tanrı var mı  

ateizm, agnostisizm, deizm, teizm dörtgeninde cevabı seçiminizi belirleyen soru.

aslında bu soruya kesin olarak yanıt vermek şu anki bilimsel gelişmişliğimizle mümkün değildir. genel tanrı tasviri, evrenin indirgenemez komplekslikte* olduğu için kabul görür. ama, yaşamın nasıl ortaya çıktığı da bilim tarafından az çok izah edilebilmektedir. ve tanrı'nın varlığına dair hiçbir bilimsel bulgu yoktur.

hal böyle olunca "%100 vardır" demek de, "%100 yoktur" demek de dogmatik bir düşünce yapısı teşkil etmektedir. inanmayı değil de bilmeyi seçen insanların yolu ise bu soruda agnostisizm ya da agnostik ateizm'dir.

(bkz: allah yoktur tanrı vardır)
(bkz: tanrı yoktur allah vardır)
(bkz: hepimiz bir tanrı değil miyiz)
(bkz: kendini tanrı sanmak)

(bkz: yok mu)

ateistlerin ömürlerinin büyük bölümü tanrı var mı yok mu tartışmaları ile geçer. bilinçaltlarında hep bu soru vardır. yok diyorlar ama içten içe "ulan ya varsa!" demeden de kendilerini alamıyorlar. tabi burada asıl yanılgı, tanrıyı bilimsel veriler ışığında somut kanıtlarla idrak etmeyi ummak olsa gerek. diğer taraftan eğer yaratan kendi varlığını somut, nesnel, şüpheye yer vermeyecek şekilde ortaya koysaydı o zaman bir “seçimden” bahsedebilir miydik? o zaman bir “imandan” bahsedebilir miydik? nitekim kur'an'da “eğer rabbin dileseydi, yeryüzündeki insanların tümü toplu halde mutlaka iman ederlerdi.” (yunus 99) denilmektedir. bilinen, apaçık bir şeye inanılmaz, o şey yalnızca bilinir ve nesnel bir şeydir. tanrının varlığına inanmak ise özünde özneldir.

fransız düşünür pascal;

- tanrı'nın var olduğunu kabul ederseniz ve var olduğu ortaya çıkarsa, sonsuza kadar yaşamayı elde edersiniz...

- tanrı'nın var olduğunu kabul ederseniz ve var olmadığı ortaya çıkarsa, o zaman da kayıp çok fazla değildir. bazı dünya zevklerinden mahrum kalıp, fazladan ibadet etmiş olursunuz...

- tanrı'nın var olmadığını kabul ederseniz ve tanrı'nın var olmadığı ortaya çıkarsa, bu durumda sadece yaşarken dünya zevklerinden mahrum kalmamış olursunuz...

- tanrı'nın var olmadığını kabul ederseniz ve var olduğu ortaya çıkarsa, o zaman kayıp çok büyüktür. tanrı'dan ceza görebilirsiniz...

dostoyevski'nin karamazov kardeşler'inden iki alıntı:

"tanrı olmasaydı bile onu icad etmek gerekirdi."
"tanrı yoksa her şey mübahtır."

"tanrı yoktur,varsa da beni ilgilendirmez"

nietzsche'nin gezgin ve gölgesinde bir alıntı
*söz nietzsche'ye ait değildir.

muhtemelen bir ateistin sarfettiği sorudur.buna cevap:
+var.
-yok
+tamam,%99 sen haklı olsan bile,ya %1,yani ben haklıysam?değer mi karşılığında çekeceğin azaba?değer mi sonsuza kadar yanmaya?
ayrıca düşün şunu; aynayı karşına al ve bak,böyle bir güzellik, nasıl tesadüfen oluşur diye?

- sence tanrı var mı ?
- olum clark kaçırdın makarayı, süpermen demin burdaydı. yarım saat adam dövdü.
- bırak abi, tamam..

- ben tanrının varlığına inanırım..çünkü ; eğer yoksa ona inanmakla hiçbirşey kaybetmem ama eğer varsa inanmamakla çok şey kaybederim...

(lucretius)

27 aralık 2007 ankara depreminden 5 dakika sonra canhıraş aşağı inerken arkadaşıma sorduğum sorudur.

- tanrı var mı lan? (dıg dıg dıg dıg dıg)*
+ sadece tanrı mı, allah bile var lan. (dıg dıg dıg dıg dıg)

*= merdivenden inerken 1/3 saniyede çıkan ayak seslerinin sözel ifadesi.

