|
|
- simgesi: th
grubu: aktinid
atom numarası: 90
bağıl atom kütlesi: 232,0381
oda sıcaklığında: katı
erime noktası: 1755°c
kaynama noktası: 4788°c
yoğunluğu: 11,724 g/cc
keşfi: 1828 - j. jacob berzelius
atom çapı: bilinmiyor
elektronegatifliği: 1,3
elektron dizilimi: 1s22s2p63s2p6d104s2p6d10f145s2p6d106s2p6d27s2
yükseltgenme basamağı (sayısı): 4
- radyoaktif bir element.
neutron bombardımanı ile uranyuma dönüştürülebiliyormuş.
bir ara emaille bolca gelen bor hakkındaki maillerin ikinci ayağıdır (mmailde yazanlar ne kadar doğru ne kadar yanlıştır bilmemekle birlikte... )
- yıllardır geyiği bitmeyen elementtir. kısa yoldan köşeyi dönme hevesi sıralamasında açık ara önde giden ülkemin vatandaşları senelerdir "aaabi bizde çılgın toryum varmış,20 yıl sonra dünya bize muhtaç olacakmış" türevi cümlelerle kısa yoldan köşe dönmenin bir devlet politikası haline dönüştürülmesini arzulamaktadır. ha,belki doğrudur,toryum geleceğin elementidir ve dünya'daki en zengin toryum yatakları bizdedir bilemiyorum. ama bu bize para mı getirir bela mı getirir belli olmaz. belki bir 3. dünya savaşı ile önce ingiltere daha sonra da nükleer silahlanmayı engelleme ve demokrasi ihracatı bahanesiyle de amerika tarafından rahatsız edilebiliriz. çünkü ne demişler,"tarih tekerrürden ibarettir".
- ne üzücüdür ki, konuyla ilgili birçok istatistiği ezbere bilen halkımın çoğunluğunun sanırım çıkarma ve işleme maliyeti olmayan, elle toprağı azıcık eşeleyince saf halde ele gelen bir maden sandığı elementtir. o yüzden çözümü çalışmakta değil yeraltından para fışkırmasında aramaktayız.
- türkiye'nin dış borcunu 4 kez kapatacak milli elementlerimizden birisidir. diğerleri için
(bkz: bor)
(bkz: neptünyum)
(bkz: osmiyum)
haaa, az kalsın unutuyordum bir de şu element vardı:
(bkz: forwardmailyum)
bir an için forwardcıların haklı olduğunu düşünelim. adamlar toryumun fiyatını kg başına 100 dolara sabitlemişler. bunun fiyatı bu üretimle 100 dolarsa, üretim bollaşınca yani arz artınca fiyatlar aşağı düşmeyecek mi? hani iktisatta bir kıtlık yasası vardı. bir mal kıt olduğu sürece ekonomik olarak değerlidir. buradan forwardcılara sesleniyorum, en yakın zamanda "dış güçlerin, dış borçlarımızı 4 defa ödeyecek madenlerimizin fiyatını düşürmek için kıtlık yasasını icat ettiklerini" konu alan bir mail hazırlasınlar.
- toryum atom numarası 90 kütle numarası 232 olan bir element. aynı uranyum gibi doğada serbest olarak değilde mineralller halinde bulunur. yeryüzünde uranyumun 3 katı kadar toryum bulunduğu tahmin ediliyor. bu yüzden nükleer enerjinin adımlarının atıldığı ilk yıllardan beri toryum ilgi odağında. ülkemizin bilinen toryum rezervi dünyadaki rezervin yaklaşık %20-25’i kadar. yani oldukça fazla.
ancak bir sorun var. toryum direk olarak parçalanabilen, fisil yatkınlığa sahip bir atom değil. ama bir reaktör içine konan toryum hemen nötron soğurmaya başlar ve beta ışıması yaparak uranyum233’e dönüşür. uranyum233 ise abisi uranyum235 gibi bölünmeye yatkın, iyi bir atomdur. yani toryum doğrudan değil ama dolaylı olarak nükleer enerji elde etmede kullanılabilir.
