeri).

    3. eklem hareketlerinde belirgin gevşeklik ve tekrarlayan çıkıklara neden olan doğumsal bağ dokusu hastalıkları ( ehler danlos hastalığı, marfan sendromu vb).

    4. lâboratuvar bulguları ve herhangi bir vasküler yatakta trombozu olan antifosfolipid sendromu.

    c) 37 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. organlarda kalıcı fonksiyon veya patolojik bozukluklara neden olmuş otoimmün bağ dokusu hastalıkları veya vaskülitler.

    2. osteoporoz veya kemiklerde kırıklara neden olmuş doğumsal veya edinsel metabolik veya endokrin bozukluklara bağlı kemik hastalıkları (osteogenezis imperfekta, paget hastalığı ve benzeri).

    3. eklem hareketlerinde ileri derecede bozukluk yapan veya organ tutulumu olan doğumsal bağ dokusu hastalıkları ( ehler danlos hastalığı, marfan sendromu ve benzeri).

    4. lâboratuvar bulguları ve organlarda ve vücut hareketlerinde bozukluğa neden olan antifosfolipid sendromu.

    madde 38 - (mülga madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/58. mad)

    madde 39 - (mülga madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/58. mad)

    madde 40 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. diabetes mellitusa bağlı olmayan geçici hiperglisemiler, glikozüriler, mellitüriler.

    2. önemli şikayeti olmayan kontrol edilebilen ve kişinin çalışmasına engel teşkil etmeyen hafif derecedeki hipoglisemiler.

    3. glukoz tolerans bozukluğu olanlar.

    açıklama: sekonder tipde glikozürilerde (hipertiroidi, hiperpitüitarizm, tireotoksikozis, gastrektomi, gastroenterostomi vb.) neden olan hastalığa göre işlem yapılır.

    4. komplikasyon yapmamış kontrol altında tutulabilen primer hiperürisemiler.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. önemli şikayete neden olan endokrin veya immün sisteme bağlı hipoglisemiler.

    2. komplikasyon yapmamış ve kontrol altına alınabilen diabetes mellituslar (diabetes mellitus tanısı konan yedek subay adaylarına, yedek subay öğrencilerine ve yedek subaylara; erlerde olduğu gibi "askerliğe elverişli değildir" kararı verilir).

    c) 40 ıncı maddenin a,b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d)1. önemli şikayeti gerektirip kontrol edilemeyen hipoglisemik sendromlar.

    2. her hangi bir organda komplikasyon yapmış diabetes mellitus.

    madde 41 - a) 1. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) kişinin çalışma gücünü bozmayan, şekil bozukluğu yapmamış ve endokrin salgılarda her hangi bir belirti vermeyen iç salgı bezlerinin hastalık veya hafif derecedeki arıza ve sekelleri (gecikmiş puberte, infertilite, tedavi ile düzelmiş hipogonadizm, kriptorsizm ameliyatlısı, erkek ve kadın menopozu, fonksiyon ve şekil bozukluğu yapmamış basit guatr, ötroit nodüler guatr, jinekomasti, meme şekil bozuklukları v.b.).

    2. fonksiyon bozukluğu yapmamış kısmi troidektomiler.

    3. psikojenik poliüri ve polidipsiler.

    4. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) idiyopatik hiperlipidemi ve sekonder hiperlipidemiler (diyabetes mellitus, hipotiroidizm, karaciğer ve böbrek hastalıkları ve akromegali dışında ilaç kullanımı ve anoreksia nervosa gibi hastalıklara bağlı).

    b) 1. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.;değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/40. mad) kişinin çalışma gücünü bozan, şekil, fonksiyon bozukluğu yapmış iç salgı bezlerinin kronik hastalıkları ve sekelleri (operasyona bağlı, kalıcı hipotiroidi, hipoparatiroidi ve benzeri), aminoasit metabolizması hastalıkları, depo hastalıkları (glikojen depo hastalıkları ve benzeri) ve familyal hiperkolesterolemi.

    c) 41. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) beden vazifelerini önemli derecede bozan, kişinin çalışma gücünü ileri derecede azaltan, endokrin salgıları ile ilgili belirti gösteren, tedaviye cevap vermeyen iç salgı bezleri hastalıkları, kötü huylu tümörleri, memenin kötü huylu tümörleri ve diabetes insipitus.

    madde 42 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. sebebi bulunmayan ve organik kalp hastalığına bağlı olmayan fizyolojik suffller.

    2. otonom sinir sistemi bozuklukları (aşırı terleme, labil hipertansiyon, postural hipotansiyon, vazovagal senkop), sinüzal taşikardi,sinüzal bradikardi, nörosirkülatuar asteni.

    3. aritmiye neden olmayan preeksitasyon sendromları.

    4. kalpte fonksiyon bozukluğu yapmamış pozisyon ve yer değiştirme anomalileri (dextrokardi, dextropozisyon).

    5. organik nedene bağlı olmayan eksik veya tam sağ dal blokları.

    6. eko veya anjio ile saptanmış, komplikasyon yapmamış mitral valv prolapsusu.

    7. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) eko ve anjiografi çalışmaları sonucunda kalp hastalığı tespit edilemeyen seyrek gelen unifokal ventriküler prematüre atımlar, wandering atrial pacemaker, seyrek gelen atrial ve nodal ekstrasistoller.

    8. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) gradient yapmamış, yetmezlik oluşmamış bikuspit aorta, mitral kapak prolapsusu, patent foramen ovale, inter atrial septal anevrizma, çift aorta, persistan sol superior vena cava gibi hemodinamik fonksiyon bozukluğu yapmamış anomalili hastalar. komplikasyona neden olmamış atrial ve ventriküler membranlar (embriyonel atıklar).

    9. elektrofizyolojik çalışma ve kateter ablasyonu ile başarıyla komplikasyonsuz ve nüks görülmeden tedavi edilmiş olan çeşitli aritmiler.

    b) 1. 40 yaşına kadar bazal şartlarda 150/95 mm.hg. 40 yaşından sonra 160/100 mm.hg. dan daha yüksek olan ve belirli bir süre istirahatten sonra yüksek olarak devam eden komplikasyon yapmamış veya 42 nci maddenin (d) diliminin (1) numaralı fıkrasında ifade edilen komplikasyonlardan başka komplikasyon yapmış (grade ı ve ıı retinopati vb.) hipertansiyon olguları.

    açıklama: (ek: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) bu fıkra; erbaş ve erlerde en az altı aylık hava değişimi; yükümlülerde ise en az bir yıl sevki geciktirme işleminden sonra uygulanır.

    2. nedeni bulunamayan ve başka kalp hastalığı ile birlikte olmayan sol dal blokları.

    3. wolff-parkinson-white sendromu.

    4. organik kökenli olsun veya olmasın, tedaviye refrakter, couplet, bıgemine gibi sık veya salvo tarzında gelen, ventriküler veya supraventriküler prematüre atımlar.

    5. tüberküloz dışı nedenlere bağlı perikardit sekelleri.

    6. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) ameliyat ile tam düzelmiş asiyanotik konjenital kalp hastalıkları (primum tipi asd, sekundum tipi asd, sinus venosus tipi asd, parsiyel pulmoner venöz dönüşü anomalisi, koroner arter anomalisi,vsd, sinus valsalva anevrizması, aortika pulmoner pencere, pulmoner stenoz, patent ductus arteriosus) ve cerrahî olarak tam düzeltilmiş atrium kalp kası ve büyük damar yaralanmaları ile mitral yetmezliği, supra ventriküler taşikardi veya sık gelen vpa gibi ciddi ritm bozukluğu yapmış mitral valv prolapsusu.

    7. organik veya nedeni bilinmeyen artio-ventriküler veya ventrikül içi ritm bozuklukları nedeniyle pacemaker takılması.

    8. operasyon ile tamamen düzelmiş atrial iyi huylu tümör operasyonları.

    9. rapor ile belgelenmiş kalp fonksiyonları sağlam, perikardiektomiler ve tüberküloz perikarditler.

    10. headup tilt testi ile belirgin kardiyoinhibitör (3 sn.den fazla sinüs duraklaması) tipte olan vazovagal senkop.

    11. sık gelen ve kişinin çalışmasına engel olan paroksismal supraventriküler taşikardiler.

    12. elektrofizyolojik çalışma ile saptanmış suprahis ileti defekti yada proksimal ileti sistemi hastalığı.

    13. kateter ablasyonu ile tedavi edilmiş olan ancak sonradan nüks görülen ventriküler taşikardi dışındaki aritmiler.

    c) 42 nci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. 40 yaşına kadar (40 yaş dahil) 150/95 mm.hg., 40 yaşından sonra 160/100 mm.hg.

    dan daha yüksek olan renal, serebral, göz dibinde çok ve yaygın kanama yapan eksuda odakları, papilla ödemi bulunan kalpte ekg, radyolojik ya da fizik muayenelerle komplikasyon yaptığı saptanan hipertansiyonlar.

    2. koroner arter hastalığı olan ve koroner arterlerine başarılı koroner anjioplasti ya da by-pass yapılan hastalarda şahsın anginal yakınmaları varsa ve bunu tesbiten ekg

    de patolojik st/t dalga değişiklikleri varsa gerektiği kadar hava değişimi veya istirahat verilir. şahsın anginal şikayeti olup ekg bunu desteklemiyorsa stres testleri ve gerekirse k.angio vb. tetkikler yapılır. bu tetkikler sonucunda aktif iskemi veya şahsın anginal şikayetlerini destekleyen sonuçlar yoksa bu madde uygulanmaz.

    3. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) miyokard infarktüsü geçirmiş olanlarda hekimin lüzumlu göreceği istirahat ya da hava değişimi sonunda anjinal sendromlar, kardiyak sendrom ve bulguları kalmayan ve herhangi bir komplikasyon yapmamış olup sadece ekg sekeli (ors-t izoelektrik çizgide yalnızca patolojik o ya da t değişiklikleri) kalmış olan olgular.

    açıklama: tüm uçucu sınıflarda (jet pilotu ve silâh sistem operatörü hariç) eforlu ekg, ekokardiyografi, sintigrafi ve girişimsel kardiyoloji çalışmalarıyla komplikasyon olmadığı tespit edilenlerin tekrar muayene süreleri belirtmek kaydıyla uçuculuk statüleri devam eder.

