izleyeni bunalıma sokabilen eski bir anime. türünün en iyi örneklerindendir. kahramanları küçük çocuklar olduğundan herşeyin olduğu gibi bununda hentaisini yapan zihniyeti şiddetle kınayıp kusarım
2000 yılında "second impact" adıyla bilinen bir felaket, dünya nüfusunun yarısını yok eder ve antartica'daki bütün buzulları eritir.birleşmiş milletler'e göre bu felaketin nedeni dünyaya çarpan bir meteordur, ama ortada gerçek nedenin bu olmadığını söyleyen birçok söylenti dolaşmaktadır.
2015 yılına gelindiğinde "angels" adı verilen bazı yaratıklar ortaya çıkmıştır ve bunlar geçen felaketten sonra hayatta kalmış olan dünya populasyonunu yok etmeye başlamışlardır.bilinen tüm silahlar bu yaratıklara karşı etkisiz kalmıştır.birleşmiş milletler'in en gizli silahı olan n2 bombası bile,bu yaratıkları çevreleyen gizli bir ve kalkan görevi yapan güç alanı nedeniyle etkisiz kalmaktadır.
bu güç alanını geçebilecek tek şey "evangelion" adı verilen biyolojik robotlardır.bu robotları kontrol edebilmek için pilotların beyinlerinin robotla bütünleşmesi gerekmektedir.bu sayede pilotların duyuları ve refleksleri robotlara geçmektedir ve ayrıca pilotlar bu bionik robotların duyduğu "acı, yorgunluk" gibi hissleri kendileri yaşıyormuş gibi hissedebilmektedir.sadece "second impact" den kısa bir süre sonra doğan birkaç çocuğun bu robotlarla bütünleşebilme becerisi vardır.
tüm zamanların en iyi animesi olabilir. anno hideaki'nin sorunlu beyninin ürünü. ilk 13 bölümünde pek bi halt yok iken 14le başlayarak iyice dallanıp budaklanan konusu, gri madde buharlaştıran felsefik, psikolojik, sosyolojik ve teolojik göndermeleri, zamanının ötesinde görselliğiyle tam anlamıyla beyninize tecavüz ediyor. hakkında saatlerce, günlerce, haftalarca konuşulabilecek derinlikteki olgulara öyle bir temas ediyor ki, düşünmeden sorgulamadan yargılamadan duramıyorsunuz.
bölümler gösterime girdiğinde hideaki hala senaryoyu yazmakla meşguldü. 26 bölümde bitirmeyi planlıyordu ama finali tekrardan kurgulaması için o kadar çok fan tepkisi aldı ki, 25 ve 26ıncı bölümlerin yerine geçen death and rebirth ve end of evangelion filmlerini çekti. bu da yetmedi, 17. bölümden sonraki bölümleri ufak değişiklikler yaparak tekrar çekti. fanlardan gelen tepkiler dinmek bilmedi, death'i az biraz editledi death(true)i çekti. end of evangelion'un ise aralarında pek az fark olsa da 3 versiyonu var şu anda. 2003 yılında bütün animenin video ve audio kalitesi baya yükseltilmiş renewal versiyonları eski fanlara ve yeni kuşağa sunuldu.
pek çok insan son bölümlerin düzensiz, aşırı derecede karmaşık ve animeyi keskin bir nihayete kavuşturmakta yetersiz olduğundan yakınır. hideaki de animeyi bitirmedeki başarısızlığını kabul etmiştir ama bence böyle çok daha güzel olmuş. eğer seri bütün parçalar yerine oturmuş, eksik nokta kalmamış, kafalarda soru işareti bırakmamış bir şekilde (standart dizi/film sonu) bitseydi "eksik" hali kadar etkileyici olamayacaktı. 13 saatlik serebral vajinifikasyonun sonundaki o boşlukta kalma ve çaresizliğin ilginç hüznü ve sanki o kadar saat hiçbişi açıklığa kavuşmamış gibi hala beyin kıvrımlarınızda soru işaretlerinin cirit atması hissi kesinlikle tadılmalı.