şu anda dünyada toryum tabanlı yakıt kullanan santraller konusunda araştırmalar sınırlıda olsa devam etmektedir. özellikle hindistan yıllardır toryum rezervlerinin fazla olması ve nükleer yakıtta dışa bağımlılığın önüne geçmek için bu tip santrallerinde araştırmasına büyük önem vermektedir. toryumun uranyum gibi ticarileşmesi maalesef yakın zamanda zor görünmektedir. ama toryum için uzun vadede geleceğin nükleer yakıtı demek hiçte yanlış olmaz. çünkü toryum tabanlı yakıt kullanan bir nükleer sanralin bazı avantajları vardır. uranyumdan plutonyum üretmek yerine toryumdan uranyum üretildiğinde ortaya çıkan çeşitli parçalanamayan izotop sayısı daha az olmaktadır. buda yakıtın verimli bir şekilde harcanması ve atığın minimuma inmesi, oluşan işe yaramaz radyoaktif madde miktarının daha az olması anlamına gelir. ayrıca toryum yakıt parçacıkları uranyumdan daha kullanışlı ve güvenlidir. soğutma suyu ile etkileşimi daha azdır. toryumun ısı iletkenliğide uranyumdan %10 – 15 daha fazladır. buda daha iyi bir termal verim anlamına gelir. daha az enerji ile daha çok elektrik üretilebilir. bir diğer artısıda erime noktasının uranyumdan 500 derece daha fazla olması. buda olası bir ısı artışında santralin daha güvenilir sınırlar içinde kalması demek.
ancak toryumun seri bir şekilde kullanımı ile ilgili bazı sorunlar hala aşılabilmiş değil. mesela toryumu kendisinden enerji elde etmeye başlamadan önce u233’e dönüştürmek gerek. bunun için nötronlar gerekli. ilk başta yapay bir nötron kaynağı kullanılabilir ama bu çok pahalı bir yol. bu yüzden araştırmacılar plutonyum ve uranyum açısından zenginleştirilmiş toryum yakıtlar üzerinde çalışarak toryumdan sürdürülebilir enerji elde etmenin yollarını arıyorlar. ayrıca toryum çıkarma, dönüştürme, saflaştırma ve yakıt elde etme tesislerinin kurulması gerekiyor. maalesef mevcut uranyum işleme tesisleri ve ucuz - kolay uranyum yakıt elde edilebilme imkanı birçok ülkeyi toryum kullanma düşüncesinden uzun zaman önce vazgeçirdi. uranyumun oldukça sanayileşmiş ve ticarileşmiş olmasını , en az 200 sene daha yetecek rezervlerinin olduğunu düşünürsek açıkçası toryumun geleceği yakın zamanda pek parlak görünmüyor.
şu anda amerika, almanya ve fransada çalışmalar devam etsede dediğimiz gibi toryum üzerine en ciddi araştırmayı yapan ve hatta bazı santrallerinde kullanan tek ülke hindistan.
zincir maillere konu olan trilyonlarca dolarlık toryum sahibi olmamız konusundaki yalanı da sanırım anlayabilmişsinizdir.
ama ilerde dahada geliştirilecek toryum tabanlı bir nükleer santral, yakıt konusunda bizi yurtdışına bağlı kalmaktan kurtarabilir. çünkü uranyum kaynaklarımız maalesef kullanılmaya değmeyecek kadar az. ayrıca zenginleştirilmiş uranyum yakıt konusunda da yabancı ülkelere bağımlı olduğumuz düşünülürse toryum üzerinde çalışmaları yoğunlaştırmak ve günden güne artan enerji savaşlarında kaybetmemek içi treni kaçırmadan yakalamamız en doğru yaklaşım olacaktır.
tıpkı hindistan gibi.
- (bkz: candu)
|
