sigur rós 1994 yılında vokal, gitar ve synth’te jón sór birgisson (jónsi), bas ve ksilofonda georg hólm (goggi) ve grupta artık yer almayan davulcuları ágúst ævar gunnarsson tarafından kuruldu. isimlerini birgisson’un grubun kurulduğu hafta dünyaya gelen kızkardeşi sigurros’tan (
izlanda’da yaygın bir kız ismi) alan gruba daha sonra piyano, klavye, gitar ve flütte kjartan sveinsson (kjarri) ve ágætis byrjun’un kayıtlarından sonra grafik dizayn kariyerine devam etmek için gruptan ayrılan ágúst’un yerine orri páll srason (orri) katıldı.
grubun soundu çaldıkları basit enstrümanlar gözönüne alındığında oldukça dikkat çekici. jónsi gitarını sık sık keman yayı ile çalıyor, bu da ortaya efekt dolu, atmosferik, tamamen kendine özgü bir sound çıkarıyor.
thom yorke ile bir erkek koro şarkıcısı arasında bir yerlerde olarak tanımlanabilecek kafa sesi ise grubun belki de en orijinal öğesi.
sigur rós şimdiye kadar dört stüdyo, bir remiks ve bir soundtrack olmak üzere altı albüm, bunların yanında üç single ve iki ep çıkardı. izlanda haricinde yayınlanmayan ilk albüm
von (umut) oldukça deneysel ve etkileyiciydi. ikinci albüm ise ayakları daha yere basan bir albüm oldu:
ágætis byrjun (iyi başlangıç). albüm ağustos 2000’de ingiltere’de, daha sonra ise mca üzerinden amerika’da basıldı. ingiltere’de fat cat records ile anlaşan grup bu albümden
svefn-g-englar ve
ny batterí’yi single olarak piyasaya sürdü. 2000’in ikinci yarısında başta amerika olmak üzere dünya çapında olumlu tepkiler alan grup, büyük plak şirketlerinin de ilgisini çekti. ortada dönen büyük tekliflere rağmen, kendilerine en geniş sanatsal özgürlüğü sunan
mca’i seçtiler. 2001’in nisan ve mayıs aylarında ilk amerika turnelerine çıktıklarında konserlerinin büyük bir bölümünde kapalı gişe sahne aldılar. amerikan medyasının büyük reklamından olsa gerek, konserlerine birçok ünlü ismin gidiyor olması ise grubu çok şaşırttı.
ágætis byrjun’dan ilk çıkan klip haziran 2000’de yayınlanan
svefn-g-englar oldu. bu klipte izlanda’da düzenli olarak sahne alan down sendromlu oyuncuların oluşturduğu perlan tiyatro grubu’ndan oyuncular yer aldı. bunu eylül 2001’de
vidrar vel til loftárása takip etti. bu klip 1950’li yıllarda iki genç gay çocuğun aşk hikayesini anlatıyor. klipte ayrıca bu çocukların da oynadığı, sonu çok şaşırtıcı biten bir futbol maçı da var.
ágætis byrjun turneleri boyunca şarkılarını yazdıkları ve konserlerinde çaldıkları, 3 yılın sonunda kayıt aşamasına gelince şarkılarını çalmaktan bıktıkları ve bu yüzden ağırbaşlı bir havaya bürünen üçüncü albümleri
( ), şarkı sözleri ve hatta isimleri bile olmayan bir albüm olarak ekim 2002’de çıktı. grup şarkıların isimleri ve sözlerini dinleyicilerinin hayalgücüne bırakmıştı, bunun için cd kitapçığına 12 sayfalık boş bir bölüm de eklediler. ágætis byrjun ile kıyaslandığında daha karanlık, daha ham ve takibi daha zor bir albümdü ama yine de dünya çapında olumlu eleştiriler aldı. iyi bir satış rakamına ulaşan albüm amerikan billboard listelerinde 52. sıraya, albümden çıkan ilk single olan birinci şarkı untitled 1 ise 9. sıraya kadar yükseldi.
