düşünüldüğü zaman ne bir tür ne de bir akımdır samurai cinema. başlı başına bir kültür sineması ya da manifestodur.
uzak-doğu sineması denince akla gelen ilk terimlerden biridir ''samuray''. hatta bazen karşıma bu konuyla ilgili olarak saçma sapan espriler yapan dallamalar çıkmıyor da değil.
-ya abi sen şimdi uzak doğu filmlerini seviyorsun ya sikinoski yi de bilirsin.eki eki.
işte böyle dallamalara bile sorulduğu zaman bu konuda fikir üretecek kadar büyüktür samuray sineması.
western türüne yakın gibi gözükmesine rağmen oldukça bağımsız bir yapısı bulunmaktadır bu sinemanın. lakin western ile benzer yönlerini bulanlar için sergio leone ismini çınlatmak sanırım doğru bir seçim olacaktır. sergio leone, akira kurosawa' nın yojimbo filmini alarak onu spagetti ile bezeyerek western bir film olarak çekmiş* ,önceleri farklı bir kulvarda ilerlemesine rağmen sergi leone den sonra western türüne özellikle spagetti western türüyle organik bir kurdurulmaya çalışılmıştır diyebiliriz.
orta çağda özellikle 12.yy ila 17 yy. arasında ki bir dönemde cerayan eden samuray kültürü daha çok siyasi birliğini tamamlayamamış başka bir deyişle bir shogun etrafında toparlanamaış japonya' da kimi zaman bir efendiye bağlı kimi zamanda kılıcını kiralayan bir savaşçı sınıfı olarak bilinen ''samuray sınıfı'' nın özgürlük, onur, cesaret, kahramanlık gibi o tabakaya has özellileriyle sinemada vücut bulduğunu söylersek yanlış bir şey söylüyor olmayız. mevzu bahis samuray kültüründen çok sineması hakkında bilgi verileceği için samuray kültürünü anlatan yamamoto tsunetomo'nun hagakureserisini tavsiye ederiz.
samuray sineması denince akla gelen ilk yönetmen hiç şüphesiz akira kurosawa' dır. ilk dönemlerini toplumsal film yapmaya adayan yönetmen daha sonraki dönemlerinde ağırlıklı olarak samuray kültürünü yansıtan filmlere imza atacaktır.
dikkat edilmesi gereken nokta kurosawa filmlerinde ki samuray karakterlerinin isimleri arka planda durmaktadır. ve biz biliyoruz ki bir samuray ismi ve onuru için yaşar. büyük bir paradoksu yansıtır kurosawa bu yüzden. bu nedenle filmlerinde anlattığı toplumsal yapıyı zarar vermeden samuray kültürüne yedirmiş ve anlattığı öykülerde zaman göstermekten kaçınmıştır. hümanizm'i b değişmez bir gerçek olarak kullanan kurosawa'nın en büyük yeniliği ki bu yüzden kendi ülkesinde çokça eleştirilmiş ve filmleri anglosaksonvari bulunmuş olmasına karşın sinema endüstrisine gerçeklikten uzak ama hümanizmaya yakın eserler vermiş olmasıdır.
kurosawa dosyası oldukça kabarık aslında. kullandığı sinema dili ve epik öyküleri bir nevi uzak doğu sinemasını dünya ile tanıştırmıştır.samuray sinemasını bir dövüş filmi ya da sıradan çerez günümüzde malzeme olarak kullanan yönetmenlere atılmış bir tokattır kurosawa eserleri. seven samurai filmi ile başlayan ve toplumsal özgürlüğü epic anlatım ile bağdaştıran, ran gibi bir başyapıtı poetic* bir dille anlatan ,spagetti western' e ise ''adı olmayan adam'' ı hediye eden yojimbo ve sanjuro.hangi birini saymaya kalksak kelimeler kifayetsiz kalır.tabi etkilediği yönetmenler olan george lucas sonraları star wars film serisini yaparken kurosawa'dan etkilendiğini saklamaz.aynı şekilde tarantino'nun kill bill filmi saygılarını iletir, üstada.
yine pek fazla adı bilinmeyen yönetmen masaki kobayashinin kwaidan filmi ile samurayı kökleriyle anlatn seppuku filmini es geçmemek gerek. bu açıdan bakıldığı zaman yine kurosawa'nın rashomon filmi ile tür açısından benzer yanları bulunmaktadır bahsi geçen filmlerin.
ekseriyetle eski samuray filmlerinden bahsettik çünkü eskisi gibi kendi kültürleri ile yakından ilgilenen bir japon kültürü yok maalesef.kendilerini korku türüne adamış ve sinemalarının anlaşılmamasına neden olan bir sürü saçma sapan filmlere imza atmaktadırlar. ancak yine de durum o kadar kötü değildir. quentin tarantino, jim jarmush gibi yenilikçi yönetmenler türe sahip çıkıp kendi sinemadilleriyle tür kırması adı verdiğimiz yapımlara imza attılar.
yine aynı şekilde köklerini unutmayan yôji yamada'nın tasogare seibei filmi ile samuray kültürü ve aile dramasını bir araya getirecek. yojira takita' nın tarkovskiyenmibu gishi den filmi ise türe başka bir soluk getirecek.
akira kurosawa shincinin no samurai (yedi samurai) ile japon sinemasına büyük bir saygınlık kazandırmıştır. yojimbo(fedai) de de samurai lar tavana çıkmıştır. yine kagemusha bir samurai hikayesini anlatırmyamoto musashi gibi 16 yüzyılın efsanevi kılıç ustası hakında 3 film çekmişlerdir. zatoichi gibi son dönem samurai filmlerinde ise daha fantastik konular ele alınır. japonlar samuri filmleri ve animelerle kendi kültürleri ve son zamanda küresel dünyada interneti de kullanarak çok akıllıca yaymaktadırlar.artı ronin , hattori hanzo, shogun gibi kavramlar hepimizin bildiği şeyler haline gelmiştir.
samurai sinemasında samurai ların onurları yanında sefaletleri de çoğu kez işlenir. bi çok filmde konu bir samurai ın geçim derdine düşmesiyle bir suikastçi veya fedai oluşunu anlatılır.
