sirius'un önerisi üzerine edit: parantez içindekiler o bölgede yaşayanların türk, kürt ya da çerkes olduğu anlamına gelmiyor. yani her izmir li türk değil, adanalılar kürt değil; orada yaşayanları var ama..
yanlış bir önermedir. ülkemizde kürt sorununun var olduğunu artık yedi cihan bilmektedir. zaten bu sorunun bu kadar dallanıp budaklanmasının en büyük nedenlerinden bir tanesi de bu tip düşünüp kürt sorununu görmezden gelmek olmuştur. pkk denen eli kanlı örgüt sadece bir araçtır, bu örgütün meydana gelip bunca yıl binlerce can almasına neden olan sorun kürt sorunudur.
evladı askerde şehit düşen bir ana için kürt sorunu vardır,
dağda terörist (pardon bizden başka kimse onlara terörist demiyor "gerilla-özgürlük savaşçısı") peşinde koşan bir asker için kürt sorunu vardır
bu gün sadece dağda değil düz ovada da şehit veriyorsak ve bir şeyler yapmak için hala amerika'dan ondan bundan izin almak için kapı kapı dolanıyor ve millet olarak şerefimizi iki paralık ediyorsak, türkiye'de kürt sorunu vardır
peki bu kürt kardeşlerimizin ne sorunu vardır;
mecliste temsil edilmektedirler,ayrıca ağaları da vardır başlarında,orduda, devlet dairelerinde,eğitimde, ticarette her yerde görmekteyiz kendilerini...
bence kürtlerin bir sorunu vardır ki o da kışkırtılmaktır...kullanılmaktır...
işin aslı çözülemeyecek çok fazla sorun yoktur ama birileri bile bile yaraları kaşımakta,kanatmakta ve ortalığı bulandırmaktadır.
daha kendi hak ve özgürlüklerinin farkında olmayan insanların söyleyebilecekleri cümle. insanlar en basit haklarından bile mahrum bırakılıyorlar ve tek derdi boyfriendiyle arasının bozuk olması olan apolitik beyaz türkler kürtlerin eğitimsiz olduğundan, kaldırımları parsellediğinden, büyük şehirleri berbatlaştırdığından falan bahsediyor. ybsg
sorunu ekonomi temelli ezilmişlik paydasında ele almada her görüş hemfikir gözüküyor. şöyle ki, kimse sorunlu bölge insanının refah içinde olduğunu söylemiyor argüman daha çok "buradakiler de böyle, peki oradakiler neden...?" üzerinden işlenip, bu "neden" sorusuna yanıt arama kisvesi altında ve ekonomik sıkıntılarının "kullanılmaları" (çeşitli güçlerce) boyutunda, hain-kukla bir etnik kimliğe gönderme yapıyor. bu sorunu tersine çevirip, "ezilmenin ortak olup, isyana sebep olmaması gerektiği" şeklinde değil de, "isyana sebep nasıl olmadığı" okumasıyla açmaya çalışırsak, karşımıza bilinçlenmenin yapısı çıkacaktır.
ezilen kesimin ayaklanma zeminine baktığımızda ilk planda sorunu kökten kavrayan sosyalist yapı öne çıkıyor. fakat diyalektik tabir ile, kendinde sınıftan, kendisi için sınıfa giden süreçte çok çeşitli nedenler sosyalist bilincin önüne set çekebilmektedir.(bu noktaları ve sosyalist literatürün en çetrefil konularından olan bilinçlenme yapısını burada tartışmıyorum, özellikle sosyalist aşama için tarihsel bir zorunluluk yaşamamış coğrafyalarda bu durumun daha da netlik kazanmakta olduğunu belirtip üzerinden atlıyorum) hal böyle iken tepkinin etnik bir boyutta patlak vermesi, hoşnutsuzluğun kanalize edildiği bölgelerden birini oluşturan doğal bir olgudur.
ayrıca ekonomi temelli hoşnutsuzluk, etnik hareketlerde durumun sadece tek bir yönüdür. bunun dışında çok çeşitli sebepler daha vardır. ilkin ayrılmacılığa dayalı, tarihsel kökenleri olan bölgesel bir "rahatsızlık" olduğu ve bu refleksin işleyiş mekanizmaları işin bir boyutudur. çokça bahsedilen devlet elli yapılandırma, bir diğeridir. etnik kimliğin asimilasyonu, kürt adının bile devletin resmi politikası gereğince yıllarca yasaklı olması, diyarbakır cezaevi vs. en fazla dillendirilen gerçekliklerden, bunların yanına o-hal ile günlük hayatın parçası haline getirilen programlı-periyodik işkenceleri koyun. şüphesiz ilk elden akla gelen nedenlerin yanına daha birçoğu eklenebilir ve toplumsal süreçler bu gibi çok çeşitli nedenlerin birleşimi ile oluşan diyalektik yapılardır, yabancı güçlerin oyunu (bkz: dış mihraklar) gibi tek nedenli mekanize biçimlerde ele alınamazlar. herhangi bir yapılanmanın çeşitli güçlerce kullanılması ise her zaman mümkündür ve aslen devlet politikaları dediğimiz kavramın anlamı bundan başka bir şey değildir.
