sarabande  

handel'in bir eseri.

bu klasik müzik yapıtı, yıllar önce metro dance party adındaki bir metro fm toplama albümünde bulunmuş, şahsım buna yıllarca bir anlam verememiştir..

dans albümüne resmen bir klasik müzik bestesi yerleştiren metro fm'i de kutluyorum buradan..

yıllar önce bir levi's reklamında fon müziği olarak kullanılmış georg friedrich handel eseri...

reklam videosu için: http://www.youtube.com/...

bunun bir de şarkısı varmış. sözleri de şöyle:

-barok tren
sarabande derman sende
ya kendin gel yada bana gel de
duyarım yazmışsın iki satır mektup
vermişsin trene halini unutup

bir ölüm dansıdır.

barry lyndon filminin müzikleri arasında yer alır ve filmde sıkça kullanılır.

haendel'in muhteşem eseri. görkemli bir tükenişi anlatır sanki. inagaki minoru adlı gitar virtüözünün yorumu enfestir. bir kaç telle insan denen varlığın, zayıf, güçsüz ya da anlamsız diyenlere inat, ne kadar muhteşem olduğunu ezgilerle anlatır. ilahi gibi.
(bkz: http://www.youtube.com/...)

j s bach'ın da vardır birkaç sarabandesi, 3/4 lük idi yanılmıyorsam, bir dans türü, genelde besteciler eserlerine bu kadar genel isim koyduklarından veya öyle bilindiğinden, sadece haendel veya bach'ın tek bir eseriymiş gibi algılanabiliyor.
eserin ne olduğunu açıklayıcı bir sürü şey ile beraber yazıldığında bir anlam kazanıyorlar, kimlikleri yerine oturuyor, bach için örneklersek,
bwv 996 bourre, bwv 1008 sarabande, bwv 997 sarabande hatta bwv 1004 chaconne in d minor gibi.

müzik terimi olarak sarabande 3/4'lük bir dans türüdür. ispanyolların 1500'lü yılların ortalarında bulduğu bu dans türü sonraları barok müzikte de yer buldu.

sarabande bir eser adı olarak kullanılsa da özel bir eser adı değildir. nasıl ki bir eserin temposu largo, allegro con brio, allegro non troppo, olarak adlandırılırsa sarabande de bu şekilde oluşmuştur.

georg friedrich handel'in 11. süiti, ya da bildiğimiz adıyla sarabande. kelime ispanyolca kökenli olup yavaş tempolu eski bir ispanyol dans türünü temsil eder. handel'in günümüzde bolca kullanılan bu eseri, başta orkestra, klavsen, gitar, piyano yorumu olmak üzere birçok enstruman solosu ve karmasıyla icra edilmiş ve notaların sihrinden midir hepsiyle de aynı etkiyi yaratmıştır. epik, bir o kadar coşkulu ve ilham verici, dinleyenin içine işleyen ve kolay kolay da kulaktan çıkmayan melodisiyle bir barok dönem ve handel şaheseri.

harpsichord, clavichord ve orkestral yorumları çeşitli reklam ve turnuvalarda sıkça çalınan parça, daha önce sinemada kendisini gösterdi. 2001 a space odyssey ile richard strauss (also sprach zarathustra) ve johann strauss 2 (on the beautiful blue danube)'yi, a clockwork orange ile beethoven, rossini ve elgar'ı onurlandıran stanley kubrick, 1975 tarihli barry lyndon filmi ile de görsel şölenin yanında yine müzikal bir ziyafet vermiş, barok dönem eserlerini 4 ayrı sarabande yorumuyla taçlandırmıştır.

2002 yılında levi's kotlarının belki en etkileyici reklamlarından birini izledik. freedom to move isimli klipte bir erkek ve bir kız engel tanımadan önlerine çıkan duvarları yıkarak tüm enerjileriyle koşuyorlardı. kulağımızda gene o müzik vardı. özellikle yavaşlayan orta bölümde gençlerin yürürken birbirlerine meydan okuyan bakışları, müzikle uyumun bir reklamın başarısında ne kadar önemli olduğunu da vurguluyordu.

2004 yılında buz pistlerinde görüyorduk sarabande'yi. görüyorduk diyorum çünkü kanlı canlı bir sarabande vardı: bulgar albena denkova ve maxim staviyski çifti, madalya getiren serileriyle avrupa artistik patinaj şampiyonası'nın en akılda kalıcı serisini sunuyorlardı. çıkış bölümünde genç kadının partnerinin üzerinde amuda kalkması gibi sahnelerle müzik daha da vücut kazanıyor, iliklere kadar işliyordu. çift geçen yıl dünya şampiyonu olarak o yıl uğradığı haksızlığı da telafi etmiş oldu.

iş bankası'nın da ünlü/ünsüz birçok simanın görüntülerde yer aldığı reklamlarında haluk bilginer'in seslendirmesine eşlik eden parça gene sarabande'ydi. bulunduğu her ortamı hâle gibi aydınlatan, hiç klasik eser dinlememiş birini bile esas duruşa geçirecek parçayı son olarak binbir gece'de halit ergenç'in at sürmesiyle hatırladık.

araplardan alınmış ağır adımlarla yapılan bir ispanyol dansı.

maksim mrvica'nın pop-klasik yorumu şuradan izlenebilir.


http://www.youtube.com/...

georg friedrich haendel 11 numaralı suiti. brian de palma'nın redacted filminde yer almaktadır.