belki ilginizi çeker
  1. · türkçesi varken
  2. · madde 97: bir ünlü şahsiyeti seninle mcdonald's a gitmeye ikna et (reklam)
gündem
  1. · prison brake
  2. · günün tek kelimelik özeti
  3. · yaran diyaloglar
  4. · ugg düşmanı ezik kızlar
  5. · the twilight saga new moon
  6. · 25 kasım 2009 manchester united beşiktaş maçı
  7. · dtp genel başkanının izmirlileri tehdit etmesi
  8. · teselli eden sözler
  9. · oscar peterson

türkçeleştirme  

  1. türkçe olmayan kelimeleri türkçe ortamına katmak için yapılan eylem. şöyle ki, öyle ya da böyle dilimize giren yabancı kelimeleri olduğu gibi dile sokuyoruz çoğu zaman. ki bu da dilin hızlıca kirlenmesine yol açıyor. gayet güzel türkçe karşılıklar bulup kullanabileceğimiz yabancı kelimeleri, büyük bir iştahla benimseyip, bizdenleştirebiliyoruz. ki örnekleri de bolca mevcut zaten.
    bir de şöyle bir olay var. aslı türkçe'ye ait olmayan sözcükleri, türkçe'ye çevirmek için kurulmuş gayet güzel bir kurumumuz var ''tdk'' adı altında. türkçe'de kullanımda olan yüzlerce, binlerce yabancı kökenli, hattâ yabancının alâsı sözcüğü saymazsak, tdk'nın iyi çalıştığını söyleyebiliriz.
    fekat; şöyle bir durum daha var ki, türkçeleştirme adı altında işin suyunun çıkması beni endişelendiriyor. türkçe'ye yıllar önce girmiş bir çok kkelime var, bizdenleştirdiğimiz. mesela, ''otobüs''. sen kalk buna ''çok oturgaçlı götürgeç'' de, işte bi sözcük türkçeye karıştığı zaman artık aynı anlamda başka bir sözcüğü benimsemek zor. mesela kimse e-mail'e bundan sonra ''elmek'' demez. ama zamanında computer'e ne de güzel ''bilgisayar'' eşliğini bulmuşuz. hiç de yadsımadan kullanıyoruz..
    trt fm türkçesi kullanayım. hiç '' belgegeçer'' kullandınız mı? bildiğiniz fax, yani. kullandık tabi çoğumuz. hafif de olsa, bizdenleştirmeye başlamışız sözcükleri.. ama hafif de olsa. keşke tamamiyle dilimize sahip çıkabilsek. pek mümkün olmayacakmış gibi görünüyor şu gidişle..
    anlatmaka istediğim aslında farklı bir şeydi ama değindiklerim de aslında hep bahsetmeyi dilediğim şeylerdi..
    (nymphe, 05.01.2008 23:30)
  2. "belgeç" güzel bir karşılıktır. öncelikle bunu belirtmek isterim. kullanmalıyız bu kelimeleri (kelime). zamanında inatla kullanıldığı için yerleşmiş birçok kelime var. "anımsamak" anırmayı çağrıştırıyor diye eleştirmiş peyami safa. "bakan" kesinlikle tutmaz demiş; ama tutmuş. "mayi-i mahrukat" uydurma bir kelimeyken, "akaryakıt" diye türkçesini uydurmuşuz. iyi de olmuş. engin noyan dışında "mektep", "tayyare" diyen var mı acaba bugün?

    türkçeleştirme, demokratikleşmenin yapıtaşıdır. halk dile, dil halka ulaşır. dil zenginleşir. üst düzey dillerin (felsefe dili, bilim dili, edebi dil) halka yayılması olanakları artar. bilgi sorgulanmaya daha açık hale gelir. bunlar oturduğumuz yerden olmaz doğal olarak. çalışmak gerekir elbette. her zaman çalışmak gerekir. anadilimiz türkçe olunca armut ağzımıza düşmeyecek.

    özetin özeti yazıyorum. bu türkçeleştirme konusunda geniş bir yazıyı daha sonra yazacağım.

    ayrıca, "çok oturgaçlı götürgeç" diye bir kelime tdk tarafından hiç bir zaman önerilmedi. bu bilinen bir gerçek artık. tezlerimizi bu yanlış ve gayrıciddi bilgi üstüne oturtmayalım. bize komik gelen şeyin agop dilâçar'a da komik gelebileceği düşünülmeli.

    son olarak diyorum ki; türkçe ölmez. uç bir örnek düşünelim; osmanlı devlet belgeleri. onlar dahi elkab kısmı dışında bildiğimiz türkçedir. hatta en önde gelen türkçeci ataç bile, divan şiirinin esasen türkçeye dahil olduğunu söylüyor. bence çok endişelenmemek gerekiyor.
    (salieri ve çiğnenen onuru, 06.01.2008 00:01 ~ 01:35)

künye  ·  iletişim / şikayet / reklam  ·  sıkça sorulan sorular  ·  itü sözlük görseller  ·  itü sözlük extra  ·  itü sözlük mobil