yapılarda düşey elemanlardan aldığı yükü zemine aktaran kısım. bütün yapı yükü sırtındadır. temelsiz bina olmaz.
yapılarda esas olarak 3 tip temel kullanılır:
1) tekil temel: bu tip temelde her bir düşey elemanın altına
* ayrı ayrı birer temel yapılır. bu tipe pabuç temel dendiği de olur. her bir tekil temel, yapı bütünlüğünü korumak adına birbirine bağ kirişleriyle bağlanmalıdır.
2) mütemadi temel: nam-ı diğer sürekli temel. yapı düşey elemanlarının aksları boyunca sabit kesit kalınlığıyla yapılan temel tipidir. birbirleriye kesintisiz bağları ve aks boyunca sürekli olduğundan bu ismi alırlar. bu tip temellere plandan bakıldığında (yani kuşbakışı), birbirine beher kolondan bağlı ve ortaları boş havuz görüntüsü verir. bu boşluklar daha sonra sıradan dolgu malzemeleriyle doldurulabilir. (tercihen stabil dolgu malzemesi. kötü şantiyelerde taş, toprak, çöp, çimento torbası, kısaca ele ne geçerse...)
3) radye temel: plak temel tipi. özellikle 1999 kocaeli depremi'nden sonra konut üreten-satan firmaların gazete ilanlarında da "temellerimiz radye temeldir", hatta bazı garip insanların da "temellerimiz, radye temel teknolojisi ile üretilmiştir" ilanlarıyla gözlere çarptı. bu tip temelde, binanın altında kesintisiz ve boşluksuz bir plak imal edilir. en sağlam temel tipidir. kirişli ve kirişsiz olarak da iki alt tipi vardır.
bir yapının imalatında ne tip temel kullanılacağı o yapının tipine, bölgenin depremselliğine ve en önemlisi yapının oturacağı zeminin mekanik özelliklerine bağlı olarak değişir. zemin emniyet gerilmesi denilen, zeminin güvenle taşıyacağı gerilmenin değerini belirten parametreye göre yukarıda sayılan temel tipleri 1'den 3'e doğru seçilebilir.
başka tip olarak kazık temeller gibi özel tip temeller de mevcut. ancak, nihayetinde bu 3 tipten birinin altına yapılacağından özel olarak değinmedik.
