sfenks  

mısır'da insan başlı uçan dev aslan heykeli.

54 metre uzunluğunda, 20 metre yüksekliğindeki, bati-doğu yönünde uzanan büyük sfenks, nil nehri'ne bakıyor ve nehir yoluyla gelenlerin giza kompleksinde gördükleri ilk yapı da o: dev bir tas bekçi... bu heykel antik zamanlarda da gözen kaçmamış. mısır, yunanistan ve suriye'de başka sfenksler ortaya çıkmış. bugün uzmanlar sfenksleri üç tip halinde sınıflandırıyorlar: 1.giza'daki gibi yere çökmüş olanlar,2.oturanlar, 3. hareket halinde gösterilenler.. oturanlara büyük iskender'in luxor tapınağı'nda bulunan sfenksi örnek gösterilebilir.
eski yunanlılar, suriyeliler ve kısmen araplar yüzünden, mısırlılar kendi sfenkslerini hem düşmanlık hem de sevgi kaynağı olarak gördüler. mö 1400 civarında sfenks, tarihin en büyük kitle haçlarından birinin konusu oldu. mısır'ı ms 400 yılında fetheden araplar için sfenks korkunun babasıydı. heykel 14.yy da memluklar tarafından top bataryalarının talim hedefi olarak kullanıldığı için üstünde kalıcı zararlar oluşmuştur. günümüzde hala nasıl restore edileceği oldukça büyük bir tartışma konusu. burnunu kimin yok ettiği hal bilinmiyor.
heykel tarih boyunca pek çok kez kuma gömülmüş ve tekrar ortaya çıkmış. 1994 yılında ise heykelde gizemli bir geçit keşfedildi. kuyruk tarafından giren, heykelin 4 metre içine uzanan; dik bir açı yaparak 5 metre derine inen ve kör kuyuda sona eren bir geçit.
zamanla mısır,yunanistan ve suriye`de de başka sfenksler ortaya çıkmıştır. sfenks terimi yunanca'daki `sphinghein`den geliyor ve boğmak anlamını taşıyor. mısır'a gelince sfenks mısırca `sezp-anhe `yani, yasayan görüntü demek. ama mısır ve yunan sfenksleri arasında bir bağlantı kurulmuyor nedeni ise mısır sfenksinin erkek (firavun erkek olduğu için sfenks de onun bir görüntüsü temsili) yunan sfenksinin ise mitolojik bir hayvan ve dişi olusu. ancak her ikisi de ölü kültüne bağlıdır.
restorasyonlar

ms 2000 :sağ arka bacak onarıldı ve kumlardan temizlendi.
yunan-roma döneminde kumun gelişini önlemek amacıyla barikatlar kuruldu.
1798 de napolyon tarafından temizlik çalışmaları yapıldı.
1978 de bir isçi tarafından dev heykelin altında bir galeri keşfedildi.bu su erozyonun ilk kanıtı oldu.
1979 da kuzey kanadı restore edildi.
1981 de bacaklardan taslar düştü ve onarım 1987 ye kadar dek surdu.
1989 da yeniden sağlamlaştırıldı.
1990 da getty vakfı'nın çalışmaları başlatıldı. bu da unesco ve eski mısır örgütü tarafından yönetildi.

tüm sfenkslerin ilk hali (ya da birleşmiş hali) dört elementi ve dört sabit burcu temsil eder.
burada tasvir edilen sfenks insan başı, kartal kanatları, gövde üstü aslan ve altı boğa olan dört bedenden oluşmuş bir tetramorftur.

aslan ve boğa kısımları zaten görülmektedir. insan başı ise insancıllık düşüncesi üzerine kurulu olan kova burcunu, kartal kanatları ise akrep burcunun diğer simgesi olan kartaldan gelmektedir.
(bkz. http://www.hermetics.org/element.html) açılan sayfanın ortalarına doğru olacak bir resim var.

cıscıbıl,şekilsiz,fare bozması ve çelimsiz ve korkunç ve oeehh(az bile bunlar) bir kedi cinsi.korkunç kedi nasıl olur diyene de aha böyle derim:

(bkz: http://www.inseparabile.com/...)

ama yine de kedi kedidir.hepsini çok seviyoruz.

(bkz: miyav)

yunan mitolojisinde çiğ et yiyen, kadın başlı, insan sesli, aslan ayakları ile kuyruğuna, iki de yırtıcı kuş kanadına sahip olan canavardır.

(bkz: seven secrets of the sphinx)

aüsbf nin müdavim kedisi

(bkz: sphinx)

mitolojide bedeni aslan, kafası ve göğüsleri kadın olan yaratık.

antik çağda var olduğuna inanılan aslan,kuş,insan ve boğa arası karışık bir figürdür. koruyuculuk görevi vardır aynı zamanda bu yüzden özellikle mezarlara ve kutsal mekanların üzerine resmedilir.

hera veya ares tarafından etiyopya'dan getirilip thebes şehrinin girişinde bir geçitin başına dikiltilen bu yaratığa geçmek isteyenlere bilmece sormasını, ve bilenleri içeriye alması söylenir. bilmeceyi bilmeyenleri yemesi de öğütlenir. bilmecenin ne olduğu bilinmese de şimdilerde sfenks'in sorduğu bilmecenin şu olduğu söyleniyor:

bilmece/!zeus