kendileri ile savaşanlar adlı eseri iki ciltten oluşur. birinde kleist, nietzsche ve hölderlin den bahseder. diğer ciltte ise dostoyevski, tolstoy ve balzac ı ele alır. mükemmel üslubuyla okuyucuyu kendisine bağlamayı bilir. bu işi öyle güzel yapar ki bir süre sonra düşüncelerden çok anlatımın güzelliği içinde erir okuyucu.
satranç adlı insanı delirten kitabın yazarı. 1942'de karısı ile intihar etmiştir. böyle bir kitabın yazarı olması bile hayli ilginç bir insan olduğunu gösteriyor.
intihar etmeden önce bıraktığı mektup:
"kendi isteğimle ve bilinçli olarak hayattan ayrılmadan önce, son bir görevi yerine getirmeğe kendimi mecbur hissediyorum: bana ve çalışmalarıma, böyle iyi ve konuksever şekilde kucak açan harikulade ülke brezilya'ya içtenlikle teşekkür etmeliyim. her geçen gün, bu ülkeyi daha çok sevmeyi öğrendim ve benim lisanım konuşulduğu dünya, bana göre mahvolduktan, ve manevi yurdumavrupa'nınkendi kendisini yoketmesinden sonra, hayatımı yeni baştan kurmayıdaha fazla isteyebileceğim bir yer daha yoktu.
ama 60 yaşından sonra, yeni baştan başlamak için özel güçlere ihtiyacım vardı. benim gücüm ise, uzun yıllar süren yurtsuz gücüm sırasında tükendi. böylece, ruhsal çalışması, her zaman en büyük sevinci ve bireysel özgürlüğü bu dünyanın en büyük nimeti olan bu hayatı, zamanında ve dimdik sona erdirmek bana daha doğru görünüyor.
bütün dostlarımı selamlarım! umarım, uzun gecenin ardındangelecek olan sabahınkızıllığını hala görebilirler!ben, çok sabırsız olan ben, onların önünden gidiyorum."
kendisi iyi bir romancı ve öykücü olmakla beraber aynı zamanda çok da iyi bir biyografi yazarıdır. hatta pek çok kişi için önce biyografi yazarlığı daha sonra da romancılığı, öykücülüğü gelir; bunu fouche ya da marie antoinette gibi kitapları destekler.
bunun dışında en önemli öykü kitapları amok koşucusu ve satrançtır.
biyografi yazarlığı oldukça enteresan sayılır. çünkü biyografilerini yazmaya karar verdiği kişilerin özellikle magazinel yönlerini ele alır, buna karşın anti magazinel bir perspektife oturtarak sujesini, ciddi çerçeveli eğlenceli kitaplar yazar. her birinde üç kişiyi ele aldığı üçlemesi (tolstoy, balzac, stendhal, casanova, dostoyevksi...) biyograficiliğin en üst mertebesi olarak kabul edilir.
her kim ki utanmaktan ve acı vermekten sakınır, soyunanların bağırmasından , çıplaklığın çirkinliğinden korkar , o kimse son sırrı hiçbir zaman keşfedemez .en sonuna kadar gitmeyen her hakikat , köktenciliği olmayan her doğruculuk, ahlaki değerden yoksundur.
içtenlik olmadan bilgi olmaz ,kararlılık olmadan içtenlik olmaz "düşünce vicdanlılığı" olmaz.
"içtenliğin bittiği yerde körümdür; bilmek istediğim yerde aynı zamanda içten olmak isterim,yani sert, sıkı, dar , hunhar ve acımasız."
tutku varolmaktan değerlidir, hayatın anlamı hayatın kendisinden değerlidir.
kabuk değiştirmeyen yılan, ölür. aynı şekilde düşüncelerini değiştirmesine engel olunan kafalarda kafa olmaları son bulur.
düşünen için zararlıdır, tek bir kişiye bağlı olmak .insan kendini bulunca , zaman zaman kaybetmeyi ve sonra yine bulmayı denemeli .
dünya savaşı çıktığı ve insanlar birbirlerini öldürdüğü için, böyle bir dünyayı daha fazla paylaşmaya tahammül edemeyeceğini söyleyip kendini öldürmüştür. oysa ki bu hengamenin dışında, latin amerika da savaştan uzak ve güvende yaşıyormuş..
ülkesinde tüm kitapları yakılmıştır arkasından. kendi anadilinde söylediği bütün sözler yok edilmiş. gölgeler geldiğini söyler arkasından. anlayan için zordur katlanmak dünyaya. ve bir gün misafir edildikleri ülkede, onlara her şey sağlanmışken(!) üstelik intihar eder karısıyla kucak kucağa.. dünyaya ciltler dolusu kitap ve intihar notunun yazıldığı bir kağıt bırakarak..
çocukluk yıllarında edebi alanda sıkı bir eğitimden geçmiştir, 2 büyük dünya savaşını, savaş öncesini bizzat yaşamıştır. 2. dünya savaşından önce baskılı hitler rejimi yüzünden, yahudi kökenli olduğu gerekçesiyle ülkesinden kovulmuş önce ingiltere'de, ingiltere de savaşa girdikten sonra brezilya'da hayatını sürdürmeye devam etmiştir. 1942 yılının şubat ayında dünya'nın ve ülkesinin(avusturya) içinde bulunduğu kötü gidişata dayanamayıp ardında önemli edebi eserler ve bir de intihar mektubu bırakarak bu dünyadan ayrılan yazardır.
eleştirmenlerin edebi değeri hakkında sıradan okuyucuyu kekledikleri 20.yy. yazarlarından biridir.en iyi kitaplarından biri olduğu söylenen ''satranç''ı okudum.müthiş basit bir kitap.olay örgüsü basit,dili basit.türe hiçbir yenilik katmıyor...bu kişiye büyük yazar dersek umberto eco'ya,gabriel garcia marquez'e ne diyeceğiz merak ediyorum doğrusu!
satranç adlı kitap tam bir edebi güzelliktir. insanın içini acıtmaz. yalnızlık duygusuyla pek fazla edebi ün kazanmış kitaplar gibi aşırı duygu sömürüsüne gitmez. hayatınızı değiştirmez ama çok hoş üç dört saat geçirmenizi sağlar..
gitmeden önce "bütün dostlarımı selamlarım! umarım, uzun gecenin ardından gelecek olan sabahın kızıllığını hala görebilirler!ben, çok sabırsız olan ben, onların önünden gidiyorum." diyen, "satranç" ve "kitapkurdu" ile benim "farkındalık edebiyatı"mda en bir önemli yeri nabokov, sartre gibi diğer önemli isimlerle paylaşan yazar. dünyaya fazla kaçan adamlar grubunun en bir güzel üyelerinden. hümanist, dünya acı çekince acı çeken nadir insanlardan.