grup konserlerde sıkıntı yaşanmaması için şarkılarını şöyle isimlendiriyor:
untitled 1 –
vaka (orri’nin kızının ismi)
untitled 2 –
fyrsta (birinci şarkı)
untitled 3 –
samskeyti (eklenti)
untitled 4 –
njósnavélin (gizli makine)
untitled 5 –
álafoss (grubun stüdyosunun olduğu yer)
untitled 6 –
e-bow (georg bu şarkıda bas gitarını e-bow ile çalıyor)
untitled 7 –
daudalagid (ölüm şarkısı)
untitled 8 –
popplagid (pop şarkısı)
üçüncü albümden untitled 1 (vaka) için çekilen klibi saygın italyan yönetmen ve fotoğrafçı
floria sigismondi yönetti. belirgin bir karanlık atmosfere sahip bu klipte, kıyamet sonrasını yansıtan siyah karlarla kaplanmış bir oyun alanında gaz maskelerini takmış bir şekilde oyun oynayan küçük çocuklar var.
mtv’nin de dikkatini çeken bu klip 2003 europe music awards’ta en iyi klip ödülünü aldı.
geçtiğimiz eylül ayının 12’sinde dördüncü stüdyo albümleri
takk… (teşekkürler) piyasaya çıktı. bu albümde hayranlarının kafasında soru işaretleri bırakan en belirgin değişiklik, plak şirketi olarak emı’yi seçmiş olmalarıydı. ágætis byrjun kadar başarılı kabul edilmese de, bu yeni albüm grubun müzikal olgunluklarını eriştiklerinin bir göstergesi. grup bu albümünde hopelandic adını verdikleri, vokalin müziğe uygun hayali kelimeler uydurarak bir enstrüman gibi kullanıldığı yapay dili kullanmayıp izlandaca sözler kullanıyor.
diskografi / yan projeler
1994 –
smekkleysa í hálfa öld – grubun ilk albümü von’u yayınlayan izlandalı plak şirketi
smekkleysa’nın kendi bünyesindeki grupların şarkılarından oluşan bir toplama albüm. jónsi, georg ve ágúst’un beraber yazdıkları, sigur rós’un ilk şarkısı fljúgdu bu albümde yer aldı.
1997 –
von – grubun smekkleysa’dan çıkan ve izlanda dışında yayınlanmayan ilk albümleri.
1998 –
von brigdi (recycle bin) – grubun şarkılarının diğer müzisyenlerce ve kendilerince remikslenmiş bir toplaması. çalışmada gusgus ve múm gibi izlandalı grupların işlerini de görmek mümkün.
1998 –
popp í reykjavík – popp í reykjavik 90’lı yılların sonunda izlanda’daki müzik piyasasını anlatan bir dökümenter film. bu filmde o zamanların genç gusgus, bellatrix, maus, ensími, quarashi, botnledja ve sigur rós gibi gruplarıyla yapılan röportajlar ve konser görüntüleri yer alıyor. sigur rós büyülenmiş bir seyirci karşısında, albümdeki halinden biraz daha sert davullar içeren bir ny batterí çalıyor. şarkının yoğunluğu sonlara doğru o kadar derinleşiyor ki sahnede jónsi’nin dizlerinin bağı neredeyse çözülüyor.
1999 –
ágætis byrjun – sigur rós’un izlanda’nın sınırlarının dışına taşmasını sağlayan ikinci stüdyo albümleri.
1999 –
svefn-g-englar – sigur rós’un ingiltere yayınlanan ilk single’ı. cd versiyonunda dört parça bulunuyor. ágætis byrjun’dan svefn-g-englar ve vidrar vel til loftárása ile reykjavik’teki ıcelandic opera house’ta canlı kaydedilen nyja lagid (yayınlanmayan bir şarkı) ve syndir guds (von albümünden)
2000 –
englar alheimsins (angels of the universe) – sigur rós 2000’in ocak ayında ny batterí single’ı için nesiller boyu süregelmiş iki tane anonim izlanda şarkısı kaydetti. daha sonra 2001
istanbul film festivali’nde de gösterilecek olan angels of the universe filminin prodüktörleri gruptan iki şarkıyla katkıda bulunmalarını isteyince bu şarkıları kullanmaya karar verdiler. kjartan’ın bir keresinde söylediği gibi “gökten inme” gelen bu teklifle grup bu iki şarkısını filmde kullanılmak üzere verdi. bíum bíum bambaló nesilden nesile geçmiş, ama daha önce hiç kaydedilmemiş bir ninni. dánarfregnir og jardarfarir ise izlanda’da herkesin bildiği, yıllardır radyoda bir ölüm ya da cenaze ilanı yapıldığında çalan bir org melodisinin sigur rós’ça rocklaştırılmış bir yorumu. dánarfregnir og jardarfarir çıkar çıkmaz izlanda’da listelerin tepesine yerleşti. en iyi yabancı film dalında oscar’a aday gösterilen englar alheimsins ise gelmiş geçmiş en iyi izlanda filmi olarak kabul ediliyor.