bu tip aşmış sanat eserlerinin sona ermesi (son ne olursa olsun) izleyicide çok büyük bir olasılıkla üzüntü yaratır. çünkü bitmiştir, devamı yoktur o öte güzellikte ve etkileyicilikte filmin. yaşattığı duygular, tetiklediği düşünceler sürekli kalbinizi ve beyninizi meşgul etsin istersiniz. evangelion da noktayla değil de üç noktayla biten sonuyla bu hissiyatı hipotalamusunuza kazıyor. izlemeyen camdan atlasın, hap alsın, neptüne yapılacak ilk deneme uçuşuna astronot kıyafetsiz gitsin, ne biliyim, karrakla yakın münasebete girsin.
1995 yapımı tv dizisi olarak yayınlanmış japon animesi.
bir çocuğun gözünden (bkz: shinji kun) özgürlük, varoluş, arkadaşlık ve aile alt metinleriyle birlikte ilerleyen macera yüklü yapım. yanılmıyorsam 26 bölüm ve 2 de uzun metrajdan oluşur.
son bölümlerine yakın biryerlerde özgürlük anlatılırken beyaz boş bir ekran çıkar ve o ekrana kara kalemle çizilmiş bir insan silüeti eklenir. havada asılı durmaktadır. hiçbirşey tanımlı değildir henüz. sonra ekranın ortasına bir çizgi çekilir. asılı duran insan o çizginin üzerine düşer ve yürümeye başlar. özgürlüğün sınırların olmadığı bir dünyada mümkün olmadığı gösterilir en minimal şekliyle.
karakterlerimiz olaylar hakkında karar vermeye çalışırken kafalarının içi gösterilir ve orada diğer karakterlerle tartışırlar. çünkü insanı kendisi yapan kafasında konuşturduğu, tartıştırdığı, değer verdiği diğer insanlardır.
bölümleri şu şekildedir;
1 - angel attack!
2 - unfamiliar ceiling / the beast
3 - a transfer the phone that never rings
4 - rain, escape & afterwards - hedgehog's dilemma
5 - rei beyond her heart
6 - showdown in tokyo 3
7 - the human creation
8 - asuka strikes!
9 - with one accord in a flash
10 - magma diver
11 - in the still darkness
12 - the value of a miracle is...
13 - angel invasion
14 - seele, throne of souls
15 - lie and silence
16 - sickness unto death and...
17 - the fourth child
18 - the judgement of life
19 - a mans fight
20 - form of the mind, form of the man
21 - the birth of nerv
22 - at least, be humane
23 - rei iii
24 - the final messenger
25 - the world ending
26 - the beast that shouted 'i' at the heart of the world
seri bittikten sonra da, "death and rebirth" (tercihen sonradan çekilen ve düzenlenen true^2 versiyonu) seriyi baştan sona tekrar etmek ve önemli olayları gözden geçirmek için izlenmeli. bunu izlemenin ardından da "the end of evangelion" filmine geçilmeli. böylece tam manası ile evangelion'u hatmetmiş olursunuz.
şimdiye dek 20inci bölümüne kadar izlediğim anime. 13üncü bölüme dek fındık fıstık bok püsür, fakat sonra dozaj artmaya başlıyor. evvela voltran gibi sürerken olay daha derinlere gidiyor. ticari kaygılardan ötürü herhalde biraz da erotizm var, hatunların hepsi taş.
adamı allak bullak edip bırakan anime. ilk izleyişte her şeyi anlamak imkansız gibi. gerçi her hangi bir zamanda veya mekanda bu animenin tamamının anlaşılması mümkün değil gibi. ''hay sizin yapacağınız animeyi'' diyor, 9/10 veriyoruz. 1 puanı da anlaşılır olmadığından kırdım.
