osmanlı padişahlarının çoğu iyi birer bestekarmış.
kalan müzik tarafından
sultan bestekarlar adıyla hazırlanan özel albüm padişahların ve diğer saray mensuplarının eserlerini ilk defa biraraya getiriyor.
ebrulerinin zahmı nihandır ciğerimde
gül ruhlerinin handeleri çeşmü terimde
sevda - yı muhabbet esiyor şimdi serimde
takdire ne çare bu da varmış kaderimde
ikinci mahmud
osmanlı padişahlarının çoğunun aynı zamanda iyi birer bestekar olduklarını biliyor muydunuz? peki
birinci mahmud'un iyi keman çaldığını ya da
ikinci mahmud'un marş besteleyen ilk türk müzisyeni olduğunu? padişahların yaptığı besteler şimdi "sultan bestekarlar" adıyla ilk defa biraraya getiriliyor. 2 cd ve açıklamalı bir kitapçıktan oluşan bu albümde yalnız padişahların değil hanedanın birçok mensubunun bugüne kadar özel koleksiyonlarda saklanmış besteleri de sözlü eserler ve saz eserleri olarak ayrılarak bu cd'lerde ilk kez toplandı.
albümde
ikinci bayezid'den
vahdeddin'e kadar birçok padişahın besteleri bulunuyor. ayrıca 13. kırım hanı
gazi giray'ın da iki bestesi var. kitapçıkta ise osmanlı'da musikinin gelişimi
murat bardakçı ve
ersu pekin tarafından örnekleriyle anlatılmış. murat bardakçı kitapçıkta bulunan yazısında musikinin saraydaki günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğunu söylüyor:
"osmanlı imparatorluğu hükümdarlarının sadece devlet yönetiminin değil, müzik yaşamının da belirleyicisi olduğu, tarihteki ilk ve tek örnek gibidir. müzik politikasını bizzat çizen hükümdarlar teori çalışmalarından besteciliğe kadar her alanda faaliyet göstermiş, musiki bilginlerine nazariyat kitapları yazdırıp bu makamlardan bizzat kendileri eserler vermişlerdir. bestecilik alanında sürekli faaliyet içinde olanlar sadece padişahlar değil, aynı zamanda hanedanın erkek ve kadın diğer mensuplarıdır."
hanedanın musikiyle ilgisinin ilk örneği
ikinci murad zamanında saray için musiki kitaplarının hazırlanmasıyla başlıyor.
ikinci mehmed (fatih) zamanında sarayda gündelikli sazende ve çalgı yapımcıları bulunmaya başlıyor. bu gelenek ıı. bayezid ile de devam etmiş.
kanuni devrinde bu ilgi daha da büyümüş. ersu pekin'in yazısından ise 18. yy'ın, osmanlı musikisinin en verimli dönemi olduğunu ve ııı. selim, ıv. murat, ıv. mehmet, ıı. mustafa, ı. mahmut ve ıı. mahmut'un musikiye özel önem veren padişahlar olduklarını öğreniyoruz.
bir de albümde yer alan "bestekar sultanlar"ın özelliklerine bakalım. besteci olduğu kesin olmayan ıı. bayezid
adni mahlasıyla yazdığı şiirleri bir divanda toplamış. bayezid'in oğlu sultan korkut sazende ve besteciymiş. günümüze sekiz saz eseri kalmış. ıv. murat sert mizacına rağmen sanata çok düşkünmüş.
muradi mahlasıyla şiirler yazan murat'ın
şah murat mahlasıyla onbeşi günümüze ulaşan besteleri olduğu biliniyor. iyi bir kemancı olan ı. mahmut'un eserlerinin sadece bir kısmı günümüze ulaşmış. bugüne 39 saz ve 43 sözlü eseri kalan ııı. selim ise aynı zamanda tanburi ve neyzen. tıpkı ıı. mahmut gibi.
dede efendi'nin, hükümdarlığı zamanında yaşadığı ıı. mahmut aynı zamanda marş besteleyen ilk türk müzisyeni olarak gösteriliyor. piyano ve keman ustası olan
beşinci murat'ın da batı müziğini iyi bildiği, birçok bestesi olduğu biliniyor.
efkan kula
http://www.kalan.com/...