|
|
- kaf dağında yaşayan ve her ölümüyle birlikte kendi küllerinden yeniden doğan kuş. bir çok mitolojide ölümsüzlüğün sembolüdür. çeşitli kaynaklara göre 500, 540, 1000, 1461, 1700, 7006 veya 12994 yıl yaşadığı şeklinde tevatürler bulunmaktadır. kısa bir süre sonra öleceğini farkettiğinde kendine güzel kokulu çiçek, bitki ve yapraklardan hazırlanmış bir yuva hazırlar ve içine yerleşir. efsaneye göre yuvaya yerleşmesinin ertesi günü öğle vakitlerinde yuvasıyla birlikte yanan simurg-un küllerinden 3 gün içinde yeni bir simurg ortaya çıkar.
türkçesi: tuğrul
farsçası: simurg
arapçası: anka
mısır ve yunan mitolojisinde: phoenix
diğer isimleri: sirenk, zümrüd-ü anka, hüma kuşu, bülbül-ü anka, devlet kuşu
ayrıca (bkz. simurg kitabevi)
- bir iran efsanesi, 30 kuşun simurg u bulma çabası.
ve bir gün fark ederler ki simurg kendileridir.
simurg 30 kuş anlamına da gelir.
- anka kuşu.
- simurg bir masal kuşudur.
uzun boynunda beyaz bir halka bulunan, safran tüylü, güzel sesli, insana benzer kocaman bir kuş...
kuşların sultanıdır.
kaf dağı'nın ardında yaşar.
efsaneye göre, kuşlar, sultanlarını bulmak üzere toplanıp yola çıkarlar bir gün...
yol uzun, yolculuk zorludur.
"aşk denizi"nden geçerler önce...
"ayrılık vadisi"nden uçarlar...
"hırs ovası"nı aşıp "kıskançlık gölü"ne saparlar...
kuşların kimi aşk denizi'ne dalar, kimi ayrılık vadisi'nde kopar sürüden...
kimi hırslanıp düşer ovaya, kimi kıskanıp batar göle...
yolculuk bittiğinde, kaf dağı'nın ardına sadece 30 kuş varabilmiştir.
sultanları simurg'u bulamazlar orada...
sonunda sırrı sözcükler çözer:
farsça "si", "30" demektir.
..."murg" ise "kuş"...
"30 kuş", anlar ki aradıkları sultan kendileridir.
ve gerçek yolculuk kendine yapılan seyahattir.
(bkz: can dündar)
(bkz: kırmızı bisiklet)(finch, 26.02.2006 20:51)
- diğer ismiyle zümrüdü anka; efsanevi bir kuştur. pers mitolojisi kaynaklı olsa da zamanla diğer doğu mitoloji ve efsanelerinde de yer edinmiştir. sênmurw (pehlevi) ve sîna-mrû (pâzand) diğer isimlerindendir. ayrıca zaman zaman sadece anka kuşu olarak da anıldığı olmuştur.
mitik kuş simurg fars sanatında kuş şeklinde, kanatlı dev bir yaratık olarak resmedilmiştir. zaman zaman köpek başına ve aslan pençelerine sahip bir tavus kuşu olarak da resmedilmiştir. bazen insan yüzü ile de resmedildiği olmuştur. bir bölümü memeli olduğu için yavrularını emzirirdi. yılanlara karşı bir düşmanlığı vardı ve yaşadığı yer fazlasıyla sulaktı. bir antik iran tanımında simurg'un kendisini alevlerle kaplayana kadar 1700 yıl yaşar, daha sonraki tanım ve kayıtlarda ise onun ölümsüz olduğu ve bilgi ağacı'nda bir yuvası olduğundan bahsedilmiştir.
iran efsanesine göre, bu kuş o kadar yaşlıdır ki dünyanın yıkılışına üç kez tanık olmuştur. tüm bu zaman boyunca, simurg o kadar çok öğrenmiştir ki tüm zamanların bilgisine sahip olmuştur.
sasani persler simurg'un yere bereket bahşedeceğine ve dünya ile göğün arasındaki birliği sağlayacağına inanırlardı. yaşam ağacı, gaokerena'da tünediğine ve her türlü şeytani şeyi tedavi eden, düzelten kutsal haoma bitkisinin yöresinde yaşadığına inanılırdı. daha sonraki iran geleneklerinde simurg ilahiliğin bir sembolü haline gelmiştir. ayrıca, sên-murv/simurg pers edebiyatında homâ olarak tanımlanmış, arapça'ya ise rukh olarak girmiştir.
