|
|
- takrir-i sükun kanunu, terakkiperver cumhuriyet fırkası ve şeyh sait isyanının yarattığı tehlikelerin ve olağanüstü şartların ortaya koyduğu engelleri önlemek amacıyla, 4 mart 1925 tarihinde yürürlüğe girmiştir. önce iki yıl için çıkarılan kanun, iki yıl daha uzatıldıktan sonra, 4 mart 1929'da yürürlükten kaldırılmıştır.
takrir-i sükun kanununun çıkarılması ile ilgili atatürk'ün nutuk'da yaptığı açıklama şöyledir;
"takrir-i sükun kanunu'nun ve istiklal mahkemelerini istibdat vasıtası olarak kullanacağımız fikrini ortaya atanlar ve bu fikri aşılamağa çalışanlar oldu. biz, olağanüstü sayılan ve fakat kanuni olan tedbirleri, hiçbir vakit ve hiçbir suretle, kanunun üstüne çıkmak için, vasıta olarak kullanmadık, aksine memlekette düzen ve güvenlik kurmak için uyguladık; devletin hayat ve bağımsızlığını temin için kullandık. biz o tedbirleri milletin medeni ve sosyal gelişmesinde istifadeli kıldık. bu sebeple, biz her vasıtadan, yalnız ve ancak, bir görüşten istifade ederiz. o görüş şudur: türk milletini, medeni dünyada layık olduğu yere yükseltmek ve türk cumhuriyetini sarsılmaz temelleri üzerinde, her gün, daha ziyade kuvvetlendirmek. ve bunun için de, istibdat fikrini öldürmek."
kaynak : www.ataturk.net
edit: yorum yapmadan aynen alıntıdır.
(bkz: ukte)(ucurtma, 12.03.2005 13:53 ~ 14:17)
- militan demokrasi kuramının t.c.deki uygulanışlarından ilklerinden biri.
demokrasinin sağlığı için bazen görünüşte demokratik olmayab uygulamalar da yapmak gerekliliğinin canlı örneği.(sidar, 12.03.2005 14:15)
- o 4 yıllık bir nevi sıkı yönetim dönemi sırasında devletin demokratik ve sosyal huzurunu bozacak herşey cezalandırılacaktı..
*
- üç maddeden oluşan kısa bir kanundur:
madde 1. irticaa ve isyana ve memleketin nizam-ı içtimaisi (toplumsal düzen) ve huzur ve sükûnu ve emniyet ve asayişini ihlâle bâis (bozmaya yönelik) bilumum teşkilât ve tahrikat ve teşvikat ve neşriyatı (örgütlenmeleri, kışkırtmaları, yüreklendirmeleri ve yayınları), hükümet reisicumhurun tasdikiyle ve re’sen ve idareten men’e mezundur (kendi başına yasaklamaya yetkilidir). işbu ef’al erbabını (bu eylemleri işleyenleri) hükümet istiklâl mahkemesi'ne tevdi edebilir.
madde 2. işbu kanun tarih-i neşrinden (yayımlanmasından) itibaren iki sene müddetle meriyü’l-icradır (yürürlüktedir).
madde 3. işbu kanunun tatbikatına icra vekilleri heyeti (bakanlar kurulu) memurdur.
edit: parantez içindeki açıklamalar kanun metninde yoktur. tarafımdan türkçeleştirilmiştir.(syst, 02.02.2008 01:29 ~ 01:33)
|