sabetay sevi tarafından 1666 da kurulmuş bir tarikat.türkiye'de halk arasında dönme denilen gruptur.bunlar aslen musevi olmakla beraber yaşam tarzlarında hıristiyan ya da müslümanmış gibi görünürler.
değişik kaynaklarda yer alan bilgilere göre, sabetaycılık, sabetay sevi yandaşları olarak tanımlanmaktadır.
aynı kaynaklara göre, 1626 yılında izmir/agora'da yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen sabetay sevi, 1665 yılında kendisinin tevrat'ta sözü edilen ve dünyaya gelip "vaadedilen topraklar"da yahudiliği tekrar hakim kılacak olan "mesih" (kurtarıcı) olduğunu ilan eder. izmir ve kudüs'teki yahudi önde gelenleri onu dinlerini bozan bir düzenbaz olarak gördüklerinden osmanlı sarayına şikayet ederler. sevi, saraya çağrılarak sorgulanır. hayatı ile iddiaları arasında bir seçim yapması istenir. sevi, hayatı yönünde seçim yaparak aziz mehmet adıyla maaşa bağlanır.
sabetaycı avcılarının "araştırmalarına" göre, bu, görünüşteki bir müslümanlıktır. sabetaycılara göre ise, "bu can bu bedenden çıkmadıkça" diyerek müslüman olan sevi'nin, kapıdan dışarı çıkar çıkmaz, bedeninden bir kuşun uçup gitmesiyle verdiği sözden azade olduğu söylenir. "can bedenden çıktığı" için artık bu söze sadık kalması gerekmez. böylece sevi ve onun takipçisi olarak daha sonra selanik'e yerleşen 200 kadar aile, dış görünüşte müslüman, kendi aralarında ise sabetaycı yahudi kalmaya devam ederler.
sabetay cemaatine türkler 'dönme', yahudiler ise renkleri değişen bir balık olduğundan "sazanikos" demektedirler.
cahit uçuk'un "bir imparatorluk çökerken" adlı kitabında 19'uncu yüzyılda selanik'te iktisadi ve kültürel bakımdan herkesi geçtiği anlaşılan sabetaycılar'ın oruç tutup, namaz kıldıkları anlatılmaktadır.
selanik'te kapancılar, yakubiler ve karakaşlar olmak üzere üç gruba ayrılan sabetaycılar eğitime büyük önem verirler. feyziye ve terakki gibi okullar açmışlardır.
iddialara göre, selanik'teki mason locasında ve ittihat terakki içinde etkili bir role sahip olan sabetaycılar, tamamen müslüman ismi almakta ve kendilerini her bakımdan "şüphe edilmeyecek ölçüde" müslüman göstermektedirler. ancak, gizli inançlarının devamı için sadece kendi aralarında evlenmektedirler. sabetaycı avcılarına göre, osmanlı'nın son döneminde olduğu gibi cumhuriyet döneminde de sabetaycıların toplum ve devlet üzerindeki ağırlığı devam etmiştir. bir çok önemli tarihi olayın içinde bulunmuş olan bu cemaat, 1924 yılında yunanistan'la yapılan mübadele ile türkiye'ye gelerek istanbul'un şişli ve nişantaşı semtlerine yerleşmiştir.
sabetaycı avcılığı da, bu "dönmeler"in ticaret ve bürokrasi içinde güçlenmelerine paralel olarak, kendi "gizli" amaçlarına yönelik faaliyetleri sürdürmeleriyle meşrulaştırılmaktadır. bu "gizli amaç" da, siyon'u kurmak, yani büyük israil devletinin kurulmasını sağlamaktır. dolayısıyla büyük israil devletinin topraklarında egemen olan islamı yıkmak bu amacın en önemli unsuru olarak görülmektedir.
zarları (nedense) hep dü-şeş geliveren insanlar,
özellikle medyaya hükmettikleri için istediklerini göklere çıkartıyor istediklerini yerin dibine geçiriyorlar içi berbat ama ambalajı sağlam ve jan-janlı tiplerbu sayede bir sürü para kazanıyorlar.
şimdiki tabiriyle (bkz: beyaz türkler),
genelde memleket insanından ayrı dünyaları ve hedefleri olan dikkat edilmesi gereken cemaat.
türkiyenin kabullenmesi gereken bir gerçeği.çoğu izmirli ailelerden oluşan sabetay sevi isimli yahudi hahamının izinden gidenlere verilen isimdir.