karakterlerin gerçekçiliği ise sinir bozucu derecede kaliteli. kişilerin tek derdi dünyayı kurtarmak ya da yalnız kalmamak gibi konular değil. özellikle pilot olan üç karakter, yaşları nedeniyle adet dönemi, ergenlik,abazanlık gibi sorunlarla da mücadele etmek zorundalar. ki bu konu da çok başarılı bir şekilde işlenmiş ve senaryoya akıcılık kazandırılmış.
ayrıca sanırım ecchi kategorisine girebilecek kıvamdadır anlatımı ve çizimleri.
ne güzel ufak tefek soru işaretleriyle gidiyorduk başlarda. sonra soru işaretleri öyle büyüdü ki, anime soru işaretlerinin altında ezildi resmen. işin yoksa baştan izle anlamaya çalış.
ekleme: bir kaç sene evveli, rammstein'ın mein herz brennt adlı şarkısının klibini izlemiştim. klibin başında çello çalan bir çocuk vardı. sonra dövüşen robotlar falan göründü ama her şey karmakarışık halde. ''bu ne lan böyle'' demiştim o zaman. nerden bileydim onun neon genesis evangelion olduğunu. affet beni yaz aşkım...
dünyanın en iyi animesi olma ihtimali oldukça mümkün olan seri. evet son bölümler facialaşır ama filmlerle birlikte taşlar yerine oturuyor. bu kadar travmatik etkisi olan bir anime de zor bulunur, adamı siker atar. ölenler öldüğüyşe kalır üzülmeye mecalin kalmaz. bittiğindeyse sadece birazcık hafifleniyor, o kadar geri kalan psikolojik yük omuzlarımıza bir armağan. silemediğim tek animedir evangelion, kıyamadım bir türlü. bir de dcde kimsede yoktu çocuklar çeksin diye de silmedim. öyle bambaşka birşey, seviyoruz.
atladığım yerler var tabi yorum da izleyelim çok oldu ama misato neydi ya, aşkım!
esasen 24 bölüm artı 1 film olarak izlenmesi gereken anime. dizinin yapımcısı olan gaimax dizinin sonlarına doğru maddi sıkıntılar yaşamaya başladı ve son iki bölüm saçma sapan bir şey oldu bu da doğal olarak fanların büyük tepkisini aldı..bu tepki üzerine firma bi yerlerden maddi kaynak bulup 'end of evangelion' u hazırladı..son iki bölümde olup bitenler ise daha sonradan shinjinin hayali şeklinde yorumlandı. o yüzden 24. bölümden sonra direk 'end of evangelion' ile devam edilmesi şiddetle ve şefkatle tavsiye olunur..
insanın hayatında yer eden bir animedir evangelion. ''vay be güzelmiş'' deyip geçilmez evangelion izledikten sonra. tekrar izlenir. tekrar izlenir ve tekrar izlenir. çünkü doyulmaz tadına. anlaşılmayan kısımlar anlanır tekrar izlemelerde. anlaşılmış kısımlar ise iyice oturur yerine. parçalar yerine oturdukça tatmin hissi artar izleyicideki. çünkü evangelion, yemekleri masanın altına saklanmış devasa bir ziyafet gibidir. yemeği uzanıp alabilene sınırsız doyuruculuk sunar.
