bestesi, sözleri üzerine zorla oturtulan, bu yüzden de az da olsa rahatsızlık duyulmasına yol açan, buna rağmen mükemmel olan eser... mehmet akif ersoy'un da dediği gibi: allah bir daha bu millete istiklal marşları yazdırmasın...
korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
o benim milletimin yıldızıdır parlayacak;
o benimdir, o benim milletimindir ancak.
çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilal!
kahraman ırkıma bir gül! ne bu şiddet bu celal?
sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal,
hakkıdır, hak'ka tapan, milletimin istiklal!
ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.
hangi çılgın bana zincir vuracakmış? şaşarım;
kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner aşarım;
yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.
garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar,
benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.
ulusun, korkma! nasıl böyle bir imanı boğar.
"medeniyyet!" dediğin tek dişi kalmış canavar?
arkadaş! yurduma alçakları uğratma sakın!
siper et gövdeni, dursun bu hayasızca akın.
doğacaktır sana vaadettiği günler hak'kın;
kimbilir, belki yarın, belki yarından da yakın.
bastığın yerleri "toprak" diyerek geçme, tanı!
düşün, altında binlerce kefensiz yatanı.
sen şehit oğlusun, incitme, yazıktır atanı;
verme, dünyaları alsan da bu cennet vatanı.
kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki feda?
şüheda fışkıracak toprağı sıksan, şüheda!
canı, cananı, bütün varımı alsın da hüda,
etmesin tek vatanımdan beni dünyada cüda.
ruhumun senden, ilahi şudur ancak emeli;
değmesin mabedimin göğsüne na-mahrem eli!
bu ezanlar ki şahadetleri dinin temeli,
ebedi yurdumun üstünde benim inlemeli
o zaman vecd ile bin secde eder varsa taşım;
her cerihamdan, ilahi, boşanır kanlı yaşım,
fışkırır ruh-i mücerret gibi yerden nâşım;
o zaman yükselerek arşa değer belki başım!
dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl;
olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helal!
ebediyyen sana yok, ırkıma yok izmihlal.
hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet;
hakkıdır, hak'ka tapan milletimin istiklal!
lisede iken her pazartesi sabahı ve cuma akşamı toplanıp söylemeden önce, * müzik öğretmeninin "ses veriyorum, kooork-maa" diyerek bizi düzgün söylemeye yönlendirmeye çalıştığı ve fakat her seferinde detone olduğumuz milli marşımız.
gerçekten anlaşılması ve hissedilmesi gereken ulusal/milli marşımız. bir yerlerden açıklamasının bulunup, oradan ayrıntılarıyla irdelenerek okunması çok daha doğru olacaktır. gerçekten hissederek okuyan kişinin marşın sonunda göz yaşlarına boğulması olasıdır.
mehmet akif ersoy'un "kahraman türk ordusuna" ithaf ettiği marş.
"istiklal marşı'nın kısa açıklaması :
istiklal marşında ilk iki kıt'a giriş bölümünü, üç, dört, beş, altı, yedi ve sekizinci kıt'alar gelişme bölümünü, son iki kıt'ada sonuç bölümünü oluşturur.
marşın ilk iki kıt'asında hitap vardır.
birinci kıt'a : -bu kıt'ada türk milletine hitap edilir.-
(türk milleti), yurdumuzu savunan en sonuncu vatan evlâdı şehit olmadıkça ülkenin göklerini süsleyen al bayrağımız* dalgalanmaya devam edecektir; hiç endişe etme, bundan hiçbir korkun olmasın. o benim milletimin yıldızıdır, daima parlayacaktır (sönük olmayacaktır). o bayrak benimdir, türk milletinindir.
ikinci kıt'a : -bu kıt'ada bayrağa hitap edilir.-
uğruna kurban olduğum (can verdiğim) ey nazlı hilâl (türk bayrağı) çehreni çatma; bize darılma, küsme; kahramanlığı dillere destan olan türk milletine bir kere olsun gülüver. türk milletine niçin öfkelenirsin ? (eğer böyle devam edersen) uğrunda dökülen kanlarımız sana helâl olmaz. (biliyorsun ki) allah(c.c.)'a inanan milletime (o yüce yaratan) hakkı olan istiklâlini muhakkak verecektir.
marşın üçüncü ve dördüncü kıt'alarında türk milleti tanıtılmaktadır.