(bkz: ismail cem)
(bkz: cemil ipekçi)
"insanların dini inançları neden bizi bu kadar ilgilendiriyor" diye düşünmeme sebep olan konu.
ya da neden tüm önemli kişileri karalamak adına dini inancı ya da inançsızlığı kullanılır?
önemli olan insani ahlak değil midir?
ister müslüman olsun ister hristiyan ister musevi, bana göre ahlakı önemlidir ve bu tür konular ( sabetaycılık, masonlar ) halkın tüylerini diken diken edip önemli kişilerden soğutma çabasından başka birşey değildir.
zaman zaman kıl olunan insanları listeleyerek vurulan yaftadır. misal benim girilerimi ispikleyen ispikçilerin hepsi sabetaycıdır. hele hele onları silen moderatörler masondur.
17. yüzyılda izmir ve çevresinde ortaya çıkan sabatay sevi'nin kurucusu olduğu, onu mesih kabul eden , yahudi mistizmine * dayanan gizli inanç.
ilk dönemlerde musevi ibadet ve ayinlerine sadık kalmışlarsa da asıl yahudilerden tamamen ayrılmış ve onlara "koferim"(kafirler) ismini vermişlerdir. yahudiler ise renkleri değişen bir balık olduğundan "sazanikos" (sazan) demişlerdir.
ispanyada katolik asimilasyonundan kaçan yahudiler osmanlı topraklarında izmir, selanik ve istanbul civarına yerleşirler ispanya musevilerine seferat denir, daha sonra 17.yy da sebatay sevi kendisini mesih olarak ilan eder, bu hareket osmalıda hoş karşılanmz ve s.sevi'ye saray tarafından iki seçenek verilir ya mesihliğe devam eder ve canından olur ya da müslümanlığı kabul eder... s.sevi müslüman olur.
sabetaycılık da bu şekilde meydana çıkar ve asıl tartışma bundan sonra başlar zira sevi'nin görünüşte müslüman olduğu ancak aslen yahudiliğini içinde devam ettirdiği iddia edilir..bu sebepten dolayı cemaate "dönme" adı yakıştırılır..onun yolunu takip eden 200 kadar ailede sebatayclığı bugünlere kadar getirir.
selanikte üç bölüme ayrılırlar; kapancılar,yakubiler ve karakaşlar.. ayrıca yine iddialara göre, selanikteki mason locasında ve ittihat terakki içinde etkili bir role sahip olan sabetaycılar, tamamen müslüman ismi almakta ve kendilerini her bakımdan müslüman olarak göstermektedirler. 1924'te yapılan bir araştırma sonucunda istanbulun şişli ve nişantaşı bölgelerine yerleştikleri söylenir.. genel iddia bugun 20 bin ile 30 bin kadar ailenin sebataycı olduğudur
cumhuriyetin temel kadrolarında önemli roller almaya başlarlar..genel olarak eğitim ve kültür düzeyi yüksek mali açıdan güçlü olan sebataycı aileler günümüzde siyaset, moda, sanat,basın-yayın dünyasında tanınan bir çok ismi içlerinden çıkarmıştır.aristokratik elit aile yapısı nedeniyle sebataycıların içlerine girmenin çok zor olduğu da bilinen bir başka gerçektir. türkiye'ye komunizm ve liberalism gibi akımları da onların getirdiği yine söylenir...
özellikle atatürke ,laikliğe ve duruma göre müslümalığa dört elle sarıldıkları da onlarla ilgili iddialar arasındadır.
sevinin ilkerleri;
halikin birligine inanin...
kurtarici mesihtir, sevi davud'tan gelir...
tanrinin adina yalan yere yemin etmeyin
mesihin sirri icin ictima yapin
davud'un mezamiri gizli gizli okunsun...
turklerin gozlerini ortmek icin adetlerini yapin
muslumanlarla nikah yapmayin
günümüzde sadece küçük bir cemaatin gerçek sabetayist inançları sürdürdüğü düşünülmektedir. çoğunluk 18 ve 19 yy larda artık tamamen müslümanlaşarak eski inançlarını kaybetmişlerdir. geride kalan ise yahudilikten kalma bir özellik olan ticarete yatkınlık ve isimlerdeki değişikliklerdir. sabetayistler yüzyıllar boyunca statükoya karşı kendilerini koruma içgüdüsü ile saklandıkları için günümüzde de yine saklanmaları devam etmektedir. ticaretten elde ettikleri gelir, güçlü lobiler il olan ilişkiler ve mason-rotaryen yapılanma ile olan alışverişler onları hedef haline getirmiştir.