bir toplumsal durumu alıp, tartışmaya açtığımızda, karşımıza onun iç dinamiklerini, temel boyutlarında ve diyalektik bir biçimde yakalama gereksinimi çıkar. ancak süreçleri mekanik olarak ele almak oldukça kolay ve işlevsel olduğundan genel yargılar bu çerçeve içinde yoğunlaşır.
evet türkiye de kürt yoktur yıllarından türkiye de kürt sorunu yoktur yıllarına gelmiş bulunmaktayız. burun kıvırmayın yaş itibariyle 1980 civarlarında türkiye de doğan her fert hatırlar türkiye de kürt olmadığını. (nerden çıktı lan bu kürtler, bunlar dağ türkü değil miydi?) lütfetmişler neyse ki artık (kafayı kuma gömmekten vazgeçip) kürt varmış diyorlar. ha sorunları var mı? yok mu? biz onu irdeleyelim.
her türk vatandaşı gibi istedikleri üniversiteye gidebiliyorlar. ( tabi bozuk coğrafyasından! dolayı kıçına takılan polisleri (adam potansiyel kardeşim!) ve evlerine yapılan baskınları saymazsak. tabi bundan bunalıp okulunu bırakmak zorunda kalan kimse de yok!)
iş konusunda sıkıntı çekmiyorlar zaten götlerinden uyduruyorlar! (hangi işyerine eleman alındığında memleketi soruluyor ve bu bir eleme faktörü olabiliyor ki) ayrıca hem iş konusunda sıkıntı çekmiyorlar hem de gidip işportacılık, kaçak-göçek gibi işler yapıyor ipneler, hayret ya! zevk alıyorlar herhalde. hemde vergi kaçırıyor ipneler bak bak, kayıtdışı işler yani anlayacağınız.
okulları da var. (uzaklık önemli değil -her sabah 3-5 kilometre çamurlu yollarda yürümek zorunda olsa da- arkadaş ilim irfan nerdeyse gidip öğreneceksin) hemde sabah sporu olur devlet onun için yakınlarına okul getirmiyor anladın mı? akıllım!
ayrıca seyahat özgürlükleri, istedikleri her ile yerleşebilme özgürlükleri var. (sadece çalışmaya gittikleri yerlerde arada bir linç edilmeye maruz kalır bazıları. o kadarcık da olsun kardeş değil miyiz?)
hem seyahat ederken otobüsler bir kontrol noktasında durdurulduğunda sırf kimliğinde bir güneydoğu ili yazdığından dolayı ‘’ne iş yapıyorsun bakim sen!’’ gibi sorulara da maruz kalmıyorlar. (dişlerimi de göstereyim mi abi fırçalıyor muyum? bi kontrol et)
ayrıca dil özgülükleri de var istedikleri gibi özgürce konuşabiliyorlar (kenardan boka bakılır gibi fırlatılan bakışları saymazsak)
ha finansal konulara, bankacılık, kredi mredi işlerine giremeyeceğim. konuyla ilgili söylenecek olanı ellaam söylemiş zaten.
ayrıca hakikaten türkiye’ de kürt sorunu yok bende bu giriyi götümden uydurdum akşam akşam. allah allah hayırdır inşallah!
a yüzü:
1. kürtlere kredi kartı verilir
2. istersen şirket kur, istersen bat
3. sana koliyle kitap yollayan ben değil miydim?
4. hepiniz işportacısınız, hepiniz kaldırım işgalcisisiniz
b yüzü:
1. ne yani köyünüze okul mu yapalım?
2. evde kendi kendine kürtçe konuş
3. bana ne işsizliğinden
4. kamu binalarında amelelik işi var, sen gel, sen gel, sen gelme ulan ayı...
türkiye'de kürtler vardır. fakat kürt sorunu yoktur. zira türkiye'deki sorunlar yoksulluk, eğitimsizlik, tarıma ve hayvancılığa verilmeyen destektir ve bunlar kürt sorununu dolaylı olarak yaratmaktadır. bu destek şu an sadece halkımızın bağışları ile sağlanmakta devlet ne yazık ki kalıcı çözümler üretmekte gecikmektedir.
türkiye'yi sadece istanbul olarak görmemek ve hatta istanbul'u küçültecek çözümler üretmek aynı zamanda demin bahsedilen ve kürt sorununu dolaylı olarak yaratan sorunların da çözüm kaynağı olacaktır.