2000 –
ny batterí – mayıs 2000’de ingiltere’de yayınlanan grubun ikinci single’ı. açılış parçası olan rafmagnid búid, ny batterí’nin uzatılmış bir introsu. single’daki diğer iki şarkı ise englar alheimsins filminde de kullanılan şarkılar.
2001 -
steindór andersen /
rímur ep – 2001’in başında, yeni stüdyolarına kavuştuktan sonra grup, arkadaşları ve aynı zamanda izlanda şiir derneği’nin başkanı olan steindór andersen ile biraraya gelir. andersen, rímur adı verilen, 14.yy’dan beri kulaktan kulağa dolaşan, epik savaş hikayeleri ve izlandalı kahramanlar hakkındaki bir şiir türü ile ilgileniyor. rímur ep’sinde altı parça var. bunların üçünde andersen, şiirlerini sigur rós eşliğinde söylüyor. iki parça solo yorum, son parça ise grubun stüdyosunun yanındaki köprünün altında canlı kaydedilen, andersen ile arkadaşı sigurdur sigurdarson’un beraber seslendirdiği lækurinn isimli şiirin yorumu.
2002 –
hlemmur soundtrack – grubun, olafur sveinsson’un yönettiği, reykjavik’te bir otobüs durağında yaşayan birkaç evsizin hayatını anlattığı belgesel filmi için hazırladığı müziklerden oluşan albümü. albümde, birçoğu aynı tema üzerinde çeşitlemeler yaptıkları 19 adet şarkı bulunuyor. bu albüm 2003 turneleri sırasında elden satılmış.
2002 –
( ) – üçüncü, ve çıkardıkları albümlerin içinde en karanlık olanı. amerika, avrupa, avustralya ve japonya’da piyasaya sürülen versiyonlarında dört değişik kapak tasarımı var. cd dizaynı ise ilginç: dışta içi kesik parantez sembollerinden oluşan karton kapak var. kapağı aldığınızda cd kutusunun ne arkasında, ne de yanlarında hiçbir isim yok, hatta kağıtları bile yok. cd de yine bomboş. kitapçık ise, dinleyicilerin kendi üretecekleri şarkı sözlerini, şarkı isimlerini yazmaya müsait, yarı şeffaf ve boş 12 aydinger sayfasından oluşuyor. ayrıca hiçbir tarafta grup, albüm, yayıncı detayları yer almıyor.
2003 – untitled 1 (
vaka) – isimsiz albümden çıkan ilk ve tek single. bu şarkı, ünlü italyan yönetmen floria sigismondi’nin çektiği klibi ile oldukça ses getirdi. single ise plak ve dvd ekli cd olarak piyasaya sürüldü. dvd’de grubun o güne kadar çıkan üç tane klibi mevcut. single’da yer alan dört şarkının ilki vaka. track 2, 3 ve 4 olarak adlandırılan diğer şarkılardan 2 ve 3 grubun 2003 turnesi boyunca kapanış şarkıları olarak çaldıkları şarkılar. 2, vaka’nın bir remiksi olarak hazırlanmış ama daha sonralarında tamamen değişik bir şarkıya dönüşmüş. 4 ise dvd’de menünün arkasında çalınıyor.
2004 –
ba ba ti ki di do – 20 dakikalık, üç parçaya bölünmüş bu müzik, ismini içinde söylenen tek sözden alıyor. müzikte dört enstrüman var: piyano, müzik kutusu, bale ayakkabıları ve elektronik altyapı. şarkı,
merce cunningham’ın 14 ekim 2003’te
brooklyn müzik akademisi’nde ilk kez gösterilen
split sides isimli dans gösterisi için yazıldı. müzik ve koreografi birbirinden tamamen bağımsız olarak yazıldı ve ilk kez gösteri akşamı bir araya getirildi. sigur rós yine de şarkıyı yazarken dansçıları ve müzik kutularını nasıl kullandıklarını izlemiş ve gösteride hayranlık uyandıran bir senkronizasyon yakalamış.
radiohead de bu gösterinin ikinci yarısının müziklerinin altına imzasını atmış, ama bunu yayınlamayı düşünmüyorlar.
2005 -
takk... – grubun 12 eylül’de piyasaya çıkan bu son albümü, birçoğuna göre ágætis byrjun’u yakalayamış olsa da olgunluklarının bir yansıması olduğunu gösteriyor.