şimdi ben çıkıp desem ki; güneş yörüngesinde gezinen cezve şekilli görülmez dokunulamaz bir ilahi varlık var. bu varlığın olmadığını bilimsel tekniklerle ıspatlayabilir misiniz?

bir husus bilimsel araştırmaya tabi tutulacaksa araştırmayı gerektirecek ve araştırmaya değecek sağlam gerekçelerinizin olması gerekir (koşul-1). iddia edilen cezve-tanrı modeliyle insanoğlunun yazılı tarihi boyunca yarattığı sayısı 2500'den fazla olan tanrı arasında tanım itibari ile fark yoktur. siz şimdi benim cezve-tanrı modelimi araştırmaya değer görüyor musunuz? elbette hayır.

peki ne yapabiliriz? beş milyar insan nüfuslu yeryüzünde, büyük çoğunluğun var olduğunu iddia ettiği bir mefhumun var veya yok olduğunu ıspatlayabilir miyiz? mit özlemi ile yanan ve sığınak arayan bünyelerin gözüne gerçeği nasıl daha keskin sokabiliriz.

cevap her halikarda evettir. üst paragrafta bahsi geçen "koşul-1" mantığı aslında gerek-yeter şarttır. ancak mit sevdalısı bünyeyi tatmin etmeye yetmez. gerçeği daha sağlam gerekçelerle duymak ister. bunun için hedef tanrı modeli ve varsa bu inanç modelinin yazılı argümanları olan ve kutsal olduğu iddia edilen skriptler neşter altına alınır. yalın olan gerçekliği bütün çıplaklığı ile yüzümüze vuracak bu skriptlerin kendi iç tutarlılığı, tarihsel süreci, öncülleri, esin kaynakları vs vs büyüteçleri altından geçirmek gerek. aslında aradığımız şudur; evrensel doğru olduğunu iddia eden skriptlerde 1+1 != 2 gibi bir önerme görüyor muyuz. ('!=' eşit değil)

bu, inanma arzusu ile yanan bünyeyi irkiltecek yegane şeydir. kör inanç arzusu bazı bünyelerde başka türlü tuşa gelemez.

(bkz: zeki müren de bizi görecek mi)

'tanrı yok mu' sorusundan daha kolay cevaplanacak olan sorudur.
(bkz: inanmak cevalamanın yarısıdır)

hiç bir ateistin sormayacağı bir sorudur. ateist tanrıyı sorgulamaz, tanrının olmadığını bilir. tanrının varlığını sorgulayanlara agnostik ya da şüpheciler denir. muhabbet ortamında ateistlerle bu tartşmayı açan da genelde tanrıya inanlardır. inananlar tanrının varlığını ispatlama çabasına girerler. çabaları boşadır oysa.

i am legend* filminden bir alt yazı bombası.

robert neville: there is no god!

alt yazı: tanrı yok!
(haşa de ulan)

"aşka inanır mısın" sorusu ile beraber aynı kişinin genelde aynı cevabı verdiği uhrevi anlam yüklü soru cümlesi. zira herşeye bilimsel açıklama getirerek tatmin olan ruh, tanrı olgusunu da aşk olayını da insan vücudunda cereyan eden faaliyetlere bağlar; (bkz: nerde gerçek nerde yalan bilen söylesin)

samimi bir soru cümlesi değildir.

cevabı ise evet binlerce hem de.
tanrıdan bol ne var dünyada! tanrılaştırılmış insanlar, nesneler ve hatta gök cisimleri...
eros'!lar zeus'lar afrodit'ler...
helvalar, buzağılar, konfiçyuslar, firavunlar, nemrutlar...
hatta tanrıyı reddedenler, din afyondur diyenler, tanrılaştıklarının farkına varamayanlar, öldükten sonra tanrılaşanlar, bir tanrı olmayı delice düşleyenler...
evet evet bakmayın öyle sizler de birer tanrıydınız. ve hep itaat istediniz.

haa konumuz allah ise ve onunla bir alıp veremediğiniz varsa. size şu kadarını söyleyebilirim. kitapları var. peygamberleri var. e sen de varsın.

yani varsın.
iyi ki varsın.

(bkz: iddiaya girilmeyecek şeyler)

oz'da augustus hill isimli karakterin şu şekilde cevap verdiği soru;

god knows he's perfect and we're not
and we can never be but he expects us to be
and he punishes us if we're not,you know what ı'm saying?
the supremo boss,
what is this from forgiveness, live by his code deadness,
if we don't yo,he never has to talk to us face to face
and he never has to explain exactly why he does what he does.
nigger sits up there in heaven somewhere,
drinking a cappuccino, chilling...
got the whole world in his hands.
he got the whole world by the balls

(bkz: fazla söze ne hacet)

(bkz: ölünce tanrı ile karşılaşan ateist)

- tanrı var mı?
+ ..........
- cevab veremedi

(bkz: taze bitti)*

herkese göre cevabı değişik soru.
ama bence günümüzün tek tanrısı para.

(bkz: olma mı, sen istersin de olma mı)