oscar wilde'ın yazmış olduğu bir tiyatro oyunu.roma imparatorluğu altındaki filistin ve israil'de galile kralı herald antipos, üvey kızı salome, kahin yahya ve diğer karakterler arasında geçen bir oyun. salome'nin yavaş yavaş insani dutgularını kaybederek canavarlaşmasını anlatıyor.
(bkz: cumhuriyet gazetesi)
incil'de geçen bir öykünün kahramanı.
salome, ikinci evliliğini kocasının erkek kardeşi kral herod ile yapmış olan hirodias'ın kızıdır. vaftizci yahya, krala bu evliliğin caiz olmadığını söyler. bunun üzerine kral yahya'yı zindana attırır ama değerli bir adam olduğu için öldürmek istemez. ama kralın karısı hirodias bu sözün kendisine yapılmış bir hakaret olduğunu düşünür ve içten içe vaftizci yahya'ya kin duymaya başlar.
aradan zaman geçer ve kralın doğumgünü gelir. kralın üvey kızı salome kutlamada hem kralı hem de davetlileri dansı ile büyüler. her ne kadar dini kaynaklarda nasıl bir dans ettiği belirtilmese de, pek çok kişi bu dansın striptiz sayılabilecek olan yedi tül dansı olduğunu söyler. bu danstan çok memnun kalan kral, salome'ye ne dilerse yapacağını söyler. benden ne dilersen, ülkemin yarısına kadar sana vereceğim diye tüm konukların önünde yemin eder. salome ne isteyeceğini annesi herodias'a danışır. annesi ona vaftizci yahya'nın başını istemesini söyler. kral her ne kadar bunu yapmak istemese de, sözünden dönemeyeceği için salome'nin bu isteğini gerçekleştirir ve vaftici yahya'nın başını bir tepside salome'ye verir.
bu öykü ilk olarak oscar wildtarafından oyun haline getirilir. daha sonra richard strauss bu oyunu temel alan bir opera yazar. pek çok defa filmi yapılır. 1953 yapımı filmde başrolü rita hayworth oynamıştır. en son 2002 yılında carlos sauro tarafından flamenko dansı kullanılarak çevrilmiştir. pek çok ressam bu konuyu işleyen tablolar yapmıştır.
ankara devlet tiyatroları tarafından yeni sezonda oynanan oscar wilde'ın dünyaca tanınmış en ilginç eserlerinden biri.büyük ve abartılı hareketleriye modern tiyatronun çarpıcı örneklerinden.müge gürman yönetmenliğinde, erol kardeseci,pelin dikmenoğlu,burçak ışımer,durukan ordu,tolga tekin,volkan ünal'ın oyunculuğu ile izlenmesi zaruri bir çok ödüle sahip şahane oyun.
şöyle der salome oyunun bir yerinde;'aşkın gizi,büyüktür ölümün gizinden.'
yazar tiyatrosundan ziyade yönetmen tiyatrosunun öne çıktığı bir oyun. yönetmenin teknolojinin bir çok nimetini popüler kültürden uzak durarak klasikleştirmesi sonucu, görsel olarak seyirciyi büyüleyebiliyor. orjinal hikayede oldukça önemli olan dans sahnesi, özellikle izlenmeye değer. ayrıca kostümler de ödül almış.
sinema eseri carlos saura tarafından yapılmıştır.bale estetiği ile flemenko dansının yakan ateşi biraraya gelmiştir.eseri dolgun sahnelerle anlatmaya çalışan yönetmen zaten müzikalleri sinemaya kazandırmayı müzikal filmler çevirmeyi kendine adet edinmiştir.bu eser de tiyatro için hazırlanmış gösteriyi sahnelenmeden önce kameraya alınmıştır.başrolde aida gomez vardır ki bu şahsın dansını bir kez daha bir kez daha seyretmek isteyeceğinizden eminim.
