|
|
- 1911 yılında italya ile osmanlı arasında trablusgarp'ta geçen savaş. mustafa kemal de görev almıştır. osmanlı, çeşitli sebeplerden, yenilmiştir.
(chete, 05.04.2004 23:42)
- sanayi devrimi sonrası sömürge arayışına giren italyanın,osmanlı toprakları dahilinde olan trablusgarp'ı işgal ederek başlattığı savaştır.özellikle aynı dönemde rusya'nın boğazları tehditi,ingilizlerin italyanları karşısına almamak için mısır yolunu kapatıp osmanlı ordusunu engellemesi müdehaleyi neredeyse imkansız hale getirmiştir.
bu koşullar altında osmanlı subayları(mustafa kemal,enver,ali fethi,ali el-mısri) kılık değiştirerek trablusgarp a geçmişler,burada bulunan kuvvetleri örgütleyerek italyanlara karşı direnişe geçmişlerdir.lakin,bu sırada başlayan balkan muharebesi osmanlıları çaresiz bıraktı.imzalanan uşi antlaşması sonrası, trablusgarp ve 12 ada italyanların eline geçti.
- sömürgecilik yarışında ingiliz ve fransızların gerisinde kalan italya ham madde ihtiyaçlarını karşılamak istemiştir . bunun üzerine ingilizlerin yardımı ve desteği ile osmanlı toprağı olan trablusgarpa saldırmıştır. italyaya çok yakın olan tarblusgarpa asker göndermek osmanlı için çok zor olmuştur hem mesafe uzak hem de balkanlarda isyanlar çıkmıştır . sonucunda osmanlı afrikada son topraklarını da 1912 deki uşi antlaşması yla kaybetmiştir
- italya'nın trablusgarp'ı alma emelini ,osmanlı'nın trablusgarp'daki güçlü ordusu frenliyordu.2. abdulhamit tahttan indi ve yönetim ittihat ve terakki'ye kaldı. ittihat ve terakki'nin buradaki güçlü orduyu yemen'e sevk etmesi italya'yı cesaretlendirdi. buraya 36000 kişilik kuvvetli bir ordu gönderen italya , ittihat ve terakki sayesinde trablusgarp'ı işgal etti.
- belli paylaşım bölgelerinden italya' nın da pay almak istemesi sonucu italyanın gözünü trablusgarp' a dikmesiyle başlamış her şey. italya, avrupalı bazı devletlerin desteğini almıştır. örneğin fransa, italya' nın kendi sömürgelerine yakın topraklara saldırmasındansa daha kontrol edilebilir bir bölgeye saldırmasını uygun bulmuş, rusya ise italya' dan trablusgarptaki haklarını tanımalarına karşılık rusların boğazlar politikalarını destekleyeceği sözünü almıştır.
trablusgarp' ta italyan okulları açılması, roma bankasının kurulması ve buna bağlı olarak ticari faaliyetlerin artması, emlak alım satımı gibi olgular trablusgarp' ın yavaş yavaş italyanlaşmasını sağlamıştır. 28 eylül 1911' de italya osmanlı devletine bölgedeki italyanların haklarını koruma bahanesiyle bir ultimatom vermiştir. osmanlı işi diploması yoluyla çözmeye çalıştıysa da italya 29 eylül 1911' de demokrasi(!!) adına bingazi' yi işgale başlamıştır.
osmanlı ordusu az sayıdaki askeri ve oranın halkı sunusilerle işbirliği yapıp karada başarılı olmuştur, bunun üzerine italya askerlerini oniki adaya çıkarmak zorunda kalmıştır. on iki ada sorununun başlangıcı bu savaşa dayanmaktadır.
8 ekim 1912' de balkan savaşları*' nın başlamasıyla osmanlı imparatorluğu ateşkes istemiş ve 18 ekim 1912' de uşi antlaşması imzalanmıştır.
(bkz: uşi antlaşması)
- ilk savaş uçağının kullanıldığı savaştır ayrıca.
- ilk savaş uçağının kullanıldığı savaş değil, uçağın savaş aracı olarak ilk kez kullanıldığı savaştır. italyanlar uçaktan el bombası atarak bu eylemi gerçekleştirmişlerdir.
|
