|
|
- utopia adlı kitabın yazarı kitabın çoğunda yeni bir devlet ütopyası anlatılmaktaydı
- thomas morus olarak da bilinir. deliliğe övgü kendisine adanmıştır.
- vii. henry, more'dan, yasalara boyun eğeceği konusunda and içmesini ister. bu teklifi reddeden more, 1534 yılında londra kulesi'ne hapsedilir. 1535 yılında more'a, pişman olup düşüncelerini değişitirirse affedileceği söylenir ama more, ''suç düşünceleri başkalarına yaymakla olur ama ben sustum sadece, böyle olduğu sürece hiçbir yasa beni haklı olarak cezalandıramaz'' der ve kral tarafından idam cezasına çarptırlır. gözlerini cellata bağlatmaz, bu işi kendisi yapar ve sakalını düzelttikten sonra ''sakalım vatana ihanet etmedi, en azından benimle birlikte idam edilmesin'' diyerek son sözlerini söyler ve kafası kopartılarak idam edilir. en önemli kitabı utopia, yazar öldükten 16 yıl sonra ingilizceye çevirilir. gelmiş geçmiş sayılı sosyalistlerdendir thomas more.
- d.1477- ö.1535. hayatı çelişkilerle dolu olan insan. 13 yıl boyunca krallık baş danışmanlığı yapmış, sonra vııı. henry'yi ingiltere kilisesinin başı olarak tanımadığı için başı vurulmuş, ama papa xı. pius tarafından aziz ilan edilmiştir. kimilerince hümanist, kimilerince sosyalist olarak tabir edilir. "ütopya" kitabı çeşitli şekillerde yorumlanmıştır. o zamanlar yeni keşfedilen yeni dünyayı cennet modeli, sosyalist bir ütopya yada ingiliz emperyalizminin o zamandan tasvir edilmesi gibi görüşler vardır kitap üzerinde.
- insanoğluna bıraktığı, şöyle de güzel bir tavsiyesi vardır:
öyle yasalar çıkarın ki, köyleri, çiftlikleri yıkan beyler, ya hepsini yeniden yapmak ya da toprağı yeniden çiftlik kuracak insanlara bırakmak zorunda kalsınlar.
zenginlerin, cimri bencilliğini frenleyin. sömürme ve tekel kurma haklarını alın ellerinden.
aylak insan bırakmayın memleketinizde.
tarımı büyük ölçüde geliştirin.
şimdi bence, '' utopia '' adlı eserini okumadan önce, sırf bu tavsiyelerine bakarak da, çok sağlam bir ütopyacı olduğunu anlamak gayet kolay.
- ütopya sözcüğünü dünya literatürüne ilk kazandıran kişidir. yunanca qu -değil- ve topos -yer- sözcüklerinden olmayan yer anlamında türetmiştir ve akıl yoluyla yönetilen ortak mülke dayalı devlet olarak betimlemiştir. kitabını utopia yazarken roman kavramı daha ortaya çıkmadığından kurgusal bir metin niteliğindedir.
yunan kültürüne ilgi göstermiş, ingiliz parlamentosunda yer almıştır. bilgisiyle sempati toplayan more adalet bakanlığına kadar yükselmiştir. bu sırada kralın boşanma talebini kabul etmediğinden sarayla arası bozulmuştur.
vııı. henry’nin parlamentodan geçirdiği üstünlük yasasını da inançlarına ve hukuka aykırı bulduğu için kabule yanaşmamış ve kralın papadan üstün olduğuna dair yemin etmeyi reddetmiştir.af dilemeyi de reddedince, 1535 vatana ihanet suçlaması ile idam edilmiştir.
- utopia adlı yapıtında, "başka yerlerde o kadar tatlı, o kadar tok gözlü olan koyunlar, sizin memleketinizde(ingiltere) öyle açgözlü, öyle doymak bilmez olmuşlar ki, insanları bile yiyorlar; kırları, evleri silip süpürüyorlar." demiştir ki ingiltere'nin ve liberal yapısının ne kadar gaddar olduğunu belirtmiştir.
- koyu dindarlığı nedeniyle döneminin bir başka önemli insanı olan luther in yandaşlarını, protestanları yaktırmıştır. demekki aslında utopia o kadar da cennet değildir.
- ciddiye alınmaması gereken bir adam. çok ütopik fikirleri vardır.
- kurduğu komünde üçüncü gün kavga çıkmış, komün rüyası beklediğinden erken sona ermiş ingiliz filozof.
- (bkz: a man for all seasons)
|