    4. miyokard enfarktüsü geçirenlerden hekimin lüzumlu göreceği istirahat ya da hava değişimi sonunda hastanın hiç bir şikayeti olmasa da ekg

    de s-t segmentinin izoelektrik çizgiden 1 mm.

    den fazla sapması, her türlü kalp blokları, fibrilasyon, röntgende kalp büyümesi, aorta ve miyokard anevrizması ve diğer herhangi önemli kardiyovasküler komplikasyonların saptandığı olgular.

    5. organik kalp hastalığı olsun ya da olmasın 2-3 derece ve ileri derecedeki atrioventriküler bloklar, hasta sinüs sendromu.

    6. kronik atriyal flutter yada atrial fibrilasyon ile sık gelen paroksismal atriyal flutter yada paroksismal atrial fibrilasyon, ıncessant tipte supraventriküler taşikardiler.

    7. kardio-vasküler sifiliz.

    8. ameliyat olsun yada olmasın sol veya sağ ventrikül anevrizması, aort anevrizması hastalığı, göğüs ağrısı ve ritm bozukluğuna neden olan koroner arter ektazileri.

    9. ameliyatla tedavisi olanaksız ya da ameliyattan sonra kişinin çalışma gücüne engel olacak endokard, miyokard, perikard tümörleri.

    10. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/41. mad) ameliyat olsun ya da olmasın her türlü komplikasyonsuz organik valvül lezyonları ve semptom vermeyen koroner arter ektazileri, cerrahî tedavi veya girişimsel kardiyoloji uygulamaları ile başarılı olarak düzeltilmiş komplikasyonsuz koroner damar hastalıkları (valvül lezyonlarının organik olduğundan şüphe olursa kesin işlem yapılmadan önce c işlemi uygulanır).

    açıklama: tüm uçucu sınıflarda (jet pilotu, silâh sistem operatörü hariç) ameliyat olan organik valvül lezyonları haricinde, eforlu ekg, ekokardiyografi, sintigrafi ve girişimsel kardiyoloji çalışmalarıyla komplikasyon tespit edilenlerin tekrar muayene süreleri belirtilmek kaydıyla uçuculuk statüleri devam eder.

    11. ameliyat olsun ya da olmasın, önemli komplikasyon yapmış, organik valvül lezyonları (kalpte ileri derecede hipertrofi, kalp yetersizliği, kalp ritm bozuklukları vb.).

    12. ameliyat olsun ya da olmasın siyanozla birlikte, ekg, röntgen ve diğer laboratuvar bulguları ile saptanmış, komplikasyon yapmış ya da yapmamış konjenital kalp hastalıkları.

    13. ameliyat olmamış veya ameliyatla tam düzeltilmemiş konjenital kalp hastalıkları.

    14. tüberküloza bağlı perikardit sekelleri ve ameliyatları.

    15. kronik kor pulmonale (klinik, radyolojik, ekg ve diğer laboratuvar bulguları ile saptanmış). primer olan yani düzeltilebilen bir hastalığa bağlı olmadığı saptanmış pulmoner hipertansiyon, geçirilmiş ve tedaviye rağmen sağ kalp basınçlarını yükselten veya ekg

    de sağ ventrikül yüklenmesi yapmış pulmoner hipertansiyon.

    16. nükslerle birlikte subakut bakteriel endokarditis.

    17. klinik ve laboratuvar yöntemlerle (ekg, radyolojik, ekokardiyografik, katater, biyopsi vb.). saptanmış kardiomiyopatiler.

    18. cerrahî olarak tedavi edilmiş ventrikül kalp kası yaralanmaları.

    19. çeşitli yaşamı tehdit edici aritmiler nedeniyle otomatik implantable kardioverter defibrilatör takılması.

    20. elektrofizyolojik çalışma ile saptanmış infrahis ileti defekti ya da distal ileti sistemi

    hastalıkları.

    21. yaşamı tehdit edici ventriküler taşikardi ya da ventriküler fibrilasyon gibi ventriküler aritmiler ve bunların kateter ablasyonuyla tedavileri.

    madde 43 - (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. ameliyatla giderilebilen bir veya iki ekstremitede (alt, üst) venöz dolaşım yetersizliği yapmamış, hafif yüzeysel varisler, küçük travmatik anevrizmalar ve hafif hemoroidler.

    2. kişinin çalışmasına engel olmayan, organik ve trofik komplikasyon yapmamış, vazomotor bozukluklara bağlı ve önemsiz, damar arızaları (raynaud fenomeni, akrosiyanoz, livedo retikülaris v.b.).

    3. çalışma ve beden hareketlerine engel olmayan hemanjiom, telenjiektazi gibi iyi huylu damar tümörleri, hiç bir klinik belirti vermeyen ve sadece renk değişikliği ile kendini belli eden a-v fistüller.

    4. çalışma gücünü bozmayan, hafif, lokal elefantiyazis ve diğer lenf sistemi hastalıkları.

    5. ameliyat olsun ya da olmasın, trofik komplikasyon yapmamış servikal kot sendromu, omuz kuşağı sendromu, scalenus anticus sendromu, hiperabrüksiyon sendromu, v.b.

    6. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) primer sütür ile müdahale yapılmış periferik damar hastalıkları veya yaralanmaları

    7. ameliyat olsun ya da olmasın organik ve trofik bozukluk yapmamış torasik outlet sendromlar.

    b) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) bir veya iki ekstremitede radikal tedavisi olanaksız, beden hareketlerine engel olan venöz dolaşım yetersizliği yapmış, tromboflebit sekeli ya da varisler (bu arızaların 3 cm'den fazla hipertrofi ya da trofik bozukluk yapmaları hâlinde), klinik ve lâboratuvar olarak tanısı konulmuş çevre farkı yapsın veya yapmasın postflebitik sendrom.

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) organik ve trofik bozukluğa neden olmuş ya da trofik veya vazomotor bozukluk yapsın veya yapmasın ameliyat olmuş (sempatektomi) vazospastik damar hastalıkları.

    3. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) rekonstrüktif ameliyatla düzeltilmiş (sentetik veya otojen greft ile) büyük damar, periferik damar veya visseral damar yaralanmaları, yalancı anevrizma veya hastalıkları.

    4. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) kalp damar cerrahî, ortopedi ve plastik cerrahî uzmanlarının her birince saptanan klinik veya lâboratuvar olarak tanısı konmuş ekstremitenin çalışma fonksiyonunu bozan lokal elefantiazis ve diğer lenf sistemi hastalıkları.

    5. ameliyat olmuş, istirahat ağrısı olmayan, trofik ve vazomotor bozukluk yapmayan organik okluziv periferik damar hastalıkları (arteriosklerozis, obliterans, thromboanjeitis obliterans, buerger v.b.).

    6. ameliyat olsun ya da olmasın organik ve trofik komplikasyon yapmış torasik outlet sendromları.

    7. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) ekstremitelerde çevre farkı yapsın veya yapmasın konjenital a-v fistül, klippel-treunanay sendromu.

    8. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) çevre farkı 3 cm

    den az fakat aktif veya iyileşmiş ulkus kruris.

    9. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) kalp damar cerrahî, cildiye ve dahiliye uzmanlarının her birince saptanan; trofik bozukluk olsun veya olmasın soğuk testi pozitif vazospastik damar hastalıkları.

    10. (ek fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) klinik ve lâboratuvar olarak tanısı konulmuş çevre farkı yapsın veya yapmasın akut iliak ven trombozu, akut femoral ven trombozu, akut aksiller ven trombozu, akut subklavian ven trombozu ve bunlar sonucunda gelişen pulmoner embolik olgular.

    c) 43 üncü maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. ekstremitelerde radikal tedavisi olanaksız beden hareketlerini ileri derecede bozan, venöz dolaşım yetersizliği yapmış tromboflebit sekeli ya da varisler (bu arızaların 4 cm.

    den fazla hipertrofi ya da trofik bozukluk yapmaları halinde).

    2. ameliyat olsun ya da olmasın ileri derecede organik ve trofik değişikliklere neden olmuş periferik damar arızaları ve torazik outlet sendromları.

    3. ameliyat olsun ya da olmasın istirahat ağrısı olan, trofik ve vazomotor bozukluk yapmış organik okluziv periferik damar hastalıkları (arteriosklerozis, obliterans, thromboanjeitis obliterans, buerger).

    4. tıbbi ve cerrahi tedaviye rağmen düzeltilemeyen fonksiyonel bozukluklar gösteren damar arızaları.

    5. ameliyatla tedavisi olanaksız önemli anevrizmalar, hemangiomalar, kötü huylu damar tümörleri ve başka damar arızaları.

    6. ileri derecede yaygın elefantiazis ve diğer lenf sistemi hastalıkları.

    7. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) alt ekstremitede 3 cm'den fazla çevre farkına sebep olan ve abdominal kollateralleri gelişmiş olan vena kava inferior sendromu, klinik ve radyolojik olarak tanısı konulmuş, tedavisi olsun ya da olmasın vena kava superior sendromu.

    8. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/42. mad) alt ekstremitede 3 cm'den fazla çevre farkı yapmış aktif ya da iyileşmiş ulkus kruris.

    9. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) ekstremitelerde 3 cm.

    den fazla uzunluk ve çevre farkına neden olmuş konjenital a-v fistüller (klippel-trenaunay sendromu, f.p.weber sendromu vb.).

    madde 44 - a) 1. ortostatik albuminüriler, nefrit veya nefroz sekeli olmayan proteinüriler.

    2. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) proteinüri, böbrek fonksiyon bozukluğu ve sistemik arteriyel hipertansiyon bulgularından hiçbirisi saptanamayan nefropatililer.

    b) 1. nefritis ya da nefrotik sendrom belirtileri ile birlikte olmayan evvelce geçirilmiş nefritis ya da nefrozların sekeli olarak görülen (sistemik arteriyel hipertansiyon, ödem, hiposerinemi ve böbrek fonksiyon testlerinde bozukluk bulunmayan, göz dibi normal olan) proteinüriler.

    2. (mülga : 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    c) 44. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. yapılan tedavilere rağmen düzelmeyen, sistemik arteriyel hipertansiyon ve ödem, hiposerinemi, böbrek fonksiyon testlerinde bozukluk gösteren, her türlü nefropatiler (kronik glomerulonefritis, kronik pyelonefritis, nefrotik sendrom, üremi sendromu).

    2. nonfonksiyone transplante böbrek.

    3. (ek : 30/1/1997 - 97/9106 k.) böbrek fonksiyonlarını normal sınırlara getirmiş böbrek transplantasyonlu olgular.

