mitolojide* bu konuda anlatılan çok güzel hikayeler bulunmaktadır..yunanlılar çiçekleri ve doğayı çok seven bir medeniyet olduğundan dolayı, tüm bu güzelliklere tanrısal anlamlar yüklemeyi mitolojilerinde gerçekleştirmiştir..hikayelerin ortak yönü ise aşktır..
hikayesini çoğu kişi bilir belki..mitolojide narkissos diye tanınan, çok az bulunur bir güzelliğe sahip bir gencin hikayesidir..kahin tiresias, narkissos doğar doğmaz onun uzun ömürlü olacağını söyler..ama ekler; "eğer kendini tanımaz ise" der..
kendisi aşırı kibirlidir..ona yakınlaşmak isteyen tüm kızları reddeder..bir gün zeus'un kaçamak aşklarında ona yardım ettiğinden dolayı hera tarafından lanetlenmiş olan mutsuz nymphe ekho onu görür..konuşmaya yeltenince daha şimdi duymuş olduklarının ancak son sözcüğünü tekrarlayabilirdi..genç narkissos'u izler ve ona, arkadaşlarını çağırırken söylediklerini yansıtır..
"gel!" diye seslenir genç narkissos ona..ekho'da arkadan hemen tekrarlar; "gel"..bu ses ile yanılan narkissos cevap verir; "haydi buluşalım!"
ve ardından hemen şu sesi duyar; "buluşalım!"
tabir-i caiz ise piç narkissos, ekho ona yaklaşınca ve kollarına doğru gelince, onu iter ve kaçmaya başlar..çok güzel ama mutsuz olan nymphe, daha da kendini kötü hisseder..son bir umudu vardı, ama o da uçup gitmiştir..kendini çok kötü hisseder ve gider ıssısı sessiz mağaralara sığınır..hem lanetten hem de çektiği acılar onu yer bitirir, bedeni giderek erir ve sonunda bir taşa döner..ondan geriye kalan tek şey sesi olmuştur..
piç narkissos yine başka bir şekilde başka bir nymphe de kafalar, onun aşkından da kaçar..o zaman gelir nymphe, haykırır var gücü ile zeus'a;
"dilerim, o da sevsin ve benim gibi o da sevdiğine hiçbir zaman kavuşamasın!!"
bir gece, yine av dönüşü narkissos kendini yorgun hisseder..çok güzel bir yer görür orman içinde..susamıştır..su içmek için eğildiğinde suda kendi yansımasını görür..bu, kendini ilk gördüğü andır..bu olağanüstü güzellik karşısında resmen büyülenir, nefesi kesilir, şok olur..kendi kendine aşık olur..bu gördüğü kendi yansımasına varmak ister, onu tutmak ister, ona sarılmak ister..ama tüm çabaları başarızlıkla sonuçlar..o su başından da ayrılamaz..gün geçtikçe sararıp solar..ekho'nunki onun bedeni de kurur ve yokolur..
"suların, ormanların nympheleri ona ağladılar..ekho'nun sesi nymphelerin ağlayıp sızlamalarını hep tekrarladı..ama yakılacağı odun yığını hazırlanırken bedeni kayboldu..onun yerine kalbi, tam ortası, beyaz taçyapraklarla çevrili safran sarısı bir çiçek vardı.."
söylendiğine göre, ölüler ülkesinde de narkissos, ülkenin girişinde akan stiks nehrinin sularında hala kendi görüntüsünü izlemekteymiş..geride kalan mezarındaki çiçek ise, adından türeyip gelen ve türkçesi ile nergis olarak anılan çiçektir..
yazar notu: her ne kadar bu hikaye narsisizm ile örtüşse de; narkissos o suda gördüğü yansımanın kendisi olduğunu hiç bir zaman anlayamamıştı, bilmiyordu..
helios (bkz: güneş) herhalde en çok klytie tarafından sevilirdi..yüce helios ise klytie'nin bu aşkını küçümser ve önemsemezdi..ama yine de klytie tüm zamanını gökte ona bakarak geçirirdi..nihayet, sonunda tanrı apollon onu sürekli güneşe bakan bir çiçeğe çevirdi..
gün çiçeği aşkına karşılık bulamadığı için hala üzgündür..zavallının kalbi yaralı, boynu büküktür..
not: diğer bir efsane ise biraz değişti idi..klytie aslında apollon'a aşık idi..o kadar büyük, yoğun bir aşktı ki bu tanrı apollon'u bıktırmıştı..kız, ne kadar ağlasa, ne kadar yakarsa bile apollon ona artık bakamıyordu..apollon da onu çok sevmişti ama artık sevgisi tükenip bitmişti..istemiyordu klytie'yi..klytie bir süre sonra bu acıya dayanamayıp öldü..sırf karşılıksız aşkı yüzünden ölen bu kıza, apollon da eski günlerin hatrına merhamet gösterdi..mezarında onu güneşsiz bırakmadı..mezarının başında açan günebakan çiçeğine çevirdi onu..klytie aşkını halen göstermeye devam etti..apollon'un ona gösterdiği güneşi her gün bıkmadan usanmadan takip etmeye başladı..o nereye gitse, o da ona bakıyordu..