ülkenin dört bir yanı lazca eğitim yapan okullar ile doludur, çerkesce eğitim veren üniversiteler güzel yurdumun dört bir yanına dağılmıştır. bir dolu özel kanal vardır gürcüce yayın yapan, insan hangisini izleyeceğini şaşırır. karadenizde fındık üreticilerinin fındıkları devlet tarafından rekor fiyata satın alınır. bir çerkes okulu bitirip çalışmaya başladığında talep ederse iş yerindeki tüm matbu evraklar, faturalar vs... çerkesce bastırılır, gerekirse çerkes olmayan diğer çalışanlara çerkesce öğrenme zorunluluğu getirilir. milletvekili seçilirken etnik kökenlere göre kotalar vardır, bu kotaların içinde ise kürtlerin oranı %0 dır. seçimlerde kürt isen oy kullanamazsın, türk isen kullandığın oy üç ile çarpılır, laz, çerkes ya da başka bir etnik kökenden ise beş ile çarpılır.
laz, çerkes çocukları okullarının son yılında bir çok işyerinden davetiye alır, kapış kapış giderler, kürt çocuklarından ise kürt olmadıklarını kanıtlayacak gen testleri istenir. kürt olmayan herkes ülkeyi dağ taş dere tepe dilediğince dolaşır, istediği yere yerleşir. kürtlerin ise kendilerine ayrılan topraklardan bir adım dışarı çıkmaları yasaktır, zaten kollarında bant ile dolaşırlar ayırdedilebilsinler diye. lazlar, çerkesler vergi ödemezler bu memlekette, tüm yük kürtlerin omuzlarındadır. devlet kürt olmayan her köye ilkokulun yanında ortaokul ve lise yaptırır, her köyde tam teşekküllü ve üstelik ücretsiz özel hastaneler vardır. kürtler ise devlet hastanelerine bile alınmazlar. kürtlerin çocuk yapma sayısı yasalarla sınırlanmıştır, birden fazla çocuk yapan aileler cezalandırılır. lazlar, çerkesler ve diğer etnik kökenden olanlar ise ne kadar çok çocuk yaparsa devletten o kadar çok katlana katlana çocuk yardımı alır.
uzun lafın kısası, bunca haksızlıktan sonra çok fazla seçenek bırakılmamıştır kürt sorununu bahane edip neredeyse moskova sınırlarına dayanan haritayı gerçeğe dönüştürmeye çalışan paslanmaz çelik kızartma maşalarına. bu şartlar altında tek çözüm terördür. tek çözüm önüne çıkanı öldürmek, elinden alınmış olan insanca yaşama haklarını tekrar kazanabilmek için sonuna kadar mayın döşeyip bomba patlatmaktır. sorunlar başka nasıl çözülür yoksa.
sahi biz niye bomba patlatıyorduk? bir sorun vardı? neydi o sorun? kürt sorunu muydu? evet kürt sorunuydu? e biz kürtleri de öldürüyoruz arada? önemli değil sen devam et. iyi de soruma cevap vermedin. çok soru sorma devam et öldürmeye, patlatmaya, döşemeye.... sorun hallediyoruz burada anlasana işte.
sonuna kadar desteklediğim alkışlanacak cümledir!evet,türkiyede kürt sorunu yoktur.burası da zaten türkiye değil.moritanya olabilir mi acep? ya da dominik muz cumhuriyeti?
canım zaten türkiye dediğin yerde türklerin dışında, bir lazlar, bir de çerkezler yaşar.onlar da türklerden farklı değildir,hatta türktür.sayıları en fazla 10 bin,bilemedin 50 bin olsun hadi.gerisi komple türk. o halde ne sorunu varmış yahu?kim uyduruyor böyle saçmalıkları alla aşkına?vallahi ayıp etmiş kim dediyse bunu.hem kürt dediğin böyle kaba-saba,cahal, dağda yaşayan bir aşiret. ama vallaha türkiyede yok böyle bi aşiret.malezyada varsa bilemem ama.
hem diyelim ki var bunlardan birkaç tane. güzelim memleketimde yüce devlet büyüklerimiz hangi vatandaşına baskı yapmış ki bu kürt denilen aşiret bozuntularına yapsın?di mi ama? hayat ne hoş,dağlar,kırlar,çiçekler...
yahu hayret ettim,sözlük yazarları kafayı yemiş heralde canım. kürt diye bir millet varmış diyolar.hem de türkiyede. üstelik bunlar öyle 3-5 kişi de değilmiş.milyonlarca var demişler. sonra bunlara yasaklar konuyormuş. konuşmayın lan diye. bazılarını da işkenceler,falakalardan geçirmişler vakti zamanında. güya sırf kürt oldukları için yapmış bunu devletimin sevgi kelebeği polisleri,jandarması.biri de demiş ki,bok içinde yüzdürmüşler kürt mahkumları. pes doğrusu, hayatta yapmaz bööle şeyler benim sevgi pıtırcıklarım. valla kuru iftira.yazmışlar da yazmışlar. töbe töbe.ne kürtü,ne sorunu canım?aaa üstüme iyilik saaalık! türkiyede kürt yok ki sorun olsun di mi kanka?
