türk sinamsında ki şener şen in kadın versiyonu.namı deger türkan sultan.ayrıca türk sinamasında kendi kurallarını koyan büyük oyuncu.(bkz: türkan şoray kuralları)
türkiyenin yetiştirdiği ender sanatçılardan biri olmasına rağmen itüsözlük de kendisi hakkında bu kadar az giri bulunması son derece düşündürücüdür.
28 haziran 1945de istanbul'da doğmuştur. adı ve soyadı orjinal olan türkan şoray sevenlerince kara kız ve sultan olarak da anılır.
ilk olarak 1964 yılında acı hayat filmiyle '1. antalya film festivali'nde en iyi kadın oyuncu ödülünü almış ve bu başarısıyla ünlenmiştir.
sonraki yıllar başarılarla geçmiş, sayısız ödüller almıştır. bu ödüller copy paste nimetinden yararlanarak aşağıda belirtilmektedir.
ödüllerinden bazıları:
1964: 1. antalya film festivali - en başarılı kadın oyuncu, acı hayat
1968: 5. antalya film festivali - en başarılı kadın oyuncu, vesikalı yarim
1973: 5. adana film festivali - en başarılı kadın oyuncu, mahpus
1973: moskova film şenliği (rusya) - özel ödül, dönüş
1978: taşkent film şenliği - uluslarrası aytmatov kulübü geleneksel ödülü, selvi boylum al yazmalım
1987: 27. antalya film festivali - en iyi kadın oyuncu, hayallerim, aşkın ve sen
1990: 2. izmir film festiali - altın artemis onur ödülü
1992: 8. bastia akdeniz sinemaları festiali - en iyi kadın oyuncu, soğuktu ve yağmur çiseliyordu
1994: 6. ankara film festivali - emek ödülü
1994: 31. antalya film festivali - en iyi kadın oyuncu, bir aşk uğruna
1996: 15. uluslararası istanbul film festivali - sinema onur ödülü
1999: roma film festiali - büyük ödül
1999: 2. uçan süpürge kadın filmleri festivali - kadın yönetmen ödülü
2000: marmara üniversitesi iletişim fakültesi - zirvedekiler 2000 ödülü
2000: 31. antalya film festivali - en iyi kadın oyuncu, bir aşk uğruna
2001: akademi istanbul - yılın en başarılı sanatçısı ödülü.
türk sineması denilince akla ilk gelen isimlerin başındadır.
sultan denilince ise fatih veya kanuniden bile önce akla gelir.
küçükken ben kadir inanır'ı hep onun kocası zannederdim. nitekim benim gibi tüm türk halkının gözünde de ona en yakışan isim kadir abi olmuştur.
türkan şoray yapmacık bulunabilir, panik atak bulunabilir, normal hayatında konuşurken çok heyecanlanıp yanlışlıklar yapabilir, ama ben onun avukatı ve 1 numaralı hayranı olarak daima samimiyetine inanırım. on yıllardır türk halkı da inanmış olacak ki bugün bulunduğu yere onu bu insanlar taşımıştır.
bugün türk sineması bir tane daha türkan şoray yetiştirememiştir. bunun ne anlama geldiğini herkes anlamalıdır.
gönderilmemiş mektuplar (2003)
bir aşk uğruna (1994)
şahmaran (1993)
menekşe koyu (1991)
berdel (1990)
soğuktu ve yağmur çiseliyordu (1990)
ölü bir deniz (1989)
ada (1988)
garamafon avrat (1987)
hayallerim, aşkım ve sen (1987)
on kadın (1987)
rumuz goncagül (1987)
bir kadın, bir hayat (1985)
körebe (1985)
bir sevgi istiyorum (1984)
metres (1983)
seni seviyorum (1983)
mine (1982)
seni kalbime gömdüm (1982)
yılanı öldürseler (1981)
hazal (1979)
küskün çicek (1979)
cevriyem (1978)
bir aşk masalı (1978)
sultan (1978)
tatlı nigar (1978)
baraj (1977)
dila hanım (1977)
selvi boylum, al yazmalım (1977)
bodrum hakimi (1976)
deprem (1976)
devlerin aşkı (1976)
acele koca aranıyor (1975)
çılgınlar (1974)
yüreğimde yare var (1974)
asiye nasıl kurtulur (1973)
azap (1973)
dert bende (1973)
gazi kadın (1973)
güllü geliyor güllü (1973)
mahpus (1973)
namus borcu (1973)
sultan gelin (1973)
yalancı (1973)
cemo (1972)
çile (1972)
dönüş (1972)
sisli hatıralar (1972)
vukuat var (1972)
zulüm (1972)
ateş parçası (1971)
bir genç kızın romanı (1971)
bir kadın kayboldu (1971)
gelin çiçeği (1971)
güllü (1971)
gülüm, balım, çiceğim (1971)
mavi eşarp (1971)
melek mi, şeytan mı? (1971)
sevmek ve ölmek zamanı (1971)
unutulan kadın (1971)
yedi kocalı hürmüz (1971) ağlayan melek (1970)
arım, balım, peteğim (1970)
birleşen yollar (1970)
buğulu gözler (1970)
bülbül yuvası (1970)
hayatım sana feda (1970)
herkesin sevgilisi (1970)
kara gözlum (1970)
mağrur kadın (1970)
mazi kalbimde yaradır (1970)
merhamet (1970)
tatlı meleğim (1970)
aşk mabudesi (1969)
ateşli çingene (1969)
bana derler fosforlu (1969)