simurg uçuşa kalktığında, bilgi ağacının yaprakları titrer her bitkinin tohumlarının dökülmesine neden olurdu. bu tohumlar dünyanın her yanına dağılır gelmiş geçmiş her bitki çeşidinin kök almasını sağlar ve böylece de (bu bitkiler yoluyla) insanoğlunun tüm hastalıklarını tedavi ederler. simurg'un tüylerinin bakır renginde olduğu söylenmiştir. her ne kadar başlarda bir köpek-kuş olarak tasvir edilse de, daha sonraları sıklıkla bir insan veya köpeğin başıyla gösterilmiştir. onun iyilik sever bir doğası olduğu ve kanatlarının bir dokunuşunun her türlü hastalık veya yarayı tedavi edeceğine inanılırdı.
firdevsi'nin epik eseri şahname'de (şahların kitabı) simurg en tanınmış halini almıştır. şahname'de simurg'un prens zal ile olan ilişkisi yer alır. şahname'ye göre kral siam'ın oğlu zal albino olarak doğmuştur. kral siam albino oğlunu görünce, çocuğun şeytanların tohumu olduğunu düşünüp çocuğu bir dağa terk etmiştir. çocuğun ağlayışlarını duyan yumuşak kalpli simurg çocuğu alıp büyütür. zal her türlü bilgiye sahip simurg'dan hikmet almış birçok şey öğrenmiştir. yine de büyüyüp bir yetişkin olduğu zaman insanların dünyasına girmek ister. simurg çok üzülse de, ona bir tane altın tüy verip gitmesine izin vermiştir. eğer zal, simurg'un yardımına ihtiyaç duyarsa bu tüyü yakacaktır.
krallığına döndüğünde zal güzel rudaba'ya aşık olur ve onunla evlenir. karısı bir oğula hamile kalır fakat doğum zamanı geldiğinde birçok sorun yaşarlar. zal karısının doğum sırasında öleceğini fark eder ve tam rudabah ölüme yakınken zal simurg'u çağırmaya karar verir. ortaya çıkan simurg zal'ın bir tür sezaryan benzeri yöntem uygulamasını sağlar ve rudabah ile çocuğun hayatını kurtarır. bu çocuk daha sonra en ünlü ve büyük pers kahramanlarından biri olacak rüstem'dir.
islami dönem sembolizmine bakıldığında sufi feriddedin attar (ferid ud-din attar) bu kuştan kendini aramanın sembolü olarak söz eder. batı’da feniks (phoenix), iran tradisyonunda simurg, orta doğu tradisyonunda anka kuşu, türk tradisyonunda kerkes adını alan bu efsanevi kuşların ortak bir özelliği ölümsüzlüktür. ayrıca bu kuşlarla ile ilgili anlatımlarda genellikle bir yanma motifi bulunur. örneğin, kerkes, herodot ve plütark’ın değindiği feniks’te de görüldüğü gibi, öleceği zaman, bir tür ateş olup kendi kendini yakan ve kendisinden yeniden doğan bir kuştur. anka ya da zümrüd-ü anka orta doğu tradisyonuna göre, kaf dağı’nda yaşar. bu efsanevi kuş sembolizmlerinde simgelenen başlıca anlamlar, spiritüel aydınlanma ve reenkarnasyon olarak açıklanır. feniks sembolizminde kuşun yanması cehenneme iniş deneyimini, yeniden doğması ise arınılarak saf şuur halinin elde edilişini simgelemektedir.
http://tr.wikipedia.org/...
- bu kuşun üzerinde her kuştan bir eser bulunduğu için simurg adı verilmiştir.
bi-vücud olmak gibi yoktur cihânın râhatı
gör ki simurg'un ne dâmı var ne de sayyâdı var
ragıp paşa(hürrem, 24.08.2007 14:55 ~ 14:56)
- antalya kaleiçide bulunan dersaneden kaçıp birasını içtiğim şimdilerde biraz piyasa olup ayağa düşmüş cafe&bar.
- farsça "otuz kuş" anlamına gelen sözcük.
- (bkz: mantıkut tayr)
|
