türkiye birleşik komunist partisi. parti yasallaştıktan sonra ancak tek bir kongre yapabildi. ama yasallaşması ile beraber kapatma davası açılmıştı ve kongreden sonra kapatıldı. tükiye siyasi tarihinin kapatılan partilerinden sadece tekidir.
ancak tbkp kadın mücadelesi açısından önemli bir parti konumundadır. parti üyesi kadınlar örgütlü bir biçimde kamusal alanı kırıp parçalayarak kendilerine yer açma, ardından da orayı değiştirme hedefini önüne koymuşlardı. parti içi cinsiyet mücadelesi etrafında örgütlenmiş olan kadınlar, aşağıdan yukarıya örgütlenme ve bu örgütlenme sonucunda kazanılan haklar açısından önemli bir örnektir.
tek bir kongre yapabilmiş, yıllarca illegal olan bir partide kadın mücadelesi önemli bir yere sahipti. bir grup kadının önerge yağmuruna tuttuğu kongrede çoğu önerge kabul edildi. ve türkiye'de ilk örnek olarak tabanın isteği üzerine; tüm yönerim ve temsil düzeylerinde kadın talebine bağlı olarak kadın üyelerine % 35'den başlayarak ve kadın üyesayısının artmasına paralel olarak artan ölçüde cinsiyet kotası getirildi.
tbkp kapatma davasının sonucunda kapatıldı. ancak yapabildiği tek kongrede kendi üyelerini boşaltarak sosyalist birlik partisi sürecine katılma kararı almıştı. tbkp üyeleri kadınlar bundan sonra sbp içinde örgütlenmeye devam ettiler.
"yargıtay cumhuriyet başsavcılığının tbkp nin 14.6.1990 tarihli iddianamesi ile; anayasanın ve spk'nun amir hükümlerine aykırı olarak bir sosyal sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerinde egemenliğim kurmayı, devletin bütünlüğünü bozmayı, yasak bir isim altında kurulması ile kapatılan bir partinin devamı olduğunu ileri sürerek 101/a maddesiyle kapatılmasını talep etmiştir." iddianamesi ile hakkında kapatılma davası açılmıştır.
iddianameye karşın yapılan savunma:
"savunma; davalı parti yazılı ve sözlü savunmasında; anayasaya aykırılık iddiasında bulunmuş, kabul edilmezse ihmal edilmesini ,egemenlik ve iktidarın farklı olduğunu, sosyalizmde çoğulculuğun sosyalizmi benimsemeyenleri de içerecek olduğunu sınıf egemenliği amacı gütmediklerini, bir partinin adının komünist olmasının sınıf egemenliğini ve diktatörlüğü savunduğunun ileri sürülemeyeceği, ayrı devlet değil, kürt ve türklerin, barış içinde bir arada yaşamasının amaçlandığını, tip 'in devamı olmadıklarını, kadrolarının tip' li ve tkp li olduğunun belirtilmek istendiği belirtilmiş, bu nedenle davanın reddi talebinde bulunmuşlardır."
haklarında verilen karar ise şu şekilde geçmiş:
"karar; anayasa mahkemesi'nce anayasaya aykırılık incelenmiş, geçici 15 madde nedeniyle l oya karşın reddedilmiştir. ihmal yöntemi ile spk' nun uygulanmaması talebi kabul edilmemiştir. kapatılan bir partinin devamı olduğu reddedilmiş, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü yönünde bir sosyal sınıfın diğer sosyal sınıf üzerinde egemenlik ve diktatörlüğün savunulmadığı ve amaçlanmadığı reddedilmiş, programında kürt halkıyla ilgili kısımlarda bölücülük yapıldığı ve komünist ismi kullandığından 16.7.1991 tarihinde oy birliği ile kapatılmasına karar verilmiştir."