neon genesis evangelion (orjinal adıyla shinseiki evangelion) bana göre gelmiş geçmiş en güzel animedir. ''all time favorite'' derler ya hani, işte benim için evangelion o'dur. dönemine göre çizimleri, efektleri üst düzeydedir. fakat en önemlisi, hikayesi, anlatımı ve akıcılığı zamanının çok çok çok ötesindedir. buraya kadar hikayeden söz etmemek için uğraştım ama giriyorum burdan sonra. çünkü çok doluyum sözlük. evangelion'ı anlata anlata bitiremem zaten. sıkı durun başlıyorum:
--ciddi spoiler yok korkma--
--ciddi spoiler yok korkma--
(ön not: bu dizi 1995 yılında yayınlanmıştır)
2000 yılında ''ikinci çarpışma'' adı verilen bir olay gerçekleşmiş ve antarktika kıtasının erimesine sebep olmuştur. yetkili merciler bu olayı bir meteor çarpması olarak kayıtlara geçirmişlerdir ancak olanlar çok daha farklıdır. ''melekler'' dünyaya inmeye başlamıştır ve amaçları -daha büyük bir amaç doğrultusunda- insan ırkını sonlandırmaktır. ''ikinci çarpışma'' adam ve lilith adlı meleklerin dünyaya inişini kapsar. insan ırkı, adam'ı rehin almış ve üzerine bir geofront inşa etmiştir. burası insan ırkının kalesi olacaktır. insan ırkının savunma araçları gehirn adında bir organizasyon tarafından yapılacaktır. fakat bu dönemde ritsuko akagi'nin annesi olan naoko akagi'nin ölümü ve magi adlı ana sistemin geliştirilmesi üzerine gehirn kapatılmış ve seride iş başında gördüğümüz nerv kurulmuştur. nerv, gendo ikari'nin komuta ettiği, evangelion adlı robotların ar-ge ve yönetimini yapan bir kurumdur. kurulduğunda nerv bünyesinde pilot olabilecek tek kişi rei ayanami idi. rei, nedeni bilinmeyen bir şekilde her zaman gendo'nun göz bebeği olmuştur.
evangelion adı verilen bu robotlar, pilotuyla ruhsal ve sinirsel bir bağlantı kuran devasa robotlardır. pilot, ''eva'' ile senkronizeolduktan sonra onu istediği esneklikte ve kolaylıkta hareket ettirebilir. ancak bu yüksek senkronizasyondan ötürü, eva'nın aldığı darbeler de pilota zarar vermektedir. örnek olarak, senkronize haldeyken eva'nın kolunun kopması, pilotun kolunun felç olmasına sebep olmaktadır.
işin meşakkatli kısmı ise, evangelion'a öyle herkes pilotluk edememektedir. sadece ''ikinci çarpışma''nın hemen sonrasında doğmuş olan çocuklar, evangelion ile senkronize olacak genetik yapıya sahiptir ve bu genetik yapıya sahip bilinen üç çocuk vardır. rei ayanami, shinji ikari ve asuka langley sohryu.
2015 yılında 3. melek sachiel dünyaya inmiştir. insan ırkı sahip olduğu tüm silahları, füzeleri ve dahi s2 adı verilen bir çeşit nükleer bombayı sachiel üzerinde denemiş ve tamamen etkisiz kalmıştır. nihayet nerv için görev vakti gelmiştir. uzun yıllar boyunca geliştirilen savunma sistemi evangelion ilk sınavını verecektir.
shinji ikari -ki kendisi serinin yazarı ve yönetmeni hideaki anno'nun temsilidir- ergenliğe yeni adım atmış bir gençtir. babası tarafından çok küçük yaşta terk edilmiştir ve annesi ölmüştür. yıllarca kendi kendini yetiştirmek zorunda kalmış ve babasına karşı bir kin beslemiştir. yıllar sonra, evangelion projesinin başında olan babası, shinji'yi görmek istediğini, durumun çok acil ve önemli olduğunu söyler. babasının çağrısı üzerine nerve gelen shinji, babasının sadece kendisine ihtiyacı olduğu için çağırdığını öğrenir. yolculuğu sırasında bir başka şahane karakter misato katsuragi ile tanışır. misato, babasını ''ikinci çarpışma''nın enkazında kaybetmiştir. ritsuko'nun yakın arkadaşı olan misato, shinji'nin koruyucusu olma görevine gönüllü olmuştur. babası gendo, shinji'ye, kendisine teklif edilen evangelion pilotluğunu yapmayacaksa çekip gitmesini ve bir daha geri dönmemesini söyler. yıllar sonra bir umutla görmeye geldiği babasından bir kazık daha yiyen shinji, iç dünyasına daha da gömülür, umutsuzluğa boğulur ve görevi reddeder.