    4. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) renal kaynaklı olan ve sürekli tedaviye ihtiyaç gösteren persistan hipopotasemiler.

    sindirim sistemi hastalıkları

    madde 45 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) gastritler, hafif özofajitler (savary-miller evre ı, ıı) özefagusun spazmları, özefagusun semptomsuz divertikülleri, tedavi ile iyileşebilen diğer hastalıkları, komplikasyonsuz ve asemptomatik akalazya.

    2. hiatal, paraözafajial ve diafragma fıtıklarının ve diafragma anomalilerinin komplikasyonsuz ameliyatları, komplikasyonsuz subdiyafragmatik apse ameliyatları.

    3. semptomsuz ve fiziki bulgu vermeyen mide veya duodenum anomalileri, mide ve duodenumun tıbbî tedavi ile iyileşmiş peptik ülser sekelleri (radyolojik veya endoskopik pilor ve/veya bulbus deformasyonları).

    4. mide ve duodenumun semptomsuz divertikülleri.

    5. fonksiyonel olarak komplikasyon yapmamış, mide veya duodenumun peptik ülser ameliyatları(her türlü vagotomi, piloroplastiler, primer sütür ve gastroduodenostomi operasyonları).

    6. midenin, ince ve/veya kalın bağırsağın konjenital malformasyonları, ince ve kalın bağırsağın rezeksiyonsuz veya askerlik görevini yapmaya engel teşkil etmeyen (klinik ve laboratuvar bulgularının normal olduğu) segmenter rezeksiyon ameliyatları, tek veya birkaç adet polipleri, irritabl bağırsak sendromu.

    7. karaciğer konjenital lob anomalileri.

    8. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) safra kesesi ve yollarının semptomsuz konjenital anomalileri, bilier diskinezileri, safra kesesi taşları, laparotomi veya laparoskopik yapılmış kolesistektomiler, endoskopik sifinkterotomiler, endoskopik olarak safra yolu taşlarının çıkarılması, safra yollarının alonso-lej sınıflamasına göre tip ıı kistleri.

    9. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) laparotomiler, askerlik görevine engel teşkil etmeyen karnın veya inguinal ya da perineal bölgenin ateşli silâh ve travmalarla, delici ve kesici aletlerle yaralanmaları ve bunların komplikasyonsuz ameliyatları, komplikasyonsuz karaciğer, pankreas ve dalak rüptür ameliyatları ile primer sütür ve splenorafiler sekelsiz batın içi abse ameliyatları.

    10. uyarısız total bilirubin düzeyi % 1-3 mg. arasında olan ve diğer karaciğer fonksiyon testlerinin normal bulunduğu hafif hiperbilirubinemiler.

    11. fonksiyon testlerinde bozukluğa neden olmamış yağlı karaciğer; etiyolojisi bulunamayan ve karaciğer biyopsi sonucunun tamamen normal bulunduğu karaciğer transaminaz yükseklikleri.

    12. karaciğer ve dalağın komplikasyonsuz, tesadüfen saptanan hemanjiomları, her türlü kistleri veya apseleri ile bunların sekel bırakmamış her türlü ameliyatları veya perkütan girişimleri.

    b) 1. komplike veya semptomatik akalazya.

    ,

    2. komplikasyonlu ve tedaviye refrakter gastroözefajial reflü hastalığı (barret epiteli, özefagus ülserleri, savary-miller evre ııı-ıv özofajit).

    3. objektif yöntemlerle kanıtlanmış, tıbbî ve/veya endoskopik (dilatasyon vb.) tedaviden istifade etmeyen pilor ve duodenum darlıkları.

    4. radyolojik ve/veya endoskopik olarak belirlenebilen parsiyel rezeksiyonlu, gastroenterik anastomozlu, kalıcı komplikasyon yapmamış mide ameliyatları (gastrojejunostomi, gastroileostomi vb.).

    5. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) gluten enteropatisi, hafif seyirli (kronik diyare ile birlikte, boya göre standart ağırlık çizelgesindeki ağırlıkların alt sınırından 11 ilâ 20 kg. arasında eksiklik) malabsorbsiyon sendromları, sindirim sistemi tüberkülozları.

    6. kalıcı ve organik nedenlere bağlı, ağır, mükerrer transfüzyonu gerektiren gastrointestinal mükerrer kanamalar.

    7. absorbsiyon bozukluğu, darlık, körlup sendromu gibi komplikasyon yapmış ince veya kalın bağırsağın segmenter rezeksiyonları, iki veya daha fazla brit ileus nedeniyle geçirilmiş operasyonlar.

    8. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) komplikasyon yapmamış kronik iltihabî bağırsak hastalıklarının (crohn hastalığı, kolitis ülseroza ve benzeri) remisyonları, konjenital ve akkiz megakolon, altı aylık tedaviye rağmen iyileşmeyen veya nüks eden soliter rektal ülser.

    9. tıbbî tedavi ile iyileşmiş tüberküloz peritonitis, (resmi kurumlardan alınan onaylı rapor ve patoloji raporu gereklidir.) komplikasyonsuz ve ağrı krizleri bir ay veya daha uzun sürede gelen periyodik peritonit.

    10. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) karnın; lâboratuvar bulguları ile doğrulanabilen birden fazla organ yaralanması, segmenter bağırsak rezeksiyonu veya birden fazla etaplı ameliyatı (ileostomi, kolostomi ve benzeri) gerektiren kesici delici alet, ateşli silâh ve travmalara bağlı yaralanmalar veya inflamasyon nedeniyle yapılan birden fazla etaplı ameliyatlar.

    11. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) karaciğer ve dalakta ameliyat sonrası nüksettiği görüntüleme ve parazitolojik veya histopatolojik yöntemlerle kanıtlanmış kist hidatikler, safra yolu fistülü ile seyreden karaciğer abseleri ve bunların ameliyatları, lâboratuvar bulguları ile doğrulanan kompikasyonlu karaciğer hemanjiomları, karaciğer rezeksiyonları (birden fazla düzenli segmentektomi veya lobektomi), nüks veya rezidü intra veya ekstra hepatik safra yolu taşları, karaciğerde fonksiyonel, komşu organlarda ise anatomik ve fonksiyonel bozukluklara yol açmış komplikasyonlu karaciğer rüptür ameliyatları, safra yollarının alanso-lej sınıflandırmasına göre tip-ıı'nin dışında kalan kistleri ve bunların ameliyatları.

    12. mükerrer kontrollerde total bilirubin düzeyleri % 3 mg.

    ın üzerinde konjenital hiperbilirubinemiler (gilbert, crigler-najjar tip ıı, dubin johnson, rotor sendromları).

    13. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) en az bir yıl süre ile devam eden ve kot kenarını geçen splenomegaliler, organik nedenliler hariç bütün splenektomiler.

    14. tekrarlayan akut pankreatitler.

    15. askerlik görevine engel teşkil eden sindirim sisteminin tedavisi olanaksız konjenital yerleşme anomalileri (ıntratorasik mide ve bağırsak ile dalak vb.).

    16. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) biyokimyasal ve histopatolojik olarak düşük veya orta aktiviteli kronik hepatitler, fonksiyon bozukluğu yapmış hepatosteatoz en az bir yıldır devam eden, sebebi bulunamayan, karaciğer biyopsisinde minimal reaktif değişikliklerin varolduğu kronik karaciğer fonksiyon bozuklukları.

    not : viral kökenli kronik hepatitler, bu yönetmeliğin eki hastalık ve arızalar listesinin 52 nci maddesinin dilimlerine göre değerlendirilecektir.

    17. karaciğerin tedavisi mümkün olan depo metabolik hastalıkları (wilson hastalığı, hemokromatozis, hepatik porfirialar vb.).

    c) 45 inci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. komplike akalazya ameliyatları, özofagusta disfajiye yol açmış, endoskopik, radyolojik olarak saptanmış darlıklar ve ameliyatları.

    2. diyafragma fıtıklarının ve anomalilerinin komplikasyonlu ameliyatları.

    3. komplikasyon yapmış mide ameliyatları (total veya parsiyel gastrektomi, gastrojejunostomi, gastroileostomi vb.). zollinger ellison sendromu, sindirim sisteminin diğer endokrin tümörleri.

    4. kronik ve komplikasyonlu, iltihaplı, granülomlu bağırsak hastalıkları (kolitis ülseroza, crohn hastalığı, diffüz polipozis) ve bu nedenle yapılan total kolektomi, total kolektomi + mukozal proktektomi+ileal rezervuar ve ileo-anal anastomoz veya devamlı ileostomiler, ince bağırsak lenfoması ve bu nedenle yapılan ameliyatlar.

    5. komplikasyonlu veya nöbeti bir aydan daha kısa aralıklarla gelen periyodik peritonitis, brit ileusları vb. gibi komplikasyon yapmış yaygın peritonit sekelleri ve yapışıklıkları, kronik (en az 6 ay süre ile devam eden) intestinal pseudo obstrüksiyon sendromu.

    6. karaciğerin, radikal tedavileri mümkün olmayan, komplikasyon veya fonksiyon bozukluğu yapmış multipl kistleri.

    7. organik nedenli splenektomiler.

    8. biyokimyasal ve histopatolojik olarak orta ve yüksek aktivite gösteren kronik hepatitler, ağır toksik hepatitler, sirozlar, portal hipertansiyon, banti sendromu portal hipertansiyon nedeni ile yapılmış şant ve diğer ameliyatlar. etken gözönüne alınmaksızın kesintisiz iki yıldan daha uzun istirahati gerektiren karaciğerde histopatolojik değişikliklerin saptandığı kronik karaciğer fonksiyon bozuklukları.

    9. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/43. mad) sklerozan kolanjit, safra yolu darlıkları ve yaralanmaları, caroli hastalığı ve bu nedenle yapılan bilioenterik anastomoz ameliyatları ve terapötik endoskopik girişimler.

    10. kronik pankreatitler, pankreasın kistleri, mükoviscidosis.

    11. ağır (kronik diyare ile birlikte boya göre standart ağırlık çizelgesindeki ağırlıkların alt sınırından 21kg. ve daha fazla eksiklik) malabsorbsiyon sendromları.

    12. karaciğer, safra kesesi ve yolları, dalak, pankreas ve peritonun her türlü kötü huylu tümörleri.

    13. gastrointestinal kanalın malign tümörleri ve bunların ameliyatları.

    14. karaciğerin tedavisi mümkün olmayan metabolik ve depo hastalıkları.

    15. karaciğer, pankreas, ince bağırsak transplantasyon ameliyatları.

    göğüs hastallkları

    madde 46 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) fonksiyon bozukluğu yapmamış, sınırlı, tüberküloz dışı primer ya da sekonder akciğer ve mediasten hastalıkları (akciğer fibrozisi, pnömokonyozis, sarkoidozis ve benzeri).