apollon'un daphne'ye olan aşkı da çok çok yüceydi..ama daphne bir türlü tanrıya varmak istemiyordu..sürekli ondan kaçıyordu..tanrı-ırmak olan babası peneus'tan yardım istemiş ve kendisini büyük ve güzel bir ağaca çevirmiş..apollon'un da simgesi olan bu ağaç defne ağacıdır..
kırmızı manisa lalesiadonis'in kanından doğmuştur..hem afrodit'in hem de persephone'un sevdiği genç adam yaşamının yarısını ölüler ülkesinde (perhephone'un yanında), yarısını da yeryüzünde (afrodit'in yanında) geçiriyordu..kovaladığı yaban domuzu tarafından öldürülmüştür..
kralamyklos'un oğlu hyakinthos çok yakışıklı bir gençti..yüce tanrı apollon bile onun bu güzelliğine hayran olmuş ve ona candan bağlanmıştı..çok iyi bir dostu olmuştu..bu ikili, boş zamanlarını eurotas'ın çiçekli kıyılarının çimenleri üzerinde disk atmakla geçirirlerdi..
bir gün, yine disk oynamaya gittiklerinde onları başı çelenkle süslü, kelebek kanatlı, güzel ve sarışın zephiros görür..o da apollon gibi hyakinthos'a vurulur..fakat bu aşk, kıskançlığı da beraberinde getirir..çoğu zamanını apollon ile geçirmesini bir türlü kabullenemiyordu..
gemicilerin en çok sevdikleri bir rüzgar olan zephiros, bu aşkı yüzünden görevini de yapmayı bırakmış ve hatta apollon'a kızdığı için gemilerin yanlış rotalarda gitmesine ve birbiri ile çarpışmalarına bile neden olmaktaydı..
kıskançlığını dizginleyemeyen güzel tanrıça, apollon'un attığı diskin de yönünü değiştirmek için rüzgarını kullandı..yön değiştiren ve direk yakışıklı hyakinthos'un kafasına giren disk, onu ölümcül bir şekilde yaraladı..
kafası başı yarılmış bir şekilde yerde yatan ve kan kaybeden genci, tanrı diriltmeye çalıştı..sağlık tanrısı olan oğlu asklepios'tan yardım istedi ama onun yaptığı ilaçlar bile yarasını iyileştiremedi..hyakinthos oracıkta can verir..
üzüntüsünden ne yapacağını bilemeyen yaz mevsiminin tanrısı göklere bağırır;
"ey sevgili çocuk, ölüyorsun..senin taze ve güzel gençliğini ben kendi ellerimle yıktım, yok ettim..madem ki ben seninle beraber mezara, yeraltına gelemiyorum, madem ki benim yerim göklerdir, istiyorum ki seni kendim gibi ölümsüz yapayım..istiyorum ki seni neşeli ve kudretli olduğum zamanlarda görebileyim..ışıklarımla seni okşayayım, koklayayım..onun için seni çiçek yapacağım..sen yaşayacaksın..ben dünyaya yaklaştığım ve ilkbahar, soğuk kış günlerini bozguna uğrattığım zaman sen de topraktan bak kaldıracaksın, çiçek açacaksın.."
apollon sözlerini bitirir bitirmez, genç hyakinthos'un kanının değdiği topraktan tüm güzelliği ile sümbül çiçeği çıktı..
kyparissos, tanrı apollon'un diğer bir sevgilisiydi..kyparissos, özellikle söylediği şiirler, yaptığı güzel sanatı ile tanrının gönlünün çalmıştı..
bir gün kyparissos ormanda avlanırken çok sevdiği geyiğini yanlışlıkla öldürdü..o kadar büyük bir üzüntü duydu ki bu üzüntü ile intihar etti..apollon ise, matem sembolü olmak üzere onu selvi ağacına çevirdi..
selviler, mezarlıkları süsleyen ağaçlardır..ondan dolayı rüzgar estiği zaman insanın kalbine hüzün veren şiirleri, ağıtları okurlar..
akdeniz yöresine ait latince ismi myrtus communis olan bu ağaçtır kendisi..mitolojide kendi kızıyla yani myrrha ile ilişkiye giren sapkın kıbrıs kralı kinyras'ın bu öte ensest aşkının bir cezası olarak ortaya çıkmıştır..bu ilişkinin masum yavrusu adonis ise lanetlenmiştir..
tanrılar tarafından cezalandırılan kinyras, bir daha hareket edememesi, konuşamaması için bu mersin ağacına çevrilmiştir..
bu mitolojik hikayemiz de doğal olarak aşktan türedi..
hades'in gizli sevgilisi menthe güzeller güzeli bir peri kızı idi..gün geldi uğruna mevsimler yaratılan persephone bu yasak aşkın farkına vardı..ve genç periyi acımasızca ayakları altında ezdi..
yeraltının tanrısı hades, bu duruma üzüldü..sevgilisine acıdı ve onu, bildiğimiz güzel kokulu naneye çevirdi..
(hikayenin gerçekleştiği yer yine bereketli anadolu toprakları olarak anlatıldı)
