iki ay edirnede yaşanıldığında insana bulaşan, normale dönmesi biraz vakit alan hede. eski arkadaşların yanına uğrandığında gülücüklerle karşılanmanızı da sağlıyor
bir trakyalı olmama rağmen, ortaokuldan çıkıp da memleketim olan babaeski den edirne' ye lise okumaya gittiğimde, çok seçkin* bir okulda sınıfıma girer iken karşıma koşan bir çocuk çıktı: "kaçıl ordan beyaaaww" deyip beni çok şaşırtmıştı, en kaba ihtimalle "çık ordan" demeliydi. ne bileyim, bizim orda öyle özensiz, bakımsız çocuklar öyle konuşurlardı.
evde ailem hiç bir şekilde "kızan,beyav" gibi kelimeler kullanmazdı ki öyle elit bir aileden gelmememe rağmen. lakin gel zaman git zaman bunun bir çeşit "sense of humour" olduğunu anlayıp ağzımdan günlük hayatımda düzgün türkçe çıkmaz oldu. gayet hoşlanarak, kapı arkasında kalmış özgün trakya sözcüklerini tespit ede ede zevkle günlük yaşamıma katıyor ve bu kelimelerin yaygınlaşmasını sağlıyordum. gerektiğinde de hala "istanbul türkçesi" ilen şiirler okuyabiliyordum. böyle zevk içinde bir dört yıl kadar yaşadım. ta ki üniversiteye kadar...
üniversiteye geldiğimde artık istanbul türkçesi konuşmam gerekiyordu amma ağzımdan "kızan,beyav" gibi kelimeler hiç eksik olmuyordu. konuştuktan sonra da bunu farkedip utanıyor, kızarıyordum.
gün bugün, artık konuşma dilinde de tırnak işareti açıp konuşmayı öğrendim. "artıkın em trakya aaazını kullanırım", hem de istanbul türkçesini...
doğma büyüme edirneli olmama rağmen çok nadir edirne dışında kullandığım ağız edirneden ayrıldıktan sonra 1 hafta gibi kısa bi sürede unutuluyor ama bu sanırım trakya bölgesinin şehirlerinde yaşanlar için geçerli köylerde yaşanlar için ise kurtulmak biraz daha zor oluyor.
"bi kere o trakya ağzı diyen dillerini yirler senin şopar. itü sözlük yazarları toplaşmış bizim aazımızla dalga mı geçer. yırtarım. ne varmış bizim aazımızda beya, yapışık iki dudak, içinde otuziki diş, bide dil kondurmuş allah. istemem bi fenalık çıksın. nabüsunuz siz. gayet açık seçik bir türkçeyle konuşuruz biz. siz bizim yukarı küyden kırk yıllık asan'ı yapmışınız hasan. asan onun adı asan. abe anası öyle koymuş biz naabalım. aydiin yapmayın büyle şeyler, bi maraza çıkmasın açtırmayın aazımı. atalım karşılıklı iki gübek, kalmaz aramızda iç bi sorun. aydi aydiii aman beee."
-atlar kesik be arayamam seni
------------------------------------
ilköğretimde çocuğa cümle okutulacaktır.cümle klasik: ''ali ata bak''tır.yandada at resmi vardır.çocuk şöyle okur:
-ali biygire bak
teyze çocuğun var mı ?evet iki çocuğum bi kızanım var be evladım
-teyze kızın öz diyilmi?öz bee oda benim
-teyze toplam kaç kızın kaç oğlun var?iki çocuğum(bu erkek olanlardır),bir kızım bee sen de bi şey anlamıyon
-pardon teyze!
sadece trakya yöresinde değil, macırların* bulunduğu diğer bölgelerde de benzer şekilde konuşulur.*** hatta istanbulda bandırmalı biri konuştuğunda trakyalımısın sorusuyla çok karşılaşır.
-aretim sen neea böyle yapion
-hiç hiştınma
-aga yapma beya
doğuştan öğrenme şansına sahip olduğum komik, içten, biraz yavşak bi türkçe ağzı.. trakya ağzına has bir kaç kelime örnek verecek olursak:
çüydürmek: işemek demektir.
haydamak: (aydamak şeklinde okunur) kullanmak, sürmek vb. demektir..örnek kullanımı çoktur. --motur (traktör) aydadım ben bugün-- --şu inekleri hayda beriye--
bazen küfür manasında da kullanılır.. --haydarım kara kukuna--
biraz da şive örneği verelim..
- adaş nabıysınız ya beyav?
- iyi beyaa.. seeratlara gidiiiyz..
- hadi güle güle..
- bay bay..
- tay tay..
- hay hay..
te bu aşam zamanlarıda epten akılcımı alır,
gözümü göğnümü bi oş edersin beyav.
abe allah belacımı versin seni cuk severim.
ne derim sana bu aşk beni canımdan etmezse gene iyi.
yatmazmıyım yatacıma abe bi direm uyku girmez güzlerime.
dün o yanı dün bu yanı ep gene silinmez senin ayalin beya.
günlerdir ekimekten sudan kesildim artıkım.
tarlada elim çapa tutmaz,
gayfide desen ne bi laf iderim akıdeşleynen ne 66 uynarım.
düşün bubam düşün.
recep ağanın sıpası gibi önüme baka baka solurum.
aşamları sizin maallede sülerim
'yârim sende vifa yokmu' şarkısını.
duyarsın elbet, elmiş ninem bilem diğner.
anlarım kızanım seni anlarım der.
ama üzmeyesin boşuna datlı canını unda u buba varken
vermez asibeyi sana der ep.
işte u zaman çeltik tarlasına döner galbim ehpten gene vıcık vıcık.
şu buban olucak gapçık ağızlıyı yola getiremezmisin beya.
Âşıklık çekeriz bilirsin işte.
eriye eriye gündöndü sapına döndük anacını satımının.
az çok zanatimiz de var.
yaparız fıtımış'ın baçade bi düğün.
daktırırım beş dane cumuriyet,
alırım uzun tülü mantu,
alırım kul çantası,
alırım içine allık bilem.
süle anana aşama bunları çıtlatsın bubana.
yoğsam atar em vallahi em billahi damarları beğnimin.
buzmayasın adamın aklini.
yarın gecem alil'le rasim'i yanıma gatıp senide ısmayılın cibe atıp,
çıktıkmı çulu yoluna bokumu yetişirler arkamıza.
te ben adama buguda sülerim kal sağlıcakla.