    2. akciğer ve mediastenin tüberküloz dışı hastalıklarının birkaç tane fibröz ya da kalsifiye sekelleri.

    b) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) tüberküloz basili çıkaran (basilifer) olgular ile basil çıkarmadığı hâlde radyolojik ve diğer lâboratuvar muayene yöntemleriyle akciğer tüberkülozu tanısı konmuş ve geçerli tüberküloz tedavisi yeterli süre uygulanmış olguların sekelsiz ya da lokalize-minimal sekelli olarak iyileşen hastalıkları ile radyolojik olarak saptanan 2 cm'den küçük tüberkülomalar (tüm yükümlülerin eskiden geçirilmiş hastalıklarının kanıtı için tedavi gördüğü resmî hastahane ya da verem savaş dispanserlerinin onaylı resmî raporu gereklidir. ileri radyolojik incelemeler dahil, radyolojik sekel bulgusu olmayan hastalarda, raporla birlikte, hastalıklı döneme ait akciğer grafilerinin ibraz edilmesi gereklidir).

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) tüberküloz basili çıkaran (basilifer) olgular ile basil çıkarmadığı hâlde radyolojik ve diğer lâboratuvar muayene yöntemleriyle akciğer tüberkülozu tanısı konmuş ve geçerli tüberküloz tedavisi yeterli süre uygulanmış olguların yaygın sekelleri ve 2 cm'den büyük tüberkülomalar (tüm yükümlülerin eskiden geçirilmiş hastalıklarının kanıtı için tedavi gördüğü resmî hastahane ya da verem savaş dispanserlerinin onaylı resmî raporu gereklidir).

    3. (ek fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) fonksiyon bozukluğu yapmış ya da fonksiyon bozukluğu yapmamış ancak akciğerler ve mediastende yaygın tutulumla seyreden, tüberküloz dışı, primer ya da sekonder kronik akciğer ve mediasten hastalıkları (interstisyel akciğer hastalıkları, pnömokonyozis, sarkoidozis ve benzeri) ya da bu hastalıkların sekelleri.

    c) 46 ncı maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) kronik ya da çok ilaca dirençli akciğer tüberkülozları ile tüberküloz tedavisi sonunda geride kalan, çok yaygın fibröz, kalsifiye ve fibrokalsifiye sekelleri.

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/44. mad) ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış, akciğer ve mediastenin tüberküloz dışı kronik hastalıkları ve sekelleri.

    madde 47 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/45. mad) fonksiyon bozukluğu yapmamış lokalize anfizem ve obstrüktif tip akciğer hastalıkları (kronik bronşit, anfizem, bronşiyal astma ve benzeri), minimal bronşektazi, apne epizotları sırasında oksijen satürasyonu % 80-89 ve benign kardiyak aritmiler olan ya da apne - hipopne indeksi 5-19 arasında olan uyku apnesi.

    b) 1. yaygın olmayan bronşektaziler.

    2. 2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/45. mad) fonksiyon bozukluğu yapmış obstrüktif tip akciğer hastalıkları (kronik bronşit, anfizem, bronşiyal astma), apne epizotları sırasında oksijen satürasyonu %70-79 ve hafif kardiyak aritmiler olan ya da apne - hipopne indeksi 20-59 arasında olan uyku apnesi.

    c) 47 nci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. cerrahi tedaviden yararlanamayan yaygın bronşektaziler.

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/45. mad) ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış, klinik belirtileri de bulunan kronik obstrüktif tip akciğer hastalıkları, apne epizotları sırasında oksijen satürasyonu %69 ve altında ve ciddi kardiyak aritmiler olan ya da apne - hipopne indeksi 60 ve üzeri olan uyku apnesi.

    madde 48 - (değişik: 30/1/1997 - 97/9106 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/46. mad) akciğer ve mediastenin hiçbir klinik belirti vermeyen, fonksiyon bozukluğu yapmamış yabancı cisimleri, küçük lokalize hava kistleri, konjenital anomalileri, tam tedavi edilmiş iyi huylu tümörleri.

    b) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/46. mad) akciğerlerin, objektif klinik belirtilerle birlikte bulunan veya lâboratuvar yöntemleri ile fonksiyon bozukluğu yapmış yabancı cisimleri, konjenital anomalileri, hava kistleri ve kist hidatikleri.

    2. akciğer ve mediastenin tıbbi ve cerrahi olarak tedavi edilmiş ancak fonksiyon bozukluğuna neden olmuş iyi huylu tümörleri.

    c) 48.maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. akciğerlerin ileri derecede irreversibl fonksiyon bozukluğu yapmış büyük hava kistleri, yabancı cisimleri, konjenital anomalileri, iyi huylu tümörleri, çok sayıda ya da çok büyük olup ameliyattan yararlanamayacak olan kist hidatikleri.

    2. göğüs kafesi içinde primer ya da sekonder kötü huylu tümörler.

    madde 49 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/47. mad) 1. faaliyet belirtileri bulunmayan kostodiafragmatik sinüs kapalılığı, fonksiyon bozukluğu yapmamış şeridi ya da lokalize bir sahadaki plevra kalınlaşmaları, fissüritler (tüberküloz etyolojili olanlar hariç).

    2. tedavi edilmiş spontan pnomotorakslar.

    b) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/47. mad) 1. plevra biyopsisi ile kanıtlanabilmiş ya da diğer lâboratuvar muayene yöntemleri ile tüberküloz plörezi tanısı konmuş ve geçerli tüberküloz tedavisi yeterli süre uygulanmış olguların sekelsiz ya da lokalize-minimal iyileşen hastalıkları (yükümlü, erbaş ve erlerin eskiden geçirilmiş hastalıklarının kanıtı için tedavi gördüğü eğitim hastahanesi, göğüs hastalıkları hastahanesi ya da verem savaş dispanserlerinin onaylı resmî raporu gereklidir. ileri radyolojik incelemeler dahil, radyolojik sekel bulgusu olmayan hastalarda, raporla birlikte, hastalıklı döneme ait akciğer grafilerinin ibraz edilmesi gereklidir.), fonksiyon bozukluğu yapmış ya da beş interkostal alanı tutmuş plevra kalınlaşmaları.

    2. plevra biyopsisi ile kanıtlanabilmiş ya da diğer lâboratuvar muayene yöntemleri ile tanısı konmuş ve geçerli tüberküloz tedavisi yeterli süre uygulanmış tüberküloz plörezi (tüm yükümlülerin eskiden geçirilmiş hastalıklarının kanıtı için tedavi gördüğü resmî hastahane ya da verem savaş dispanserlerinin onaylı resmî raporu gereklidir.) ya da tüberküloz dışı plevra hastalıklarına bağlı fonksiyon bozukluğu yapmış ya da beş interkostal alanı tutmuş plevra kalınlaşmaları.

    3. en az üç kez geçirilmiş spontan pnomotoraks (yükümlü, erbaş ve erlerin geçirdiği pnomotoraksların kanıtı için resmi hastahanelerin onaylı resmi raporları gereklidir.).

    c) 49 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. etyolojisi ne olursa olsun ileri derecede fonksiyon ve şekil bozukluğu yapmış plevra kalınlaşmaları.

    2.tıbbî ve cerrahî olarak tedavi edilemeyen pnömotorakslar ve kronik ampiyem.

    madde 50 - a) 1. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.;değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/48. mad) fonksiyon bozukluğu ve komplikasyon yapmamış diafragma yükseklikleri ve evantrasyonlar.

    b) 1. cerrahi ya da idiyopatik sürekli diafragma paralizileri.

    c) 50.maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızalarin tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. ameliyatla tedavisi olanaksız evantrasyonlar.

    madde 51 - a) 1. toraksta fonksiyonel hiç bir bozukluk yapmamış, cerrahi girişimler ve hafif derecede göğüs kafesi şekil bozuklukları.

    b) 1. (değişik: 30/1/1997 - 97/9106 k.) ilgili sağlık kuruluşunun ameliyat raporu ile kanıtlanmış en az segmentektomi seviyesinde doku kaybına neden olmuş kist hidatik operasyonları, parsiyel akciğer rezeksiyonları, lobektomi, açık drenaj dekortikasyon ve fonksiyon bozukluğu yapmış göğüs kafesi sekil bozuklukları (pectus excavatum, pectus carinatum v.b) ile fonksiyon bozukluğu yapmış toraks ameliyatı sekelleri.

    c) 51. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat

    halleri.

    d) 1. akciğer fonksiyonlarını ileri derecede bozmuş her türlü toraks ameliyatlarının sekelleri ve pnomonektomiler, çok ileri derecede göğüs kafesi şekil bozuklukları.

    enfeksiyon hastalıkları

    madde 52 - (değişik: 11/1/2000 - 2000/34 k; değişik madde: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/49. mad) 1. komplikasyon yapmadan tamamen iyileşmiş bakteri, virüs, fungus, protozoon ve diğer parazitlerin neden olduğu menenjit, meningo-ensefalit ve ensefalitler.

    2. tedaviden sonra, lâboratuvar ve klinik olarak tam olarak iyileşmiş, hiçbir sekel kalmadığı teyit edilen tüberküloz menenjit.

    3. hepatit b (inaktif hbsag taşıyıcısı ile), hepatit c (anti-hcv pozitif, hcv-rna negatifliği ile) ve serolojik olarak gösterilmiş diğer kronikleşme özelliğindeki primer ve sekonder hepatotrop virüslerin neden olduğu biyokimyasal bozukluk yapmamış hepatitler.

    b) 1. komplikasyonla seyretmiş, sekel bırakarak iyileşmiş bakteriyel, viral, paraziter ve mikotik infeksiyonlar.

    2. hepatit b ve c virüsleri ile diğer kronikleşme özelliğindeki primer ve sekonder hepatotrop virüslerin neden olduğu serolojik olarak kanıtlanmış, biyokimyasal bozukluğu sürekli, histopatolojik olarak aktivitesi ileri derecede olmayan kronik hepatitler.

    c) 52 nci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahet hâlleri ile bu maddenin hiçbir fıkrasında adına yer verilmeyen diğer infeksiyon hastalıklarının tedavi ve nekahet hâlleri.

    d) 1. sekel bırakmış menenjit, meningo-ensefalit, ensefalitler ve tüberküloz menenjit.

