gösterilerden, konserlerden önce yapılan ses kontrolüdür. böylece mikrofonlara, amfilere güzel bi ayar verilir* ve ses izleyiciye en güzel biçimde ulaşır.
soundcheck'i genelde grup elemanları yapmaz, konser salonunun akustiğini daha iyi bilen salonun çalışanları ya da grubun kendi ses kontrolcüleri yapar. böylece grup içerde son hazırlıklarını tamamlar, konsere ısınır, zaman kaybı en aza indirilir.
ipod'ların manual'lerde bile açıklanmadığını gördüğüm bir ayarı. değişik ses seviyeleri içeren parçaların sesini sabit bir seviyeye sabitleyip kulaklıkların veya kulakların zarar görmesini engelleyebiliyor
müzik gruplarının sahneye çıkmasından önce enstrumanların akordlarının, ses/mikrofon/kulaklık ayarlarının yapıldığı hededir soundcheck. çoğu zaman on* dakika sürecek derler ama bazen yarım saati aştığı bile görülür**.
kadıköydeki bir stüdyo. içinde genelde gördügüm kadarıyla "i hate people" şeklinde takılan insanlar mevcut, insan görünce pek hoş karşılamıyorlar ama stüdyosu fena degil, yine de çok daha donanımlı olanları var kadıköyde.
2005 senesinde türkiye çapında gerçekleştirilmiş liselerarası müzik yarışması. dream tv den de yayınlanmıştır. organizasyonu aura production gerçekleştirmiştir. türkiye çapında demo yollayan 600 küsür okuldan 16tanesi cemal reşit rey konser salonunda performans sergilemeye hak kazanmıştır ve 1 haziran 2005 tarihinde yarışmanın finali gerçekleştirilmiştir.
1. mehmet rauf lisesi ( system of a down - toxicity )
2. hacı ömer tarman anadolu lisesi
2. izmir amerikan koleji
iyi bir soundcheck için gerekli olan iki şey vardır.
işi bilen bir tonmeister
bilinçli ve saygılı müzisyenler
tonmeister çok önemlidir. iyi diye nitelendirileni her enstrumanın frekans aralığını iyi bilen, ona göre tonlayan, "çarpışma" olarak nitelendirilen birbirine yakın frekansların karışıp ortamda uğultu yaratması durumuna mahal vermeyen ve müzisyeni de motive edenidir.
ama tonmeister ne kadar iyi olursa olsun müzisyen dangalak olunca çileden çıkar. ilk olarak tonmeisterden birşeyler istemeden önce herşeyiyle hazır olmalıdır. şöyle bir diyalog bir insanı çıldırtmaya yeter
- gitarı tonlayalım
+ tamam açıyorum kanalını
- ama bi saniye önce bi sandalye bulayım
bu ne len. sen bi hazır ol sonra iste. delirtme insanları.
ikinci ve en önemli nokta müziyen ne istediğini bilmeli ve enstrumanını nasıl bir atmosferde tonladığını tartıp ona göre istemelidir. bu da biraz tecrübeyle alakalı olsa gerek. ilk tonu aldığında eksik olanları kestirip ona göre gerek efekt gerekse frekans istemelidir. bunun için odaklanma ve olaya konsantre olmak da şart. açıkhavada mı çalıyor, kapalıysa ortamın akustiği nasıl, ses nasıl dağılıyor bunları düşünmelidir. bir de soundcheckte show yapmak salaklığın önde gidenidir. dur slapin amına koyayım bi sweep picking çakayım allahları şaşsın mantığı akşamki performansta kötü bir sound olarak geri döner. tane tane, temiz, sakince icra yapılıp ses ne kadar uzuyor, bir yerlerden dönüyor mu, sahne içi mikrofonlar alıyor mu vs. gibi şeylere bakılmalıdır.
gelelim en çok yapılan amatörlüğe. bugüne kadar ki naçizane tecrübelerimde gördüm ki tonmeisterları ve orkestradaki diğer elemanları delirten iki şey şudur.
ilki
- nasıl ton
+ iyi iyi eline sağlık
gibi bir diyalogdan sonra başka bir enstruman tonlanırken ya bana mid versene biraz gainden al kıl yün et gibi çemkirmek ya da hiç böyle bir diyalog yaşanmasa bile başka bir enstruman tonlanırken gereksiz yere çalmak. bunu en çok davulcular yapıyor anladığım kadarıyla. ya da akustik sesiyle en çok gürültü çıkartan enstruman olduğu için öyle geliyor bilemeyeceğim.
ikincisi de sahne içi ve sahne dışı kavramlarını karıştırmak. yani tonlar çekildikten sonra tonmeister seslerin dengeli olduğunu dinlemek için hep birlikte birşeyler çalınmasını istediği vakit daha onuncu saniyede durup da sesimi aç demek. bi dur da adam baksın sonra zaten verecek sana monitörden ne istiyorsan. bu monitör meselesi de çok zorlu geçebilir. herkesin bir ağızdan ben gitar istiyorum, kanunu şu monitörden al, solisti aç gibi sik sik etmesi adamı delirtebilir. parayla değil sırayla bekleyin iki dakika.
yaklaşık bir saat önce döndüğüm bir ekstrada yukarıdaki denyolukların hepsiyle karşılaşmış üzerine tam bir gerizekalı tonmeister bozmasının eklenmesiyle çileden çıkmış ve aşırı alkollü olarak içimi döktüm mutluyum.
edit: on dakika falan denilirse aldanmayın. lise kantini için bile on dakikada soundcheck alınmaz. gerektiğinde iki saat bile uğraşılmalıdır. çünkü müzisyenin görevi sadece performans esnasında çalmak değil. gerekiyorsa öğlen ikide gidecek mekana.
