türkçe'nin asıl sorununun yetersizliği değil de, insanların kompleksi olduğunun fark edilmesiyle bitecek tartışmadır. sorun sadece bilim diliyle sınırlı değildir. alışılmış bir sözcüğün türkçe karşılığını duyduğumuzda, kulağımızı tırmaladığı ya da komik geldiği gerekçesiyle saf dışı bıraktığımız için, aşılamayacak gibi duran toplumsal yaradır.
ek zenginliği ve kelime türetebilme kabiliyeti sebebiyle pek ala bilim dili olabilecek olan türkçe yerine ingilizcenin bilim dili olarak kullanılması ve türkçenin bilim dili olamayacağı yalanı...
kolaycılık ve özentilikten arınmış olarak konuya yaklaşılması gereken durum. ingilizce gibi kelime türetme ve ek bakımından türkçe kadar zengin olmayan bir dil bile bilim dili olabiliyorsa türkçe de olabilir dedirten hadise...
ingilizcenin ne kadar sığ bir dil olduğunu ispatlamak için bilişimde kullanılan kelimeler göz önüne alınabilir. bir çok terim birkaç kelime ile açıklanan birşeyin o kelimelerinin baş harfleri alınarak uydurulması verilebilir. (örneğin: random access memory= r.a.m = bellek)
ne yazık ki en çok da bilim adamlarınca savunulan sav. her fırsatta atatürk'ü çok sevdiğini, o'nun izinde olduğunu papağan gibi yineleyen bilim adamlarımızın, o kişinin aşağıdaki sözlerinden hiç haberi olmamış galiba. ilerigörüşlülüğü ile bilinen mustafa kemal bunları sanki bu savları savunan bilim! adamlarının suratına çarpar gibi söylemiş:
“türk dili varsıl (zengin), geniş bir dildir. bütün kavramları anlatma yeteneği vardır. yalnız, onun bütün varlıklarını aramak, bulmak, toplamak, onlar üzerinde işlemek gereklidir. öyle istiyorum ki türk dili bilimsel yöntemlerle kurallarını ortaya koysun. bütün dallarda yazı yazanlar bütün terimleriyle çoğunluğun anlayabileceği, güzel uyumlu dilimizi kullansınlar.”
“türk demek dil demektir. ulus olmanın en belirgin niteliklerinden biri dildir. türk ulusundanım diyen insanlar her şeyden önce ve kesinlikle türkçe konuşmalıdır.”
“başka dillerdeki her bir sözcüğe karşılık olarak dilimizde en az bir sözcük bulmak ya da türetmek gerekir. bu sözcükler kamuoyuna sunulmalı, böylece, yaygınlaşıp yerleşmesi sağlanmalıdır.”
“türk dilinin özleştirilmesi, varsıllaştırılması (zenginleştirilmesi) ve kamuoyuna bunların benimsetilmesi için bütün yayın araçlarından yararlanmalıyız. her aydın, hangi konuda olursa olsun, yazarken buna dikkat edebilmeli, konuşma dilimiziyse uyumlu, güzel bir duruma getirmeliyiz.”
“türk dilinin kendi benliğine, özündeki güzellik ve varsıllığına (zenginliğine) kavuşması için, bütün devlet kurumlarımızın, dikkatli, ilgili olması başkoşuldur.”
başındaki "türkiye'de yabancı dille eğitim yapılmaya devam edildikçe" şeklindeki zarf tümleci (50 harf sınırını aştığı için olsa gerek*) atlandığı için yanlış gibi görünen, (benim söylediğim) tamamı okunduğunda ise ne yazık ki doğru olan önerme. türkiye'de %100 türkçe eğitim yapılması gerektiği yönündeki iddiamın temel dayanaklarından biri.
"türkiye'de yabancı dille eğitim yapılmaya devam edildikçe türkçe bilim dili olamaz!"
türkiye'de bilim yapılmadığından, en azından, bunun aksi gerçekleşene kadar türkçe'yi bilim dili olarak kullanma tartışmalarını rafa kaldırmak en mantıklısı. bu durum, elbette türk bilim insanlarının -göç etmemiş olanlardır bahsettiğim- kapasitesizliği ile ilişkilendirilemeyecek kadar karmaşıktır. bilime akıtılan paradan tutun da üniversite içi ve dışı bürokrasiye kadar bir dolu neden saymak mümkündür.