    2. hepatit b, c ve diğer kronikleşme özelliğindeki primer ve sekonder hepatotrop virüslerin neden olduğu serolojik olarak kanıtlanmış, yeterli süreyle tedavi sonrası histopatolojik olarak ileri derecede aktivite ve ileri derecede fibrozis görülen kronik hepatitler.

    3. doğrulama testleri ile kanıtlanmış hıv infeksiyonları.

    4. kalıcı organ fonksiyon bozukluğuna yol açan sistemik infeksiyonlar.

    5. tedavisi mümkün olmayan veya tedaviye yanıt vermeyen, lâboratuvar bulguları ile saptanmış infeksiyonlarla karışık diğer her türlü konjenital veya edinsel immün yetmezlik sendromları ve hastalıkları.

    ürogenital organ hastalıkları

    madde 53 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) genel beden ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan :

    1. böbrek, pelvis renalis, üreter ve mesanenin şekil bozuklukları, iyi huylu tümörleri, konjenital anomalileri, nedeni bilinmeyen izole mikroskobik hematüriler.

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/50. mad) komplikasyon yapmamış böbrek, üreter, mesane taşları ve ameliyatlıları, nüks eden taşları.

    3. tetkik ve kontroller sonucu idiopatik olduğu anlaşılan sıklıkla olmayan gece işemesi.

    4. kadınlarda hafif sistoseller.

    b) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/50. mad) fonksiyon bozukluğu yapmış tek taraflı, komplikasyon yapmış iki taraflı böbrek ve üreter şekil bozuklukları, nüks eden taşları, mesane hastalıkları, sekelleri, bunların anomalileri ve ameliyatlıları.

    2. tetkik ve kontroller sonucu idiopatik olduğu, sık sık tekrarladığı (en az gün aşırı) anlaşılan gece işemeleri.

    3. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/50. mad) tedavi ve istirahat ile iyileşen, lâboratuvar bulguları ile saptanmış üriner sistem tüberkülozu.

    c) 53 üncü maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/50. mad) istirahat ve tedavi ile iyileşmemiş, lâboratuvar bulguları ile saptanmış üriner sistem tüberkülozu.

    2. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/50. mad) kişinin çalışma gücünü azaltan ve ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış bir ya da iki taraflı böbrek, üreter ve mesanenin anomalileri, hastalıkları, sekelleri, ameliyatları, nükseden böbrek taşları.

    3. üretero-kütanestomi ve üretero-enterestomi ameliyatlıları, üriner diversiyon amaçlı gastrointestinal sistemin kullanıldığı ameliyatlılar, mesanenin her çeşit ögmentasyon ameliyatlıları.

    4. tıbbî ve cerrahî tedaviden yararlanmamış üriner sistem fistülleri.

    5. bir böbreğin çıkarılması ya da fonksiyon bakımından yok hükmünde olması (bu fıkra, hava kuvvetleri komutanlığı uçucuları için, yönetmeliğin 70 inci maddesinin periyodik kontrol ile ilgili bölümünün (a) bendinin (d) alt bendine göre uygulanır).

    6. üriner sistemin kötü huylu tümörleri ve ameliyatlıları.

    bu fıkra, subay ve astsubaylara bu yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine göre uygulanır.

    7. ileri derecede fonksiyon bozukluğu yapmış, üriner sistemin inoperabl iyi huylu tümörleri.

    madde 54 - a) 1. fonksiyon bozukluğu yapmamış, tedavi ile iyileşen, prostat, üretra ve penisin hastalıkları, şekil bozuklukları.

    b) 1. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) ameliyat, üretrotomi intern veya üretrotomi ekstern ile üç kezden fazla tekrarlayan üretra darlıkları, penil protezliler ve üriner artifisyel sifinkter ameliyatlıları.

    c) 54 ncü maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) (değişik dilim: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/51. mad) 1. enkontinansla birlikte üretra anomali ve ameliyatlıları, devamlı dilatasyon gerektiren üretra darlıkları, artifisyel sfinkter ameliyatlıları.

    2. kötü huylu prostat tümörleri ve ameliyatlıları (bu fıkra, subay ve astsubaylara bu yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine göre uygulanır.).

    madde 55 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/52. mad) iç salgı bozukluğu yapmamış ve kişinin erkeklik niteliklerini bozmamış bir ya da iki testisin arıza ve hastalıkları, sekeli ve ameliyatlıları (hidrosel, tek taraflı inmemiş testis, grade ııı varikosel).

    açıklama: türk silâhlı kuvvetlerine katıldıktan sonra yukarıdaki fıkra kapsamına girenler sağlam kabul edilir.

    2. diğeri normal olmak üzere bir testisin yokluğu veya çıkarılması.

    b) 1. hormonal fonksiyon bozukluğu yapmış testis, epididimis hastalık sekelleri ve arızaları, iyi huylu tümörleri, ameliyatla düzeltilmesi imkansız, hormonal yönden bozukluk yapmamış bilateral inmemiş testis.

    2. tedavi ve kontrol sonucu tıbbî ve cerrahî tedaviden yararlanmış bir veya iki taraflı epididim ve testis tüberkülozu.

    c. 55 inci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. tıbbî ve cerrahî tedaviden yararlanmadığı saptanan iki taraflı testis ve epididimis tüberkülozu.

    2. tedavi ile düzeltilmesi olanaksız hermafrodismus veya cerrahî tedavi ile kısmi düzelme sağlanmış hermafrodismus.

    3. her iki testisin çıkarılması.

    4. kötü huylu testis tümörleri (bu fıkra subay ve astsubaylara bu yönetmeliğin 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendine göre uygulanır).

    5. seks karakterini hormonal yönden engelleyen iki taraflı testis atrofisi ve

    mikropenis.

    kadın hastalıkları

    madde 56 - a) 1. dış genital organın şikayetlere neden olmayan trofik, variköz oluşumları, iyi huylu tümörleri, ikinci derecede perine yırtıkları, hafif sisterektoseller.

    2. iç genital organın belirti vermeyen küçük tümöral oluşumları ve akıntı ile birlikte basit kronik iltihapları.

    3. geçirilmiş enfeksiyonların doğurduğu fizyolojik vazifelere engel olmayan sıkatrisler. hafif deviasyon ve fleksiyouteri.

    4. hafif klimakterium belirtileri, hafif premenstrüel sendromlar.

    5. doğumlar sonucu meydana çıkan, şikayetlere neden olmayan, hafif karın duvarı diyastası.

    6. hormonal nedenlere bağlı anemi yapmayan hipermenoreler.

    b) 1. dış genital organın fizyolojik fonksiyonel bozukluk yapmış, variköz oluşumları, 3 ncü derecede perine yırtıkları ve desensus uteri, mesane sfinkteri yetersizlikleri.

    2. iç genital organın sancı, kanama, tazyik belirtileri veren iyi huylu tümörleri.

    3. şiddetli dismenore, orta derecede anemi doğuran, menorajiler yapan uterus daviasyonları, peri ve parametrik apseler.

    4) tedaviye direnen, ruhsal belirti yapmayan, orta derecede vazomotor bozuklukları, hafif hipertansiyonlu klimakterium

    a bağlı belirtiler.

    5. korse kullanmayı gerektiren, ileri derecede karın duvarı diyastazı.

    6. tedaviye direnen, orta derecede anemi doğuran, hormonal hipermenoreler.

    7. tedavi görmüş ve nüksetmemiş, genital sistemin iyi ve kötü huylu tümörleri.

    c) 56 ncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. dış genital organın tedavisi olanaksız kötü huylu tümörleri ve nüksleri, rektovajinal fistülleri.

    2. iç genital organın ameliyatı olanaksız tümörleri, tedaviye direnen spesifik iltihapları, nüksetmiş kötü huylu tümörleri.

    3. tedavisi olanaksız, ileri derecede ruhsal belirtiler yapan klimakterium

    a bağlı bozukluklar.

    4. doğumlar sonucu meydana gelmiş, ameliyatla tedavisi olanaksız karın duvarının ileri derecedeki diyastazı.

    kas ve iskelet sistemi hastalıkları

    madde 57 - a) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. silâh kullanmaya engel olmayan beden hareket ve vazifelerini bozmayan üst ve alt tarafların hafif şekil bozuklukları, hastalıkları, (kübitüs varus, koksa vara, koksa valga, genu valgum, tibial torsiyon, konjenital boğumlar, genu recurvatum vb. şekil -1).

    açıklama : valgus açıları üst ekstremitede 30 dereceye kadar, alt ekstremitede 15 dereceye kadar; varus açıları üst ekstremitede 15 dereceye kadar, alt ekstremitede 5 dereceye kadar; 10 dereceye kadar olan recurvatumlar.

    b) (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) 1. beden hareket ve vazifelerini bozan ve ameliyatla düzeltilmeyen üst ve alt tarafların şekil bozuklukları (a) diliminde belirtilen açılanmalardan daha fazla olan deformiteler).

    c) 57 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. diz üstü ve dirsek üstü amputasyon veya diz ve dirsek eklemleri hizası dahil daha üst bölümlerden dezartikülasyon.

    2. diz altı ya da dirsek altı amputasyon dezartikülasyon.

    3. kol ya da bacaklardan birinin ya da bir bölümünün anadan doğma yokluğu ya da vazife bakımından anadan doğma ya da edinsel bir hastalık sekeli ile yok hükmünde olması.

    4. travmatik bir nedenle oluşmuş üst ya da alt taraflarından birinin yok hükmünde fonksiyon kaybı.

    madde 58 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. beden hareket ve vazifelerini bozmayan büyük eklemlerin yerine konmuş çıkığı veya hafif şekil bozukluğu, önemsiz derecede yapışıklıklar (normal hareket açısı toplamının 1/4 (dahil) kadarının azalması) (eklemlerin normal hareket açısına şekil - 2, 3, 4 ve 5

    de yer verilmiştir).

    2. üst ve alt taraf flanks ve flankslararası eklemlerin iyileşmiş, beden hareket ve vazifelerini bozmayacak derecedeki iltihap sekelleri.

    3. beden hareket ve fonksiyonlarını bozmayan, hayat için tehlike göstermeyen, kemik ve yumuşak dokular içinde yabancı cisimler.

    4. parsiyel ya da total menisektomi, menisküs yırtıklarına bağlı hastalıklar.