birisi çıkıp da türkiye'de kürt sorunu yoktur diyorsa, daha doğrusu bunu söyleme gereği duyuyorsa, o veya bu şekilde türkiye'de kürt sorunu, daha doğrusu kürtlerle, kürtlükle alakalı sorun var demektir. hele bir de aksi bir söylem karşısında cengaverce bu yokluğu savunanlar çıkıyor ve argümanlar üretme yoluna gidip ispatlama ihtiyacı hissediyorsa ortada bir sorun olduğu aşikardır diye düşünüyorum.
tabi bunun aksini düşünürsek de aynı sonuca ulaşıyoruz, yani birisi çıkıp kürt sorunu vardır diyorsa ve bizler bu iddiayı aşırı mesnetsiz ve mantıksız ve hatta absürt buluyorsak neden sadece gülüp geçmek ya da "oha"'lı, "çüş"'lü, olmadı "hanım koş..."'lu bakınızlar verip "dikkat çekmeye çalışooorlar" nidaları eşliğinde bir yaklaşım içine girmek yerine, bu hiçbir rasyonel dayanağı olamayacağını düşündüğümüz saçma teze bir anti-tez oluşturma gayreti içine giriyor ve komik duruma düşüyoruz?
örneklemek gerekirse; (çok popüler örnekler oldukları için kullanıyorum, yanlış anlaşılmasın) birisi çıkıp türkiye'de laz sorunu yoktur deme ihtiyacı hissediyor mu? hayır. demek ki yok. ya da bugün çerkez sorunu diye başlık açsan kaç kişi tarafından ciddiye alınırsın, kaç ciddi giri girilir o başlık altına, kaç kişi anti-tez oluşturmak adına ciddi ciddi argümanlar ortaya koymaya çalışır?
------ dikkat çok felsefi paragraf------
şu an muhtemelen saçmaladığım düşünülüyor ki bu son derece doğaldır. çünkü yukarıdaki mantık çerçevesinde düşünülürse hiçbir şeyin "varlığı" tartışmaya açılamaz, zira aksinin beyan ediliyor olması o şeyin varlığına delalet eder ki evet bu çok saçma bir mantık olur. ama burada tartışılan şey de bir o kadar mantıksız. çünkü bu başlık altında varlığı tartışılan şey bir sorun. iyi de ortada bir sorun yoksa sayfalardır tartışılan ne? konu başlığı türkiye'deki kürtlerle alakalı mı? evet... peki, türkiye'deki kürtlerle alakalı bu başlık altında sayfalardır tartışılıyor mu? ona da evet... ama türkiye'de kürt sorunu yok, he mi?.. tamam o zaman...
------- dikkat çok felsefi paragraf------
ayrıca belirli ve tanımlı bir etnik terör'ün senelerdir kol gezdiği bir ülkede, o tanımlı etnik kökenle ilişkili sorun nasıl olmaz, anlayan beri gelsin.
demem o ki görüldüğü üzere türkiye'de bir kürt sorunu var. nasıl yok denebilir ve olmadığı iddia edilebilir bilmiyorum. sanırım şöyle bir genel yanılgı mevcut; kürt sorununun varlığını kabul etmek demek, türkiye'de kürtlere
kötü muamele edildiğini, kürtlerin hem türkler hem de devlet tarafından ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördüğünü, sürekli ezildiğini, hor görüldüğünü de kabul etmek demektir ve hatta pkk'yı da eli kanlı bir terör örgütü olarak değil de türkiye'de ezilen kürtlerin kurtarıcısı olarak "görüyormuş gibi olmak"tır. ama aslında hiç alakası yok. bu yanılgılar silsilesi içinde kıvranarak kendimizi kandırmamıza da gerek yok ama...
yapılması gereken şey aslında çok basit ve okuduğum kadarıyla "sorun vardır/sorun yoktur" ikilemine kilitlenenleri saymazsak aşağı yukarı aynı şeyler tartışılıyor. bana da yukarıda değindiğim üzere; "evet, kürt sorunu vardır." demek ve bu başlık altında tartışılanlar ışığında nacizane şu ihtimalleri sıralamak kalıyor:
(bunlar benim şahsi düşüncelerim değil, bu başlık altında okuduklarımın özeti)
- kürt sorunu vardır, ama bu kürtlerin sorunudur.
- kürt sorunu vardır, ama bu türkiye'nin sorunudur.
