|
|
- antik mısır'da 19. hanedan üyesi seti tarafından ilk kez kullanılmış firavun ismi. daha sonra torunu merenptah'ın çocuğu da gene seti ismiyle hüküm sürecekti. (ii. seti)
i. seti, meşhur firavun ii. ramses'in babasıdır. oğlu çok daha dikkat çekici ve uzun bir hayat sürdüyse de kendisi de bence mısır tarihindeki en ilginç figürlerden biridir. çok alakasız da olsa akhenaton gibi bir dogmayı kaldırmış bir kişidir.
seti sağlık problemleri nedeniyle kısa süren yönetiminde gene de başarılı olmuş ve saygınlık uyandıran bir anıyla görevini tamamlamıştır.
seti'nin ilginçliği en başta adından gelir. zira adının içinde geçen set kelimesi* antik mısır'daki en korkulan kişinin adıdır.
set nedir, yukarı krallığın hakimiyeti ile meşhur kötülük tanrısı formuna kavuşturulmuş fırtınalar tanrısı, kaosa hükmeden ve ra'yı herkes korkuyla kaçarken apep'e karşı koruyan ve sonunda apep'i yokeden bir savaşçıdır. meşhur osiris-set miti öncesinde aşağı krallığın lordudur. mit sonrasında ise bir kardeş katildir, güç delisidir ve en sonunda yaptıkları cezalandırılıp sürgün edilmiştir.
mük kem mel bir atlayış özetle. firavunun ismi antik mısır'da çok önemliydi. normal insanların isimleri bile çok önemliydi zira kişinin ismi onun hayatını belirleyebiliyor ve koruması olabiliyordu.
firavunların çoğu olumlu güçlere sahip tanrıların adını seçmiş, çoğunun adı kahinlerce belirlenmiş, istisnalar ise kendi adlarını kendi belirlemiştir, kimi de politik nedenlerden değiştirilmiştir. (iv. amenhotep olarak doğup sonradan adını değiştiren akhenaton, tutankhaton olarak doğup eski inanışa geçişi temsil etmesi için amon rahipleri tarafından adı değiştirilen tutankhamon gibi)
seti; amon, ptah, ra ve horus gibi bilinen isimlerin yerine set'in yıkıcı gücünü seçti. bu bir çeşit başkaldırıydı aslında. ve yıkıcı gücü adil ve iyi bir şekilde kullanma amacıyla bütünleşiyordu. nitekim seti bilindiği kadarıyla bir çok firavunun aksine set tapınaklarına da büyük özen göstermiş ve fırtınaya hükmeden ünvanıyla anılmıştır.
karısıyla ilgili de bir ilginçlik mevcuttur. karısı tuya da bir çok kraliçenin aksine isis olarak değil hathor olarak betimlenmiştir. zira isis, osiris'in karısıdır ve klasik mitolojide set, osiris'in katilidir. kral ile kraliçenin fresklerinde de bu sembollere göndermeler vardır. genelde kraliçelerle ilgili fresklerde hathor kraliçeleri kutsar ve onlara sonsuz güzellik ve gençlik verir.
sonuçta bu ikili ii. ramses'i ortaya çıkarır, iyi ederler, görkemli tarihi bir kişilik oluşur, çok sonradan da millet tarihi kurgu romanları yazıp zengin olur.
- (bkz: seti institute)
- ks. search for extra terrestrial intelligence.
|