    5. etkilediği eklem veya ekstremitenin fonksiyonunu bozmayan ve uygulanan tedaviye cevap veren hafif derecede refleks sempatik distrofik veya kompleks bölgesel ağrı sendromları.

    b) 1. üst tarafın büyük eklemlerinin (omuz, dirsek, ön kol ve el bileği) sık sık nükseden habitüel çıkığı, yarım yapışıklığı, normal hareket açısının 1/4 (hariç) ile 1/2 (dahil)

    sinekadar hareket noksanlığı ya da gevşekliği.

    açıklama : omuz ekleminin çok yönlü gevşekliğinde çekilen ağırlıklı stres grafilerinde eklem bütünlüğünün bozulması (humerus başının glenoid üzerinde 2 cm.

    den fazla (2 cm. hariç) kayması).

    2. alt tarafın büyük eklemlerinin (kalça, diz ve ayak bileği) hareketlerinde 1/2 nispetinde noksanlık yapan eski çıkıkları, yarım yapışıklıkları veya diğer hastalık sekelleri, ameliyatla düzelmesi olanaksız gevşek eklem, sık nükseden, ameliyatla tedavisi olanaksız tüberküloza bağlı olmayan hidropslar.

    3. ameliyatla çıkarılamayan (omuz, dirsek, el bileği, kalça, diz ve bileğinde) ve eklem hareketlerini en az 1/2 oranında azaltan eklem faresi (korpora libera), yabancı cisimler.

    4. üst ve alt taraf falanks ve falankslar arası eklemlerin askerlik görevine engel olacak derecede olan spesifik ve nonspesifik iltihap sekelleri.

    5. beden hareket ve fonksiyonlarını bozan veya hayat için tehlike gösteren yumuşak dokuların, organların ve kemiklerin içindeki ameliyatla çıkarılmayan yabancı cisimler.

    6. üst ve alt taraf eklemlerin parsiyel veya total protezle düzeltilmiş lezyonları.

    7. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/53. mad) henüz sekel hâlini almamış, deformite yapmamış olmakla beraber üst veya alt tarafta bir veya birden fazla sayıda eklemi tutmuş, kesin tedavisi olmayan, en az altı ay süreyle lâboratuvar olarak aktivitesinin devam ettiği gözlenen veya tedaviyle remisyona girmekle beraber aktivitesi tekrarlayan kronik progresif enflamatuvar, spesifik veya nonspesifik romatizmal hastalıklar (bu fıkra subay ve astsubaylara bir yıl tedavi süresi beklenerek, yükümlülerde en az bir yıl sevk geciktirme işleminden sonra uygulanır.).

    8. üst ve alt taraf büyük eklemlerin beden hareket ve vazifelerini bozan aseptik nekroz sekelleri ve geniş eklem yüzü harabiyetleri.

    9. bilateral patella konjenital luksasyonu veya yokluğu.

    10. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/53. mad) en az altı ay süreyle bulgular veya lâboratuvar yöntemler ile aktivitesinin devam ettiği tespit edilen, etkilenen ekstremitenin fonksiyonlarını bozacak şekilde ağrı, şişlik, küçük veya büyük eklemlerde 1/4 ilâ 1/2 arasında kısıtlılığa neden olan ve uygulanan tedavilerden yarar görmeyen refleks sempatik distrofi veya kompleks bölgesel ağrı sendromları.

    c) 58 inci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) beden hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan :

    1. üst ve alt taraf büyük eklemlerinin yerine konmamış eski çıkığı, eklem hareketlerini yarıdan fazla azaltan veya yürümeyi önemli derecede bozan yapışıklığı, gevşekliği.

    2. üst veya alt taraf büyük eklemlerinin giderilmesi olanaksız, eski aseptik nekrozu, spesifik ve nonspesifik romatizmal iltihap sekelleri.

    3. üst veya alt taraf büyük eklemlerin parsiyel veya total protezle düzeltilmiş lezyonları.

    4. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/53. mad) en az altı ay süreyle bulgular veya lâboratuvar yöntemleri ile aktivitesinin devam ettiği tespit edilen, etkilenen ekstremitenin fonksiyonlarını bozacak şekilde ağrı, şişlik, küçük veya büyük eklemlerde 1/2'den fazla kısıtlılığa neden olan ve uygulanan tedavilerden yarar görmeyen refleks sempatik distrofi veya kompleks bölgesel ağrı sendromları.

    madde 59 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) üst ve alt tarafın beden hareket ve vazifelerini bozmayan :

    1. kemiklerin soliter çıkıntıları, soliter iyi huylu tümörleri, edinsel veya doğmalık şekil ve yapı bozuklukları, spesifik veya nonspesifik romatizmal kemik iltihap sekelleri.

    2. boyu 170 santimetreden kısa olanlarda üst tarafta 3 cm. (3 cm. dahil)

    ye kadar, 170 santimetre ve daha uzun olanlarda 4 cm. (4 cm. hariç)

    ye kadar olan uzama veya kısalmalar.

    3. boyu 170 santimetreden kısa olanlarda alt tarafta 3 cm. (3 cm. dahil)

    ye kadar, 170 santimetre ve daha uzun olanlarda 4 cm. (4 cm. hariç)

    ye kadar olan uzama veya kısalmalar.

    b) beden hareket ve vazifelerini bozan :

    1. boyu 170 santimetreden kısa olanlarda üst tarafta 3 cm. (3 cm. hariç)

    den 5 cm. (5 cm. dahil)

    ye kadar, 170 santimetre ve daha uzun olanlarda 4 cm. (4 cm. hariç)

    den 6 cm. (6 cm. dahil)

    ye kadar uzama veya kısalmalar.

    2. boyu 170 santimetreden kısa olanlarda alt tarafta 3 cm. (3 cm. hariç)

    den 4 cm. (4 cm. dahil)

    ye kadar, 170 santimetre ve daha uzun olanlarda 4 cm. (4 cm. hariç)

    den 5 cm. (5 cm. dahil)

    ye kadar uzama veya kısalmalar.

    3. aktivitesi durmuş, hafif sekel bırakmış spesifik, nonspesifik ve romatizmal iltihap sekelleri.

    4. fena tedavi edilmiş kemik kırıkları sonucu meydana gelen sekeller, şekil bozuklukları, eklem yüzü harabiyetleri.

    5. patolojik kırık riski taşıyan, büyük kemiklerin yük taşıyan bölgelerinde yer alan agresif benign kemik tümörleri.

    c) 59 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) beden hareket ve faaliyetlerini ileri derecede bozan :

    1. fena tedavi edilmiş kemik kırıkları sonucu meydana gelen sekeller, şekil bozuklukları, yalancı eklem.

    2. 59 uncu maddenin b diliminin (1) numaralı fıkrasında belirtilen rakamlardan daha fazla uzama veya kısalmalar.

    3. 59 uncu maddenin b diliminin (2) numaralı fıkrasında belirtilen rakamlardan daha fazla uzama veya kısalmalar.

    4. kötü huylu kemik tümörleri, beden hareketlerini ileri derecede bozan, kemiklerin multipl iyi huylu tümörleri, ameliyatla tedavi edildiği halde iki kezden fazla nüks eden soliter iyi huylu kemik tümörleri.

    5. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/54. mad) kemiklerin tüberkülozu, tedavisi olanaksız, spesifik romatizmal, nonspesifik iltihapları, sekelleri.

    madde 60 - a) 1. silahlı hizmete engel olmayan her çeşit eklem derisi yara izleri ve yapışıklıklar.

    b) 1. büyük eklemlerin hareketlerini 1/2 oranında azaltan yapışıklıkları ve yara izleri.

    c) 60 ıncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. büyük eklemlerin hareketlerini 1/2

    den fazla azaltan geniş yara izleri ve yapışıklıkları.

    madde 61 - a) beden hareket ve vazifelerini bozmayan:

    1. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) kas ve tendon arızaları, beden ve ekstremite hareketlerini bozmayan soliter ya da grup halindeki kas agenezileri ve ameliyatla tedavi edilebilen iyi huylu kas ve yumuşak doku tümörleri.

    2. üst tarafta kolda 3 santimetre (3 cm. dahil), ön kolda (dirsek altı) 2 santimetre (2 cm.dahil)

    ye kadar kas atrofisi ya da çevre genişliği yapmış hastalık sekelleri.

    3. alt tarafta 3 cm. (3 cm. dahil)

    ye kadar olan kas atrofileri ya da çevre genişliği yapmış hastalık sekelleri.

    b) beden hareket ve vazifelerini bozan:

    1. önemli beden hareketleri yaptıran tendon ve kasların travmatik sekelleri. (kas kasıntıları, kas fıtıkları v.b)

    2. büyük kaslarda devamlı kas iltihapları, miyozit ossifikan.

    3. üst tarafta kolda 3 cm. (hariç) 5 cm. (dahil)

    ye kadar, ön kolda 2 santimetreden (hariç) 4 cm. (dahil)

    ye kadar sabit hale gelmiş kas atrofileri ya da çevre genişliği yapan sekeller.

    4. alt tarafta uylukta 3 santimetreden (hariç) 6 cm. (dahil)

    ye kadar, tibia çevresinde3 cm. (hariç) 5 cm. (dahil)

    ye kadar sabit hale gelmiş kas atrofileri ya da çevre genişliği yapan sekeller.

    c) 61 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) beden hareket ve vazifelerini ileri derecede bozan:

    1. kas ve tendonların travmatik önemli derecedeki harabiyeti, ekstremitelerin hareketlerini 58 nci maddenin 1.fıkrası derecesinde bozan grup kas hastalıkları.

    2. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) önemli ve devamlı kas iltihapları, ameliyatla tedavisi olanaksız veya nüks eden iyi huylu kas tümörleri, kasların kötü huylu tümörleri, sarkomlar.

    3. üst tarafta kolda 5 cm. den fazla ve ön kolda 4 cm. den fazla kas atrofisi ya da çevre genişliği yapan hastalık sekelleri.

    4. alt tarafta uylukta 6 cm.den tibya çevresinde 5 cm. den fazla kas atrofisi ya da çevre genişliği yapan hastalık sekelleri.

    madde 62 - a) 1. başın,kolların serbestçe hareketini kısıtlamayan tortikolis, servikal kaburga, kalkık skapula.

    2. omuz ya da kalçalardan birinin ötekine oranla hafif kalkık ya da inik oluşu.

    b) 1. nörolojik ya da vasküler belirti yapan servikal kaburga.

    2. kol ve gövde hareketlerini azaltan skapula gevşekliği ya da şekil bozukluğu.

    3. (ek: 7/1/2002-2002/3627 k.) baş ve boyun hareketlerini %50

    ye kadar bozan ve yüzde asimetri yapmış tortikolis.

    c) 62 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. baş ve boyun hareketlerini ileri derecede bozan ya da yüzde ileri derecede asimetri yapan tedavi ile düzeltilmesi, giderilmesi olanaksız tortikolis.