- kürt sorunu vardır, ama bu kürtlerin suçudur. ( gasp yapıyorlar, hırsızlık yapıyorlar, hiç tekin değiller v.s)
- kürt sorunu vardır, ama bu türklerin suçudur. ( iş vermiyorlar,hor görüyorlar, eziyorlar, ön yargılılar v.s )
- kürt sorunu vardır, ama bu devletin suçudur. (ikinci sınıf vatandaş muamelesi yapıyor, hizmet götürmüyor, iş vermiyor v.s)
-kürt sorunu vardır, ama bu pkk'nın suçudur. ( açıklama yapmaya gerek yok sanırım)
-kürt sorunu vardır, ama bu dış mihrakların suçudur. ( büyük ortadoğu projesi, abd'nin ulus devlet kavramını ortadan kaldırma planları, rusya'nın sıcak denizlere ulaşma sevdası, türkiye üzerinde oynanan oyunlar, türkiye'nin jeopolitik önemi, kapitalizm, emperyalizm v.s)
(son iki ihtimal ki bunlara katılmıyorum)
- kürt sorunu yoktur, zira ben türk'üm ama hiçbir kürtle sorunum yok. (hatta bizim evde de var bi tane, kardeş kardeş takılıyoruz. yukarıda bahsedilen ihtimaller ve tartışma konularıyla da zerre alakam yok, fikrim de yok)
- kürt sorunu yoktur, misal ben kendim kürdüm. (ben bugüne kadar hiçbir önyargıyla karşılaşmadım, o zaman kimse karşılaşmıyor demektir. zaten pkk'nın dağa çıkmaya ikna edebildiği kürt gençlere de hayret ediyorum.)
yani... yanisi şu; ortada belli ki bir sorun var, gelin sebeplerini tartışalım.
yıllar boyunca böyle bir millet yok, böyle bir sorun yok. kart kurt, cart curt diyerek bu olayı gerçek bir sorun haline dönüştüren türkiye cumhuriyeti, kürt kardeşlerimizi pkk'nın kucağına ittiğinin farkına vardığında epey geç kalmış oldu.
evet kürtler hayatın her alanında faaliyet içerisindeler.
fakirlik, eğitimde fırsat "eşitsizliği", adalet sistemindeki sorunlar vb. ise sadece güneydoğu'nun sorunu değil.
ama mesele sadece bunlar değil. kürt varlığını diliyle, kültürüyle kabul etmek.
düşünün;
almanya ülkesinde yaşayan iki milyon türk için " bunlar artık alman oldular, almanya'da türk diye birşey yok!" dese ortalığı ayağa kaldırırız değil mi?
bir örnek daha:
1980'lerde bulgaristan'ın orada yaşayan türk azınlığa uyguladığı asimilasyonu hatırlıyorsunuz değil mi? nasıl da lanetlemiştik bulgaristan'ı...
o halde?
kürt sorunu deyince sanki bir adam kürt olduğu için başlı başına bir sorunmuş gibi bir görüntü çıkıyor ortaya. kürt sorunu türkiye'de kürt olması değildir.
bizler bin yıldır bu topraklarda yaşayan iki ayrı milletiz.
sorun kürt kimliğinin yok sayılmasıdır. yani sorun kürtler değil türkiye cumhuriyeti'nin onları algılayış biçimidir.
eyvah! benim kardeşlerime bir terör örgütü mü sahip çıkacak...
arkadaşlar!
bin yıllık kardeşlerimizi ipleri amerika'nın elinde olan bir terör örgütünün kucağına itmeyelim. pkk'yı bir özgürlük savaşçısı haline getirmeyelim. insanlarımızı ortadoğu'da dönen bu iğrenç oyunların figüranları olmaktan korumak elimizde. artık onları kendi kimlikleriyle bağrımıza basma zamanımız gelmedi mi?
fransız'ları güneydoğu'dan kim siktir etti? kurtuluş savaşında türkler savaştı da kürtler seyretti mi?
evet siz varsınız ve bu ülke hepimizin. gelin kazandıklarımızı sofraya koyup birlikte yiyelim.
bu ülke hepimize yeter.
türkiyede kürt sorunu olduğu gerçeğini görmezden gelen kendini bilmezlerin savunduğu görüştür. gerçeklerden nereye kadar kaçılabilinir ki? ne kadar kaçarsanız kaçın birgün elinizde patlar.
"türkiye de kürt sorunu yoktur" demek, kürt olmayanın kürtleri sorun olarak görmesi demektir. yani varsayımın kendisi öznel bir yerden objektif olmayan bir saptama yapar. halbuki "türkiye de kürt sorunu yoktur" demek yerine, "türkiye de azınlık sorunu yoktur" diyebilsek (ki bu içinde ırkçlık barındırmayan kafalarca sorulabilir), varsayım yanlışta olsa hiç olmazsa bize tartışılabilir bir zemin sağlar.
eğer "kürt sorunu" denen kavram etnik bir temele dayandırılıyorsa, benim görüşüm de böyle bir sorunun var olmadığından yana.
burada esas olan şey, sorunun ekonomik boyutlarına girmekten ziyade, bunu etnik bir temele dayandırmaktan geçiyor. kullanılan argümanlar da oldukça ilginç.