"ne yapsak da şu milleti yozlaştırsak kültüründen soğutup sindirsek" diye düşünenlerin en önemli değerimiz olan dilimize türkçemize saldırmasıyla ortaya atılan laf kalabalıklarından biridir bu da
miili edebiyat döneminin başat temalarından biridir. özellikle de ömer seyfettin'in efruz bey romanında işlediği bir sorundur. romanda bu düşünceleri savunan ve fransızca'nın bilim dili olması gerektiğini savunanlara romanın bir yerinde şöyle bir şey sorar ömer seyfettin: "ne buldun ve ne yazmak ne anlatmak istedin de türkçe sana yetmedi..."
ayrıca oruç aruoba'nın bir söyleşisinde "türkçe yeryüzünde felsefeye en uygun dildir"* dedikten sonra, kendisine "peki bilime uygun mudur" diye soran sunucuya: "felsefeye uygun olanın bilime uygun olmaması düşünülemez" demesi ve,
musatfa inan'ın türkçe'nin anlam yapısının diğer dillerin aksine eklerle sağlanmasından ötürü özellikle pozitif bilimlere uygunluğunun çok fazla olmasından bahsetmesinin de burada hatırlanması gerekir galiba.
söyleyenin suratına işenmesini gerektiren cümle.
eğer türkçe konuşan ülkeler kendini geliştirirse ve buluşlara imza atarlarsa bunlar türkçe isim alır ve ister istemez bu isimle kullanılır.
(bkz: düz mantık)
bilim, üretildiği kültürlerin dilleri üzerinden geliştiği için diğer dillere transferlerinde olduğu gibi aktarılır ve tercüme edilmez. sonuçta "www" gibi "dça" olarak tercüme edip adres çubuğuna yazamayız. ama bu demek değildir ki her aktarımı karşılayan dil bilim dili olma ihtimali yoktur. eğer siz kendi dilinizde bir buluş ve teknik geliştirir ve transfer ederseniz sizin diliniz de bilim dili olur. çok alakası olmasa da; örneğin türklere ait olan "yoğurt" kelimesi birçok dilde pek de deforme olmadan kullanılır, ama bu diğer dillerin yetersizliğini kanıtlamaz.
işte bu yüzden, bilime öncülük eden uygarlıkların dilleri daima bilim dili olabilmiştir. eğer türkiye de bilime öncülük etseydi türkçe de bilim dili olabilecekti. türkçe ve diğer diller için bilim dili olamaz açıklaması yersizdir. her yeni bulgu, kendi dil dinamiğinde tanımlanır ve dünya medeniyetine sunulur.
şimdi bir beher içerisinde daha önceden koymuş olduğumuz kimyasalların tepkimesini inceliyoruz. (koymak demişken ulan ne koyduk olm size geçen maçta)
evet beher içerisinde elde ettiğimiz yeni kimyasalımız tatmin edici bir miktarda üretilmedi bunun sebepleri...... (olm tatmin etmek demişken geçen osbir çekmek için kendini elle tatmin etmek yazıyordu la çok komik)
şimdi elde edilen kimyasalın verimini hesaplayalım... (lan olm şu manita da vermiyor lan)
neyse geçelim fiziğe, şimdi vektörlerin iz düşümünü hesaplıyoruz. (olm lan çizdiği şeye bak lan, aynı benim sikime benzedi, lan ben bu dersi çok sevdim sikime ışık tutçam gölge boyundan iz düşüm hesaplıycam)
çekim yasası gereği, dünya güneş etrafında dönerken, ay da dünya etrafında döner, bu yörünge elips çeklinde olduğu için dünyaya yaklaşan ay denizlerde bir kuvvet oluşturur buna da "gel git" olayı denir. ( ohhhşş olm bana bişi oluyo bende erken boşalma var gel, git git gel diyince bir hoş oldum)
şimdi gelelim asıl konuya, türkçe'nin bilim dili olup olmamasına. eğer zaman içerisinde aktif olan ülkeler kendi dillerini de diğer ülkelere gerek ticaret, gerek kültür olarak empoze ederler. yurt dışından gelen insanlaın türkçeyi öğrenmesi için bir sebep oluşturmadıkça, bilimsel olarak, yeterli makale yayınlamadıkça, teknolojiyi ithal etmek yerine ihraç etmedikçe türkçe bilim dili olmaz, olamaz demiyorum, sorun dilin yapısının değil dili kullalanların bunu yapamamasıdır.
