türkçesi "anlamsal farklılık" olan, anlamların / ifadelerin iki parçadan oluştuğu varsayımı üzerine kurulu bilim. temelinde yatan düşünce anlamların nesne ve işaret olmak üzere ikiye ayrıldığıdır.
örnek verecek olursak; kelime olarak çekiç, ses dalgalarının birleşiminden oluşurken; nesne olarak çekiç, çekicin görme, duyma ve dokunma duyuları sonucunda insan zihninde oluşturduğu anlamların bir birleşimidir. kelime olarak çekiç, nesne olan çekiç ile bir bağlantı kurulmasını sağlar. diğer bir deyişle, yazı veya konuşma dilindeki çekiç, çekiç nesnesinin bir işaretidir. anlamsal farklılık, nesne olmayan bir şeyin hangi şartlarda o nesnenin bir işareti olduğunu açıklamaya çalışır. kısaca, bir kelimenin çağrıştırdığı diğer anlamları ölçmeye çalışır.
bu çalışma için, nesnelerin işaretlerini iki kutuplu ölçek kullanarak değerlendiren "anlamsal farklılık ölçeği" geliştirilmiştir. burada iki kutuplu ölçek, sıfatları barındıran derecelemelerden ya da likert değerlendirme ölçeği benzeri sayısal derecelerden oluşur.
anlamsal farklılığın temelini oluşturan bu ölçekte, kelimelerin çağrıştırdığı anlamlar üç ana boyutta sınıflandırılır. bunlar değerlendirme, güç ve aktivite faktörleridir. değerlendirme faktörü güzel-çirkin, önemli-önemsiz, doğru-yanlış, sıcak-soğuk şeklinde; güç faktörü güçlü-zayıf, sert-yumuşak, erkeksi-kadınsı şeklinde; aktivite faktörü ise aktif-pasif, yavaş-hızlı şeklinde değerlerden oluşur.
anlamsal farklılık çalışmasında herhangi bir nesneye karşı duyulan hissin, hazzın, duyusal kalitenin ve memnuniyetin değerlendirilmesi yapılır. duyu organlarıyla algılanan his ve etkinin çağrıştırdığı kelimeler ve anlamlar bu bilimin ana çalışma konusudur.
sembollerin anlamlarına ve bu anlamların nasıl değiştiğine, çeşitli sembollerle anlam aktarmak için kullanılan konuşma formlarına, sembollerin insan davranışı üzerindeki etkilerine ilişkin araştırmaların genel adıdır. semantiğin konusunu belirleyen en önemli soruları şöyle sıralayabiliriz: "anlam" ne anlama gelir?, anlam nasıl aktarılır?, bir dil nedir?, dille anlam arasında nasıl bir ilişki vardır? vs...