evvela, 12 eylül sonrası dönemde sadece diyarbakır cezaevi'nde değil, türkiye'nin bütün bölgelerinde insanlık dışı işkence yöntemleri uygulandı. istanbul'da da, izmir'de de, ankara'da da, trabzon'da da, adana'da da bu tür manzaralarla karşılaşıldı. o dönem, sistemli bir sindirme/işkence politikası güdüldü ve bu sadece güneydoğu'ya, diyarbakır'a özel değildi. pkk terörünün ortaya çıkmasında, diyarbakır cezaevi'nde yaşananların etkisi olduğu muhakkak, ama salt bunu ele alarak pkk terörünü açıklamaya çalışmak da, bir o kadar mantıksız.
türkiye cumhuriyeti'nin gerekli yatırımları doğu'ya yapmadığı, bölgenin türkiye'nin batısına oranla oldukça geride olduğu doğru. ama devletin bunu "pis kürtler yaşıyor orada, yatırım falan yapmayın. bırakalım da geri kalsınlar." şeklinde bir düşünceyle bir politika haline getirdiğini söylemek mantıklı değil. doğu ve güneydoğu anadolu bölgesi coğrafi özelliklerinden dolayı yüzyıllar boyunca çevresindeki bölgelere nazaran hep geri kalmıştır. kentlerin gelişim temellerini büyük ölçüde coğrafi özelliklerinden aldığını (denize kıyısı olması, dağlık olması, ticaret yollarının üstünde olması vb.) hesaba katarsanız, türkiye'nin doğu'sunun zaten yüz yıllardan beridir geri olduğunu, oraya yüz yıllardır yatırım yapılmadığını kolaylıkla anlayabilirsiniz. bu bizans imparatorluğu o bölgeye hakimden de böyleydi, osmanlı zamanında da böyleydi, şimdi de böyle.
doğu'da yaşanan işsizlik, eğitim vb. sorunlara bakıldığında, bu sorunların türkiye'nin genelinde de varolduğu görülüyor. köylerde okul olmaması, olsa da derme çatma barakalara benzemesi ya da köye kilometrelerce uzakta olması, kırsal alanların çoğunda varolan bir sorun. ege köylerinde de, karadeniz köylerinde de aynı sorun mevcut. bu sorunu "devletin kürt kökenli vatandaşlarla alıp veremediği birşeyler var. bölgeyi bu yüzden bu tür sorunlarla baş başa bırakıyor." şeklinde bir düşünceyle açıklamaya çalışmak çok ama çok yanlış geliyor bana. anlatılmak istenen bu olmasa da, yukarıdaki düşünceyi temellendirmek için kullanılan argümanlar bu kapıya çıkıyor. keza ekonomik sorunlar da, türkiye'nin geneline yayılmış kronik bir hastalık. üniversite mezunlarının bile çoğunun işsiz dolaştığı bir ülkede, bölgedeki işsizlik sorununu "kürt sorunu" diyerek, etnik bir temele dayandırmanın elle tutulur mantıklı bir tarafı yok.
öte yandan, çok büyük bir yanılgı var ki, o da toplumda sanki türkiye'nin doğu'sunda sadece kürt kökenli vatandaşlar yaşıyormuş gibi bir izlenimin oluşması. türkiye'nin doğu'sunda kürt kökenli vatandaşlar ağırlıkta olabilir ama orada türk kökenli vatandaşlarla bir arada yaşamaktadırlar. orada mevcut olan sorunlar, bölgede yaşayan insanların tamamının içinde bulunduğu sorunlardır. sadece kürt kökenli vatandaşların içinde bulunduğu sorunlar değil.
tam tersi istikamette, zamanında "kürt diye birşey yoktur. dağ türk'lerinin karda yürürken çıkardığı kart kurt seslerinden böyle bir kelime doğmuştur." , "kürtçe diye bir dil yok. türkçe, farsa, arapça karışımı bir şey." bazlı saçma salak düşüncelerin devletin ileri gelenleri tarafından savunulduğunu biliyorum. ya da kürtlere kendi dillerinde eğitim hakkı verilmemesi, televizyon ve radyolardan kürtçe yayın yapmaya izin verilmemesi benim de karşı çıktığım uygulamalardan birkaçı. ama benim anlatmak istediğim nokta, bunun etnik temele dayanan bir sorun olmadığı. sorunun büyük kısmı uzun yıllardır devam eden pkk terörünün, ister istemez gerek devlet kanadında, gerek halk tabanında "kürt=terörist" şeklinde bir denkleme dönüşmesine ve toplumun psikolojik algılamasının bu yönde hareket etmesine neden olması.
insanın olduğu yerde sorun varsa, anne baba arasında sorun varsa, baba ile oğul arasında sorun varsa; kürt sorunu var mıdır diye tartışmak bile çok saçma iken, koca koca aklıevvellerin çıkıp böyle bir sorun yoktur diyerek ordaki insanları simsarların ellerine bıraktığı ve simsarın da istismarı bitmeyeceğinden çözülememiş meselenin, belki de olabilecek en kötü biçimde ifadesi.
mahir kaynak'ın yazısındaki mükemmel analizine beraber göz atalım.