üçüncü kıt'a : -bu kıt'ada özgürlük aşkı vurgulanmaktadır-
(türk milletinin bütün fertleri gibi) ben ta başlagıçtan beri hür yaşamaktayım; bundan sonra da hür yaşayacağım. (bu sebeble) hürriyetimi hangi deli elimden almak isteyebilir? (onun aklına) şaşarım. ben hürriyetim söz konusu olunca bütün engelleri, bütün setleri yıkan kükremiş bir sel gibi olurum. dağları bile (bir kağıt gibi) yırtarım. okyanuslara sığmam, (öfkemden) kabarır, taşarım. kısacası hürriyetim uğruna hiç bir tabiî engel tanımam, hürriyetime muhakkak kavuşurum.
dördüncü kıt'a : -bu kıt'ada saldırgan batı karşısında türk milleti vurgulanmaktadır.-
garbın (batı ülkelerinin) ufukları tekniğin son derece güçlü silahları ile korunsa bile benim de iman dolu göğsüm gibi (yıkılmaz, yenilmez) sınırlarım var. onlar ulumaya devam etsin. medeniyetin nimetlerini, canavarlıklarını tatmin için kullanan batı ülkeleri (düşmanlar) böyle güçlü bir imanı boğabilirler mi sanıyorsun? boğamazlar.
beşinci ve altıncı kıt'alarda türk milletinin görevlerine değinilir.
arkadaş yurduma o alçak(kötülüklerle dolu düşman)ları sakın uğratma; bu düşmanlara karşı, o göğsü iman dolu gövdeni siper olarak kullanmalısın. allah yurdunu, milletini korumak için çalışanlara yardımcıdır. bu sebeble onun yurdumuzu kurtarmak için yapacağı yardımlar yakındır.
bastığın yerlerin sadece toprak olduğunu düşünme; (bu toprakları düşmandan korumak için toprak altında yatan) binlerce kefensiz şehidi düşün. sen de bir şehit oğlusun. (dedelerinden biri muhakkak bu vatan uğrunda şehit olmuştur.) onları incitme. vatanı değersiz bir toprak parçası olarak düşünürsen, şehit ataların incinir, gücenir, yazık olur. dünyayı verseler de bu cennet kadar güzel vatanı sakın verme!
yedinci ve sekizinci kıt'alarda vatan sevgisinin görüntüleri verilmektedir.
böyle cennet kadar güzel bir vatanın uğruna kim kendini feda etmez? (bu topraklar için o kadar çok şehit verilmiştir ki) ondan bir avuç alıp da sıksan, sanki içinden şehitler fışkıracakmış gibi olur. onun için allah (c.c.) canımı, sevdiklerimle birlikte bütün var olan her şeyimi alsın da beni yalnızca çok sevdiğim vatanımdan uzak kılmasın.
sekizinci kıt'a : -bu kıt'ada hür vatanın, hür millet anlamına geldiği vurgulanmaktadır.-
ey allah'ım, ruhumun senden bir tek isteği var. benim bu yurdumun üstünde yer alan ve milletimin sembolü olan mabetlerime yabancı eli değmesin. içinde geçen şahadet kelimesi dinin temeli olan ezanlar, sonsuza kadar benim yurdumun üstünde inlemelidir, aksetmelidir.
dokuzuncu ve onuncu kıt'alarda mutlu sondan söz edilir.
işte o zaman, eğer mezar taşım kalmışsa kendinden geçmiş bir hâlde sana şükrederek secde eder, her yaramdan kanlı bir yaş boşanarak, yerden cesedim bir görülmez ruh gibi fışkırır, sanki başım göklere değmiş gibi olur.
dalgalan sen de şafaklar gibi al renginle ey şanlı hilal. yurdum kurtulduğu için dökülen kanlarımın hepsi sana helal olsun. çünkü bundan sonra sonsuza kadar senin ve milletimin sonu yoktur. hür yaşamış bayrağımın hürriyet, hakk'a tapan milletimin de istiklâl hakkıdır."
bu tahlilin de içinde bulunduğu ayrıntılı tahlili, yaşar çağbayır'ın "istiklal marşı'nın tahlili" adlı eserinde bulabilirsiniz.
nasıl bir zamandan, nasıl bir kişilerden, nasıl ruhtan geldiğimizi insanın kafasına kafasına vuran, şu hayatımızı kimlere, nasıl borçlu olduğumuzu anlamamızı sağlayan ulusal marşımız.
haggard'ın büyük bir saygıyla; ayağı kalkarak konuşmayarak yeni melekte çaldığı, ama bunu dinleyen bazı kesimin hala tempo tutup, alkışladığı ulusal marşımız.