    2. kol ve boyun hareketlerine engel olan, ağır sinirsel ve damarsal bozukluğa yol açmış servikal kaburga.

    3. görünüşü ileri derecede bozan, omuz ve pelviz asimetrisi, kllipel-feil sendromu serebral paralizi v.b.

    madde 63 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. omurganın hafif derecedeki eğrilik veya şekil bozuklukları.

    2. göğüs kafesinin hafif derecedeki bozuklukları (güvercin göğsü, kunduracı göğsü vb.).

    3. (değişik fıkra: 19/01/2006 - 2006/9974 s.b.k. yön/2.mad) hareket, his ve stabilite bozukluğu yapmayan, paravertebral kas spazmı göstermeyen, uzun süre ayakta durma ve yürüyüşte bel ve bacak ağrısı meydana getirmeyen spina bifida occulta, hiatus sakralis, birinci derecede spondilolistesiz (67 nci maddede yer verilen ek şekil 1'de belirtildiği şekilde) iyileşmiş soliter ve multipl vertebra kırıkları, tek ve çift taraflı sakralizasyon, lumbalitasyon, tropizm (hiç bir klinik belirti vermeyen sadece radyolojik olarak saptanan tek seviyedeki spina bifida occulta (hava harp okulu ile askerî liselere hava kuvvetleri komutanlığı namına alınacak öğrenciler hariç) sağlam kabul edilir, tek ve çift taraflı sakralizasyon, tek vertebrada lumbalizasyon, sadece fakülte ve yüksekokullara alınacak öğrenci adaylarında sağlam kabul edilir.).

    4. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/55. mad) servikal vertebralar dışındaki vertebralarda posttravmatik veya nonspesifik romatizmal, iltihap sonu ankiloz ya da cerrahî artrodez (en çok 2 vertebrada).

    5. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/55. mad) opere edilmemiş disk hernileri, opere edilmiş tek seviyeli disk hernileri. (semptom ve bulgu vermeyen tek seviyeli disk hernisi ameliyatları sağlam kabul edilir.).

    6. hareket, his ve stabilite bozukluğu yapmamış, klinik ve laboratuvar olarak remisyona girdiği tespit edilen vertebral kolon veya sakroiliak eklemin romatizmal hastalıkları.

    b) 1. omurganın görünüşünü bozacak derecede açı yapan, kompansatris açı gösteren tüberküloza bağlı bulunmayan eğrilik ve şekil bozuklukları (skolyoz, kifoz, jibozite, lordoz vb.).

    2. hareket, his veya stabilite bozukluğu yapan spina bifida, spondilolistezis, sakralizasyon, lumbalizasyon, tamamen iyileşmiş veya aktivetisi durmuş mal de pott.

    3. omurganın hareketlerini % 25

    den fazla kısıtlayan, devamlı ağrı ve stabilite bozukluğu yapan spondilartritler, travmatik veya dejeneratif hastalıklar, scheurman hastalığı, ankilozan spondilitis.

    4. nedeni ne olursa olsun bir vertebrada tam laminektomi, servikal vertebralarda yapılan tek seviyeli, diğer vertebralarda üç vertebrayı içine alan füzyon ameliyatları.

    5. göğüs kafesinin ileri derecedeki şekil bozuklukları.

    6. (değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/55. mad) radyolojik olarak kanıtlanmış, aynı seviyeden bilateral veya iki ayrı seviyeden tek taraflı açılarak yapılmış disk hernisi ameliyatları, semptomatik, nörolojik defisit yapmış veya ameliyat sonrası nörolojik defisitleri düzelmiş veya devam eden en az iki seviyeli hemilaminektomi ile (diskektomi yapılmamış olsa bile) tedavi edilmiş, radyolojik olarak kanıtlanmış spinal stenozlar, reoperasyona rağmen düzelme göstermeyen yetersiz spinal cerrahî.

    7. vertebraların tedavi edilmiş veya edilmemiş iyi huylu tümörleri.

    8. her tip odontoid kemik fraktürleri ve atlantoaksiyel dislokasyonlar.

    c) 63 üncü maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. bel kemiğinin beden hareket ve faaliyetlerini çok ileri derecede bozan veya görünüşü bozacak derecede şekil bozukluğu yapan eğrilik veya şekil bozuklukları (asimetri, torsiyon ve fiksasyon gösteren geniş kavisli skolyozlar, sabit ve aşırı lordoz, çok keskin açı gösteren kifoz ve başka şekil bozuklukları).

    2. ileri derecede hareket ve his bozukluğu yapmış sakralizasyon, lumbalizasyon, spina bifida, spondilolistezis ve ankilozan spondilitis.

    3. 2 vertebrada tam laminektomi veya 2

    den fazla vertebrada kısmî laminektomi, servikal vertebralarda yapılan birden fazla seviyeli füzyon ameliyatları.

    4. medulla spinalis veya vertebraların kötü huyu tümörleri.

    5. ileri derecede harabiyet yapmış mall de pott.

    6. belirgin his, trofik, statik veya sfinkter bozukluğu ya da radyolojik bulgu gösteren, tedavisi olanaksız disk hernileri, ekstra meduller tümörleri.

    7. tüberküloz hariç olmak üzere herhangi bir nedenle meydana gelen, tedavi amacı ile yapılmış 3

    den fazla vertebrayı içine alan artrodez.

    8. kolumna vertebralis hareketlerini % 50 veya daha fazla kısıtlayan arızalar.

    madde 64 - a) 1. askerlik görevine engel olmayan ya da ameliyatla düzeltilebilen fazla parmak ya da baş parmakla 2 nci parmak arası hariç, kullanılan elde iki, diğer elde üç parmak arasında yapışıklıklar ya da syndactilie.

    2. baş ve işaret parmakları hariç, diğer parmaklardan birinin büyük (makrodaktili) ya da küçük (mikrodaktilie) olması (% 50

    den az).

    3. kullanılan elin baş, işaret parmağında bir ya da diğer parmaklarında beş ya da diğer el baş parmağında iki, diğer parmaklarından beş interfalanjial ya da metakarpo-falangial eklemlerde sertlik ya da gevşeklik (işaret parmağı tanı sertliğindebunun yerine orta parmağın fonksiyon yapıp yapmayacağı dikkate alınır.)

    b) 1. hareketleri bozan ve ameliyatla düzeltilmesi olanaksız ellerden birinde konjenital ya da edinsel baş ve işaret parmakları arasındaki yapışıklıklar.

    2. ameliyatla düzeltilmesi olanaksız. konjenital ya da edinsel baş ve işaret parmakları arası hariç kullanılan elde 3 parmak, öteki elde 4 parmak arasındaki yapışıklıklar ya da her iki elde birden, baş ve işaret parmakları arası hariç, beş parmak toplamında yapışıklıklar.

    3. elin ve işaret parmaklarının büyüklüğünün öteki tarafa göre % 5o

    den büyük (makrodaktilie) ya da küçük (microdaktilie) olması.

    4. ellerden birinde ya da her ikisinde birden baş ve işaret parmakları hariç diğer parmaklardan ikisi normal parmaklara göre büyüklüğünün % 50

    den büyük (makrodaktilie) ya da % 5o

    den küçük (microdaktilie) olması.

    5. kullanılan elde baş ve işaret parmağı dahil toplamı beş olan (5 dahil) öteki elde

    6 (6 dahil) interfalangial ya da metakarpo falangial eklemin sertlik ya da gevşeklikleri.

    6. ellerden birinde baş ve işaret parmağı hariç, 6-9 (9 dahil) interfalangial ya da metakarpo falangial eklemlerde sertlik ya da gevşeklikler.

    c) 64 ncü maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat

    halleri.

    d) 1. ellerden birinde parmakların interfalangial ve metakarpo falangial eklemlerinde

    b dilimlerinde gösterilenlerden fazla sayıda sertlik ya da gevşeklikler.

    2. el fonksiyonlarını yok denecek derecede azaltan kemiklerin noksan ya da fazla

    büyümesi, kiriş ve kas arızaları, şekil bozuklukları.

    madde 65 - a) 1. kullanılan baş parmağı hariç bir parmağın bütünü, ya da toplamı üçü geçmemek üzere parmaklarda flanks noksanlıkları, bir parmağın metekarpı ile birlikte çıkarılmış olması.

    2. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) kullanılmayan eldeki parmaklarda baş parmak hariç toplam dördü geçmemek üzere (beş hariç) flanks noksanlıkları.

    3. ellerden birinde ya da her ikisinde birden baş parmakta bir flanks yokluğu ya da baş parmaklar sağlam olduğu halde işaret parmaklarında kullanılan elde iki kullanılmayan elde metekarpı ile birlikte parmağın yokluğu.

    4. her iki elde birden işaret parmaklarında toplam dördü geçmemek üzere flanks noksanlıkları ya da baş parmaklarında bir flanks yokluğu ile işaret parmakların bir flanks yokluğunun birlikte bulunması.

    b) 1. kullanılan el baş parmağı hariç, diğer parmaklarda toplamı 4-5 olan flanks yokluğu ya da fonksiyon bakımından bu parmakların yok hükmünde olması.

    2. kullanılan elin baş parmağı hariç, diğer bir parmağın metekarpı ile birlikte çıkarılması ve buna ek olarak diğer parmaklarda 1-3 flanksın yokluğu

    3. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) kullanılan elin baş parmağında tüm falanks tam yokluğu ya da bu parmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

    4. kullanılan ya da kullanılmayan ellerde baş parmak hariç, diğer iki parmakta tüm flanksların yokluğu ya da bu iki parmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

    5. kullanılmayan elde baş parmak hariç, diğer parmaklarda toplam 5-8 olan (8 dahil) flanks yokluğu ya da bu parmakların fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

    6. kullanılmayan elde baş parmağın tam yokluğu (2 flanks) ya da baş parmağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

    c) 65 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. kullanılan ya da kullanılmayan elde baş parmağın metekarpı ile birlikte yokluğu.

    2. kullanılan elde iki parmağın metekarpları ile birlikte yokluğu.

    3. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k.) kullanılan elde toplam yedi ve daha fazla flanks yokluğu.

    4. kullanılmayan elde iki parmağın metekarpları ile birlikte yokluğu ve buna ek olarakiki flanksın yokluğu.

    5. kullanılmayan elde toplamı dokuz ve daha fazla flanks yokluğu.

    6. her iki elde birden toplamı dokuz ve daha fazla flanks yokluğu.