bu sırada ortaya biricik aşkım, gördüğüm en güzel ve en şahane işlenmiş anime karakteri olan rei ayanami çıkar. fakat rei kan revan içindedir ve shinji'nin reddettiği görevi yapmak zorundadır. vicdanı el vermeyen shinji görevi kabul eder ve hayatında ilk kez gördüğü bu ''evangelion unit 01'' adlı robotla nerv profesörlerini bile şaşırtan bir düzeyde senkronize olur. ilk görevinde, shinji her şeyi berbat etmek üzereyken, ''evangelion unit 01'' kontrolden çıkar ve vahşi bir biçimde sachiel'i öldürür. o günden itibaren shinji kalıcı olarak -bunu neden yaptığını bilmese de- evangelion pilotu olmak durumunda kalır.
ilerleyen zamanlarda ekibin üçüncü ve son pilot asuka langley sohryu nerv'e gelerek ekibe katılır. asuka gün geçtikçe shinji'den etkilenmektedir ancak o da sorunlu bir çocukluk dönemi geçirmiştir ve kimseye güveni kalmamıştır. annesi akıl hastasıdır ve asuka yerine bir oyuncak bebeği büyütmeye çalışmıştır. asuka hayatını anne-babasının takdirini kazanmaya çalışmakla geçirmiştir. evangelion pilotluğu bu açıdan onun için çok büyüt önem taşır. çünkü asuka kendine, insanların ona değer verdiği kadar değer vermektedir. evangelion pilotluğu yapmasının yegane sebebi, insanların takdirini kazanmak, övgü almaktır. kimi, neyi kurtardığı pek de umrunda değildir aslında. bununla birlikte, tam bir emir kuklası gibi hareket eden ve açık bir şekilde gendo ikari'ye hayranlık duyan rei'den nefret eder. her fırsatta rei'ye laf sokar, hıncını alamazsa şiddet kullanmaktan geri kalmaz. ama aslında ikisi de aynı şeyin peşindedir. aralarında farklı olan tek şey; asuka, herkes tarafından takdir edilmek isterken rei'nin, yalnızca gendo'nun takdirini istemesidir.
şimdi bu noktadan sonra rei ayanami üzerine yoğunlaşmak isterim. rei, kendi iç dünyasında yaşayan bir kızdır. mavi saçları ve kırmızı gözleri vardır (ohşş). nadiren konuşur ve konuştuğunda çok çok yumuşak ve kısık bir sesle konuşmaktadır. neredeyse hiç duygu belirtisi göstermez. asuka kendisine sıklıkla ''kukla'' gibi isimler takmaktadır. rei'nin nedenini kendi de anlayamadığı bir şekilde gendo ikari'ye sonsuz bir bağlılığı vardır. bununla birlikte içten içe shinji'ye de bir sevgi beslemektedir. rei'nin ne hissettiği insanlar tarafından hiç bir zaman anlaşılmaz. herkes ona uzaktan bakar ve ''ne garip bir kız'' der sadece. rei'yi gerçekten anlıyor gibi gözüken tek kişi gendo ikari'dir. shinji, rei ile arkadaş olmaya çalışır zaman zaman. o da bilmez sebebini. yine de rei'de onun ilgisini çeken bir şeyler vardır.
rei, birden fazla kez kendini shinji için feda etmiştir. fakat her seferinde ağır yaralı olarak kurtarılmıştır (!). sonrasında ise ritsuko akagi, rei hakkındaki gerçeği kısmen açıklayacaktır. ayrıca rei'nin kendini asuka için değil shinji için feda etmesi, asuka'nın -daha önce de belirttiğim gibi- kendine verdiği değerin gitgide azalmasına sebep olacaktır. kendinden nefret ettikçe evangelion'ı ile ruhsal bağlantısını kaybeden asuka, sonunda pilotluktan alınacak ve şiddetli bir depresyon ve bunu takip eden bir komaya girecektir.