şimdi osmanlı'nın geçmiş başarısı ile övünecek değilim, ama batının rönesansından önce sizce bilim dili nerden geliyordu, hiç düşündünüz mü latince nin neden bu kadar tıp, hukuk alanında çok kullanıldığını. çünkü gerek tıp, gerek hukuk kavramlarının çoğu roma çıkışlı. çünkü insanlar o bilgiyi onlardan öğrendiler.
evet esprili girip ciddi bir çıkış yapıyorum, türkçe öğrenmek insanlara bir şey katmadıkça insanlar bizim dilimizi öğrenmez, bilimsel alanda kullanmaz, insanlara türkçeyi öğrenmek için sebepler sunmamız lazım. he bu arada türkiye de zor şartlar altında çalışmaya gelen br kaç rus hatunu bunun dışında tutuyorum. rus demişken erken boşalma sorunu olanlar klavyesini temizlesinler.
öncelikle türkçe değil bilim dili dvd lerde altyazı dili bile olamaz olmamalıdır.
efendim yıllarca bize türkçe çok kaliteli bir dil dünyanın en kaliteli 7. dili dediler inandık dünyada en çok konuşulan top 5 listesindedir dediler ona da inandık ama türkçe bir bilim dili olacak dediler,sikimi inanırım.
asabiyetimi mazur görün bu sadece dvdlerde gördüğüm swedish dannish hindu dilleri gibi daşşağımdaki kıl sayısı kadar insanın konuştuğu dillerin varolması ve türkçenin var olmamasının yarattığı bir dışavurumdur. yoksa türk edebiyatı ve türkçe gerçek anlamda edebiyat dilinin ötesinde de bir dildir. necip fazıllar,orhan veliler yahya kemaller...
her neyse konumuz bilim. efendim bilim kısaca ve yüzeysel olarak tanımını yaparsak. insanoğlunun hayatını kolaylaştırmaya yönelik sürekli ilerleme yolunda olan olgular bütünüdür. türkiye de bilime verilen değer malum ortada her gün yüzlerce icadın ortaya çıktığı ve bu nedenle türkçemize bu icadların karşlığını türkçe kullanmak yerine icad edilen dildeki kavramı kullanmaya iten nedenlerin başında tembellik gelmektedir. zamanında ismini bilmediğim bir şahıs oturup bunu düşünerekten compütere bilgisayar ram yerine bellek ve bir çok bilgisayar teferuatını türkçemize çevirip kazandırmıştır.yani bilimde ilerlemesek bile kıçımızı kaldırıp elden geldikçe bu türkçeyi geliştirmek yine elimizde.
açıkçası ezber öğretiminde bunda bir çok etkisi bulunmaktadır.lise hayatında düşünün kimyada h2so4 formülünü kaç kişi sülfürik asit yerine hsan 2 salak osman 4 diye ezberinde tutmuştur. ya da fizik dersinde q=m.c.dt formülünü qu macit şeklinde ezberlemiştir .hepimiz işimize en kısa yoldan nasıl ulaşırız diye bakıyoruz. ve türkçe bilim dili olacak. türkçe dediğim gibi değil bilim dili dvdlerin altyazı bölümünde olmayı bile haketmiyor. önce bilime önem vereceksin ondan sonra yaratıcılığını konuşturup kavramlaştıracaksın. bu işler bye bye türkçe okumakla da olmaz.