    7. bir elin tüm fonksiyonlarının yok hükmünde olması.

    madde 66 - a) 1. yürüyüşü güçleştirmeyecek derecede olan ayakların şekil bozuklukları.

    2. ayakların hareketlere engel olmayan yara izleri ve kalkaneus epinleri.

    3. bir ayağın diğer ayağa oranla 3 cm. (3 cm. dahil) küçük ya da büyük olması.

    b) 1. (değişik : 30/1/1997 - 97/9106 k; değişik fıkra: 06/12/2004 - 2004/8202 s.yön/56. mad) yürüyüşü bozan ve ayağın basarken çekilen ön, arka grafilerinde talus ve kalkaneus arasında ayrılma, yan grafilerde talus, naviküler ve birinci metatarstan geçen düz çizginin talonaviküler veya navikulokuneiform eklemde açılanması, tarsal kemiklerde dejenerasyon olması ve kalkaneal yükseklik açısının 10 dereceden (67 nci maddedeki ek şekil 2'de görüldüğü gibi) daha az olması ile karakterize flask, spastik düz tabanlık (yukarıda yazılı olan tüm özelliklerin bir arada bulunması gereklidir.).

    2. yürüyüşü bozan çukur tabanlık.

    3. yürüyüşü bozan ayağın pençe şeklindeki (claw) şekil bozuklukları.

    4. ayak bilek ekleminin nötral vaziyetten 10 dereceden fazla dorsal fleksiyon yapamayan düşük ayak ve 10 dereceden fazla fleksiyon yapamayan sabit hale gelmiş şekil bozuklukları.

    5. ayağın eversiyon ve inversiyon hareketlerine engel olan kas, kiriş ve kemik hastalıkları sekelleri.

    6. yürüyüşe engel ve basınç ile ağrılı kalkaneus epinleri ve aşil kirişi kısalığı.

    7. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) bir ayağın diğer ayağa oranla 3cm. (3 cm. hariç) -6 cm. (6 cm. dahil) kadar küçük veya büyük olması.

    8. talus, naviculer, kuboit kemiklerinden birinin ya da kuneiform kemiklerinden ikisinin yokluğu ya da ileri derecedeki harabiyeti.

    c) 66 ncı maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. yürüyüşe tam engel olan flask düz tabanlık (ayak, bacak kaslarında atrofi ya da spazm, tarsal eklemlerde gevşeme ya da artropatik dejeneresansla birlikte olan arızalar).

    2. spastik düz tabanlık (kalkaneotalar ya da kalkaneo naviculer blok şeklinde geniş kemik kayması, ayakta şişlik ve kas spazmı ile birlikte olan durumlar).

    3. artritik değişikliklerle birlikte olan çukur tabanlık.

    4. ayağın pençe şeklini alması (aşil kirişi, kontraksiyonu ve parmakların plantar kontraksiyonu ve artriti görünümle birlikte olan),

    5. ayak bileklerinin nötral vaziyetten 5 dereceden az dorsal fleksiyon, 5 dereceden az plantar fleksiyon yapabilme halleri.

    6. ayağın eversiyon ve inversiyon hareketlerinin askerlik görevine engel olacak derecede azalması.

    7. iki taraflı ve tedaviden yararlanmayan, yürüyüşü güçleştiren kalkaneus epinleri.

    8. (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.) bir ayağın diğerine oranla 6 cm. (hariç)

    den fazla büyük ya da küçük olması.

    9. kalkaneusun ya da diğer tarsal kemiklerden (talus, naviculer, kuboit kemiklerden) ikisinin ya da kuneiformlardan 3

    nün yokluğu, harabiyet ve triplartrodez yapılmış ayaklar.

    10. bir ayağın fonksiyon bakımından yok hükmünde olması.

    madde 67 - a) 1. yürüyüşü bozmayan ayak parmaklarının hafif şekil bozuklukları.

    2. baş parmak hariç diğer parmaklardan ikisinin yokluğu ya da toplam olarak 6 flanksın noksanlığı.

    3. parmakların normal vaziyette yapışıklığı.

    4. baş ve ikinci parmak hariç bir parmağın metetarsıyla yokluğu.

    5. başparmakta iki ya da diğer parmaklarda 5 (5 dahil) interfalangial metetarsofalangial eklemlerde sertlik ya da gevşeklik.

    6. parmak fazlalığı (bir ayakta iki parmağa kadar).

    7. hafif derecede halluks-valgus ya da halluks-varus.

    b) 1. başparmak yokluğu ya da yok hükmünde olması, başparmağın ikinci parmakla birlikte sürekli ve ileri derecede şekil bozukluğu ileri derecede osteokondritli halluks-valgusu, varusu, rijit durumu çekiç parmak, çıkık parmak büzülme, yapışma, parmak binmesi halleri.

    2. başparmak hariç diğer parmaklarda üçünün noksanlığı ya da ileri derecede şekil bozukluğu (iki ayaktaysa toplamı 5 parmağa kadar (5 dahil).

    3. başparmak hariç diğer parmaklarda toplam olarak 6

    sında metetarsoflangial ya da interfalangial eklemlerde tam ankiloz ya da gevşeklik.

    4. başparmak ile ikinci parmağın metetarso-flangial ya da interfalangial eklemlerindetam ankiloz.

    5. tedaviye direnen naviculer (köhler hastalığı) ya da ikinci metetars başı (freiberg hastalığı) osteokondiriti harabiyet yapan gut sekelleri.

    6. başparmak ya da ikinci parmak hariç diğer üç parmaktan ikisinin metetarslarıyla birlikte yokluğu ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyeti.

    c) 67 nci maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. her iki ayak baş parmağının yokluğu ya da yok hükmünde olması.

    2. bir ayakta baş ve ikinci parmağın metetarsı ile birlikte çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyeti.

    3. her iki ayakta başparmaklar hariç diğer parmaklardan 6 ya da daha fazlasının çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyetleri.

    4. baş ve ikinci parmak hariç diğer üç parmağın metetarslarıyla birlikte çıkarılması ya da yok hükmünde olacak derecede harabiyetleri.

    5. her iki ayak başparmağının potin giymeye engel, ileri derecede atrit, çıkık halluksvalgus ya da vurus, kötü yapışıklıklardan ileri gelen şekil bozuklukları.

    6. ayağın yürüme ve ağırlığı taşıma fonksiyonlarını % 50

    den fazla bozan arızaları.

    not: bu yönetmelikte yer alan ek şekil 2 (ek:20/9/1988 - 88/13300 k. değişik: 10/12/1998 - 98/12161) için 05.01.1999 tarih ve 23574 sayılı resmi gazete

    ye veya yönetmelikler külliyatının 2.cildinin 2400-1.sayfasına bakınız.

    cerrahi hastalıklar

    madde 68 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. beden ve hareket fonksiyonlarını bozmayan anüs ve rektumun şekil bozuklukları, hemoroidleri, anal fissür ve perianal fistülleri, cerrahî tedavi ile düzeltilmiş mukoza prolepsusları (prolapsusani), anal sifinkter darlık ve yetmezlikleri.

    2. sinüs pilonidalis (basit eksizyon-sütür tekniği ile tedavi edilebilecek olanlar ile bu yöntemle tedavi edilmiş olanlar sağlam kabul edilir).

    3. komplikasyon yapmamış total rectum prolapsusları(prosidensiya) veya soliter rectal ülser ile bunların başarılı ameliyatları.

    b) 1. beden hareket ve fonksiyonlarını bozan sfinkter ani yetersizliği, darlığı, şekil bozuklukları ve bunların başarısız tedavileri.

    2. operasyonun doğrudan etkisi sonucu kalıcı anatomik ve fonksiyonel bozukluklara yol açmış total rektal prolapsus veya soliter rektal ülser ameliyatları; nükseden fonksiyonel ve radyolojik olarak rectumda darlık yapmış rectal ülserler ve bunların kalıcı fonksiyonel, anatomik bozukluk yapmış komplikasyonlu ameliyatları.

    c) 68 inci maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. sfinkter yetmezliği oluşturmuş cerrahî tedaviye rağmen nüks eden total rektum prolapsusları (prosidensiya).

    2. bir kaç kez ameliyata rağmen nüks eden ve kalıcı komplikasyonlar oluşturan perianal, rektal ve rekto-vağinal fistüller.

    3. tedavisi olanaksız anüs ve rektumun önemli darlık ve yetersizlikleri.

    4. anüs ve rektumun kötü huylu ve tedavisi olanaksız iyi huylu tümörleri.

    madde 69 - (değişik: 7/1/2002-2002/3627 k.)

    a) 1. ameliyatla tedavi edilebilen her çeşit fıtıklar ve fıtık eğilimi gösteren karın duvarı zayıflıkları (ameliyat olmuş ve nüksetmesi olasılığı bulunmayan fıtık, apandisit gibi küçük ameliyat nedbeleri sağlam kabul edilir).

    b) 1. sadece protez materyalleri ile tamir edilebilecek veya edilmiş olan komplike karın duvarı fıtıkları (inguinal bölge fıtıklarının laparoskopik veya tension free yöntemlerle tamiri hariç).

    c) 69 uncu maddenin a, b ve d dilimlerinde belirtilen hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri.

    d) 1. çağdaş cerrahî yöntemlerle tedavisi olanaksız olan karın duvarı fıtıkları; lomber, obturator, iskiyadik ve perineal fıtıklar.

    madde 70 - (ek : 30/1/1997 - 97/9106 k.) a) 1. hayati önemi olmayan, kardiyovasküler ve solunum sistemini tutmayan allerjik anafilaktik reaksiyon türleri.

    b) 1. kardiyovasküler ve solunum sistemini de bozan ve hayati tehlike arz eden ve sık sık tekrarlayan, objektif tanı yöntemleri (laboratuar ve eliminasyon-provakasyon testleri) ile kanıtlanmış, eliminasyonu mümkün olmayan allerjik anafilaktik reaksiyon türleri.

    c) 70. maddenin a, b ve d dilimlerindeki hastalık ve arızaların tedavi ve nekahat halleri,

    d) 1. askerlik hizmetine engel, ileri derecede fonksiyon bozukluğu ve komplikasyon yapmış allerjik hastalıklar.

    not: hastalığın tuttuğu organ ya da sisteme göre ilgili klinik dallara ait d dilimlerindeki fıkralar gereğince işlem yapılır.

    (not: çizelgeler için 19.2.2002 tarih ve 24676 sayılı resmi gazeteye bakınız.)