<<
kürtler ne diyor?
avrupa adalet divanının pkk’yı terörist örgüt listesinden çıkarması hem kızgınlık hem de hayal kırıklığı yarattı. kürt sorunu söz konusu olduğunda gözlerimiz ya çevremizdeki ülkelere ya da büyük güçlere çevrildi. hiçbir zaman kürt ne diyor, ne istiyor sorusuna cevap aramadık.
karadenizli yerel kıyafetleriyle horon , ege’nin efesi harmandalı oynarken rahatsız olmadık ama sarı,kırmızı, yeşil renkler bizi rahatsız etti. kürt sözcüğü ile bölücülüğü neredeyse eş anlamlı olarak kullanmaya başladık.
oysa iki halkın ayrışması abd’deki bir etnik grubun ayrı bir devlet kurmasından daha zordu. oradaki birlikteliği sağlayan ekonomik çıkarların özdeşliği iken bizde ucu hatırlanmayacak kadar eskiye dayanan bir ideal ortaklığı söz konusuydu. hiçbir zorunluluk olmamasına rağmen türklerle kürtler bir arada yaşamaya karar vermiş ve bunu,tüm olumsuz şartlara rağmen, gerçekleştirmeyi başarmıştı.
yıllar önce kürtlerin bir toplantısında ‘ siz yanaşma mısınız, köle misiniz de hak arıyorsunuz? bir ülkenin vatandaşı iktidar talep eder ve bir sorun varsa orada çözer. kürtlerin zaten bir devleti var ve adı türkiye cumhuriyeti’ dediğim zaman büyük b ir alkış tufanının koptuğunu hatırlıyorum.
kürtlerin sorunlarını hiçbir zaman başkasının sorunu saymadım. kendimle kürt’ü ayrı düşünmedim. onlar türkiye’nin her yerindeydiler ve her yer bizim kadar onlarındı. ancak yoğun olarak yaşadıkları güneydoğuda farklı bir ekonomik ve sosyal düzen vardı. bölgede sanayi yoktu hatta neredeyse dönen bir çarka rastlamak mümkün değildi. bölgedeki hayvancılık terör nedeniyle önemli ölçüde gerilemişti. işsizlik ve fakirlik kol geziyordu. sosyal açıdan bir örnek vermekle yetineceğim. kızlar evlenecekleri zaman takas ediliyor ve adına berdel deniyordu. yani kızlar alınıp satılıyor ama henüz bu alanda para ekonomisine bile geçilememişti ve takas yöntemi kullanılıyordu. yani parayla satılma bile bir ileri aşama sayılacaktı.
bundan daha vahim olan kürt meselesi söz konusu olunca gözlerimizin dışarıya çevrilmesi ve kimin bu meseleye nasıl baktığını sorgulamamızdı. şüphesiz dışarıyla işbirliği yapan kişiler vardı ve yalnız bırakılan halkın onlardan başka arkasından gideceği kimse kalmamıştı.
bugün kürtleri temsil ettiğini söylenen kimselerin önemli bir bölümünün kendi çıkarları peşinde koştuğu ve bölgedeki geriliğin hem sebebi oldukları hem de bunun sürmesini istedikleri bir gerçek. bu nedenle bölge halkının sesini kimse duymuyor ya da duydukları sesin onların sesi olmadığını fark edemiyor. bölgedeki sosyal ve siyasal yapı halkla devlet arasına bir duvar örüyor. bu duvarı yıkmak kolay değil. geçmişte gaffar okkan halka aracısız yaklaşmayı denedi bedeli hayatı oldu. siyasal planda akp halkla doğrudan ilişki kumayı başardı ama onun da ayakta kalması risk altında.
halka gidin ve onları anlamaya çalışın. yüreğinizi ısıtacak şarkılar duyacaksınız. kürt konusunda dışardan gazel okuyanlar umurumda bile değil ve beni korkutmuyor. onlar yıldızlar kadar uzakta iken ben elimi uzatsam, bırakın dokunmayı, kucaklaşmış olacağım.>>
sözlük yazarlarının pek bi sevdiği tartışma konusu. üfürün, üfürün anasını satim, kıçınızın ısıttığı koltuğunuzdan, bir elinizde biranız, kahveniz, diğer elinizde çereziniz, sigaranız. herşeyden bihaber, ikinci sınıf bir halk için ahkam kesin, kararlar verin ve bu sorunu anında bitirin. bazınız en iyi kürt ölü kürt sloganıyla aydın kürtleri öldürün. bazınız kömür yahut yeşil kart dağıtın. bazınız korucu olmayı kabul etmeyenlerin köylerini yakın. bazınız tüm kürtleri terörist diye damgalayın. ama ne yapıp ne edip halledin bu sorunu.
ya da biran olsun samimi olun, bu konuyu sözlükte karizma yapmak veya ülke meselelerine alakalı genç olarak kızlara hava atmak dışında bir daha düşünün. a beautiful minddan parcher abi, söz sende.