buruk acı (1969)
fosforlu cevriye (1969)
günah bende mi? (1969)
kölen olayım (1969)
sana dönmeyeceğim (1969)
seninle ölmek istiyorum (1969)
sonbahar rüzgarları (1969)
abbase sultan (1968)
ağla gözlerim (1968)
artık sevmeyeceğim (1968)
aşk eski bir yalan (1968)
ayşem (1968)
dünyanın en güzel kadını (1968)
hapishane gelini (1968)
kadın değil, baş belası (1968)
kadın intikamı (1968)
kadın severse (1968)
kahveci güzeli (1968)
vesikali yarim (1968)
ağlayan kadın (1967)
ana (1967)
ayrılsak da beraberiz (1967)
bir dağ masalı (1967)
her zaman kalbimdesin (1967)
kara duvaklı gelin (1967)
kelepçeli melek (1967)
ölümsüz kadın (1967)
sinekli bakkal (1967)
tapılacak kadın (1967)
akşam güneşi (1966)
altın küpeler (1966)
anaların günahı (1966)
çalıkuşu (1966)
düğün gecesi (1966)
eli maşalı (1966)
el kızı (1966)
karanfilli kadın (1966)
kenarı dilberi (1966)
meleklerin intikami (1966)
meyhanenin gülü (1966)
siyah gül (1966)
çamaşırcı güzeli (1966)
günahkar kadın (1966)
elveda sevgilim (1965)
garip bir izdivaç (1965)
hayatımın kadını (1965)
komşunun tavuğu (1965)
sana layık değilim (1965)
siyah gözler (1965)
sürtük (1965)
vahşi gelin (1965)
seven kadın unutmaz (1965)
veda busesi (1965)
ekmekçi kadın (1965)
anasının kuzusu (1964)
bomba gibi kız (1964)
gençlik rüzgarı (1964)
gözleri öre bedel (1964)
kader kapiyi çaldı (1964)
kızgın delikanli (1964)
macera kadını (1964)
öksüz kız (1964)
yılların ardından (1964)
fıstık gibi maşallah (1964)
adanalı tayfur kardeşler (1964)
bücür (1964)
mualla (1964)
acı aşk (1963)
ayşecik-canımın içi (1963)
badem şekeri (1963)
beni osman öldürdü (1963)
bütün suçumuz sevmek (1963)
çalınan aşk (1963)
çapkın kız (1963)
genç kızlar (1963)
iki kocalı kadın (1963)
köroglu-dağlar kralı (1963)
küçük beyin kısmeti (1963)
sayın bayan (1963)
acı hayat (1962)
aşk yarası (1962)
bardaktaki adam (1962)
billur köşk (1962)
biz de arkadaş mıyız? (1962)
dikmen yıldızı (1962)
kırmızı karanfiller (1962)
lekeli kadın (1962)
ne şeker şey (1962)
ümitler kırılınca (1962)
zorlu damat (1962)
allah seviniz dedi (1962)
afacan (1961)
aşk ve yumruk (1961)
dikenli gül (1961)
gönülden gönüle (1961)
güzeller resmigeçidi (1961)
hatırla sevgilim (1961)
kardeş uğruna (1961)
melekler şahidimdir (1961)
otobüs yolcuları (1961)
sevimli haydut (1961)
siyah melek (1961)
utanmaz adam (1961)
kaderin önüne geçilmez (1961)
aşk rüzgarı (1960)
maalesef artık iyi bir oyuncu değil gibi geliyor bana. elleri titriyor, replikleri üzerinde eğreti duruyor. yine de türk sinemasının lokomotifidir kanımca türkan şoray. yılanların öcü ve bunun gibi ağır birkaç filmi daha mutlaka görülmelidir. selvi boylum al yazmalım'daki performansı muhteşemdir. bir zamanların güzellik sembolüdür, koyduğu ve şimdi bize komik gelen kurallarla 1970lerin seks furyasında kalitesinden ödün vermeden ayakta kalmıştır. bu yönüyle takdire şayandır.
kendisiyle ayrıca yakınen tanışırım, annemle kendisinin bir davette karşılıklı göbek atmışlıkları vardır. o derece.
yıllara rağmen güzelliğini ve zerafetini koruyan zamanında tüm yeni oyuncuların örnek aldığı bir o kadar da çok güzel türk sinemasının gelmiş geçmiş en harbi oyuncusu...
verilen her rolü **** layıkı ile yerine getiren sadece türk sinemasının değil, dünya sinemasının sultanı. 45 yıllık sinema hayatıyla gerçek bir sanatçı olduğunu göstermiştir.
80'li yıllara kadar adalet cimcoz ve nevin akkaya tarafından seslendirilen sanatçımız,sonraları kendi sesi ile rol almıştır,60'lı yıllarda siyah beyaz filmlerin çekildiği dönem aşk ve melodramlar ile başlar sinemaya,70'li yıllarda toplumsal içerikli filmlerde rol alır,80'lere gelindiğinde ise kadının dünyasını irdeleyen filmlerde oynar,tatlı hayat adlı dizi ile her döneme ayak uydurabilen ve kendisini yenilemesini bilen bir aktrist olduğunu bizlere göstermiştir,ikinci bahar dizisi onun ne kadar büyük bir sanatçı olduğunun ispatıdır adeta.
asil duruşu, balıketli olmasına rağmen son derece zarfi ve kemikli yüz hatları, küçücük burnu, simsiyah saçları ve güçlü oyunculuğuyla takdir edilesi bir yıldızdır. gerçek hayatta elleri titreyen, konuşamayan bir insanın kamera karşısında neler döktürebildiğine inanamazsınız...