--yokmuş di mi spoiler--
--varsa da canın sağolsun--
ana seri 24. bölümde biter. ilk yayınlanan 25 ve 26. bölümler, yapımcı firma gainax'ın bütçesinin dibe vurması sonucu ''konuyu bağlamak'' adına yapılmış ve malesef berbat bölümlerdir. daha sonra bütçesini toparlayan gainax bünyesinde, hideaki annothe end of evangelion adında bir filmle seriye gerçek sonunu vermiştir.
günümüz itibariyle rebuild of evangelion adıyla, 4 filmlik bir seri çekmektedir anno. ilk film ''you are (not) alone'' geçtiğimiz yıl yayınlanmış olup, şu an ''you can (not) advance'' adlı film hazırlanmaktadır. bu filmlerde bildiğimiz evangelion serisinin bir özeti ve ardından hiç görmediğimiz bir devam senaryosu planlanmaktadır.
ayrıca geçtiğimiz yıllarda, ''renewal'' ekiyle, 1995'te yayınlanan seri yeniden yayınlanmıştır. görüntü ve ses efektleri günümüz kalitesine yükseltilmiş, serinin tadı kat kat artmıştır.
not 1: tamamen el emeği göz nurudur. tek bir copy-paste içermemektedir.
not 2: bir bu kadar daha anlatacağım şey var ama ''spoiler'' oluyor hepsi. tamamını okuyanlara teşekkür ederim.
bilinmedik bir şekilde kişiyi depresyonun en ağırlarına sokabilecek animelerdendir ya da sanat eseri denilen şeydir. bir de işin ilginci o t¨¹m o mech'lere angel'lara rağmen gör¨¹p görebileceğiniz en gerçek ve en sıradan karekterlere sahiptir. sokakta gör¨¹pte umursamayacağınız karekterlerle dolu gibidir ama o kadar gerçeklerdir ki inanmazsınız kabul etmezsiniz. rebuild serisi de görsel bir yenilikten daha fazlasını verecek gibi durmaktadır ve bu haziran ayının sonunda ikincisi de piyasaya çıkacaktır. gene caddeler kanla dolacak gene eva01berserk edecek ve bizi coşturacaktır.
(bkz: japonca çizgi filmde türkçe küfür) youtubelarsanız eğer bunu dizinin 21.'in bölümündeki bir flashbackten sahne görürsünüz. işin ilginci insanlar bunu dublaj zannetmekdir. değildir efendim karekter bildiğiniz anasının amına koyim demektedir. ama japonca anlamı var onu da söyliyeyim. bizim kulak alışkanlığımızdan kaynaklı sanırım
son bölümünde shinji kendini bulup rahatladıktan sonra animedeki bütün karakterler shinji'yi çevreleyip tek tek "congratulations" derken gözlerim ayşe arman'ı aramadı değil. o da kafayı uzatıp "kanguruculeyşıns" deseydi fena mı olurdu?
zaman zaman ağırlaşan psikolojik ve felsefik çözümlemeleri görmezden geçerseniz mükemmel bir çizgi filmdir. dizisi ve filmindeki görsellik, akıcılık ile kendinizi bir anda kaptırmanız elde değildir. caponlarınhasta olduğu şehirde kapışan yaratıklar temasına çok güzel ve değişik bir şekilde işlenmiştir. en güzel örneği ise son filmde geçen asuka'nın son savaşıdır...
etraftan baya övgü aldığı için izlemeye başladığım ama ilk 9 bölüm itibariyle beni fena halde sıkan anime. zaten 26 bölümmüş bir an önce dişe dokunur bir şeyler olur umarım...