- conviction, it turns out, is a luxury of those on the sidelines, mr. nash.
- (yorum yapmak, olayı sadece kenardan izleyenlerin lüksüdür, bay nash)
bu güne kadar,diller,etnik kimlikler gibi konular yanlış devlet politikalarıyla hastalıklı bir düğüm haline getirildi ve istenilen amaçtan (sözde bütünlüğü korumak,bölünmeyi engellemek...)çok uzaklarda yalnızca ihtilafa neden oldu.örneğin;kürtçe yayın yapılmasının denetlenemeyeceği gerekçesiyle yasaklanması,abd üzerinden gayri resmi yapılan içeriği pkk yanlısı olan kürtçe yayınların izlenmesi gibi bir sonuç doğurdu.etki her zaman tepkisini doğurur.eğer en başta "türkiye cumhuriyeti içinde konuşulan diller,türkiye'nin kültür mirasıdır"hükmü anayasaya alınmış olsaydı(ispanyol anayasasında mevcuttur) belli ki sağlıklı bir iletişimin başlangıcı böyle olabilecekti.
tüm bunların sebebiyse bu zihniyetti;kürt sorunu yoktur,hatta kürt de yoktur,onlar dağda yürür kart kurt sesler çıkarır vs vs...bir sorunu çözmenin yolu önce o sorunun tespitinden geçer ve sorun yok sayıldıkça büyür ve türkiyenin bu gün gelmiş olduğu noktaya gelinir.
türkiye kendi vatandaşını dinlemedi,ezilen vatandaşının problemini çözmedi,ona eşitlik sağlamadı.bu tutum tüm türk halkının zaaflarının dış güçler tarafından tetiklenmesinin,kışkırtılmasının yolunu açtı.eminim ki türk siyaseti kartın kurtun hesabını yaparken abd bir güzin abla edasıyla kürdü dinledi,onu önemsediği izlenimi verdi,ona kendi devletini kurup tam bağımsız ve özgür olma sözü verdi.sanki emperyalist abdnin bir kürt devleti kurulmasını desteklemesi,kürtlerin özgürlüğü uğrunaydı(ıraka götürdüğü demokrasiye benzer bir özgürlük götürmeyecek miydi o devlete) kendi vatandaşlarımızı aldattı,beyinlerini uyuşturdu,bir yandan bize müttefik oyunları oynarken..pkkya silah sağladı,türk askerine istihbarat...pkknın elebaşlarından murat karayılan ırakta bir hastanede yatarken oda numarasına kadar bilgilerini kendi istihbaratımızla öğrendik,abdden ek destek istedik,abdnin haberi almasından 10 dakika içinde hasta yatağından "nasıl olduysa"kaçtı bu adam. abd bizim müttefikimiz,yıllar yılı da öyleydi değil mi?türkiyeye nefret tohumları serpti,birbirimizden şüpheye düştük,birbirimize güvenmez,birbirimize tahammül edemez olduk.kutuplaştık.abd suçlu bizim nazarımızda.neden?bizi bölmek istiyor,toprağımızı,vatandaşımızı...türkiyenin bölünmesi sonucu elde edeceği çıkarlarına bakarsak,abd nin kendi içinde nedenleri var.peki ya biz?aynı ülkenin vatandaşları nasıl bu hale geldik?biz kendimize bu kötülüğü niye yaptık?bizim bu politikalarda,bu kışkırtmalarda,bu oyunlarda ne çıkarımız var???abd den daha mı az suçluyuz?
"türkiyede kürt sorunu yoktur"zihniyetiyle başladı tüm hepsi...
türkiye'de kürt sorunu yaratılmaya çalışılıyor. çanakkale'de olsun diğer kurtuluş savaşlarında olsun türkü, kürdü, lazı, çerkezi, zazası, arabı, alevisi yan yana koyun koyuna bu ülkeden düşmanı atmak için savaştılar. ama hiç biri sen türksün sen kürtsün deyip ayrımcılığa gitmemiştir. peki sonuç? birliğin getirisi olan zafer... düşman ülkeler de neyi anladılar? topla tüfekle bu işin olmayacağını. ülkeye bir çeşit fitne fesat sokacaksın ki o ülke sallanacak. en fazla nufüs kim türkler ve kürtler. türklerin ve kürtlerin arasına sok sen aşırı milliyetçilik yapacak olan kişileri iki taraf birbirine düşsün ülkede kargaşa olsun. kimse böyle oyunlara gelmezse ülkede hiç bir sorun olmaz. son olarak şu dörtlük herşeyi açıklamaya yetiyor.
girmeden tefrika bir millete düşman giremez
toplu attıkça sineler onu top sindiremez
sen! ben desin efrat, aradan vahdeti kaldır.
milletler için kıyamet, işte o zamandır.
m. akif ersoy
tefrika: ayrımcılık
efrat: ecdat, ata
vahdet: birlik
