siper  

bilhassa birinci dünya savaşına damgasını vurmuş hendeklerdir.

savaş zamanında askerlerin içine girerek kendilerini koruyabileceği hendeklerdir. yer yer bir örümcek ağı gibi birbirlerine bağlı olan sistemlerdir. siperdeki asker kendini açık hedef etmeden düşmana ateş açabilir.

birinci dünya savaşının bize gösterdiği şudur ki cepheleri dar bir alanda sıkıştırmaktadır. fazla hareket olmamakla beraber cephane sarfiyatı, askerin istihkakı derken yavaş netice alınan bir taktik olması sebebiyle maddi yükü çok yüksektir.

savaşın kazanılma olasılığını ön cephe siperlerindeki askerlerin becerisine ve ruhuna değil, orduların sayı gücüne ve istihkam kapasitesine doğru çeken olay. makinalı tüfeğin icadından sonra savaş meydanlarında milyonlarca askerin düşmanın yüzünü göremeden ölmesine sebep vermiş taktiksel yapı. (bkz: verdun)(bkz: somme)

almanların birinci dünya savaşını kaybetmelerinin sebebi siper savaşlarına sürüklenerek sıkıştırılmaları ve denizlerde abluka altına alındıktan sonra üstün müttefik destek gücünün karşısında ezilmeleridir. 1936 yılında alman general heinz guderian bu yapının da reçetesini yazmıştır. (bkz: panzer)