öyle bir hayat yaşadım ki,
cenneti de gordum, cehennemi de
öyle bir aşk yaşadim ki
tutkuyu da gordum, pes etmeyi de
bazilari seyrederken hayati en onden
kendime bir sahne buldum oynadim
öyle bir rol vermisler ki
okudum okudum anlamadim
kendi kendime konustum bazen evimde
hem kizdim hem guldum halime
sonra dedim ki ' soz ver kendine '
denizleri seviyorsan, dalgalari da seveceksin
sevilmek istiyorsan, once sevmeyi bileceksin
ucmayi seviyorsan, dusmeyi de bileceksin
korkarak yasiyorsan, yalnizca hayati seyredersin
öyle bir hayat yasadim ki, son yolculuklari erken tanidim
öyle cok degerliymis ki zaman
hep acele etmem bundan,
salome,peygamber vaftizci yahya'nın ölümünden sorumlu tutulan kadındır.aslında incil'de salome adı hiç geçmemektedir,hikaye yeni ahit'in markos ve matta bölümünde yer alan birkaç satırdan doğmuştur.herodias'ın kızı olarak salome'den ilk kez musevi antik çağ tarihçisi flavius josephus bahsetmiştir.
yahudi prensesi salome,vaftizci yahya'ya aşık olmuştur fakat yahya onun yanına bile yaklaşmasını istemez,ondan iğrenir.salome reddedildiği için intikam arzusu duyar.kral hirodes dans etmesini isteyip,dans ederse ne isterse vereceğini söylediğinde,ilk başta kabul etmez fakat sonradan aklına bir ödül gelir.salome yedi tül dansını yapar ve karşılığında yahya'nın başını ister,annesi de bu isteğini desteklemiştir.
salome yahya'nın tepside gelen kesik başındaki dudaklarından öpmüştür.onun bu davranışını sapkınlık olarak görüp,iğrenen hirodes,öldürülmesini emretmiştir.
ensest ilişkileri ile ünlü kral herod'un üvey kızı salomé...
tanrısından başka bir şeyi gözü görmeyen vaftizci yahya'nın başını isteyerek ona sahip olabileceğini düşünen ve bunun için kral herod ne isterse yapmaya hazır kadın... o kadın ki herod'un isteği üzerine onun için dans etmiş ve sonunda istediğini -yahya'nın başını- elde etmiştir...
ve bu öykü oscar wilde'a olduğu kadar günümüz şarkıcılarına da ilham vermiş olacak ki porto riko'lu chayanne de 1999 yılında salome'ye "benim için danset" şeklinde şarkı yapmıştır. ispanyolca ve ingilizce sözleri aşağıdaki gibidir:
1.
tanta adrenalina sube a mi cabeza
miro como bailas y sale fuego de tus caderas
y con un tambor tú y yo vamos acercándonos
es la tentación que me vuelve loco y me desespera
es que es tu cintura mi sutil locura
me vas elevado, me vas atrapando
y es que está en tu cuerpo nena
que respira nena
y es que tienes todo en esta vida pa´gozar
baila, que ritmo te sobra, baila que bailame
y acércate un poquito salomé
baila que ritmo te sobra, baila que bailame
regálame tu hechizo de mujer
ay ay ay tú bajaste desde el cielo
ay ay ay y me echaste el candelero
ay ay ay tú bajaste desde el cielo
ay ay ay mira niña si te quiero.
pero ven y baila síguete acercando
que con tu sabor que es baribe y son seguimos gozando
tu ritmo se ve mi amor cuando cae tu sudor
y tus movimientos parecen más un canto sagrado
y es que es tu cintura de silueta y luna
que me va atrapando me va alucinando
y es que está en tu cuerpo nena
que respiras vida nena
y es que tienes todo en esta vida pa´gozar
baila que ritmo te sobra...
bailame como quieras bailame
que tu ritmo me vuelve loco
salomé...
2.
so much adrenaline goes through my head
i watch as you dance and shake your hot hips
and with a drum you and i approach each other
it is temptation that drives me crazy and makes me desperate
it is the movement of your waist that causes subtle madness
you are making me high, you are captivating
and it is in your body baby that breathes baby
and it is you that have everything in this life for me to enjoy
she dances that rhythm and it exceeds her, dances that dance to me
and come closer just a little bit salomé
she dances that rhythm exceeds her, dances that dance to me
give as a gift your charm as a woman
ay ay ay you came from heaven
ay ay ay and you lit me up like a candle
ay ay ay you came from heaven
ay ay ay look girl i want you...this is so!
but they see and she dances continue coming closer
and with your caribbean tastes and we continued enjoying
your rhythm sees my love when your sweat falls
and your movements seem more like a sacred song
and it is that it is your mid-section of silhouette and moon
that it is to me captivating, is to me like a real high
and it is like she is in your body baby
that you breathe life baby
and it is you that have everything in this life for me to enjoy
she dances that rhythm exceeds her...
she dances how i want her to dance with me
that your rhythm drives me crazy
salomé...
